II OSK 1765/17

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-26
NSAAdministracyjneWysokansa
ochrona zabytkówgminna ewidencja zabytkówprawo własnościTrybunał Konstytucyjnyzawieszenie postępowaniapodjęcie postępowaniasądownictwo administracyjneKonstytucja RPEKPC

NSA podjął zawieszone postępowanie kasacyjne po tym, jak Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu dotyczącego wpisu zabytków do ewidencji z Konstytucją.

Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone postępowanie kasacyjne w sprawie dotyczącej wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków. Postępowanie zostało zawieszone w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności przepisu ustawy o ochronie zabytków z Konstytucją RP i EKPC. Po wydaniu przez TK wyroku stwierdzającego niezgodność, NSA wznowił postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) postanowił podjąć zawieszone postępowanie kasacyjne w sprawie ze skargi kasacyjnej Prezydenta m. st. Warszawy. Postępowanie to zostało zawieszone na mocy postanowienia NSA z dnia 31 maja 2019 r. (sygn. akt II OSK 1765/17) do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny (TK) zagadnienia prawnego przedstawionego w innej sprawie (sygn. akt II OSK 2781/17). Zagadnienie to dotyczyło zgodności art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w zakresie dopuszczającym ujęcie nieruchomości w gminnej ewidencji zabytków bez wcześniejszej ochrony prawnej właściciela, z przepisami Konstytucji RP (art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 31 ust. 3) oraz art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC. TK wyrokiem z dnia 11 maja 2023 r. (sygn. akt P 12/18) orzekł, że wskazany przepis jest niezgodny z Konstytucją RP. W związku z ustaniem przyczyny zawieszenia, NSA, działając na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił podjąć zawieszone postępowanie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w tym zakresie jest niezgodny z Konstytucją RP.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ograniczający prawo własności poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej narusza konstytucyjne prawo własności i proporcjonalność ograniczeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 128 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie.

Pomocnicze

u.o.z.i.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 1 Protokołu nr 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie niniejszego postępowania

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wpisu do gminnej ewidencji zabytków i ich zgodności z Konstytucją RP oraz EKPC, a także zasady podejmowania zawieszonych postępowań."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o ochronie zabytków i jego zgodności z Konstytucją RP, co może mieć wpływ na podobne regulacje.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a ochroną dziedzictwa narodowego, a jej rozstrzygnięcie zależy od wyroku Trybunału Konstytucyjnego, co czyni ją interesującą z punktu widzenia praw obywatelskich i ochrony zabytków.

Prawo własności kontra zabytek: NSA wznawia sprawę po wyroku TK!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1765/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-05-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1239/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2017-04-20
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Podjęto zawieszone postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 128 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Prezydenta m. st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt VII SA/WA 1239/16 w sprawie ze skargi B. D. i P. D. na zarządzenie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 24 lipca 2012 r. nr 2998/2012 w przedmiocie założenia gminnej ewidencji zabytków postanawia: podjąć zawieszone postępowanie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 1765/17 Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zawiesił toczące się w niniejszej sprawie postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia prawnego, które zostało mu przedstawione postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 2781/17.
Na podstawie pytania prawnego Trybunał Konstytucyjny miał rozstrzygnąć, czy art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2017 r. poz. 2187, ze zm.) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości poprzez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175, ze zm.).
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18 orzekł, że art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r. poz. 840) w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielowi gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania – od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.
W niniejszej sprawie przyczyną zawieszenia postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym było oczekiwanie na rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. akt P 12/18. Z uwagi na okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 11 maja 2023 r. rozstrzygnął zadane pytanie prawne, tym samym ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie niniejszego postępowania.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI