II OSK 1725/07

Naczelny Sąd Administracyjny2009-01-06
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlaneogrodzeniedroga publicznazgłoszenie budowyrozbiórkasamowola budowlanadecyzja ostatecznaskarga kasacyjnanadzór budowlany

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą obowiązku rozbiórki ogrodzenia samowolnie wybudowanego od strony drogi publicznej, potwierdzając konieczność zgłoszenia takiej budowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia od strony drogi gminnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej wymaga zgłoszenia, a jego brak skutkuje obowiązkiem rozbiórki. Skarga kasacyjna kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że ogrodzenie nie pełni funkcji odgradzającej. NSA oddalił skargę, podkreślając, że przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jasno stanowi o obowiązku zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony dróg publicznych, niezależnie od ich funkcji.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia. Ogrodzenie to, wybudowane w latach 1998-2002 od strony drogi gminnej (będącej drogą publiczną), zostało uznane przez organy nadzoru budowlanego za samowolnie wybudowane, ponieważ nie zgłoszono jego budowy zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Pomimo próby legalizacji poprzez nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentacji, współwłaściciele nie wykonali go, co skutkowało wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę. Sąd pierwszej instancji potwierdził legalność tej decyzji, uznając, że budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej zawsze wymaga zgłoszenia, a podnoszone przez skarżącą wady decyzji (naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a.) nie miały miejsca. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, twierdząc, że przepis ten dotyczy tylko ogrodzeń faktycznie pełniących funkcję odgradzającą, a nie każdego ogrodzenia od strony drogi. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że przepis ten jest jasny i nie wymaga wykładni dotyczącej funkcji ogrodzenia. Podkreślono, że ogrodzenie posadowione od strony drogi publicznej podlega obowiązkowi zgłoszenia, a zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły mieć znaczenia w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej podlega obowiązkowi zgłoszenia, niezależnie od jego funkcji odgradzającej.

Uzasadnienie

Przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jasno stanowi, że zgłoszeniu podlega budowa ogrodzeń od strony dróg publicznych. Nie ma potrzeby przeprowadzania wykładni dotyczącej funkcji ogrodzenia, gdyż kluczowe jest jego usytuowanie od strony drogi publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

Prawo budowlane art. 30 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Prawo budowlane art. 49 b § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 49 b ust. 2, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję rozbiórkową.

Prawo budowlane art. 49 b § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 49 b ust. 2, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję rozbiórkową.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 49 b § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Określa obowiązki nałożone na inwestora w celu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu.

Prawo budowlane art. 83 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 157 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna korzysta z przymiotu ostateczności.

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, ale bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

P.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.p. art. 7

Ustawa o drogach publicznych

Definicja dróg gminnych.

u.d.p. art. 2 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja dróg publicznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, niezależnie od jego funkcji odgradzającej. Brak zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej skutkuje obowiązkiem rozbiórki.

Odrzucone argumenty

Ogrodzenie od strony drogi publicznej nie podlega obowiązkowi zgłoszenia, jeśli nie pełni funkcji fizycznego odgradzania terenu. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa) w decyzji nakazującej rozbiórkę.

Godne uwagi sformułowania

nie ma więc konieczności przeprowadzania wykładni rzekomej funkcji ogrodzenia, bowiem albo ono jest od strony drogi, (czy innych miejsc publicznych) bądź przekracza wysokość 2,20 m i wówczas konieczne jest zgłoszenie budowlane skierowane do właściwego starosty, albo tych przesłanek nie spełnia i wówczas zgłoszenie nie jest wymagane. nie ma takiego przepisu w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który umożliwia żądanie zmiany wyroku

Skład orzekający

Barbara Adamiak

przewodniczący

Stanisław Nowakowski

sprawozdawca

Zygmunt Niewiadomski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w kontekście obowiązku zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony dróg publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia od strony drogi publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej w postaci ogrodzeń i precyzuje obowiązki wynikające z Prawa budowlanego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości.

Czy Twoje ogrodzenie od strony ulicy wymaga zgłoszenia? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1725/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2009-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Barbara Adamiak /przewodniczący/
Stanisław Nowakowski /sprawozdawca/
Zygmunt Niewiadomski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 182/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-07-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 182/07 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Przyjęto ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, z którego wynika, że decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R., na podstawie art. 49 b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nałożył na Z. P., D. P., B. I. i A. S. obowiązek wykonania rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia działki nr ew. [...] od strony drogi w S. R. [...] gm. R..
Wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji złożyła Z. P., podnosząc, że przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Natomiast decyzją z dnia [...] października 2006r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 oraz 158 § 1 Kpa -odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Sąd pierwszej instancji rozpatrując skargę na decyzję podniósł, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż w dniu [...] lipca 2004 r. organ stopnia powiatowego dokonał oględzin w sprawie ogrodzenia, które zostało wybudowane na działce nr [...] w S. R. [...] gm. R.. Ustalono, że sporna inwestycja została wybudowana od strony drogi publicznej. Słupki i podmurówkę wybudowano w 1998 r., natomiast bramę i przęsła wykonano w latach 2001-2002 r. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. ustalił, że sporne ogrodzenie zostało pobudowane od strony drogi gminnej co wynika z uchwały Rady Gminy Radomsko z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...] (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 2001 r., Nr 12, poz. 100).
Zgodnie z art. 7 ustawy o drogach publicznych do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, które nie zostały zaliczone do innych kategorii, a stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Droga od strony, której posadowiono ogrodzenie zaliczona została, (co wyżej wykazano) do kategorii dróg gminnych.
Sąd w świetle takich ustaleń uznał, że bezsporne jest, iż ogrodzenie na działce nr [...] powstało od strony drogi gminnej, która jest jedną z kategorii dróg publicznych określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. Stosownie zaś do art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga budowa m.in. ogrodzeń od strony dróg publicznych. Natomiast Sąd uznał także za bezsporne, że wybudowano ogrodzenie bez wymaganego powołanym przepisem zgłoszenia budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji podniósł nadto, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. w celu dokonania legalizacji spornego ogrodzenia, na podstawie art. 49 b ust. 2 i 83 ust. 1 prawa budowlanego, wydał postanowienie z dnia [...] października 2004 r., którym nałożył na współwłaścicieli nieruchomości nr [...] obowiązek w postaci przedstawienia w terminie 30 dni: trzech egzemplarzy inwentaryzacji wykonanych robót (ogrodzenia); zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec nie wykonania tego obowiązku w zakreślonym terminie, organ nadzoru stopnia powiatowego decyzją Nr [...] nakazał współwłaścicielom działki nr [...] rozbiórkę ogrodzenia od strony drogi publicznej. Na podstawie art. 49 b ust. 1 i 3 prawa budowlanego, właściwy organ, w przypadku gdy nie wykonano w terminie obowiązku określonego w art. 49 b ust. 2, obowiązany jest wydać decyzję rozbiórkową. Obowiązek ten, zdaniem Sądu pierwszej instancji, wprost wynika z art. 49 b ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane.
Według Sądu Wojewódzkiego nie ma zastosowania w sprawie żadna z wad na jakie powołuje się skarżąca wskazując na naruszenie w decyzji art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. i wyjaśnia jak należy rozumieć znaczenie powołanych przepisów.
Sąd pierwszej instancji podkreśla, że nie ma znaczenia to, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało pobudowane poza obecną linią zabudowy ogrodzeń, gdyż znajduje się ono nadal od strony drogi publicznej. Przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego posługuje się pojęciem "ogrodzenia od strony dróg publicznych", natomiast w ogóle nie używa pojęcia –"ogrodzenia wewnętrznego". Obowiązkowi zgłoszenia podlega zatem zawsze budowa ogrodzenia od strony drogi publicznej.
We wniesionej i sporządzonej przez adwokata skardze kasacyjnej zarzuca się wyrokowi:
1) naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że każda budowla od strony dróg, niezależnie od jej funkcji oraz celu przepisu zamierzonego przez ustawodawcę, podlega konieczności zgłoszeniu budowy odgradzającej teren od dróg, ulic, placów (...), czyli wówczas gdy spełnia funkcję odgradzającą, podlega pod sformułowanie ogrodzenie od strony dróg;
2) naruszenie treści art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) polegające na ustaleniu, że wzniesiona budowla stanowi ogrodzenie od strony drogi w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, a więc budowlę odgradzającą określony teren od drogi, ulicy, czy placu, w sytuacji gdy w niniejszym przypadku ogrodzenie to (budowla) nie spełnia takiej funkcji.
Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wnosi o:
1) zmianę zaskarżonego wyroku lub
2) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi, że niezgłoszenie budowy ogrodzenia na terenie prywatnym nie musi oznaczać obejścia art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, ponieważ budowa nie każdego ogrodzenia podlega rygorowi z tego przepisu. W konkluzji pełnomocnik skarżącej podkreśla, że w przedmiotowej sprawie urządzenie budowlane zwane ogrodzeniem nie spełnia funkcji polegającej na fizycznym wydzieleniu terenu prywatnego od publicznego, w związku z tym nie podlega rygorowi określonemu w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, czyli obowiązkowi zgłoszenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, że stosowanie do art. 183. § 1. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, które w tej sprawie nie maja miejsca. We wskazanych zarzutach skargi kasacyjnej nie ma natomiast odniesienia i nie wskazuje się w ogóle na naruszenie przepisów prawa materialnego w związku z treścią art. 157 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Nie jest to przecież postępowanie zwykłe lecz prowadzone w postępowaniu administracyjnym wobec decyzji, która z mocy art. 16 k.p.a. korzysta z przymiotu ostateczności i wobec której zastosowano obostrzone rygory, gdyż uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Skarga kasacyjna wskazuje jakoby został naruszony art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jednakże i w tym zakresie nie jest uzasadniona.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej ogrodzenie jakie zostało posadowione w sąsiedztwie drogi publicznej nie spełnia funkcji ogrodzenia. Niestety, nie dowiadujemy się ani z akt sprawy ani ze skargi kasacyjnej jaką w takim razie spełnia funkcję. Powołane przez pełnomocnika skarżącej orzecznictwo także niczego w sprawie niniejszej nie wyjaśnia i w ogóle nie wiadomo w jakim celu zostały te znane tezy powołane. Jedynie z pisma skarżącej Z P. wynika, że posadowione ogrodzenie uważa za wewnętrzne, gdyż od strony drogi ma zamiar wybudować inne, które będzie odpowiadało przepisom prawa budowlanego (por. pismo z dnia 20 sierpnia 2006 r. k. 54 akt administracyjnych).
Z przepisu art. 30 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego wynika zaś jasno, że zgłoszeniu właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m. Nie zachodzi więc konieczność przeprowadzania wykładni rzekomej funkcji ogrodzenia, bowiem albo ono jest od strony drogi, (czy innych miejsc publicznych) bądź przekracza wysokość 2,20 m i wówczas konieczne jest zgłoszenie budowlane skierowane do właściwego starosty, albo tych przesłanek nie spełnia i wówczas zgłoszenie nie jest wymagane.
Ogrodzenie jakie jest przedmiotem analizy i rozstrzygania w niniejszej sprawie jest posadowione od strony drogi publicznej a zatem zgłoszenie było konieczne. Nadto postawione zarzuty mogłyby co najwyżej mieć znaczenie w sprawie zwykłego postępowania a nie wówczas, gdy sprawa toczy się w trybie nadzwyczajnym, gdyż dotyczy uznania za wadliwą decyzje ostateczną.
Nie ma też w takiej sytuacji najmniejszej wątpliwości, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w decyzji (§ 1 pkt. 2 art. 156 k.p.a.) Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującego rozbiórkę, ani nie zachodzą podstawy z art. 156 § 1 pkt 7 kodeksu postępowania administracyjnego, co jedynie dla informacji się podaje, gdyż brak zarzutu w skardze kasacyjnej nie pozwala na analizę tego kryterium.
Na marginesie wypada zwrócić uwagę, że nie ma takiego przepisu w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który umożliwia żądanie zmiany wyroku (jak to opisał pełnomocnik w pkt. 1 żądania skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny może bowiem jedynie oddalić skargę kasacyjną, uchylić zaskarżony wyrok w całości lub części i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania i ewentualnie przy zastosowaniu art. 188 uchylić zaskarżone orzeczenie i rozpoznać skargę.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI