II OSK 176/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez J.B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 649/25. WSA w Lublinie odrzucił skargę J.B. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 sierpnia 2025 r., znak: PEA-X.7723.9.2025, dotyczące zarzutów D.B. zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym nakazującym rozbiórkę budynku wybudowanego bez pozwolenia. Podstawą odrzucenia skargi przez WSA był brak legitymacji procesowej J.B., gdyż zaskarżone postanowienie dotyczyło postępowania w stosunku do D.B., mimo iż budynek stanowił majątek wspólny małżonków. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za bezzasadną. Sąd podkreślił, że istnienie interesu prawnego do wniesienia skargi wymaga wykazania związku między sytuacją prawną chronioną normą prawa a przedmiotem sprawy. W sytuacji, gdy organ egzekucyjny oddalił zarzuty D.B. zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym nieruchomości stanowiącej ich majątek wspólny, legitymację skargową do żądania kontroli sądowej zaskarżonego postanowienia ma jedynie D.B. jako strona postępowania. NSA stwierdził, że zaskarżone postanowienie skierowane do D.B. nie kształtuje praw ani obowiązków J.B., ponieważ nie dotyczyło ono zarzutów wnoszonych przez niego. Potwierdzeniem tego był fakt, że organ odwoławczy umorzył postępowanie zażaleniowe zainicjowane zażaleniem J.B. na postanowienie o odmowie uwzględnienia zarzutów jego żony, wskazując na brak jego statusu strony w tym postępowaniu. Sąd podkreślił, że choć J.B. miał interes faktyczny w rozstrzygnięciu sprawy egzekucyjnej dotyczącej wspólnej nieruchomości, nie mógł go poprzeć przepisami prawa materialnego, które przyznawałyby mu prawo do zgłaszania zarzutów w postępowaniu dotyczącym jego żony. Egzekwowany obowiązek rozbiórki został objęty odrębnymi tytułami wykonawczymi dla J.B. i D.B., co skutkowało prowadzeniem odrębnych postępowań egzekucyjnych i odrębnym rozpatrywaniem zarzutów. NSA uznał, że wspólność majątkowa nieruchomości nie stanowi o istnieniu interesu prawnego J.B. w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego zarzutów D.B., ponieważ każdy z małżonków może kontrolować przebieg egzekucji administracyjnej składając własne środki zaskarżenia. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną, uznając odrzucenie skargi przez WSA za prawidłowe.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie kręgu podmiotów posiadających legitymację skargową w sprawach egzekucyjnych dotyczących współwłasności, zwłaszcza gdy prowadzone są odrębne postępowania egzekucyjne.
Dotyczy specyficznej sytuacji odrębnych postępowań egzekucyjnych wobec współwłaścicieli i zaskarżania postanowień dotyczących zarzutów jednego z nich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba niebędąca stroną postępowania egzekucyjnego, której dotyczy postanowienie organu egzekucyjnego, posiada interes prawny do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia sądu administracyjnego odrzucającego jej skargę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba taka nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli zaskarżone postanowienie dotyczyło postępowania w stosunku do innej osoby, nawet jeśli przedmiot egzekucji stanowi majątek wspólny.
Uzasadnienie
Interes prawny do wniesienia skargi wymaga wykazania związku między sytuacją prawną chronioną normą prawa a przedmiotem sprawy. Skoro postanowienie organu egzekucyjnego dotyczyło zarzutów zgłoszonych przez D.B., to tylko ona ma legitymację skargową do jego zaskarżenia. Wspólność majątkowa nieruchomości nie tworzy automatycznie interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia dotyczącego zarzutów innego współwłaściciela, gdyż każdy z nich może bronić swoich praw w odrębnym postępowaniu.
Czy wspólność majątkowa małżeńska nieruchomości stanowi podstawę do uznania interesu prawnego jednego z małżonków do zaskarżenia postanowienia dotyczącego zarzutów zgłoszonych przez drugiego małżonka w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wspólność majątkowa nie stanowi podstawy do uznania interesu prawnego jednego z małżonków do zaskarżenia postanowienia dotyczącego zarzutów zgłoszonych przez drugiego małżonka w odrębnym postępowaniu egzekucyjnym, jeśli każdy z nich posiada odrębny tytuł wykonawczy i prowadzone są odrębne postępowania.
Uzasadnienie
Każdy ze współwłaścicieli może bronić swoich praw do nieruchomości poprzez zgłaszanie własnych zarzutów egzekucyjnych i korzystanie ze środków zaskarżenia w odrębnych postępowaniach. Interes prawny do zaskarżenia konkretnego postanowienia istnieje tylko w zakresie, w jakim to postanowienie dotyczy zgłoszonych przez daną osobę zarzutów.
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa interes prawny jako przesłankę dopuszczalności skargi, odrębny od interesu w postępowaniu administracyjnym.
P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, w tym w przypadku braku legitymacji skargowej.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje postępowanie przed NSA w sprawach skarg kasacyjnych.
Pomocnicze
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 50 § 1 P.p.s.a. poprzez przyjęcie braku interesu prawnego skarżącego kasacyjnie w zaskarżeniu postanowienia dotyczącego egzekucji wobec D.B., mimo wpływu na jego prawo własności. • Naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi mimo istnienia interesu prawnego. • Naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z innymi przepisami poprzez pozbawienie skarżącego kasacyjnie sądowej kontroli legalności działania organu.
Godne uwagi sformułowania
Istnienie interesu prawnego do wniesienia skargi na dany akt lub czynność sprowadza się do istnienia takich norm prawa, które uprawniają dany podmiot do wniesienia skargi w stosunku do aktu lub czynności, które kształtują w danym stanie faktycznym i prawnym uprawnienia i obowiązki tego podmiotu. • Art. 50 § 1 P.p.s.a. wprowadził nową, oddzielną kategorię interesu prawnego, jakim jest interes we wniesieniu skargi. • O ile interes prawny w postępowaniu administracyjnym zabezpiecza uzyskanie wiążącego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach określonego podmiotu, o tyle interes we wniesieniu skargi w założeniu ma gwarantować wydanie przez sąd administracyjny orzeczenia o legalności konkretyzacji praw lub obowiązków, która nastąpiła w objętym skargą akcie. • Wspólność majątkowa nieruchomości nie stanowi o istnieniu interesu prawnego skarżącego bowiem może on kontrolować przebieg egzekucji administracyjnej względem tej nieruchomości składając własne środki zaskarżenia.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających legitymację skargową w sprawach egzekucyjnych dotyczących współwłasności, zwłaszcza gdy prowadzone są odrębne postępowania egzekucyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odrębnych postępowań egzekucyjnych wobec współwłaścicieli i zaskarżania postanowień dotyczących zarzutów jednego z nich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia legitymacji procesowej i interesu prawnego w kontekście współwłasności nieruchomości i postępowań egzekucyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i administracyjnego.
“Czy wspólna własność nieruchomości daje prawo do zaskarżania decyzji dotyczących współmałżonka?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.