II OSK 1752/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń, mimo że związana, może być wzruszona w trybie nadzwyczajnym, jeśli przemawia za tym interes strony, zwłaszcza po uniewinnieniu skarżącego od zarzucanych mu czynów.
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską Z. S. z powodu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego. WSA oddalił skargę na decyzję organu, uznając, że decyzja o cofnięciu pozwolenia jest decyzją związaną i nie może być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że choć decyzja o cofnięciu pozwolenia jest związana, to ocena przesłanek do jej wydania ma charakter uznaniowy, a tryb z art. 154 k.p.a. może być zastosowany, jeśli przemawia za tym interes strony, szczególnie w świetle późniejszego uniewinnienia skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. S. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń palną myśliwską. Cofnięcie nastąpiło na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, z uwagi na toczące się przeciwko Z. S. postępowanie karne. WSA uznał, że decyzja o cofnięciu pozwolenia jest decyzją związaną, a zatem nie może być wzruszona w trybie art. 154 k.p.a. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procedury i prawa materialnego, argumentując, że ocena przesłanek do cofnięcia pozwolenia ma charakter uznaniowy, a także powołując się na późniejsze uniewinnienie od zarzucanych czynów. NSA, analizując przepisy k.p.a. i ustawy o broni i amunicji, stwierdził, że choć decyzja o cofnięciu pozwolenia jest decyzją związaną w zakresie konsekwencji prawnych, to ocena przesłanek do jej wydania (np. istnienia uzasadnionej obawy użycia broni) ma pewne cechy uznaniowości. Sąd podkreślił, że tryb z art. 154 k.p.a. może być zastosowany do decyzji związanych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W kontekście późniejszego uniewinnienia Z. S. od zarzucanych mu czynów, NSA uznał, że WSA nieprawidłowo oddalił skargę, nie badając tych okoliczności. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja związana może być wzruszona w trybie art. 154 k.p.a., jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, zwłaszcza gdy ocena przesłanek do wydania decyzji ma charakter uznaniowy.
Uzasadnienie
NSA uznał, że choć decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń jest decyzją związaną co do konsekwencji, to ocena przesłanek (np. uzasadnionej obawy użycia broni) ma pewne cechy uznaniowości. W związku z tym, tryb art. 154 k.p.a. może być zastosowany, jeśli istnieją okoliczności przemawiające za interesem strony, takie jak późniejsze uniewinnienie od zarzucanych czynów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.o.b.i.a. art. 18 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
u.o.b.i.a. art. 15 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji
k.p.a. art. 154
Kodeks postępowania administracyjnego
Może mieć zastosowanie do decyzji związanych, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a ocena przesłanek ma charakter uznaniowy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 268a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.k. art. 220 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 156 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 11 § 2
Kodeks karny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ocena przesłanek do cofnięcia pozwolenia na broń ma charakter uznaniowy, co pozwala na zastosowanie art. 154 k.p.a. Późniejsze uniewinnienie skarżącego od zarzucanych czynów powinno być uwzględnione przy ocenie interesu strony w trybie art. 154 k.p.a. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń, mimo że związana, może być wzruszona w trybie nadzwyczajnym, jeśli przemawia za tym interes strony.
Odrzucone argumenty
Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń jest decyzją związaną i nie może być wzruszona w trybie art. 154 k.p.a.
Godne uwagi sformułowania
nie każde toczące się postępowanie karne obliguje organ administracji publicznej do stosowania ww. przepisu, a w konsekwencji do cofnięcia pozwolenia na broń palną ocena wystąpienia przesłanek wymienionych ww. przepisie ma charakter uznaniowy nie posiada tzw. 'luzu decyzyjnego' – cofnięcie pozwolenia jest tu obligatoryjne nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie sformułowaniu 'jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego' przypisać trzeba charakter zwrotu ocennego
Skład orzekający
Andrzej Gliniecki
przewodniczący
Leszek Kamiński
sprawozdawca
Małgorzata Miron
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 k.p.a. w kontekście decyzji związanych, zwłaszcza w sprawach dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń, oraz znaczenie późniejszych orzeczeń uniewinniających dla oceny interesu strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji cofnięcia pozwolenia na broń i zastosowania art. 154 k.p.a. w kontekście decyzji związanych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów decyzji związanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak późniejsze rozstrzygnięcie postępowania karnego (uniewinnienie) może wpłynąć na ocenę decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, co jest interesujące z perspektywy praktyki prawniczej.
“Czy uniewinnienie w procesie karnym może uratować cofnięte pozwolenie na broń? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1752/13 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2015-02-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-07-11 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Gliniecki /przewodniczący/ Leszek Kamiński /sprawozdawca/ Małgorzata Miron Symbol z opisem 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń Hasła tematyczne Broń i materiały wybuchowe Sygn. powiązane II SA/Wa 1810/12 - Wyrok WSA w Warszawie z 2013-01-31 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 154 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Dnia 20 lutego 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia NSA Leszek Kamiński /spr./ sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1810/12 w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z dnia 31 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. W motywach wyroku Sąd powołał się na następujący stan sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy nr [...] na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), zw. dalej ustawą o broni i amunicji) oraz art. 104 i art. 268a k.p.a. cofnął Z. S. pozwolenie na broń palną myśliwską do celów łowieckich w związku z uzyskaniem informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym z art. 220 § 1 w zw. z art. 156 § 2 i art. 11 § 2 k.k. W dniu 9 lipca 2011 r. Z. S. złożył w trybie art. 154 k.p.a. wniosek o zmianę powyższej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Komendant Wojewódzki Policji w Bydgoszczy na podstawie art. 154 oraz art. 104 i art. 268a k.p.a. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2011 r. Na skutek odwołania złożonego przez Z. S. Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 154 § 1 i art. 268a k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego nadzwyczajne postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. nie ma zastosowania do tzw. decyzji związanych (nieuznaniowych), tj. takich, gdzie organ administracji publicznej jest ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie obligują go do takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Do takich typów decyzji należy decyzja z dnia [...] lutego 2011 r. W przypadku stwierdzenia określonego stanu faktycznego przewidzianego ustawą organ ma obowiązek cofnąć pozwolenie na broń. Ocena czy osoba, względem której toczy się postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, jest tą, co do której istnieje "uzasadniona obawa" i musi zostać wydana w oparciu o zebrane w trakcie postępowania administracyjnego dowody. Do takich dowodów należą orzeczenia sądów karnych lub informacje o toczących się postępowaniach karnych. W sprawie o cofnięcie stronie pozwolenia na broń dowodami takimi było toczące się przeciwko niej postępowanie karne, w którym oskarżono ją o czyn, którego kwalifikacja prawna wskazana w akcie oskarżenia uprawniała do stwierdzenia, że należy ona do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skargę na powyższą decyzję złożył Z. S., wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie : 1. przepisów procedury art. 154 k.p.a., mające istotny wpływ na treść decyzji, poprzez: a) uznanie przez organ II instancji, iż ww. przepis nie może mieć zastosowania do przedmiotowej sprawy, gdyż zaskarżona decyzja została wydana na mocy art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, która w ocenie organu stanowi decyzję "związaną", a nie decyzję o charakterze uznaniowym, a zatem jej wzruszenie w trybie rewizji nadzwyczajnej nie jest możliwe, podczas gdy ocena wystąpienia przesłanek wymienionych w ww. przepisie ma charakter, uznaniowy, tj. wykazanie istnienia uzasadnionej obawy użycia przez daną osobę broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa wiąże się z dokonaniem przez organ oceny dowodów zgromadzonych w sprawie (decyzja uznaniowa); dopiero spełnienie się przesłanek koniecznych obliguje organ do określonego zachowania, które jednak w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione; b) zaniechanie przez organ II instancji poczynienia jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie wykazania istnienia słusznego interesu strony w przedmiotowej sprawie, który mógłby przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji, a do czego na mocy art. 154 k.p.a. organ II instancji był zobligowany. 2. prawa materialnego art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu przez organ II instancji, iż w stosunku do skarżącego zostały spełnione wszystkie wymienione w ww. przepisach przesłanki, w tym m. in. przesłanka istnienia uzasadnionej obawy użycia broni palnej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub interesem publicznym z uwagi na toczące się przeciwko osobie skarżącego postępowania karne, podczas gdy nie każde toczące się postępowanie karne obliguje organ administracji publicznej do stosowania ww. przepisu, a w konsekwencji do cofnięcia pozwolenia na broń palną. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał ją za niezasadną. Analizując nadzwyczajny tryb prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania z art. 154 § 1 k.p.a., Sąd za nie do przyjęcia uznał pogląd, że w trybie tym można wzruszyć każdą decyzję ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Gdyby tak dosłownie rozumieć ten przepis, to w przypadku tzw. decyzji związanych dochodziłoby do kolizji z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co byłoby zaprzeczeniem podstawowych reguł wykładni prawa, gdyż wykładnia nie może prowadzić do takich sprzeczności (w ramach jednego aktu prawnego to jest ustawy). Z powyższego wynika, że w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa. Wskazując na powyższe, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2011 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni jest decyzją ostateczną i prawomocną. Jest także decyzją związaną, co wynika z brzmienia przepisów, na podstawie których została podjęta - art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie ([...] lutego 2011 r.). Ustalenie przez organ przynależności danej osoby do kręgu osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw - wprost nakazuje wydanie temu organowi decyzji o cofnięciu takiej osobie pozwolenia na posiadanie broni. Jak zauważył Sąd, skarżący w swojej argumentacji bazuje na części procesu decyzyjnego w sprawach dotyczących cofania pozwolenia na posiadanie broni. Istotnie w tej wstępnej części organ miał (w rozumieniu przepisów ustawy o broni i amunicji obowiązujących w dacie podejmowania decyzji) jeszcze pewną swobodę, przy niektórych stanach faktycznych i uznania, iż w danej sprawie nie występuje obawa użycia przez daną osobę broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jednakże ten wstępny element decyzji nie może decydować o jej całości. Skarżący nie dostrzega, iż uznanie przez organ zaistnienia w sprawie ww. "obawy", a tak właśnie uznał organ w sprawie rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., implikuje do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. W tym następnym etapie procesu decyzyjnego organ nie posiada tzw. "luzu decyzyjnego" – cofnięcie pozwolenia jest tu obligatoryjne. Ta właśnie cecha decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. decyduje o zakwalifikowaniu jej jako decyzji związanej. Z tej też przyczyny bezprzedmiotowe jest analizowanie, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, bowiem nawet gdyby ustalono, że ww. przesłanki mają miejsce, to zmiana lub uchylenie tej decyzji spowodowałoby wydanie decyzji niezgodnej z prawem, co stanowiłoby w tym przypadku bez wątpienia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uznając prawidłowość wydanych w sprawie decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił rozpoznawaną skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Z. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie: 1. przepisów postępowania art. 151. p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a., mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej tylko w przypadku decyzji uznaniowych, skutkiem czego było oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji, 2. przepisów postępowania art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 154 k.p.a., mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że ww. przepis nie może mieć zastosowania do niniejszej sprawy, gdyż zaskarżona decyzja została wydana na mocy art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, która w ocenie organu stanowi decyzję "związaną", a nie decyzję o charakterze uznaniowym, a zatem jej wzruszenie "w trybie rewizji nadzwyczajnej" nie jest możliwe, podczas gdy ocena wystąpienia przesłanek wymienionych ww. przepisie ma charakter uznaniowy, tj. wykazanie istnienia uzasadnionej obawy użycia przez daną osobę broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa wiąże się z dokonaniem przez organ oceny dowodów zgromadzonych w sprawie (decyzja uznaniowa); 3. art. 134 par. 1 P.p.s.a w związku z art. 154 k.p.a. mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozważenie przez Sąd pierwszej instancji istnienia słusznego interesu strony w kontekście ewentualnego uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej, a który jest niewątpliwy w związku konstytucyjną zasadą domniemania niewinności i zasadą proporcjonalności oraz faktem, iż 10 marca 2011 r. nastąpiła zmiana treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji (zmiana Dz.U.2011.38.195 art. 1), na podstawie którego nastąpiło wydanie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. (utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2011 r. oraz z dnia [...] lipca 2012 r.), z przepisu tego bowiem usunięty został zapis wskazujący na konieczność obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do osoby, wobec której toczy się postępowanie karne; 4. art. 134 § 1 p.p.s.a., mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nierozważenie przez Sąd zarzutu ad. 2 skargi, tj. naruszenia prawa materialnego przepisu art. 18 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegającego na jego błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu skutkującym uznaniem, że przesłanka w postaci toczącego się postępowania karnego o popełnieniu przestępstwa wobec skarżącego jest równoznaczna z powstaniem uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i nie wymaga przeprowadzenia stosownego postępowania stwierdzającego tę okoliczność, lecz automatycznie oznacza konieczność wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń; 5. powyższe uchybienia Sądu pierwszej instancji doprowadziły do naruszenia przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z 154 k.p.a. poprzez: niewyjaśnienie podstawy rozstrzygnięcia, zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji wyjaśnienia braku podstaw do uchylenia lub zmiany skarżonej decyzji z uwagi na słuszny interes strony, nieodniesienie się Sądu pierwszej instancji do zarzutu niepoczynienia jakichkolwiek ustaleń w przedmiocie istnienia słusznego interesu strony w przedmiotowej sprawie, niepodjęcie niezbędnych kroków do wyjaśnienia czy zachodzi przesłanka interesu strony do uchylenia bądź zmiany decyzji ostatecznej. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o "zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w całości z powodu ciężkiej sytuacji materialnej". W uzasadnieniu kasacji stwierdzono, że skarżona decyzja ma ponad wątpliwość charakter uznaniowy, bowiem to od oceny organu zależy, czy powzięcie informacji o toczącym się przeciwko danej osobie postępowaniu karnym daje podstawę do przyjęcia, że zachodzi uzasadniona obawa użycia przez nią broni palnej w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub interesem porządku publicznego. To zaś zostaje ustalone dopiero w toku postępowania. Organy, wydające decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, podjęły ją, opierając się tylko na informacji o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym. Nadto w ocenie interesu strony nie bez znaczenia jest fakt, że przepisy obowiązujące w chwili wydania decyzji dnia [...] lutego 2011 r. oraz decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. i z [...] sierpnia 2012 r. uległy zmianie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji, wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zdaniem organu odwoławczego sformułowane w kasacji zarzuty są chybione. Pismem z dnia 16 maja 2013 r. (powtórzonym i uzupełnionym pismem z dnia 15 października 2013 r.) skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt II K [...], którym uniewinniono skarżącego od zarzucanego mu czynu z art. 220 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – prawomocnym wobec oddalenia od niego apelacji wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 23 sierpnia 2013 r. sygn. akt VII [...]. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że art. 154 k.p.a. ma zastosowanie do jednego rodzaju decyzji, mianowicie takich, na mocy której, żadna ze stron nie nabyła prawa. Zakres znaczeniowy tego terminu jest niejasny. Zasadniczo w doktrynie prawa i postępowania administracyjnego przyjmuje się, że zagadnienie nabycia praw z decyzji ostatecznej powinno być rozważane na płaszczyźnie materialnego prawa administracyjnego wobec aktów ustalających konsekwencje norm prawa materialnego w sferze praw i obowiązków adresata tego aktu. Strona nie nabywa praw z decyzji ostatecznej wówczas, gdy "decyzja ostateczna, wydana na żądanie strony, odmawia jej udzielenia uprawnienia albo gdy decyzja ta obciąża stronę wyłącznie obowiązkami, co następuje z reguły w tych sprawach administracyjnych, w których organowi administracyjnemu służy kompetencja do wszczęcia postępowania z urzędu (np. sprawy podatkowe)" - zob. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, 1983, s. 227-228. Ocena zatem, czy strona nabyła lub nie nabyła praw z decyzji ostatecznej, powinna być dokonywana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. W doktrynie utrwalił się pogląd (patrz A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art.154 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX), że strona nie nabywa prawa z decyzji ostatecznej, jeżeli decyzja ta odmawia przyznania stronie żądanych uprawnień (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1989, s. 251), przy czym decyzja taka jest decyzją merytoryczną, bowiem załatwia sprawę, tyle że nie zaspokaja w całości żądania strony. Do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nie nabyła prawa, należy zaliczyć decyzje, w których treścią rozstrzygnięcia jest pozbawienie strony posiadanych przez nią uprawnień (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 681). Do decyzji ostatecznych, o których mowa w art. 154 § 1, nie należą decyzje nakładające na stronę obowiązek, bowiem nawet te decyzje "są decyzjami, na mocy których pewne osoby nabywają prawo do wykonania tylko obowiązków wskazanych w decyzji, a nie innych" (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 260), a zatem są to decyzje, na mocy których strona nabyła prawo (art. 155). Powtarzając za komentatorem dodać trzeba, że okoliczność, czy postępowanie administracyjne zakończone decyzją ostateczną, na mocy której strona nie nabyła prawa, zostało wszczęte na żądanie strony czy też z urzędu, jest bez znaczenia dla zastosowania komentowanego przepisu. Podobnie, nie ma znaczenia, czy decyzja ostateczna, na mocy której strona nie nabyła prawa, ma charakter decyzji związanej czy uznaniowej. W rozpatrywanej sprawie mamy niewątpliwie do czynienia z decyzją pozbawiającą przyznanego wcześniej uprawnienia (cofającą pozwolenie na broń), zasadnie zatem przeprowadzono postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. Pomimo dosyć jednoznacznego odcięcia się doktryny od pozaustawowych warunków wzruszenia w tym trybie decyzji (tzw. związanej) kwestia ta wymaga pogłębionych rozważań w kontekście rozpatrywanej sprawy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2294/10, wskazano, że problem dotyczy kwestii pewnego luzu decyzyjnego w postępowaniu prowadzonym (w tamtym przypadku) z wniosku osoby zainteresowanej uzyskaniem uprawnienia w postaci pozwolenia na broń. Rozpatrując tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że w ocenie przesłanek uzasadniających przyznanie uprawnienia, nie chodzi jednakże o luz decyzyjny utożsamiany z tzw. swobodnym uznaniem, a więc o przyznanie organowi stosującemu prawo swobody co do wyboru konsekwencji, niemniej jednak ponieważ zakres swobody, jaką posiada organ Policji w zakresie oceny przesłanek, które usprawiedliwiają wydanie pozwolenia, został przez ustawodawcę wyznaczony niezwykle szeroko, przywoływane "związanie" organu ma szczególny wymiar, nadający mu pewne cechy uznaniowości (por. M. Filar, Prawo do posiadania broni palnej jako obywatelskie prawo podmiotowe, PiP z 1997 r., nr 5, s. 43 - 44). Sformułowaniu "jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" przypisać trzeba charakter zwrotu ocennego (zwrotu szacunkowego), który w przeciwieństwie do wyrażeń wieloznacznych, oparty jest nie tyle na wyinterpretowaniu treści normy prawnej zapisanej nieostro lub niewyraźnie, co na dokonaniu wartościowania określonego stanu rzeczy, w tym przypadku przyczyn wystąpienia przez wnioskodawcę z żądaniem wydania pozwolenia na broń sportową (por. L. Leszczyński, Pojęcie klauzuli generalnej, Annales UMCS z 1991 r., vol. XXXVIII, s. 161 - 162)" Podobna, w zakresie oceny przesłanek, sytuacja zachodzi w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Warunkiem uzyskania pozwolenia na broń pod rządami ustawy, według przepisów toczyło się również postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia, było spełnienie szeregu wymagań ustawowych, m. in. niewchodzenie w konflikt z prawem skutkujące postawieniem wnioskodawcy w stan podejrzenia o popełnienie przestępstwa. Osoba, wobec której toczyło się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu nie mogła uzyskać pozwolenia na posiadanie broni. Postawienie zaś takiej osoby w stan podejrzenia o popełnienie przestępstwa w czasie, gdy pozwolenie na broń już posiadała, skutkować musiało uznaniem, że warunek pod którym pozwolenia na broń udzielono przestał istnieć, a zatem osoba taka broni posiadać nie może, organ zaś winien cofnąć to pozwolenie. W istocie zatem postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na broń i jego cofnięcia, w odniesieniu do zaistnienia przesłanek i ich oceny, przebiega według tego samego schematu. Z tych względów, w odniesieniu do postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, mają zastosowanie przestawione wyżej poglądy doktryny i orzecznictwa co do zakresu swobody, jaką posiada organ Policji w zakresie oceny przesłanek, które usprawiedliwiają zarówno wydanie, jak i cofnięcie pozwolenia. Wyraźnie jednak podkreślić trzeba, że chodzi tu jedynie o zakres swobody w zakresie oceny przesłanek, po stwierdzeniu których organ nie ma już swobody co do wyboru konsekwencji prawnych zaistnienia tych przesłanek. Rozważania powyższe prowadzą do wniosku, że autorytatywna teza Sądu Wojewódzkiego, iż w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie, okazała się tylko częściowo trafna i zasadnie została zakwestionowana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, lecz tylko w opisanym wyżej zakresie. Opierając się na zaprezentowanym poglądzie, Sąd Wojewódzki nie przeprowadził oceny ani przesłanek które prowadziły do cofnięcia pozwolenia na broń ani też w konsekwencji interesu społecznego i słusznego interesu strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a. Z tych powodów należało uznać, że omawiana kwestia stanowi usprawiedliwioną podstawę uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania. Zważyć bowiem należało również, że decyzja, o uchylenie której wystąpiono w trybie art. 154 k.p.a. była wydana w jednoinstancyjnym postępowaniu, nie przeszła zatem przez kontrolę Komendanta Głównego Policji, ani też przez kontrolę sądową. Po wtóre, cofnięcia pozwolenia dokonano w oparciu o akt oskarżenia zarzucający przestępstwo z art. 220 § 1 k.k. (narażenia pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu) zamieszczone w rozdziale "Przestępstwa przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową", co może rodzić uzasadnione wątpliwości co do uznania, że doszło do oskarżenia o przestępstwo przeciwko życiu czy zdrowiu. Chociaż tryb z art. 154 k.p.a. nie służy do korygowania decyzji objętej wnioskiem, to okoliczność powyższa w zestawieniu z faktem uniewinnienia wnioskodawcy powinna przemawiać, w tej sprawie, za dokonaniem oceny tych okoliczności w kategoriach interesu społecznego i słusznego interesu strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny będzie miał na uwadze powyższe rozważania. Z tych przyczyn na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI