II OSK 1756/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez Ł. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Rady Gminy Raciąż w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący, będący dzierżawcą nieruchomości rolnych, twierdził, że plan ten narusza jego podstawowe prawa właścicielskie i uniemożliwia racjonalne korzystanie z dzierżawionej własności, powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz przepisy Konstytucji RP i Kodeksu cywilnego. Sąd pierwszej instancji wezwał skarżącego do przedstawienia aktualnego tytułu prawnego do nieruchomości. W odpowiedzi skarżący przedstawił umowę dzierżawy, z której wynikało, że właścicielem nieruchomości jest spółka, a on sam jest jedynie dzierżawcą na czas nieokreślony. WSA odrzucił skargę, uznając, że dzierżawca nie posiada legitymacji procesowej do zaskarżenia planu miejscowego, ponieważ interes prawny w tym zakresie przysługuje co do zasady właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził utrwalony pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym dzierżawcy, najemcy czy osoby korzystające z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zaskarżania uchwał w przedmiocie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że prawo o charakterze zobowiązaniowym do nieruchomości nie wynika wprost z przepisów prawa materialnego, a jego treść kształtowana jest umową cywilnoprawną, co może prowadzić jedynie do interesu faktycznego, a nie prawnego, w kwestionowaniu planu. W związku z tym NSA oddalił skargę kasacyjną jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej dzierżawcy do zaskarżania planów miejscowych.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący jest dzierżawcą, a nie właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dzierżawca nieruchomości posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dzierżawca nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zaskarżenia uchwały w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Interes prawny w zaskarżeniu planu miejscowego przysługuje co do zasady właścicielom lub użytkownikom wieczystym nieruchomości, którym przysługują najszersze prawa rzeczowe. Prawo o charakterze obligacyjnym, takie jak dzierżawa, nie daje podstawy do przyznania interesu prawnego, a jedynie ewentualnie interesu faktycznego, który nie jest chroniony sądownie w tym trybie.
Czy przepisy o ochronie własności stosuje się odpowiednio do ochrony praw dzierżawcy w zakresie używania rzeczy w kontekście zaskarżania planu miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy o ochronie własności nie stosuje się odpowiednio do dzierżawcy w kontekście zaskarżania planu miejscowego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Ustalenia planu miejscowego mogą mieć jedynie pośredni wpływ na sytuację prawną dzierżawcy, poprzez ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego prawa własności, co może utrudnić wywiązanie się z umowy dzierżawy. Jest to jednak interes faktyczny, a nie prawny, chroniony w postępowaniu administracyjnosądowym.
Przepisy (13)
Główne
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Podmiotem legitymowanym do zaskarżenia planu miejscowego jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, a nie dzierżawca.
Pomocnicze
Konst. RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Określa treść prawa własności, które jest podstawą interesu prawnego w zaskarżaniu planu miejscowego.
k.c. art. 694
Kodeks cywilny
k.c. art. 690
Kodeks cywilny
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Nakazuje organom planistycznym uwzględniać w planowaniu ochronę prawa własności.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia planu kształtują sposób wykonywania prawa własności.
P.p.s.a. art. 183 § § 1 zdanie pierwsze
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 189
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 182 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Skarżący, będąc dzierżawcą, posiada interes prawny do zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. • Do ochrony praw dzierżawcy w zakresie używania rzeczy stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności.
Godne uwagi sformułowania
Utrwalone w orzecznictwie jest także to, że dzierżawca nieruchomości nie jest legitymowany do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym na uchwałę, której przedmiotem jest miejscowy plan zagospodarowania, albowiem plan ten nie narusza jego interesu prawnego. • Prawo o charakterze zobowiązaniowym do nieruchomości nie wynika wprost z przepisu prawa materialnego, lecz jego treść jest przede wszystkim kształtowana przez postanowienia umowy cywilnoprawnej. • Ustalenia planu miejscowego mogą mieć jedynie pośredni wpływ na sytuację prawną podmiotów, którym przysługuje prawo obligacyjne do nieruchomości poprzez takie ograniczenie sposobu korzystania przez właściciela z jego prawa własności do nieruchomości, że niemożliwe lub utrudnione stanie się wywiązanie przez niego z umowy cywilnoprawnej uprawniającej inny podmiot do korzystania z nieruchomości lub pobierania z niej pożytków. • Podmioty te mogą mieć więc interes w kwestionowaniu ustaleń planu przed sądem administracyjnym, lecz nie będzie to interes prawem chroniony, lecz interes faktyczny.
Skład orzekający
Roman Ciąglewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii legitymacji procesowej dzierżawcy do zaskarżania planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarżący jest dzierżawcą, a nie właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest istotna dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i planowaniem przestrzennym, ponieważ precyzuje kryteria interesu prawnego w kontekście zaskarżania planów miejscowych.
“Dzierżawca kontra plan miejscowy: Kto ma prawo głosu w sądzie?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.