II OSK 1751/17

II OSK 1751/17 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2019-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /przewodniczący/
Paweł Miładowski
Tomasz Świstak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
III SA/Łd 1026/16 - Wyrok WSA w Łodzi z 2017-03-22
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 6 ust. 3 pkt 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski sędzia del. WSA Tomasz Świstak /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 1026/16 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 1026/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi spółki A. Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: PWIS) z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią astmy oskrzelowej u T.J., oddalił skargę.
Zaskarżoną decyzją PWIS utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") z dnia [...]
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S.A., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 2351 Kodeksu Pracy (dalej K.p.) w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stwierdzone u T.J. schorzenie pod postacią astmy oskrzelowej jest chorobą zawodową podczas, gdy ocena warunków pracy oraz ogólnikowy i lakoniczny sposób sporządzenia orzeczenia lekarskiego nr [...] nie pozwalają na stwierdzenie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym";
2. na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 - dalej P.p.s.a.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącej w skardze zarzutu naruszenia § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), poprzez dokonanie oceny narażenia zawodowego przez Powiatową Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...], podczas, gdy podmiotem właściwym do dokonania tej oceny był w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 w/w rozporządzenia, a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów;
2) art. 106 § 3 P.p.s.a. polegające na niezobowiązaniu organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie brakujących dokumentów: kart charakterystyki substancji chemicznej zgodnych z Rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 (REACH):
a) chromu Cr (VI) - występującego w cemencie produkowanym w zakładzie skarżącej - przy czym zawartość Cr (VI) w cemencie nie przekracza 0,0002% (zgodnie z powołanym wyżej Rozporządzeniem REACH),
b) roztworu chromu użytego w swoistej wziewnej próbie prowokacyjnej przez Klinikę Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi,
pozwalających na dokonanie oceny, czy użyty w próbie prowokacyjnej roztwór chromu ma takie same właściwości, jak chrom Cr (VI) występujący w zakładzie pracy Skarżącej;
3) art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo iż decyzja ta została wydana bez zebrania i wszechstronnego rozważenia pełnego materiału dowodowego w szczególności:
a) z pominięciem dowodów w zakresie pracy zainteresowanej T.J. w gospodarstwie rolnym, co skutkowało brakiem wskazania w uzasadnieniu wyroku powodów pominięcia poza zawodowego pochodzenia astmy oskrzelowej zainteresowanej,
b) przyjęcie za podstawę decyzji orzeczenia lekarskiego nr [...], które nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy:
– orzeczenie to bowiem nie wskazuje dokładnie kiedy doszło do powstania u zainteresowanej T.J. astmy oskrzelowej,
– wykonana w trakcie hospitalizacji zainteresowanej T.J. wziewna próba prowokacyjna z alergenem - chromem - dala wynik dodatni - jednakże na podstawie tego wyniku nie można stwierdzić ani bezspornie, ani z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba zainteresowanej została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, czy też przez chrom występujący poza środowiskiem pracy, w szczególności w gospodarstwie rolnym czy też w popiele z papierosów, postawiona w orzeczeniu diagnoza o rozpoznaniu u zainteresowanej T.J. astmy oskrzelowej o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem,
– jednostka orzecznicza nie dokonała obiektywizacji prób prowokacyjnych u zainteresowanej T.J., co wyklucza możliwość uznania wyników przeprowadzonych prób za w pełni wiarygodne i miarodajne,
– z orzeczenia lekarskiego wynika, iż pierwsze objawy chorobowe wystąpiły dopiero ok. 15 lat temu, a zainteresowana podjęła leczenie ok. 5 lat temu, a więc pierwsze objawy wystąpiły dopiero po upływie 10 lat od pierwszej ekspozycji na czynnik alergizujący, taka rozbieżność czasowa, przy istnieniu tezy o istnieniu korelacji objawów alergii u zainteresowanej z narażeniem na chrom występujący w pyle cementowym, nie została wyjaśniona zarówno przez lekarzy orzeczników jak i przez organy oraz Sąd Administracyjny.
Na rozprawie w dniu 29 maja 2019 r. pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki wnosił i wywodził jak w skardze kasacyjnej, a T.J. wnosiła o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm. dalej: P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 P.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przechodząc do rozpoznania poszczególnych zarzutów wskazać należy, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarysowała się linia orzecznicza, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz z dnia 26 marca 2010 r., sygn. II FSK 1842/08, LEX nr 596025).
Pierwszym z zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego jest zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku.
Odnosząc się do powyższego zarzutu w pierwszym rzędzie wskazać należy, iż za niezasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 1 § 1 i 2ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1 tego przepisu) i kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Jest to przepis ustrojowy określający podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Naruszenie tego przepisu ma miejsce wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę uchyli się od obowiązku wykonania kontroli zaskarżonej decyzji czy postanowienia. Tak się w niniejszej sprawie nie stało, bowiem zaskarżony wyrok został wydany po rozpoznaniu skargi na decyzję PWIS z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Okoliczności, że Sąd w uzasadnieniu wyroku nie odniósł się do jednego z podniesionych przez skarżącą zarzutów nie stanowi naruszenia tego przepisu, albowiem może być oceniana jedynie w kontekście prawidłowości dokonanej kontroli, a nie samego faktu jej dokonania.
Z tych samych powodów za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a. Wskazany jako wzorzec kontroli przepis stanowi bowiem, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Można byłoby uznać w ostateczności te przepisy za naruszone, gdyby sąd administracyjny uchylił się od dokonania kontroli np. w ten sposób, iż odrzuciłby skargę, mimo tego, że była ona dopuszczalna. Zaś sam fakt rozpoznania przedmiotowej sprawy i wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi świadczy o tym, że nie doszło do ich naruszenia. Określona przez ustawę kontrola została przez ten Sąd w stosunku do zaskarżonej decyzji zrealizowana. Polegała ona na wyjaśnieniu problemu zgodności tej decyzji z prawem, a zatem na zbadaniu kwestii jej legalności. Zwieńczeniem dokonanego aktu wymiaru sprawiedliwości było wydanie zaskarżonego wyroku. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem strony skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie i to nawet wtedy, gdy Sąd nie dokonał oceny wszystkich zgłaszanych przez stronę skarżącą zastrzeżeń.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku do zgłoszonego w skardze zarzutu naruszenia § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez dokonanie oceny narażenia zawodowego przez Powiatową Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...], podczas, gdy podmiotem właściwym do dokonania tej oceny był w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3 w/w rozporządzenia wskazać należy, iż on także nie okazał się skuteczny.
Zauważyć bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Obowiązek przedstawienia zarzutów zawartych w skardze oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia obejmuje odniesienie się do kwestii prawnych wynikających z zarzutów skarżącego (por. wyrok NSA z 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1457/11, publ. ONSA i wsa 2012/6/101). Takiego odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu naruszenia § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych niewątpliwie zabrakło, lecz nie oznacza to, że zarzut ten nie był przez Sąd I instancji brany pod rozwagę, albowiem na stronie 7 uzasadnienia jest on wprost wskazany jako podniesiony w skardze i szeroko przytoczony.
Powyższe oznacza, iż uchybienie Sądu I instancji rozpatrywane być może wyłącznie w kontekście naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. i należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, iż takowe uchybienie proceduralne faktycznie po stronie WSA w Łodzi zaistniało.
Przypomnieć jednakże w tym miejscu należy, iż przepis art. 174 pkt 2 P.p.s.a., który przewiduje jako podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania, wymaga by w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie, skarżący wykazał nadto istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Z wymogiem wykazania istotnego wpływu naruszeń przepisów postępowania na wynik sprawy koresponduje regulacja zawarta w art. 184 P.p.s.a. zgodnie z którą Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, lecz także gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanego orzeczenia wskazać należy, iż w niniejszej sprawie zaistniała, tego rodzaju sytuacja procesowa, polegająca na tym, iż mimo częściowo wadliwego (bowiem niepełnego) uzasadnienia wyrok Sądu I instancji uznać należy za odpowiadający prawu.
Zauważyć bowiem trzeba, iż regulacja § 6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowi, iż ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: 1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie; 2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony w jednostce orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust. 2 i 3; 3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny.
Przepis ten ustanawia normę o charakterze procesowym określając podmioty uprawnione do sporządzenia jednego dokumentów stanowiących zgodnie z § 8 ust. 1 tego samego rozporządzenia obligatoryjne środki dowodowe wymagane przez prawodawcę w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, uzależniając ich kompetencję od etapu tegoż postępowania.
Regulacje te stanowią zatem na gruncie tego rodzaju postępowań szczególnych modyfikację przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących postępowania dowodowego.
Przy wykładni § 6 ust. 3 rozporządzenia należy także mieć na uwadze § 6 ust. 1 zgodnie z którym lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego, a także § 6 ust. 5 pkt 4, zgodnie z którym Jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, lekarz występuje o ich uzupełnienie do właściwego państwowego inspektora sanitarnego - w zakresie oceny narażenia zawodowego, zwłaszcza na podstawie dokumentacji archiwalnej oraz informacji udostępnianej na jego wniosek przez odpowiednie jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej i służby medycyny pracy w odniesieniu do zakładów pracy, które uległy likwidacji.
Łączne odczytanie tych przepisów pozwala na stwierdzenie, iż § 6 ust. 3 rozporządzenia ustanawia jedynie katalog podmiotów wyłącznie uprawnionych do sporządzenia oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika i wyłącza w tym zakresie kompetencję chociażby pracodawcy.
Regulacji tej nie można natomiast odczytywać tak, jak czyni to skarżąca kasacyjnie jako wprowadzającej obowiązek sporządzenia w każdym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej trzech odrębnych ocen narażenia zawodowego sporządzanych na formularzach o jakim mowa w § 6 ust. 4 rozporządzenia.
Za powyższym przemawia głównie to, iż jak wskazano powyżej w przypadku, gdy zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w ust. 1, jest w zakresie oceny narażenia zawodowego niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego lekarz występuje o ich uzupełnienie do właściwego państwowego inspektora sanitarnego. W ramach wydawania orzeczenia lekarskiego lekarz orzecznik kontroluje zatem kompletność oceny narażenia zawodowego przygotowanej przez lekarza, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem lub właściwego inspektora sanitarnego i w zależności od tej oceny wydaje odpowiednie orzeczenie (jeżeli sporządzoną ocenę narażenia zawodowego uważa za wystarczającą dla jego wydania), względnie żąda uzupełnienia dokumentacji. Dodatkowo argumentację tą wzmacnia sposób sformułowania § 8 ust. 1 rozporządzenia, gdzie prawodawca używa liczby pojedynczej ustalając, iż decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu, co także wskazuje na dopuszczalność sporządzenia w sprawie jednej oceny narażenia zawodowego na jednym formularzu.
Odwołać się w tym miejscu należy także do argumentacji o charakterze celowościowym i zauważyć, że prowadzenie postępowania dowodowego nie jest celem samym w sobie, bowiem służy do poczynienia ustaleń istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie.
Skoro zaś wyspecjalizowany i dysponujący wiedzą fachową podmiot jakim jest lekarz o jakim mowa w § 5 ust. 1 rozporządzenia ocenia przedłożoną mu ocenę narażenia zawodowego sporządzoną przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego jako kompletną i umożliwiającą wydanie orzeczenia lekarskiego, to brak jest jakichkolwiek racjonalnych przesłanek przemawiających za przyjęciem, iż obligatoryjnie powinien on, poza orzeczeniem lekarskim sporządzić także ocenę narażenia zawodowego na formularzu określonym w przepisach.
Powyższe przesądza o tym, iż zgłoszony w skardze do Sądu I instancji zarzut naruszenia § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych stanowi, iż ocenę narażenia zawodowego był nietrafny, albowiem opierał się na wadliwej wykładni tegoż przepisu.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, iż w realiach kontrolowanej sprawy nawet przyjęcie odmiennej, a proponowanej przez skarżącą Spółkę wykładni § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych nie prowadziłoby do uchylenia zaskarżonej decyzji. Pamiętać bowiem trzeba, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne (niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sytuacja takowa nie zaistniała zaś w kontrolowanym postępowaniu, bowiem skarżąca Spółka nie wykazała wpływu na wynik sprawy braku sporządzenia oceny zawodowej na przewidzianym przepisami formularzu przez lekarza orzecznika. Z treści samego orzeczenia lekarskiego wynika zaś, iż lekarz wydał je po analizie narażenia zawodowego T.J.. Podkreślić przy tym trzeba, iż również w skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu zarzuconego uchybienia proceduralnego tak Sądu I instancji, jak i organów administracji na treść ich rozstrzygnięć. Nie stanowi bowiem takiego wykazania jedyny w tym zakresie argument zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż naruszony został bezwzględnie obowiązujący organy inspekcji sanitarnej przepis procedury w związku z podejrzeniem choroby zawodowej.
Podsumowując stwierdzić należy, iż brak ustosunkowania się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku do podniesionego w skardze na decyzję PWIS zarzutu naruszenia § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. nie mógł stanowić skutecznego zarzutu kasacyjnego, albowiem powyższe naruszenie procedury sądowoadministracyjnej nie miało jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. polegającego na niezobowiązaniu organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie brakujących zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki dokumentów. Przypomnieć trzeba, iż zgodnie z tym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zauważyć zaś należy, iż skarżąca Spółką, tak w skardze, jak i na rozprawie nie wniosła o przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w tym zarzucie kasacyjnym, jak też nie przedstawiała jakiejkolwiek argumentacji, z której mogłaby wynikać potrzeba przeprowadzenia dowodów. Niezależnie od powyższego brak było przesłanek dla dopuszczania przez Sąd I instancji dowodów z tego rodzaju dokumentów z urzędu, albowiem z akt sprawy nie wynikało by było to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości dotyczących przedmiotu rozstrzygnięcia.
Zauważyć nadto trzeba, iż powyższy zarzut kasacyjny nie został przez autora skargi kasacyjnej w żaden sposób uzasadniony, a postulowane w nim uzyskanie kart charakterystyki substancji chemicznej zgodnych z Rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 (REACH) dla chromu Cr (VI) - występującego w cemencie produkowanym w zakładzie skarżącej oraz roztworu chromu użytego w swoistej wziewnej próbie prowokacyjnej przez Klinikę Chorób Zawodowych i Zdrowia Środowiskowego Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi nie miałoby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej.
Podkreślenia wymaga, iż kwestia sposobu przeprowadzenia badań lekarskich, w tym użytego w nich przy próbie prowokacyjnej roztworu chromu dotyczy zagadnień ściśle związanych z wiedzą fachową jaką dysponują przeprowadzający badanie lekarze i nie może być oceniana przez orzekający w sprawie sąd administracyjny. Zarówno organy orzekające w przedmiocie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie mogą bowiem podważać merytorycznych opinii jednostek medycznych, a do tego sprowadzałoby się weryfikowanie poprawności przeprowadzonych badań lekarskich.
Znaczenia dla sprawy nie ma także okoliczność czy zawartość chromu Cr (VI) - występującego w cemencie produkowanym w zakładzie skarżącej nie przekracza norm, w tym zgodnych przywoływanym przez autora skargi kasacyjnej Rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 (REACH), albowiem zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dla stwierdzenia narażenia zawodowego nie jest wymagane przekroczenie najwyższych dopuszczalnych stężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, lecz stwierdzenie istnienia tych czynników w środowisku pracy. Niezależnie od wielkości tych stężeń, w konkretnym przypadku o powstaniu choroby zawodowej decydować może osobnicza wrażliwość na działanie tego narażenia, o czym ostatecznie rozstrzyga dysponujący odpowiednią wiedzą fachową lekarz orzecznik (por. wyroki NSA z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1039/06, oraz z dnia 7 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 388/06, z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 37/11, z dnia 22 lutego 2017 r., II OSK 1518/15, z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 335/10 – wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Na nieistotność powyższych informacji na gruncie kontrolowanej sprawy wskazuje nadto wprost § 6 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., gdzie prawodawca przyjął, iż narażenie zawodowe podlega ocenie, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do czynników o działaniu uczulającym (alergenów) rodzaj czynnika i stwierdzenie kontaktu z takim czynnikiem w czasie pracy, jeżeli występował on w środowisku pracy, narzędziach pracy, surowcach, półproduktach lub gotowych wyrobach, bez konieczności określania stężenia tego czynnika.
Nie zasługiwał wreszcie na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a.
Bezzasadność zgłoszenia w kontrolowanej sprawie zarzutów naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.s.a. oraz art. 3 ust. 1 została już omówiona powyżej.
Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 K.p.a. wskazać należy, iż nie zasługiwały one na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie była obarczona wadami wskazywanymi przez skarżącą kasacyjnie, a co za tym idzie nie doszło do naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez niezastosowanie tej regulacji wobec decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania.
Odnosząc się do okoliczności rzekomo niewyjaśnionych przez orzekające w sprawie organy wskazać należy, iż kwestia pracy T.J. w gospodarstwie rolnym oraz ewentualnego pozazawodowego pochodzenia astmy oskrzelowej u w/w nie została przez PWIS pominięta, lecz organ ten, w oparciu o informacje uzyskanie z Kliniki Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi, gdzie przeprowadzono badanie T.J., stwierdził, że potencjalna pozazawodowa ekspozycja na chrom, nie wyklucza rozpoznania alergicznej choroby zawodowej oraz, że T.J. wykonując pracę była narażona na alergeny, w tym pył cementu zawierający chrom (s. 4 uzasadnienia decyzji PWIS).
Podkreślić zaś trzeba, iż z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i 77 § 1 K.p.a. nie wynika w żadnym razie obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego dotyczącego wszelkich okoliczności sprawy podnoszonych przez strony postępowania, a jedynie obowiązek zebrania i rozważenia materiału dowodowego niezbędnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a więc zdarzeń, z którymi norma prawna będąca podstawą orzekania przez organ administracji wiąże określone skutki prawne.
Skoro zatem organy okoliczności związane z pracą T.J. w gospodarstwie rolnym oceniły jako nieistotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, to brak przeprowadzenia dowodów i czynienia ustaleń w tym zakresie nie stanowił naruszenia przepisów postępowania wskazywanych w skardze kasacyjnej, lecz winien być zwalczany poprzez postawienie zarzutów naruszenia odpowiednich przepisów prawa materialnego, z których wynikałoby, iż była to okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia tej sprawy administracyjnej, w tym w szczególności stanowiła przesłankę zastosowania, względnie odmowy zastosowania odpowiedniego przepisu prawa materialnego, czyli stanowiła element hipotezy normy materialnoprawnej znajdującej zastosowanie w sprawie. Tego rodzaju zarzutów w skardze kasacyjnej jednakże nie postawiono.
Odnosząc się natomiast do zakwestionowania przyjęcia za podstawę decyzji orzeczenia lekarskiego nr [...], które zdaniem autora skargi kasacyjnej nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie sprawy wskazać należy, iż ten zarzut kasacyjny nie mógł okazać się skuteczny, albowiem sprowadza się on do zarzucenia Sądowi I instancji braku merytorycznej kontroli orzeczenia lekarskiego. Jak wskazano zaś już powyżej zarówno organy orzekające w przedmiocie choroby zawodowej, jak i sąd administracyjny nie mogą podważać merytorycznych opinii jednostek medycznych (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2519/14 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odpowiednich kompetencji fachowych nie ma tym zakresie także autor skargi kasacyjnej, co pozwala uznać zgłoszony zarzut li tylko za próbę gołosłownej polemiki z treścią orzeczenia lekarskiego.
Odnosząc się do zgłoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 2351 K.p. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367) poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stwierdzone u T.J. schorzenie pod postacią astmy oskrzelowej jest chorobą zawodową podczas, gdy ocena warunków pracy oraz ogólnikowy i lakoniczny sposób sporządzenia orzeczenia lekarskiego nr [...] nie pozwalają na stwierdzenie bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym", wskazać w pierwszym rzędzie należy, iż autor skargi kasacyjnej mimo określenia tegoż zarzutu jako polegającego na błędnej wykładni nie wskazał na czym polegać by miało nieprawidłowe rozumienie wskazanych jako wzorce kontroli kasacyjnej przepisów, nie wskazał jak przepisy te winny być rozumiane oraz na czym polegał błąd Sądu I instancji przy ich interpretacji.
Znamiennym jest także, iż w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ogóle nie odwołano się do rzekomo naruszonego § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, a autor skargi kasacyjnej przeoczył, że regulacja ta ma charakter procesowy, a nie materialnoprawny, albowiem określa nie przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, lecz minimalne wymogi dotyczące materiału dowodowego gromadzonego w toku postępowania w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej, na który winno się składać co najmniej orzeczenie lekarskie oraz formularz oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Zarzut ten oceniany jako zarzut błędnej wykładni wskazanych w nim przepisów nie umożliwiał zatem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu kontroli prawidłowości zapadłego wyroku Sądu I instancji.
Dalej wskazać należy, że zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie nawet przy przyjęciu, iż stanowił on zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie, jedynie omyłkowo określony przez autora skargi kasacyjnej jako zarzut błędu w wykładni.
Przypomnieć bowiem trzeba, iż art. 2351 K.p. stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W realiach niniejszej sprawy istotnym jest, że organy inspekcji sanitarnej stwierdziły, iż zebrany materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem, że choroba ta została spowodowana narażeniem zawodowym, a więc stwierdziły zaistnienie przesłanek stwierdzenia takiej choroby określonych w art. 2351 K.p. Co za tym idzie nie zaistniało w sprawie wadliwe zastosowanie tegoż przepisu prawa materialnego, bowiem organy nie orzekły o stwierdzeniu choroby zawodowej w stosunku do schorzenia nie wymienionego w wykazie chorób zawodowych, czy też wbrew ocenie warunków pracy, wynikającej z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego.
Okoliczność, iż skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia faktyczne sprawy dotyczące możliwości wpływu warunków pracy na schorzenie stwierdzone u T.J. oraz podważa wydane w sprawie orzeczenie lekarskie nie może natomiast uzasadniać przyjęcia naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwe jego zastosowanie. Naruszenie prawa materialnego może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy same ustalenia faktyczne nie są kwestionowane, a przedmiotem zarzutu staje się błędna normatywna kwalifikacja faktów, wiążąca się z nieprawidłowym ustaleniem zakresu zastosowania normy lub zakresu normowania (treści wzoru zachowania). Żaden z powyższych argumentów w uzasadnieniu skargi kasacyjnej się nie pojawił, co na gruncie utrwalonego orzecznictwa, akceptowanego przez skład orzekający, z którego wynika, że nie można uzasadniać zarzutu naruszenia prawa materialnego błędnymi ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sąd, przesądza o niezasadności całego zarzutu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił, albowiem zaskarżony wyrok mimo częściowo wadliwego uzasadnienia odpowiada prawu.