II OSK 1733/08

Naczelny Sąd Administracyjny2009-10-30
NSAAdministracyjneWysokansa
wspólnota mieszkaniowareprezentacjaodwołanieprawo budowlanepostępowanie administracyjneskarżącyorgan nadzoru budowlanegouchwałapełnomocnictwointeres prawny

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że kwestia reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej i dopuszczalności odwołania wymaga ponownego zbadania.

Sprawa dotyczyła dopuszczalności odwołania wniesionego przez członka zarządu wspólnoty mieszkaniowej, który nie przedłożył dokumentów potwierdzających jego umocowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie inspektora nadzoru budowlanego stwierdzające niedopuszczalność odwołania. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę prawidłowego ustalenia daty uchwały wspólnoty oraz zbadania, czy członek zarządu miał własny interes prawny do wniesienia odwołania, a także kwestionując sposób, w jaki WSA rozstrzygnął sprawę.

Sprawa wywodzi się z postanowienia Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które stwierdziło niedopuszczalność odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji PINB w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego posadowienia słupków metalowych. Inspektor uznał odwołanie za niedopuszczalne, ponieważ M. K., członek zarządu wspólnoty, nie przedłożył dokumentu potwierdzającego jego prawo do reprezentowania wspólnoty, a przedstawione uchwały nie dawały mu takiego uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, uznając, że kwestia reprezentacji wymaga głębszego zbadania, w tym ustalenia daty uchwały wspólnoty i ewentualnego interesu prawnego M. K. jako członka wspólnoty. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną PWINB, uchylił wyrok WSA. Sąd kasacyjny uznał, że WSA nieprawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, nie wskazując konkretnych przepisów proceduralnych, które zostały naruszone. Ponadto, NSA stwierdził, że ustalanie daty uchwały wspólnoty nie było kluczowe, a odwołanie zostało wniesione w imieniu wspólnoty, a nie indywidualnie przez M. K. jako właściciela lokalu. NSA podkreślił, że czynności związane z obroną interesu prawnego wspólnoty, takie jak wniesienie odwołania, nie przekraczają zwykłego zarządu, ale muszą być dokonane przez zarząd (co najmniej dwóch członków). W przypadku braku uzupełnienia braków formalnych, organ odwoławczy był uprawniony do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie wykaże własnego interesu prawnego lub jeśli odwołanie zostało wniesione w imieniu wspólnoty, a nie indywidualnie.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że odwołanie powinno być wniesione przez zarząd wspólnoty (co najmniej dwóch członków). W przypadku braku należytego umocowania, organ odwoławczy mógł stwierdzić niedopuszczalność odwołania. Kwestia własnego interesu prawnego członka wspólnoty wymagałaby odrębnego zbadania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.w.l. art. 21 § ust. 1, 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

u.w.l. art. 22 § ust. 1, 2

Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali

k.p.a. art. 134 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1, 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia. Naruszenie przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że stan faktyczny wymaga wyjaśnienia w sposób wykraczający poza granice sprawy. Naruszenie przez WSA art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie poza granicami sprawy. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, że właściciele lokali mogą ustanowić pełnomocnika do działania w imieniu wspólnoty, pomimo że reprezentuje ją zarząd. Brak znaczenia daty uchwały dla oceny dopuszczalności odwołania wniesionego w imieniu wspólnoty.

Godne uwagi sformułowania

nie podziela stanowiska, że we wszystkich sytuacjach za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota a w szczególności jej zarząd. jeśli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne, aby to samo odwołanie traktowane było jako odwołanie wspólnoty mieszkaniowej, ewentualnie, w razie nieusunięcia braków formalnych tego odwołania, jako odwołanie innego podmiotu.

Skład orzekający

Andrzej Gliniecki

przewodniczący

Wojciech Chróścielewski

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwestie reprezentacji wspólnot mieszkaniowych w postępowaniu administracyjnym, dopuszczalność odwołań wnoszonych przez członków zarządu lub właścicieli lokali, a także wymogi formalne uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnoty mieszkaniowej i sposobu jej reprezentacji. Interpretacja przepisów o własności lokali może być różna w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy częstego problemu reprezentacji wspólnot mieszkaniowych i dopuszczalności ich działań procesowych, co jest istotne dla wielu właścicieli lokali i zarządców nieruchomości.

Kto reprezentuje wspólnotę mieszkaniową? NSA wyjaśnia zasady wnoszenia odwołań.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1733/08 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-10-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2008-11-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Gliniecki /przewodniczący/
Tomasz Zbrojewski
Wojciech Chróścielewski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II SA/Rz 2/08 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2008-07-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
art. 21 ust. 1, 22 ust. 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7,77 par. 1, 107 par. 3, 126, 28, 65 par. 1, 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 2/08 w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania, 2. zasądza od M. K. na rzecz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie kwotę 280 (słownie: dwieście osiemdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 2/08, po rozpoznaniu skargi M. K. , uchylił postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] lipca 2007 r., umarzającej postępowanie w sprawie usytuowania słupków metalowych połączonych łańcuchem przy budynku nr [...] położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w K. W podstawie prawnej postanowienia powołano przepis art. 134 k.p.a.
Rozpoznając odwołanie Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie nie uwzględnił odwołania i stawianych w nich zarzutów stwierdzając postanowieniem niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wyjaśnił, że pismem z dnia 20 września 2007 r. wezwał odwołującego do przedłożenia dokumentu potwierdzającego jego prawo do reprezentowania Wspólnoty przed organami administracji publicznej, a przysłane dokumenty przez niego, to jest kserokopia uchwały nr 2/2003 o powołaniu Zarządu Wspólnoty, z której wynika, że jest on członkiem Zarządu oraz uchwały nr 2/2007 z dnia 7 września 2001 r. wskazuje, że M. K. jako członek Zarządu Wspólnoty nie posiada uprawnienia do złożenia takiego odwołania. Bowiem jednoosobowe oświadczenie woli złożone w odwołaniu przez M. K. nie spełnia wymogów o jakich mowa w art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r., nr 80, poz. 903).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7 i 77 k.p.a., to jest wadliwego zebrania dowodów, wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności braku wezwania w celu usunięcia braków formalnych odwołania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonego uzasadnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaskarżonym wyrokiem uchylił postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 31 października 2007 r. Sąd stwierdził, że zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w sytuacji braku należytego umocowania pełnomocnika strony do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia o niedopuszczalności odwołania, w oparciu o art. 134 k.p.a. W zaskarżonym postanowieniu PWINB w R. stwierdził, ze odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. od decyzji PINB dla Miasta K. z dnia [...] lipca 2007 r. jest niedopuszczalne wobec stwierdzenia, że reprezentujący Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] w K. M. K. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego jego uprawnienia do jej reprezentacji.
Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy wyjaśnienia zdaniem Sadu wymaga, że podmiotem uprawnionym do występowania w postępowaniu administracyjnym w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej jest Zarząd tej Wspólnoty. Ma to miejsce wówczas, gdy liczba wyodrębnionych lokali przekracza siedem. Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Zgodnie z treścią art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 roku o własności lokali, zwana dalej ustawą, Wspólnota Mieszkaniowa może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać być pozywaną pomimo, że nie posiada osobowości prawnej może być podmiotem praw i obowiązków i jako jednostka organizacyjna posiada zdolność sądową i może występować w postępowaniu administracyjnym. Z treści art. 21 ust. 1 tej ustawy wynika, że Zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali jeśli wspólnota ma wyodrębnionych więcej niż siedem lokali. Zarząd do występowania w imieniu wspólnoty na zewnątrz nie wymaga uzyskania uchwały wspólnoty mieszkaniowej, albowiem jest do tego umocowany na podstawie przepisów w/w ustawy.
Akta sprawy wskazują że Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w K. uważa, że doszło do zmiany przeznaczenia części nieruchomości wspólnej przez fakt posadowienia przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniowa na działce ewid. [...] przy ul. [...] pomiędzy parkingiem a drogą dojazdową 2 słupków połączonych łańcuchem, które to urządzenie ogranicza dojazd do budynku wielorodzinnego usytuowanego na działce nr ewid. [...] mieszkańcom tej Wspólnoty. W niniejszej sprawie zostało udzielone pełnomocnictwo M. K. do złożenia odwołania uchwałą nr 2/2007 Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...], którą to organ odwoławczy odczytuje jako dzień 7.09.2007 r. natomiast odwołujący twierdzi, że jest to uchwała z dnia 7.08.2007 r. W konsekwencji organ stwierdza, że M. K. jako członek Zarządu tej Wspólnoty nie posiadał uprawnienia do złożenia odwołania w jej imieniu.
Sąd nie podzielił takiego stanowiska, gdyż uznał, że jest ono co najmniej przedwczesne. W pierwszej kolejności Sąd stwierdził, że organ odwoławczy niekonsekwentnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia z powołaniem się na uchwałę nr 2/2007 Wspólnoty w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa przewodniczącemu zarządu wskazuje na dwie różne daty tej uchwały (2 sierpnia 2007 r. i 2 września 2007 r.) ma to istotny wpływ na ocenę tego pełnomocnictwa. Niezależnie od tego uchybienia w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego istnieje pogląd, że w pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnej zasady reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak np. Wspólnota Mieszkaniowa.
W wyroku z dnia 13 grudnia 1999 r., IV SA 1996/97 NSA stwierdził, że nie podziela stanowiska, że we wszystkich sytuacjach za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota a w szczególności jej zarząd. Jeśli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w pierwszej kolejności organ odwoławczy ustali prawidłową datę uchwały nr 2/2007 Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. W razie sporu co do ustalenia tej daty przeprowadzi postępowanie wyjaśniające według reguł określonych w kodeksie postępowania administracyjnego. W przypadku ustalenia, że pełnomocnictwo zostało udzielone faktycznie uchwałą z dnia 7 września 2007 r., organ wezwie odwołującego M. K. do wykazania własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jako członka tej Wspólnoty do złożenia odwołania. Wyjaśnienie tych zasadniczych kwestii pozwoli dopiero na stwierdzenie o dopuszczalności lub niedopuszczalności złożonego odwołania.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylił zaskarżone postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2007 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, zaskarżając wyrok w całości, jako podstawy kasacyjne wskazując:
I. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) tj. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia tj. uchylając postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2007r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., Sąd wskazał, że podstawą prawną uwzględnienia skargi był art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, ale zarazem nie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, co powoduje, że uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, ponieważ nie ma możliwości rekonstrukcji podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że stan faktyczny sprawy wymaga wyjaśnienia poprzez ustalenie w pierwszej kolejności daty chwały nr 2/2007 Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. , a w przypadku ustalenia, że pełnomocnictwo zostało udzielone faktycznie uchwałą z dnia 7 września 2007 r., wezwanie odwołującego M. K. do wykazania własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jako członka tej wspólnoty do złożenia odwołania;
3. naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez orzeczenie poza granicami sprawy wyznaczonej zaskarżonym postanowieniem polegające na nałożeniu na organ odwoławczy obowiązku wezwania odwołującego M. K. do wykazania własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jako członka tej wspólnoty do złożenia odwołania.
II. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. to jest:
1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali (Dz.U. 2000 r. nr 80 poz. 903 ze zm.) poprzez uznanie, że:
a) w "dużej" wspólnocie mieszkaniowej właściciele lokali mieszkalnych wchodzących w skład tej wspólnoty mogą ustanowić pełnomocnika do działania w imieniu tej wspólnoty, pomimo, że zgodnie z art. 21 ust. 1 w/w ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz i to on jest władny udzielić pełnomocnictwa w imieniu wspólnoty mieszkaniowej, a w związku z tym, uchwały nr 2/2007 z dnia 7 sierpnia 2007 r. (ewentualnie z dnia 7 września 2007 r.) podjętej przez właścicieli lokali mieszkalnych Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. , nie można uznać jako udzielenie pełnomocnictwa M. K. do złożenia odwołania w imieniu tej wspólnoty mieszkaniowej, ponieważ pełnomocnictwo to nie zostało udzielone zgodnie z zasadami reprezentacji tego podmiotu,
b) "w pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od ogólnej zasady reprezentowania w postępowaniu administracyjnym podmiotów prawnych o charakterze zbiorowym takich jak np. Wspólnota Mieszkaniowa".
W związku ze wskazanymi podstawami kasacyjnymi, na podstawie art. 176 zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz organu od skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m.in. że Sąd nie powiązał podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. z żadnym przepisem procedury administracyjnej, a w związku z tym, nie wyjaśnił wpływu naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, tj. związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania przez organ odwoławczy a wydanym przez ten organ rozstrzygnięciem. Nakładając jednak obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Sąd prawdopodobnie miał na uwadze art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a., dlatego też w ten sposób została sformułowany zarzut skargi kasacyjnej. Zarzut ten koresponduje z zarzutem naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali. Naruszenie tych przepisów ustawy o własności lokali polegało na przyjęciu, że w "dużej" wspólnocie mieszkaniowej właściciele lokali mieszkalnych wchodzących w skład tej wspólnoty mogą ustanowić pełnomocnika do działania w imieniu tej wspólnoty, pomimo, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz i to on jest władny udzielić pełnomocnictwa w imieniu wspólnoty mieszkaniowej.
Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że właściciele wyodrębnionych lokali w przedmiotowej Wspólnocie, ze względu na wymagania zawarte wart. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali, powierzyli prowadzenie spraw dotyczących nieruchomości wspólnej zarządowi tej wspólnoty. W skład zarządu uchwałą nr 2/2003 z dnia 29 października 2003r. zostali powołani F. K. , K. M. oraz M. K. . Zarząd ten, zgodnie z powołaną ustawą, wchodzi w skład struktury organizacyjnej wspólnoty, nie jest odrębnym podmiotem prawa oraz reprezentuje wspólnotę na zewnątrz i w sprawach zwykłego zarządu składa oświadczenia woli za wspólnotę, zgodnie z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy. Działanie zarządu jest więc w działaniem samej wspólnoty. Dla czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu, zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali, wymagane jest podjęcie uchwały właścicieli lokali, wyrażającej zgodę na jej dokonanie oraz udzielająca zarządowi wspólnoty mieszkaniowej pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej.
Zatem odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w K. winno zostać podpisane przez zarząd tej wspólnoty, ewentualnie przez pełnomocnika wspólnoty, który działałby z upoważnienia zarządu. Pełnomocnikiem mógłby być M. K. , ale tylko w sytuacji, gdyby takiego pełnomocnictwa udzielił mu zarząd wspólnoty mieszkaniowej, a nie poszczególni właściciele lokali. W niniejszej sprawie takie pełnomocnictwo nie zostało więc udzielone. Uchwała 2/2007 podjęta przez właścicieli lokali mieszkalnych tej wspólnoty, udzielająca zdaniem Sądu pełnomocnictwa do działania zarządowi w postępowaniu administracyjnym przed organami nadzoru budowlanego, nie może zostać uznana ani za skuteczne udzielenie pełnomocnictwa M. K. do działania w imieniu tej wspólnoty, ponieważ takiego pełnomocnictwa w imieniu wspólnoty może udzielić wyłącznie zarząd, ani też nie można jej potraktować jako wyrażenie zgody właścicieli lokali mieszkalnych na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd nieruchomością wspólną, ponieważ udzielenie pełnomocnictwa w tej formie tj. przez właścicieli lokali upoważnia zarząd (w całości) tej wspólnoty do dokonania tej czynności, a nie osobę trzecia czy też jednego z członków zarządu. Zatem wyjaśnianie daty powzięcia uchwały nr 2/2007, a mianowicie, czy została podjęta w dniu 7 września 2007 r., czy też 7 sierpnia 2007r. (albo dnia 29 września, jak podnosi jeden z właścicieli lokali mieszkalnych tej wspólnoty) nie ma żadnego znaczenia w kwestii usunięcia braków formalnych odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości ul. [...] w K. , ponieważ pełnomocnictwo do działania w imieniu tej wspólnoty winno być udzielone, zgodnie z zasadą reprezentacji, przez zarząd tej wspólnoty mieszkaniowej czyli przez dwóch jego członków.
Dopiero w skardze do Sądu skarżący podniósł, że odwołanie było wyrażeniem jego woli indywidualnej jako współwłaściciela mieszkania w budynku do którego dojazd został zamknięty. Na żadnym etapie postępowania przed organem odwoławczym skarżący nie wskazywał na swój interes prawny w tym postępowaniu, a kwestia ta, mająca znaczenie dla załatwienia sprawy, winna być zgłoszona w toku postępowania administracyjnego. Podnoszenie zatem okoliczności nie przedstawionych organowi odwoławczemu mimo prowadzenia postępowania wyjaśniającego, nie może prowadzić do kwestionowania rozstrzygnięcia tego organu, skoro zarzut skarżący podniósł dopiero w skardze, wobec czego nie był on przedmiotem badania przez organ odwoławczy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nałożony na organ obowiązek wezwania skarżącego M. K., w razie ustalenia, że uchwała nr 2/2007 w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa skarżącemu podjęta została w dniu 7 września 2007 r., do wykazania własnego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jako członka tej wspólnoty do złożenia odwołania, wykracza poza granice sprawy. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, nie jest dopuszczalne, aby to samo odwołanie traktowane było jako odwołanie wspólnoty mieszkaniowej, ewentualnie, w razie nieusunięcia braków formalnych tego odwołania, jako odwołanie innego podmiotu. W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie Sąd wyszedł poza granice sprawy administracyjnej, którą była przedmiotem postępowania przed organem odwoławczym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniesiona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.
Uchylając zaskarżone postanowienie Sąd powołał się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie wskazując, jakie przepisy postępowania administracyjnego naruszył swym postanowieniem Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie. Co prawda z treści uzasadnienia można doszukiwać się, że w istocie chodziło Sądowi o naruszenia art. 7, 77 § 1, 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. oraz w zw. z art. 28 k.p.a. Nie zmienia to faktu, iż obowiązkiem Sądu uchylającego zaskarżony akt jest powołanie naruszonych przepisów, chociażby po to, aby w przypadku, w którym nie są dostatecznie precyzyjnie formułowane wskazania dla organu administracji, co do dalszego prowadzenia postępowania, organ ten wiedział, że ma zwrócić szczególną uwagę na te przepisy, które swym działaniem naruszył, po to, aby nowe postępowanie wolne było od podobnego ich naruszenia.
Zgodzić należy się z wnoszącym skargę kasacyjną, iż ustalanie daty powzięcia uchwały nr 2/2007 Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]w K. nie ma w sprawie znaczenia. Abstrahując od tego, iż w aktach administracyjnych znajduje się owa uchwała opatrzona przy tym niebudzącą wątpliwości datą "07.08.2007 r.", Sąd nie wyjaśnił, jaki ma być cel ustalenia prawidłowej daty jej powzięcia? Jakie konsekwencje prawne miałyby wypływać z faktu, że została on podjęta we wrześniu, a nie w sierpniu 2007 r.?
Odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...]lipca 2007 r. złożyła Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w K. reprezentowana przez M. K. Kwestia ta w toku postępowania przed organami administracji nie budziła i nie mogła budzić wątpliwości. Z uwagi na braki formalne wezwano w dniu 20 września 2007 r. do uzupełnienia tych braków w postaci wykazania prawa do reprezentowania Wspólnoty przez M. K. Z nadesłanych uchwał wynikało, że jest on członkiem czteroosobowego Zarządu Wspólnoty, a Wspólnota udzieliła Zarządowi upoważnienia do "podjęcia czynności przekraczającej zakres zarządu zwykłego a tym samym do reprezentowania właścicieli Wspólnoty Mieszkaniowej przez Przewodniczącego Zarządu ww Wspólnoty w osobie Pana M. K. przed organami administracji publicznej".
Z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. nr 80, poz. 903 z późn. zm.) wynika, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz. W myśl ust. 2 tego artykułu, w przypadku, gdy zarząd jest kilkuosobowy, oświadczenia woli za wspólnotę składa przynajmniej dwaj członkowie zarządu.
Czynności zwykłego zarządu podejmuje zarząd samodzielnie, natomiast w odniesieniu do czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu niezbędna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na ich dokonanie oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zwierania w tym zakresie umów w formie prawem przewidzianej – art. 22 ust. 1 i 2 ustawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie przyjmuje się, że działanie wspólnoty mieszkaniowej zmierzające do obrony swojego interesu prawnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy na nieruchomości sąsiedniej należy zaliczyć do czynności zachowawczych, a nie rozporządzających (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2006 r. II OSK 858/06, lex nr 319169; wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2009 r., II OSK 922/08). Podobnie należy ocenić działanie Wspólnoty Mieszkaniowej w rozpoznawanej sprawie. Podejmowanie działań z zakresu zadań wspólnoty mieszkaniowej w sprawach związanych z zarządzaniem nieruchomością wspólną zmierzających do podejmowanie obrony przed negatywnymi skutkami uniemożliwienia dojazdu do nieruchomości poprzez kwestionowanie decyzji administracyjnej w formie odwołania od decyzji organu I instancji, czy też skargi do sądu administracyjnego nie stanowi tym samym czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, o których mowa w przepisie art. 22 ust. 3 ustawy o własności lokali. Nie zmienia to faktu, iż odwołanie od decyzji winna złożyć Wspólnota reprezentowana przez Zarząd, w imieniu którego winno działać przynajmniej dwóch jego członków. Skoro pomimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania, Wspólnota tych braków nie uzupełniła w wymaganym zakresie, organ odwoławczy władny był wydać na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Może zdarzyć się sytuacja, w której interes prawny będzie miał właściciel lokalu w budynku zarządzanym przez wspólnotę mieszkaniową. Będzie ona miała miejsce wtedy, gdy ten wlaściciel, a nie cala wspólnota będzie posiadał w sprawie interes prawny. Zwrócił na to uwagę WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2007 r., VII SA/Wa 809/07, Lex nr 439891. Nie do przyjęcia jednak jest teza, iż w tej samej sprawie administracyjnej interes prawny będzie przysługiwał zarówno wspólnocie, jak i jej członkowi. Z istoty zasady reprezentacji wynikającej z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy o własności lokali wynika, że Wspólnotę reprezentuje na zewnątrz jej zarząd. Zresztą z samego odwołania w sposób jednoznaczny wynika, iż M. K. składał je w imieniu Wspólnoty, a nie w imieniu własnym, jako właściciel lokalu w budynku zarządzanym przez Wspólnotę. Zresztą, jako właściciel lokalu wniósł on w dniu 25 czerwca 2007 r. wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. o wszczęcie postępowania dotyczącego wydzielenia z działki nr [...] przy ul. [...] w K. istniejącej drogi koniecznej. Jednak postanowieniem tego organu z dnia 5 lipca 2007 r. w trybie art. 65 § 1 k.p.a. przekazał on sprawę według właściwości Prezydentowi Miasta K.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI