II OSK 1762/09

Naczelny Sąd Administracyjny2010-11-24
NSAAdministracyjneWysokansa
pozwolenie na budowęprawo budowlanepostępowanie administracyjneterminyprzywrócenie terminuodwołanieskarżącylegitymacja skargowaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od pozwolenia na budowę, uznając brak legitymacji skargowej stowarzyszenia.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w Ł. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Łódzkiego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę. Stowarzyszenie twierdziło, że naruszono interesy kupców inwestujących w targowisko. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Stowarzyszenie nie miało legitymacji skargowej do zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, gdyż nie było stroną postępowania administracyjnego, któremu odmówiono przywrócenia terminu.

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę Stowarzyszenia na postanowienie Wojewody Łódzkiego. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi o pozwoleniu na budowę zespołu handlowego. Stowarzyszenie podnosiło, że naruszono interesy kupców, którzy inwestowali w infrastrukturę targowiska. WSA w Łodzi oddalił skargę, wskazując na brak zdolności sądowej Stowarzyszenia w momencie wnoszenia skargi, choć później została ona sanowana. Kluczowym argumentem WSA było jednak brak legitymacji skargowej Stowarzyszenia, które nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym i nie miało interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził, że Stowarzyszenie nie miało legitymacji skargowej, ponieważ przedmiotem zaskarżonego postanowienia była odmowa przywrócenia terminu A. G., a nie decyzja o pozwoleniu na budowę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., legitymację do wniesienia skargi ma ten, kto ma interes prawny, a w tym przypadku interes taki miał jedynie A. G., któremu odmówiono przywrócenia terminu. Stowarzyszenie nie uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym i nie było stroną, której doręczono decyzję, co wykluczało możliwość przywrócenia terminu do odwołania. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo oddalił skargę Stowarzyszenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna nie ma legitymacji skargowej do zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jeśli interes prawny w przywróceniu terminu miał inny podmiot, a organizacja nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym.

Uzasadnienie

Legitymacja skargowa oparta jest na interesie prawnym. W przypadku zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, interes prawny ma jedynie podmiot, któremu odmówiono przywrócenia terminu. Organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i nie była stroną, nie posiada takiego interesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 33 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 34 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 36

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o stowarzyszeniach art. 41 § 2

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 8 § 5

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach

Prawo o stowarzyszeniach art. 40 § 3

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach

p.p.s.a. art. 25 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 28 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stowarzyszenie nie posiadało legitymacji skargowej do zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ponieważ interes prawny w tym zakresie miał jedynie A. G., któremu odmówiono przywrócenia terminu. Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, nie było stroną, której doręczono decyzję, co wykluczało możliwość przywrócenia terminu do odwołania.

Odrzucone argumenty

Stowarzyszenie miało interes prawny wynikający z faktu, że decyzja o pozwoleniu na budowę miała związek z bytem handlowców zrzeszonych w Stowarzyszeniu. Stowarzyszenie powinno mieć status strony w rozumieniu art. 28 prawa budowlanego, ponieważ hala targowa naruszała ich użytkowanie i pozbawiała miejsc handlu. Skarga została złożona przez osobę uprawnioną, ponieważ Komitet [...] przekształcił się w Stowarzyszenie [...] w Ł., które jest jego następcą prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny z całą pewnością nie miał natomiast wnoszące skargę Stowarzyszenie. Zaniechanie organu administracji publicznej nie może zaś szkodzić stronie, pozbawiając ją możliwości działania. Stowarzyszenie [...] w Ł. nie posiadało i nie posiada zdolności skargowej w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Paweł Miładowski

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Borkowska

sędzia

Jerzy Bujko

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska dotyczącego legitymacji skargowej organizacji społecznych w sprawach administracyjnych, w szczególności w kontekście zaskarżania postanowień o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku udziału w postępowaniu administracyjnym i braku interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia o odmowie przywrócenia terminu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są formalne aspekty postępowania, takie jak legitymacja skargowa i zdolność sądowa, nawet gdy strona podnosi merytoryczne argumenty dotyczące interesów grupy osób.

Nawet jeśli masz rację, możesz przegrać sprawę przez formalności. Kluczowa lekcja o legitymacji skargowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1762/09 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2010-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jerzy Bujko
Krystyna Borkowska
Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Łd 53/09 - Wyrok WSA w Łodzi z 2009-07-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 50 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 127 par. 1 w zw. z art. 129 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski /spr./ Sędzia NSA Krystyna Borkowska Sędzia NSA Jerzy Bujko Protokolant asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 53/09 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w Ł. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek Wojewody Łódzkiego o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 53/09, oddalił skargę Stowarzyszenia A w Ł. na postanowienie Wojewody Łódzkiego z dnia 31 października 2008 r., nr 86/08, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydent Miasta Łodzi, działając na podstawie art.28, art.33 ust. 1, art. 34 ust.4 i art.36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora – Stowarzyszenia B. [...] w Ł., udzielił wnioskodawcy pozwolenia na rozbiórkę budynku szaletu miejskiego, zlokalizowanego u zbiegu ulic [...] i [...], na działce nr [...] w obrębie [...] oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę obejmującego zespół handlowy z częścią administracyjną, tworzący halę targową [...] na nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...],[...] i [...], na działkach nr [...],[...] w obrębie [...].
Decyzja powyższa doręczona została inwestorowi oraz jego pełnomocnikowi w dniu [...] lipca 2008 r.
W dniu [...] sierpnia 2008 r. A. G. złożył w organie odwoławczym pismo zatytułowane "zaskarżenie", wskazując również na Komitet [...], jako wnoszącego pismo.
Pismem z dnia [...] września 2008r. Wojewoda Łódzki wezwał A. G. do uzupełnienia złożonego pisma poprzez wskazanie indywidualnego interesu prawnego w rozpoznawanej sprawie, przedłożenia statutu i pełnomocnictwa, upoważniającego do działania w imieniu Komitetu [...] oraz sprecyzowania charakteru złożonego pisma pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
W piśmie z dnia [...] października 2008 r. A. G., określający się również jako Przewodniczący Komitetu [...] wskazał, iż wydając kwestionowane pozwolenie na budowę, naruszono indywidualny interes każdego kupca, który inwestował w I i II etapie elektryfikacji targowiska (stacja trafo, słupy, przyłącza oraz liczniki do każdego stanowiska). Nieuznanie kupców, zrzeszonych w Komitecie [...] za stronę postępowania doprowadziło do "ukrycia przez Wydział Gospodarowania Majątkiem wydanej decyzji budowlanej bez możliwości odwołania się w ustawowym czasie przez co naruszony został interes indywidualnego kupca – inwestora". Podniósł również, iż Komitet [...] jest organem społecznym nie stowarzyszeniem, zatem nie ma obowiązku posiadania statutu ani rejestracji. Wniósł o "uznanie kupców za stronę (...) oraz umożliwienie odwołania się od decyzji budowlanej wraz przywróceniem terminu (...) z uwagi na naruszenie podstawowych praw strony – kupca inwestora, który zainwestował w targowisko [...] ".
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2008r. Wojewoda Łódzki, działając na podstawie art. 58 i 59 § 1 k.p.a. odmówił A. G. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi.
W uzasadnieniu wskazał, że A. G. nie uczestniczył w postępowaniu prowadzonym przed organem I instancji. Decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] lipca 2008 r. stała się ostateczna z dniem [...] sierpnia 2008r. z uwagi na jej niezaskarżenie przez stronę postępowania. Powołując się na dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, organ odwoławczy podniósł, iż osoba nie będąca stroną postępowania przed organem I instancji, a mająca uprawnienia strony, może występować przed organem odwoławczym jako strona o ile od decyzji wniesione zostało odwołanie przez stronę, która brała udział w postępowaniu przed organem I instancji. Jeżeli zaś od decyzji organu I instancji nie zostało wniesione odwołanie i decyzja ta "uprawomocniła się" wskutek upływu terminu odwoławczego, osoba, która w postępowaniu przed organem I instancji nie brała udziału, a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie ma prawa do wniesienia odwołania. Przysługuje jej natomiast prawo żądania wznowienia postępowania, przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
W dniu [...] grudnia 2008r. skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył A. G., działający jako Przewodniczący [...] w Ł., kontestując prawidłowość i zasadność wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał również, iż fakt wydania decyzji pozwoleniowej "ukryto przed kupcami – inwestorami oraz drugim stowarzyszeniem, działającym prawnie na targowisku "[...]", nie dając tym samym możliwości wniesienia odwołania".
Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2009r., doręczonym A. G. w dniu 2 lutego 2009r., wezwano go do wykazania podmiotowości administracyjnoprawnej Komitetu [...] w Ł. oraz złożenia dokumentu, wykazującego jego umocowanie do reprezentowania Komitetu pod rygorem uznania za skarżącego A. G.
W piśmie z dnia [...] lutego 2009r. A. G. przedłożył listę wraz z podpisami kupców, powołujących w dniu [...] listopada 2008r. Stowarzyszenie [...] w Ł. oraz upoważnieniem do jego reprezentowania przez A. G., jak również Statut Stowarzyszenia z tej daty i zawiadomienie Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lutego 2009 r. o jego powołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, odwołując się do uzasadnienia stanowiska, zawartego w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r. prawomocnie oddalono wniosek skarżącego Stowarzyszenia o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] lipca 2008 r. o pozwoleniu na budowę.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2009r. Prezydent Miasta Łodzi poinformował, iż do organu tego nie wpłynęło zawiadomienie Stowarzyszenia [...] w Ł. o jego utworzeniu.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miało rozważenie kwestii zdolności sądowej skarżącego Stowarzyszenia, bowiem jak wynikało z informacji uzyskanych od Prezydenta Miasta Łodzi, Stowarzyszenie nie poinformowało o jego utworzeniu właściwego organu nadzorującego. Zgodnie zaś z treścią art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) stowarzyszenie może rozpocząć działalność, jeżeli w ciągu 30 dni od dnia uzyskania informacji o założeniu stowarzyszenia zwykłego nie zakazano jego działalności. Jak natomiast stanowi art.8 ust.5 powołanej ustawy, nadzór nad działalnością stowarzyszeń należy do wojewody, właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia w zakresie nadzoru nad działalnością stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, w pozostałym zakresie natomiast – do starosty właściwego ze względu na siedzibę stowarzyszenia. W rozpoznawanej sprawie zatem, organem nadzorującym Stowarzyszenie [...] w Łodzi jest Prezydent Miasta Łodzi, pełniący funkcję Starosty. Tenże organ winien zatem zostać zawiadomiony o utworzeniu stowarzyszenia (art.40 ust.3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach). Jak wynika natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Stowarzyszenie [...] w Ł. utworzone zostało w dniu [...] listopada 2008r., w dniu [...] lutego 2009 r. natomiast o jego utworzeniu powiadomiony został Wojewoda Łódzki.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że w dacie składania skargi (16 grudnia 2008r.) skarżące Stowarzyszenie nie posiadało zdolności do działania w rozumieniu art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, po wtóre zawiadomienie o rozpoczęciu działalności dokonane w dniu 6 lutego 2009 r. złożone zostało w organie niewłaściwym. Zgodnie natomiast z treścią art.58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę m.in. wówczas jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej. Zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym mają zaś m.in. organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, których powstanie i funkcjonowanie wyraźnie regulują przepisy prawa (art.25 § 2 p.p.s.a.). Zdolność tę mają wszakże od momentu formalnego powstania tj. rozpoczęcia legalnego działania. (por. Paweł Sarnecki Prawo o stowarzyszeniach. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2007).
W ocenie Sądu pierwszej instancji, oznacza to zatem, iż w dacie składania skargi, z uwagi na niezawiadomienie organu nadzorującego o jego powołaniu skarżące Stowarzyszenie nie miało zdolności sądowej. Brak ten uległ wszakże sanacji w toku postępowania z uwagi na zawiadomienie dokonane w dniu [...] lutego 2009 r. Jakkolwiek bowiem zostało ono złożone w organie niewłaściwym (Wojewoda Łódzki), organ ten winien był przekazać je organowi właściwemu (Prezydentowi Miasta Łodzi) w trybie art. 65 § 1 k.p.a. Zaniechanie organu administracji publicznej nie może zaś szkodzić stronie, pozbawiając ją możliwości działania. W konsekwencji zatem, przyjąć należało, iż Stowarzyszenie [...] w Ł. w dacie wyrokowania posiada zdolność sądową.
Osobny problem stanowi natomiast, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi legitymacja skargowa Stowarzyszenia w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarga dotyczy postanowienia Wojewody Łódzkiego o odmowie przywrócenia A. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] lipca 2008 r. Jedynie zatem A. G. posiada interes prawny, legitymujący go do wniesienia skargi na powyższe rozstrzygnięcie, chroniony konkretnym przepisem prawa. Interesu takiego nie posiada natomiast skarżące Stowarzyszenie. Zgodnie bowiem z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Legitymacja procesowa podmiotów, o których mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter materialny, za wyjątkiem prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacji społecznych, których legitymacja oparta została w tym przepisie na przesłankach formalnych. Legitymacja do złożenia skargi, wynikająca z tego przepisu dla strony skarżącej oparta jest zatem na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić podmiot, który wykaże, że istnieje związek między chronionym przez przepisy materialne jego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Istnienie tak rozumianego interesu prawnego jest warunkiem nie tylko wszczęcia postępowania lecz również materialną przesłanką uwzględnienia skargi, a zatem interes prawny podmiotu, który wszczął postępowanie sądowoadministracyjne musi istnieć w dacie rozpoznawania skargi.
Stowarzyszenie [...] w Ł. nie uczestniczyło w postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem kontestowanego postanowienia, choćby z tej przyczyny, że powstało dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Niezależnie od tego podkreślenia wymaga, iż zgodnie z treścią art. 28 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w sprawie o pozwolenie na budowę wyłączona jest regulacja, określona w art. 31 k.p.a. Oznacza to, iż organizacja społeczna nie może występować z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczeniem jej do udziału w sprawie w postępowaniach, dotyczących innych osób. Tym samym nie jest również legitymowana do wniesienia skargi.
A. G. działał w niniejszej sprawie nie jako strona lecz jako przedstawiciel strony skarżącej – Stowarzyszenia [...] w Ł., jednoznacznie określając swoją rolę procesową w piśmie z dnia [...] lutego 2009r. Jego indywidualny interes prawny we wniesieniu skargi nie mógł zatem podlegać analizie przy ocenie legitymacji skargowej Stowarzyszenia [...] w Ł. Również pełnomocnictwo procesowe, udzielone profesjonalnemu pełnomocnikowi (adwokatowi) dotyczyło reprezentowania skarżącego Stowarzyszenia, zaś ustanowiony pełnomocnik nie był w stanie ustosunkować się do kwestii legitymacji skargowej mocodawcy.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Stowarzyszenie [...] w Ł. zaskarżając powyższe rozstrzygnięcie w całości i zarzucając naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię tj.: art. 25 § 3 , art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 58 k.p.a. oraz art. 41 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach przez błędne przyjęcie, że Stowarzyszenie [...] w Ł. nie posiada zdolności sądowej podczas gdy z redakcji powyższych przepisów wynika, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma interes prawny w tym organizacje nie posiadające osobowości prawnej, i skoro Komitet [...] jako organ społeczny przekształcił się w toku postępowania administracyjnego toczącego się w tej sprawie w Stowarzyszenie [...] w Ł., które jest następcą prawnym Komitetu [...], to przyjąć należy, że skarga złożona została przez osobę uprawnioną.
Autor skargi kasacyjnej podniósł przy tym, że interes prawny skarżącego stowarzyszenia wynika z faktu, że wydana przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzja ma związek z bytem handlowców zrzeszonych w Stowarzyszeniu na Targowisku [...], bowiem przyznane przez Prezydenta Miasta Łodzi prawa powyższą decyzją Stowarzyszeniu [...] i działania tego Stowarzyszenia niezgodne z uchwałą Rady Miejskiej w Łodzi nr: [...] z dnia [...] września 2003 r. eliminują z handlu na tym targowisku większość jego wieloletnich kupców poprzez niezgodną z tą uchwałą polityką tego Stowarzyszenia powierzania stanowisk handlowych i miejsc pracy nowym kupcom a nie dotychczasowym na tym targowisku.
W dalszej części skargi kasacyjnej zarzucono również naruszenie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Zdaniem skarżącego kasacyjnie stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są bowiem "również użytkownicy i nie tylko wieczyści nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Hala targowa jaka powstaje na targowisku [...] w oparciu o pozwolenie w zakresie którego Stowarzyszenie [...] chce wnieść odwołanie do wniesienia którego konieczne jest przywrócenie terminu do jego złożenia budowana jest na terenie Targowiska "[...] " stale użytkowanego przed rozpoczęciem budowy przez handlowców zrzeszonych w Komitecie [...] a następnie w Stowarzyszeniu [...] w Ł. i narusza ich użytkowanie pozbawiając ich miejsc handlu-pracy na tym targowisku stąd skarżący powinien mieć status strony w rozumieniu art. 28 prawa budowlanego.
Wskazując na powyższe autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie zwrotu kosztów związanych z niniejsza skargą.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Stowarzyszenie [...] wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej w całości, a także o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, w dacie wnoszenia skargi do sądu administracyjnego Stowarzyszenie [...] w Ł. nie miało zdolności sądowej, jednakże wskutek zgłoszenia założenia stowarzyszenia organowi nadzorującemu, w dacie wyrokowania Stowarzyszenie to zdolność sadową posiadało.
Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zasadnicze znaczenie miało natomiast to, że Stowarzyszenie [...] w Ł. nie posiadało i nie posiada zdolności skargowej w niniejszej sprawie. Przedmiotem zaskarżonego postanowienia Wojewody Łódzkiego była bowiem odmowa przywrócenia A. G. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 22 lipca 2008 r.
Uprawnionym do wniesienia skargi, zgodnie z treścią art. 50 § 1 p.p.s.a. jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym.
Interes prawny w zaskarżeniu decyzji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu będzie, jak niewadliwie wskazał Sąd pierwszej instancji, jedynie podmiot któremu odmówiono przywrócenia terminu. Interesu prawnego z całą pewnością nie miało natomiast wnoszące skargę Stowarzyszenie.
Skoro zaś jak niewadliwie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Stowarzyszenie [...] w Ł. nie miało interesu prawnego do wniesienia skargi od postanowienia Wojewody Łódzkiego z dnia [...] października 2008 r., nr [...], zasadnym było oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Jedynie na marginesie wskazać należy, że jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym strona postępowania administracyjnego, niebędąca jedyną stroną tego postępowania, która została w tym postępowaniu pominięta przez niedoręczenie jej decyzji organu pierwszej instancji, może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono, zaś po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08). Podkreśla się jednocześnie, że możliwość skorzystania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania służy jedynie stronie, której organ doręczył decyzję (wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06). Nawet abstrahując zatem od kwestii, iż Stowarzyszenie [...] w Ł. nie miało zdolności skargowej w niniejszej sprawie, podnieć należy, że skoro stowarzyszenie to nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym i nie doręczono mu decyzji organu pierwszej instancji, ewentualny termin do złożenia odwołania upływał wraz z upływem terminu dla stron którym decyzje doręczono, a ponadto przywrócenie terminu do złożenia odwołania, byłoby jak wykazano powyżej niedopuszczalne.
Wskazując na powyższe uznać należało, że zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Podkreślenia wymaga również fakt, wadliwej konstrukcji skargi kasacyjnej, która zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię wskazuje naruszenie przepisów natury procesowej tj. art. 25 § 3, art. 50 § 1 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także art. 58 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.
Odnosząc się do wniosku Stowarzyszenia B. [...] w Ł. o zwrot kosztów postępowania wskazać należy, że zgodnie z ogólną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego strony ponoszą koszty związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątki od tejże zasady przewidziane są w przepisami o zwrocie kosztów postępowania (art. 200-204 p.p.s.a.). Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika Stowarzyszenia [...] r.pr. U. T. o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, albowiem wynagrodzenie radcy prawnego za czynności, które nie zostały wymienione w § 14 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), a w szczególności za sporządzenie samej odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie stanowi niezbędnych kosztów postępowania, o których mowa w art. 204 pkt 1 oraz art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z 16 czerwca 2004 r., sygn. akt FSK 93/04, M. Podat. 2004/12/50.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI