II OSK 1736/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-07
NSAAdministracyjneWysokansa
planowanie przestrzennewarunki zabudowyanaliza urbanistycznapostępowanie administracyjnedwuinstancyjnośćNSASKOprawo budowlane

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję SKO o warunkach zabudowy z powodu naruszenia dwuinstancyjności postępowania.

Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji handlowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, opierając rozstrzygnięcie na analizie sporządzonej na etapie postępowania odwoławczego, a nieznanej organowi pierwszej instancji. NSA oddalił skargi kasacyjne obu stron, podzielając w istocie stanowisko WSA co do naruszenia dwuinstancyjności, choć wskazał na błąd w wykładni przepisów dotyczących sporządzania projektu decyzji przez architekta.

Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu handlowego. Po odmowie ustalenia warunków przez Prezydenta Miasta Zawiercie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i samo ustaliło warunki zabudowy, opierając się na analizie sporządzonej przez architekta A. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania, wprowadzając do akt sprawy nową analizę, która nie była znana organowi pierwszej instancji. NSA oddalił skargi kasacyjne SKO i inwestora. Sąd podkreślił, że uczynienie analizy A. M. załącznikiem do decyzji SKO było równoznaczne z uznaniem jej za dowód rozstrzygający, co naruszyło dwuinstancyjność postępowania, ponieważ analiza ta nie była znana organowi pierwszej instancji. NSA wskazał również na błąd w wykładni art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez WSA, uznając, że przepis ten dotyczy również decyzji reformacyjnej organu odwoławczego, jednakże uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Ostatecznie NSA uznał, że rozstrzygnięcie WSA było prawidłowe, mimo częściowo nietrafnego uzasadnienia, i oddalił skargi kasacyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może oprzeć swojego rozstrzygnięcia na analizie, która nie była znana organowi pierwszej instancji, gdyż narusza to zasadę dwuinstancyjności postępowania.

Uzasadnienie

Uczynienie analizy A. M. załącznikiem do decyzji SKO było równoznaczne z uznaniem jej za dowód rozstrzygający, co naruszyło dwuinstancyjność postępowania, ponieważ analiza ta nie była znana organowi pierwszej instancji. Trafnie Sąd I. instancji uznał taki sposób załatwienia sprawy za niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.plan.zag.prz. art. 60 § 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § 9

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 75

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, opierając rozstrzygnięcie na analizie nieznanej organowi pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

SKO błędnie interpretowało art. 60 ust. 4 u.plan.zag.prz., ograniczając jego zastosowanie. WSA błędnie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 151 P.p.s.a. i art. 136, 138 § 2 K.p.a. oraz art. 60 ust. 4 u.plan.zag.prz.

Godne uwagi sformułowania

Uczynienie z analizy A. M. załącznika do zaskarżonej decyzji było równoznaczne z uznaniem tej analizy za dowód rozstrzygający, z równoznacznym uznaniem, że pozostałe opinie mają mniejsza wartość dowodową w sprawie. Trudno sprowadzić rolę tej konkretnej analizy (sporządzonej przez A. M.) do 'uzupełnienia' materiału dowodowego. Niedopuszczalne było uznanie za ten załącznik analizy, która nie była sporządzona i oceniona w toku postępowania w I. instancji, gdyż w ten właśnie sposób naruszono II-instancyjność postępowania administracyjnego. Sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. Organ zobowiązany jest to powstrzymania się od sporządzenia we własnym zakresie części decyzji; w całości ma być ona zaprojektowana przez osobę wskazaną w cytowanym przepisie.

Skład orzekający

Jerzy Bujko

przewodniczący

Wiesław Kisiel

sprawozdawca

Grażyna Radzicka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy poprzez wprowadzenie nowych dowodów nieznanych organowi pierwszej instancji, a także interpretacja przepisów dotyczących sporządzania projektu decyzji o warunkach zabudowy przez profesjonalistę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z analizami urbanistycznymi i procedurą ustalania warunków zabudowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność, oraz pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur przy wydawaniu decyzji, zwłaszcza w kontekście planowania przestrzennego.

Jak analiza urbanistyczna może zaważyć na dwuinstancyjności postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1736/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-21
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grażyna Radzicka
Jerzy Bujko /przewodniczący/
Wiesław Kisiel /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 971/06 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2007-07-04
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151, art. 145 par. 1, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 60 ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
par. 9
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 75, art. 77, art. 136, art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Wiesław Kisiel (spr.) sędzia NSA Grażyna Radzicka Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 lipca 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 971/06 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
II OSAK 1736/07
UZASADNIENIE
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r., II SA/Gl 971/06 w sprawie ze skargi [...] spółka z o.o. z siedzibą w K., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] września 2006, nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan sprawy:
a) Po rozpatrzeniu wniosku [...] Management sp. z o.o. z siedzibą w W., Prezydent Miasta Zawiercie wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2005, nr [...], odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie samoobsługowego domu handlowego z zapleczem socjalnym, magazynem, rampą rozładowczą, parkingiem dla samochodów osobowych i placem manewrowym oraz barem szybkiej obsługi w Zawierciu na terenie obejmującym działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...]-[...]. Odmowę uzasadniono zamierzonym sposobem zainwestowania, który nie stanowiłby kontynuacji funkcji występującej na tym terenie. Konkluzja taka wynikała z analizy terenu sporządzonej przez O. C.-O..
b) W toku postępowania odwoławczego inwestor [...] Management przedłożył analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, wykonaną na jego zlecenie przez M. C.. Tym razem planowana inwestycja została oceniona jako kontynuacja występujących sposobów zagospodarowania terenu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] października 2005, nr [...], uchyliło decyzję pierwszej instancji z uwagi na błędny sposób opracowania analizy terenu i przekazało sprawę organowi administracyjnemu I. instancji do ponownego rozpoznania.
c) Ponownie rozpatrując sprawę, organ I. instancji zlecił M. P. sporządzenie kolejnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Kierując się wnioskami M. P., Prezydent Miasta Z. decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] ponownie odmówił ustalenia warunków zabudowy, wnioskowanych przez [...] Management. Lokalizacja inwestycji objętej wnioskiem nie spełnia podstawowego kryterium zapisanego w art.61 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz.717 z późn. zm., dalej "u.plan.zag.prz."), tj. inwestycja nie byłaby kontynuacją funkcji i formy architektonicznej oraz sposobu zabudowy i zagospodarowania terenu; przeciwnie - naruszałaby akty wykonawcze do Prawa ochrony środowiska oraz ustawę o drogach publicznych.
d) W dniu 14 lipca 2006 r. Starosta Powiatowy w Zawierciu przekazał organowi II. instancji opinię Okręgowej Izby Urbanistów w sprawie rozbieżnych projektów decyzji o warunkach zabudowy. Jedynie analiza sporządzona przez M. P. na zlecenie Gminy Zawiercie spełnia, zdaniem Izby, wysokie standardy warsztatu urbanistycznego oraz jest zgodna z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu terenu. Analiza opracowana przez M. C. sporządzona została na zlecenie inwestora co powoduje, iż oprócz innych wad narusza tym samym władztwo planistyczne Gminy. Natomiast zlecając A. M. opracowanie kolejnej analizy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wkroczyło w kompetencje Prezydenta Miasta.
e) Decyzją z dnia [...] września 2006 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie uchyliło w całości decyzję Prezydenta Miasta Zawiercie oraz ustaliło na rzecz [...] Management. warunki zabudowy dla jej zamierzenia inwestycyjnego.
W ocenie organu odwoławczego, jedynie analiza opracowana przez M. C. jest wiarygodna. Nie zasługują natomiast na uwzględnienie uwagi zawarte w opinii sporządzonej przez Okręgową Izbę Urbanistów z siedzibą w Katowicach na wniosek Starostwa Powiatowego w Zawierciu.
Projekt decyzji SKO został sporządzony przez A. M., wpisaną na listę Samorządu Zawodowego Architektów, a w charakterze załącznika do decyzji dołączono podpisaną przez A. M. analizę funkcji i cech zabudowy oraz zagospodarowania terenu.
f) Skargę na decyzję z dnia 25 września 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła [...] wnosząc o jej uchylenie w całości z uwagi na to, iż wydana została bez zgody współużytkownika wieczystego. Skarżąca wywodzi swój interes prawny do złożenia skargi z umowy notarialnej, na mocy której stała się współużytkownikiem wieczystym działki nr [...]. Przyjęcie przez organ II. instancji, że planowana zabudowa stanowi kontynuację dotychczasowej funkcji i zabudowy w zakresie cech, gabarytów i formy architektonicznej było nieuprawnione.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 4 lipca 2007 r., II SA/Gl 971/06 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] września 2006 r., nr [...].
Opracowanie M. C. (pracującej na zlecenie [...] Management) nie jest analizą w rozumieniu rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz.1588).
Organ II. instancji zlecił A. M. opracowanie kolejnej, nowej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu i to właśnie ona stała się podstawą wydania decyzji i została do decyzji wraz z podpisem architekta dołączona w charakterze załącznika. Natomiast analizy M. P. i M. C. zostały całkowicie odrzucone przez organ odwoławczy. Wydane przez Kolegium rozstrzygnięcie nie zostało więc oparte na odmiennej ocenie dowodów zebranych przez oba organy, lecz w całości na ustaleniach A. M., dokonanych w trakcie postępowania odwoławczego. Takim sposobem załatwienia sprawy organ odwoławczy wykroczył poza swe kompetencje określone w art.136 K.p.a.
Naruszony został również art.60 ust.4 u.plan.zag.prz. Przepis ten stanowi wyłącznie o projekcie decyzji, nie dopuszczając możliwości sporządzenia przez osobę nie upoważnioną projektu decyzji reformacyjnej. Osoba wpisana na listę izby samorządu zawodowego urbanistów lub architektów, nie może zastępować organu administracji publicznej w jego ustawowych zadaniach, a jedynie gwarantować, iż merytoryczne ustalenia co do warunków zabudowy, wymagające specjalistycznej wiedzy, zostaną organowi zasugerowane przez profesjonalistę. W niniejszej natomiast sprawie architekt, której zlecono opracowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy, w rzeczywistości sporządziła również projekt decyzji o uchyleniu decyzji organu I. instancji i uzasadniła przyczyny tego uchylenia. Osoba ta, nie będąc upoważnioną do wydania decyzji, ustosunkowała się do całości przeprowadzonego już postępowania administracyjnego, omówiła i oceniła dowody zgromadzone w I i II. instancji, ustosunkowała się do sporządzonych już uprzednio analiz i do opinii Okręgowej Izby Urbanistów.
W konsekwencji Sąd I. instancji uchylił zaskarżoną decyzję jako naruszającą wskazane wyżej przepisy w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zarzut skargi dotyczący wydania rozstrzygnięcia o warunkach zabudowy bez zgody współużytkownika wieczystego działki Sąd I. instancji uznał za chybiony. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu i nie uprawnia do podjęcia jakichkolwiek prac budowlanych (art.59 i następne u.plan.zag.prz.). Jej wydanie nie jest zatem uzależnione, ani od legitymowania się przez inwestora prawem do terenu, ani od zgody właściciela nieruchomości.
3. Skargi kasacyjne wniosło zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, jak i [...] Management. Obie skargi kasacyjne domagają się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi I. instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
4. SKO w Częstochowie, powołując art.174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm. dalej "P.p.s.a. "), zaskarżonemu wyrokowi zarzuciło naruszenie:
- przepisów prawa materialnego, tj. art.60 ust.4 u.plan.zag.prz. w związku z art.138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I. instancji, iż projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów winien się ograniczać jedynie do zagadnień wymagających wiedzy specjalistycznej;
- przepisu postępowania, tj. art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., poprzez ustalenie że organ odwoławczy naruszył art.136 K.p.a., w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Załącznik nr 2 do decyzji SKO z dnia [...] września 2006 r. oparty jest na analizach wykonanych na zlecenie organu I. instancji oraz inwestora, zawierających zbieżne ustalenia, ale różniące się wnioskami. Niezbędnym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do analizy sporządzonej przez M. C.. A. M. poddała ocenie istniejące w sprawie analizy, sporządziła projekt decyzji wraz załącznikami opierając się na analizach, znajdujących się w aktach sprawy. Niezasadnym jest więc zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art.136 K.p.a.
Sporządzanie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów nie wyłącza kompetencji organu odwoławczego do uchylenia decyzji organu I. instancji w całości i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy (art.138 § 1 pkt 2 K.p.a.). Sporządzenie projektu wymienionej decyzji wymaga również oceny zgromadzonych dowodów w sprawie. Osoba sporządzająca projekt takiej decyzji winna zaproponować rozstrzygnięcie zgodne z art.138 K.p.a., ale to organ odwoławczy akceptuje ten projekt i ewentualnie uzupełnia go w samej decyzji. Kontroli legalności przez Sąd podlega decyzja organu odwoławczego, natomiast projekt decyzji jest jednym z wymogów formalnych, mających gwarantować jej poprawność m.in. co do ustaleń technicznych.
5. [...] Management zarzuciła wyrokowi Sądu I. instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie (Sąd uwzględnił skargę) w związku z art.151 P.p.s.a. (Sąd nie oddalił skargi) w związku z: artykułami 136 i 138 § 2 K.p.a. oraz art.60 ust.4 u.plan.zag.prz.
SKO wydając decyzję nie naruszyło art.136 K.p.a., ani art.138 § 2 K.p.a., bowiem przeprowadzone w II. instancji postępowanie dowodowe miało charakter jedynie uzupełniający. Zlecając A. M. opracowanie kolejnej w sprawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, SKO miało na celu jedynie uzyskanie środka dowodowego pozwalającego mu na ocenę rozbieżnych wniosków wynikających z wcześniejszych analiz, co mieści się w uregulowaniu art.77 K.p.a. Przeprowadzenie dowodu ze sporządzonej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania, w celu oceny trafności stwierdzeń zawartych w analizach przygotowanych uprzednio oraz prawidłowości samego rozstrzygnięcia organu I. instancji, stanowi uzupełniające postępowanie dowodowe i nie wykracza poza kompetencje organu odwoławczego (art.136 oraz art.138 § 2 K.p.a.). Nie narusza praw stron, ani obowiązujących zasad procesowych (wyrok NSA z dnia 4 marca 2005 r., OSK 996/04).
Przeprowadzone przez SKO uzupełniające postępowanie dowodowe wykazało, że znajdujący się w aktach sprawy środek dowodowy sporządzony na zlecenie wnioskodawcy w postaci analizy M. C. jest wiarygodny i prawidłowy. Ze względu na wymogi formalne wynikające z przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny analiza M. C. nie mogła stać się podstawą rozstrzygnięcia SKO. Stanowi to kolejny argument przemawiający za dopuszczalnością przeprowadzenia przez SKO nowej analizy.
Skarżący kwestionuje ponadto stanowisko Sądu I. instancji, iż przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wyczerpuje zakres postępowania dowodowego w sprawie warunków zabudowy. Czynności te obejmują również uzgadnianie projektu decyzji (art.53 ust.4 i art.60 ust.1 u.plan.zag.prz.) oraz zapoznanie się ze środkami dowodowymi dotyczącymi legitymacji wnioskodawcy.
Ewentualne przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji po raz trzeci zagrażałoby zasadom: prawdy obiektywnej, szybkości postępowania administracyjnego oraz pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Art.60 ust.4 u.plan.zag.prz. nie zawiera żadnego ograniczenia co do tego, które ze składników decyzji o warunkach zabudowy powinny być objęte projektem sporządzanym przez osobę wpisaną na listę odpowiedniego samorządu zawodowego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy, sporządzony przez osobę wpisaną na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów, aby mógł być przedstawiony organowi uzgadniającemu, musi być w stanie kompletnym. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., IV SA/Wa 140/06). W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym oznaczało to objęcie projektem także tej części projektu, który dotyczył uchylenia decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy. Negatywnie ocenione przez Sąd "szerokie ustosunkowanie się do zebranego w sprawie materiału" stanowiło nic innego jak uzasadnienie projektowanej decyzji, do sporządzenia którego autor był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany na podstawie art.60 ust.4 u.plan.zag.prz. w związku z art.107 § 1 i § 3 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
A. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że analizy zostały sporządzone kolejno przez O. C.-O. (przed wydaniem odmownej decyzji Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...]), M. C. (na zamówienie [...] Management), M. P. (przed wydaniem odmownej decyzji Prezydenta Miasta Zawiercie z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...]) oraz A. M. (przed wydaniem decyzji SKO z dnia [...] września 2006 r., nr [...], ustalającej warunki zagospodarowania terenu).
Z punktu widzenia art.77 w związku z art.75 K.p.a. powyższe cztery analizy są dowodami w sprawie, niezależnie od tego, że M. C. nie wylegitymowała się wpisem na listę samorządu zawodowego i dlatego opinia ta nie mogła stać się załącznikiem do decyzji w trybie § 9 ust.2 rozporządzenia. Ponadto opinia ta nie była dowodem przeprowadzonym (zgromadzonym) przez organ administracyjny (w rozumieniu art.77 K.p.a.), ale została dopuszczona i zaliczona w decyzji SKO z dnia [...] października 2005 r. do materiału dowodowego w sprawie (art.75 K.p.a.).
Dlatego nie jest prawidłowe przypisywanie odmiennej roli analizie sporządzonej przez A. M., jak to czynią obie skargi kasacyjne dowodzące, że była to tylko pomoc dla organu odwoławczego w ocenie wcześniejszych analiz. W świetle § 9 rozporządzenia rację ma Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając, że uczynienie z analizy A. M. załącznika do zaskarżonej decyzji było równoznaczne z uznaniem tej analizy za dowód rozstrzygający, z równoznacznym uznaniem, że pozostałe opinie mają mniejsza wartość dowodową w sprawie. Odwołując się do powyższego dychotomicznego podziału analiz, obie skargi kasacyjne koncentrują się na art.136 w związku z art.138 § 2 K.p.a. po to, aby wykazać, że organ odwoławczy zaledwie uzupełnił materiał dowodowy już wcześniej zgromadzony.
Takie spojrzenie nie jest jednak prawidłowe ze względu na § 9 rozporządzenia odczytywany wraz z art.78 Konstytucji RP i art.15 K.p.a. Tok instancji polega na rozpatrzeniu sprawy przez dwa organy, co w ocenianym postępowaniu administracyjnym zostaje zmodyfikowane przez uczynienie dowodu w sprawie - częścią składową decyzji (§ 9 rozporządzenia). Jaskrawo stało się to widoczne w niniejszej sprawie, gdzie częścią ostatecznej decyzji stała się analiza (autorstwa A. M.) nieznana organowi I. instancji. Trudno więc sprowadzić rolę tej konkretnej analizy (sporządzonej przez A. M.) do "uzupełnienia" materiału dowodowego (jak starają się to wykazać obie skargi kasacyjne). Poprzez uczynienie tej analizy załącznikiem do swej decyzji, organ odwoławczy nadał tej jednej i tylko tej większą rolę od pozostałych analiz. Naruszenie prawa nie polegało oczywiście na sposobie zredagowania decyzji organu odwoławczego, skoro o sposobie opracowania załącznika zadecydował § 9 rozporządzenia. Niedopuszczalne było uznanie za ten załącznik analizy, która nie była sporządzona i oceniona w toku postępowania w I. instancji, gdyż w ten właśnie sposób naruszono II-instancyjność postępowania administracyjnego. Trafnie Sąd I. instancji uznał taki sposób załatwienia sprawy za niedopuszczalne. Bez wątpienia powinno było przeważyć domniemanie niedopuszczalności wydania decyzji reformacyjnej (art.138 § 2 K.p.a.).
Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny uznaje za nietrafny zarzut naruszenia przez Sąd I. instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z 151 P.p.s.a. w związku z artykułami 136 i 138 § 2 K.p.a.
B. Zarzut błędnej wykładni przez Sąd art.60 ust.4 u.plan.zag.prz. jest uzasadniony, ale nie może spowodować uwzględnienia skarg kasacyjnych, albowiem to uchybienie nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania sądowoadministracyjnego w I. instancji.
Błąd w wykładni prawidłowo wykazały skargi kasacyjne akcentując zarówno różnicę pomiędzy projektem decyzji a jej ostatecznym kształtem, będącym wynikiem rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracyjny właściwy w sprawie. W niniejszej sprawie łatwo to dostrzec, skoro SKO z naruszeniem prawa zadecydowało, która z czterech analiz wyznaczy treść decyzji reformatoryjnej.
Sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów. (art.60 ust.4 u.plan.zag.prz.). Organ zobowiązany jest to powstrzymania się od sporządzenia we własnym zakresie części decyzji; w całości ma być ona zaprojektowana przez osobę wskazaną w cytowanym przepisie.
Nie ma również powodów, aby nie zgodzić się z kolejnym zarzutem skarg kasacyjnych. Wbrew stanowisku Sądu I. instancji zasadne jest zastosowanie w niniejszej sprawie ogólnej reguły wykładni prawa administracyjnego, tj. wymogi stawiane decyzji przez ustawę rozciągają się na wszelkie decyzje w sprawie: pozytywne i negatywne, I-instancyjne i odwoławcze, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Art.60 ust.4 u.plan.zag.prz. nie czyni zastrzeżenia o zastosowaniu go tylko do określonego sposobu załatwienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Przepis ma zastosowanie do decyzji I. instancji oraz II. instancji. Organ odwoławczy chcąc w niniejszej sprawie uwzględnić wniosek inwestora musiał uchylić odmowną decyzję organu I. instancji oraz pozytywnie załatwić sprawę. Uchylenie decyzji odmownej nastąpiło z tych samych merytorycznych powodów, dla których odmowę zastąpioną zgodą.
C. Trafnie skargi kasacyjne podnoszą, że organy administracyjne w niniejszej sprawie działają z naruszeniem zasad szybkości postępowania i zasady budowania zaufania podmiotów prawa do administracji publicznej. Poszukiwanie przyczyn takiego stanu rzeczy zdecydowanie wykracza jednak poza kompetencje sądów administracyjnych i nie może spowodować uwzględnienia skarg kasacyjnych, pomimo wskazanych wyżej wad działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie.
D. Rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji jest prawidłowe mimo częściowo nietrafnego uzasadnienia. Z przyczyn wcześniej wskazanych skargi kasacyjne podlegają oddaleniu, na podstawie art.184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI