II OSK 1720/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną inwestorów, potwierdzając, że organ nadzoru budowlanego musi badać zgodność wykonanych robót z prawem, a nie tylko samo wykonanie nałożonego obowiązku.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej inwestorów od wyroku WSA uchylającego decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku nadbudowy budynku. NSA rozpatrzył zarzuty dotyczące zakresu postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nie tylko sprawdzić wykonanie nałożonego obowiązku, ale także zbadać zgodność wykonanych robót z prawem, a nie tylko opierać się na oświadczeniu projektanta.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną inwestorów D.S. i G.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który uchylił decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła stwierdzenia wykonania obowiązku nałożonego na inwestorów decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2014 r., polegającego na przedłożeniu dokumentacji powykonawczej w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. WSA uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił się od obowiązku samodzielnej oceny zgodności wykonanych robót z prawem, opierając się jedynie na stwierdzeniach projektanta. Inwestorzy w skardze kasacyjnej zarzucili m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że zakres postępowania na podstawie art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego ogranicza się do stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku, a nie oceny zgodności z prawem. NSA oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Sąd stwierdził, że organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zebrania kompletnego materiału dowodowego i oceny zgodności obiektu z prawem, a samo przedłożenie dokumentacji powykonawczej nie obliguje organu do automatycznego stwierdzenia wykonania obowiązku. NSA odrzucił również zarzut naruszenia art. 190 i 153 p.p.s.a., wskazując na prawidłowe odwołanie się Sądu I instancji do poglądów wyrażonych w prawomocnym wyroku NSA dotyczącego tej samej decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany nie tylko do sprawdzenia wykonania nałożonego obowiązku, ale również do oceny zgodności wykonanych robót z obowiązującymi przepisami prawa.
Uzasadnienie
Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Samo przedłożenie dokumentacji powykonawczej nie zwalnia organu z obowiązku weryfikacji zgodności wykonanych robót z przepisami prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 3 pkt. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt. 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 84
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 20 § ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 2 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek oceny zgodności wykonanych robót z prawem, a nie tylko stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku. Przedłożona dokumentacja projektowa podlega merytorycznej ocenie organu pod kątem zgodności z przepisami.
Odrzucone argumenty
Zakres postępowania naprawczego ogranicza się do stwierdzenia wykonania nałożonego obowiązku, bez badania zgodności z prawem. Organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego. Sąd I instancji był związany wyrokiem NSA w sprawie nieważnościowej i nie powinien dokonywać samodzielnej oceny.
Godne uwagi sformułowania
Celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 p.b. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem W każdym jednak przypadku wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b., jest uzależnione od zebrania kompletnego materiału dowodowego, uprawniającego do stwierdzenia, że obiekt budowlany, którego dotyczy to postępowanie, jest zgodny z prawem. Przedłożona w ramach tego postępowania dokumentacja projektowa podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak każdy projekt budowlany w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 p.b.
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Tomasz Zbrojewski
członek
Piotr Broda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu postępowania naprawczego w nadzorze budowlanym (art. 51 Prawa budowlanego) oraz obowiązków organu w zakresie oceny zgodności wykonanych robót z prawem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury naprawczej w prawie budowlanym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia kluczowe obowiązki organów nadzoru budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i doprowadzania obiektów do stanu zgodnego z prawem, co jest istotne dla wielu inwestorów i budujących.
“Czy organ nadzoru budowlanego musi sprawdzać zgodność z prawem samowoli budowlanej?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1720/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-08-22 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Piotr Broda /sprawozdawca/ Robert Sawuła /przewodniczący/ Tomasz Zbrojewski Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane II SA/Kr 106/23 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-13 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, 153, 190, Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, 77, 80 , 84 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 20 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 2 i ust. 4, art. 51 ust. 1 pkt. 2, ust 3 pkt. 1, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.S. i G.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 106/23 w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 grudnia 2022 r. nr 502/2022, znak: WOB.7721.69.2018.JKLI w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D.S. i G.S. solidarnie na rzecz W.M. kwotę: 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 106/23, w wyniku rozpoznania skargi W.M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) z dnia 5 grudnia 2022 r. nr 502/22 w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wójt Gminy K. (dalej: Wójt) decyzją z dnia 9 lipca 2003 r., nr 50/2003 zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Gr. I D. S, (inwestorzy) na inwestycję pn. rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w K.. Wojewoda Małopolski decyzją z 17 grudnia 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt: II SA/Kr 36/04, uchylił zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W dniu 12 września 2007 r., wobec niewykonania przez inwestorów obowiązku usunięcia występujących w projekcie nieprawidłowości, Starosta [...] (dalej: Starosta) wydał decyzję, którą odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę tj. rozbudowę i nadbudowę inwestycji. Po wszczęciu postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) decyzją z 11 lipca 2014 r. nr 130/2014 nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia dokumentacji powykonawczej budynku mieszkalnego położonego na działce nr ew. gr [...] w K. przy ulicy [...], w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z 9 marca 2015 r. nr 28/2015 PINB stwierdził wykonanie ww. obowiązku. MWINB w wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania decyzją z 29 lipca 2016 r. nr 658/2016 r. uchylił rozstrzygnięcie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu wniesionych skarg wydał w dniu 25 stycznia 2017 r. wyrok o sygn. akt: II SA/Kr 1197/16, którym oddalił skargę W.M. Ponownie rozpoznając sprawę PINB postanowieniem z 31 lipca 2017 r. nr 120/2017 nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym w terminie do 30 listopada 2017 r. poprzez dostosowanie projektu budowlanego do wymogów stawianych projektom budowlanym. W dniu 28 listopada 2017 r. G.S. złożyła cztery egzemplarze projektu budowlanego. Wobec powyższego PINB decyzją z 29 grudnia 2017 r. nr 252/2017 stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego na inwestorów decyzją z 11 lipca 2014 r. nr 130/2014. MWINB decyzją z dnia 5 grudnia 2022 r. nr 502/2022 utrzymał ww. decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotem decyzji wydawanej na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm.), dalej: p.b. jest wyłącznie sprawdzenie, czy nałożony wcześniej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych został wykonany. Wydana w tym zakresie decyzja administracyjna korzysta z waloru ostateczności. Wobec powyższego przedmiotem postępowania w niniejszym postępowaniu odwoławczym jest jedynie zbadanie wykonania przez inwestorów obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia 11 lipca 2014 r., nr 130/2014, uzupełnionej postanowieniem z 31 lipca 2017 r. nr 120/2017. W ocenie organu odwoławczego PINB prawidłowo wydał decyzję stwierdzającą wykonanie nałozonego obowiązku. Przedłożone opracowanie będące dokumentacją powykonawczą zrealizowanych robót w podsumowaniu zawartym w opisie technicznym projektu, zawiera jednoznaczne stwierdzenie, iż wykonane roboty budowlane w przedmiotowym budynku wykonane są zgodnie ze sztuką budowlaną, a stan techniczny nie zagraża bezpieczeństwu użytkowania budynku. Skargę na decyzje MWINB wniosła W.M. zarzucając decyzji naruszenie: 1) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), dalej: k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego; 2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy decyzji PINB; 3) art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. poprzez jego błędną wykładnię; 4) art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b., poprzez jego błędną wykładnię; 5) art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., poprzez jego niezastosowanie. W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administrujmy w Krakowie uznał, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd wyjaśnił, iż istota sprawy sprowadzała się do oceny, jaki jest zakres obowiązku organów w kontrolowanym postępowaniu naprawczym, w związku z treścią wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. decyzji PINB z 11 lipca 2014 r. nr 130/2014, którą organ nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia we wskazanym terminie dokumentacji powykonawczej zrealizowanego budynku mieszkalnego w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Sąd wojewódzki podkreślił, iż powyższa decyzja była przedmiotem postępowania nieważnościowego, a sprawa ta była rozstrzygana przez NSA w Warszawie. O ile wydany przez NSA wyrok nie jest w niniejszym postępowaniu formalnie wiążący w rozumieniu art. 190 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej: p.p.s.a., to jednak wyrok ten wydany został w szerzej rozumianej niniejszej sprawie i przede wszystkim odnośnie decyzji, której wykonanie ma ocenić organ w niniejszym postępowaniu. Dlatego też dokonując sprawdzenia wykonania obowiązku, organ winien był uwzględnić poglądy wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 15 września 2020 roku, sygnatura akt II OSK 1268/20. W uzasadnieniu do przywołanego wyroku, zajmując stanowisko, że kwestionowana decyzja PINB z 11 lipca 2014 r. nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności NSA wyraził pogląd, że jest to związane z tym, że: "W każdym jednak przypadku wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, jest uzależnione od zebrania kompletnego materiału dowodowego, uprawniającego do stwierdzenia, że obiekt budowlany, którego dotyczy to postępowanie, jest zgodny z prawem. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, aby nałożenie na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego, obligowało organ w każdym przypadku do stwierdzenia wykonania obowiązku, bez potrzeby badania zgodności tej dokumentacji i rozwiązań w niej przewidzianych z obowiązującymi przepisami". W ocenie Sądu wojewódzkiego z przytoczonego fragmentu uzasadnienia wynika wprost i jednoznacznie, że sprawdzając wykonanie nałożonego na inwestora obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., organ nadzoru budowlanego ma zawsze obowiązek stwierdzić, czy wykonanie tego obowiązku doprowadziło do zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa. Tak więc dokonując w niniejszym wypadku sprawdzenia na podstawie art. 51 ust. 3 p.b. wykonania obowiązku nałożonego na inwestorów decyzją PINB z 11 lipca 2014 r., organ był zobligowany do dokonania na podstawie przedłożonych dokumentów, własnej i samodzielnej oceny, czy obiekt budowlany, którego dotyczy to postępowanie, jest zgodny z prawem. Organ II instancji od tego obowiązku się uchylił, wyrażając odmienny od powyższego pogląd, odwołując się przy tym jedynie do ogólnych i fragmentarycznych stwierdzeń projektanta, nie dokonując jednak własnej oceny, co do zgodności zrealizowanych robót z prawem. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Skargę kasacyjną wnieśli inwestorzy zaskarżając powyższy wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucili naruszenie: I. przepisów postępowania tj.: 1) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ II instancji w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sprawie, podczas gdy wyłącznym zakresem postępowania toczącego się na podstawie art. 51 ust. 3 pkt. 1 p.b. jest ustalenie, czy nałożony na inwestora obowiązek, w ramach wcześniejszego odrębnego postępowania toczącego się na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 p.b. został wykonany, co w istocie organ II instancji ustalił i ocenił; 2) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ II instancji w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, uchylając się od dokonania oceny, czy wykonanie przez skarżących kasacyjnie nałożonych obowiązków w ramach decyzji PINB z dnia 11 lipca 2014 r., doprowadziło inwestycję do stanu zgodności z prawem, podczas gdy przedmiotem postępowania toczącego się na podstawie art. 51 ust. 3 pkt. 1 p.b. nie mogą być ustalenia w powyższym zakresie, a jedynie ustalenie czy nałożony obowiązek został wykonany; 3) art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 84 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że organ II instancji był zobowiązany dokonywać dalej idących samodzielnych ocen, czy wykonanie przez skarżących kasacyjnie nałożonych obowiązków w ramach decyzji PINB z dnia 11 lipca 2014 r., doprowadziło inwestycję do zgodności z prawem w sytuacji gdy w ocenie organu II instancji z treści projektu sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej oraz konstrukcyjno-budowlanej, wykonującej samodzielną funkcję techniczną w budownictwie wynikało w sposób jednoznaczny i niepozostawiający wątpliwości, że wykonane roboty w przedmiotowym budynku wykonane są zgodnie ze sztuką budowlaną, a także że jego stan techniczny nie zagraża bezpieczeństwu jego użytkowania; 4) art. 190 i art. 153 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że organy I i II instancji, a także Sąd I Instancji pozostawały związane oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1268/20, podczas gdy wyrok ten został wydany w ramach odrębnego postępowania nieważnościowego, nie więżącego formalnie zarówno Sądu I instancji jak i organy co do ocen prawnych jak i wskazań, co w konsekwencji skutkowało brakiem dokonania przez Sąd I Instancji samodzielnej oceny sprawy; II. przepisów prawa materialnego tj.: 1) art. 51 ust. 1 pkt. 2 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organ II instancji wydając uchyloną przez Sąd I instancji decyzję był zobowiązany oceniać, czy wykonanie przez skarżących kasacyjnie nałożonego obowiązku w ramach decyzji PINB z dnia 11 lipca 2014 r., doprowadziło inwestycję do stanu zgodnego z prawem, podczas gdy naruszony i faktycznie zastosowany przepis art. 51 ust. 1 pkt. 2 p.b.., w istocie upoważniający organ nadzoru budowlanego do oceniania czy nałożony obowiązek doprowadzi inwestycję do stanu zgodnego z prawem, nie mógł znaleźć zastosowania w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 51 ust. 3 pkt. 1 p.b.; 2) art. 51 ust 3 pkt. 1 p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że: a) MWINB prowadząc postępowanie na podstawie tegoż przepisu przy wydawaniu decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. był zobowiązany badać i oceniać, czy wykonanie nałożonego obowiązku doprowadziło do zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa, podczas gdy w myśl naruszonego przepisu organ II instancji był wyłącznie upoważniony i kompetentny by sprawdzić czy został wykonany nałożony obowiązek, a nie jaki jest skutek wykonanego obowiązku; b) decyzja wydawana na podstawie art. 51 ust. 3 p.b. jest decyzją o charakterze uznaniowym, podczas gdy jest ona decyzją wynikającą wprost z ustawy; 3) art. 20 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 2 i ust. 4 (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.) p.b. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że organ II instancji uprawniony był samodzielnie oceniać merytoryczną zawartość dokumentacji technicznej powykonawczej oraz zawarte w niej oceny projektanta, podczas gdy wyłączną odpowiedzialność za treść tejże dokumentacji w zakresie jej zgodności z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej ponosi projektant, a organ II instancji nie miał procesowych uprawnień do merytorycznego badania projektu powykonawczego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych. Oświadczenie projektanta zwalniało bowiem organ nadzoru budowlanego z obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego pod kątem przyjętych rozwiązań projektowych i możliwości technicznych jego wykonania. Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi w całości, ewentualnie uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie w tym kosztów zastępstwa procesowego, zrzekając się jednocześnie przeprowadzenia w sprawie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania W.M. wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w treści art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związanym granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. Chybione są zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b. oraz art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i 4 p.b. pomijając przy tym ich wadliwą konstrukcję (brak powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Należy bowiem zauważyć, że celem postępowania wszczętego przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 51 p.b. jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami, w tym przede wszystkim przepisami Prawa budowlanego i techniczno-budowlanymi. Zgodnie z art. 51 ust. 3 p.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przy czym przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. upoważnia organ do wydania decyzji orzekającej o obowiązku wykonania, w wyznaczonym terminie, określonych robót budowlanych lub czynności. W orzecznictwie niejednokrotnie przyjmowano, że użyty w powyższym przepisie zwrot "wykonanie określonych czynności" oznacza także wykonanie odpowiedniej dokumentacji powykonawczej (inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz; por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 640/15, ONSAiWSA 2018/1/4 oraz wyrok NSA z dnia 23 sierpnia 2018 r. sygn. akt II OSK 2119/16, LEX nr 2552366 ). W każdym jednak przypadku wydanie decyzji stwierdzającej wykonanie obowiązku, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b., jest uzależnione od zebrania kompletnego materiału dowodowego, uprawniającego do stwierdzenia, że obiekt budowlany, którego dotyczy to postępowanie, jest zgodny z prawem. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, aby nałożenie na inwestora w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego, obligowało organ w każdym przypadku do stwierdzenia wykonania obowiązku, bez potrzeby badania zgodności tej dokumentacji i rozwiązań w niej przewidzianych z obowiązującymi przepisami. Wbrew zatem twierdzeniu skargi kasacyjnej, wykonanie przez adresata ostatecznej decyzji, wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., nakładającej określony obowiązek, nie obliguje organu nadzoru budowlanego do zastosowania trybu wynikającego z art. 51 ust. 3 pkt 1p.b., tj. do stwierdzenia wykonania tego obowiązku. Obowiązek sprawdzenia wykonania nałożonego na inwestora obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., w każdej sprawie obciąża zgodnie z art. 51 ust. 3 p.b. organ nadzoru budowlanego, który ma stwierdzić czy wykonanie nałożonego obowiązku doprowadziło do zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa. Jak wynika z akt sprawy organ nie wskazał na potrzebę wykonania jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem i nie badał pod względem zgodności z prawem przedłożonej przez inwestorów dokumentacji projektowej, uznając arbitralnie, że w ramach tego postępowania nie ma takiego obowiązku. Należy mieć na uwadze, że wydanie decyzji w trybie art. 51 ust. 3 p.b. stwierdzającej wykonanie nałożonego obowiązku oznacza, że wykonane roboty budowlane zostały doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, zatem organ nadzoru budowlanego powinien takze ocenić wykonane obowiązki pod kątem ich zgodności z prawem. Nie mają również racji skarżący kasacyjnie, że organ nie ma uprawnień do weryfikacji dokumentacji projektowej. Wprawdzie odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt (art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 p.b.), a organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej, to jednak czym innym jest sporządzenie projektu i odpowiedzialność za jego wartość techniczną, a czym innym jego sprawdzenie pod względem zgodności z przepisami. Fakt przedłożenia żądanego, w postępowaniu naprawczym, projektu budowlanego (dokumentacji projektowej) nie obliguje organu nadzoru budowlanego do automatycznego jego zatwierdzenia. Oznaczałoby to bowiem, że projekt ten w istocie pozostaje poza merytoryczną kontrolą organów nadzoru budowlanego. Przedłożona w ramach tego postępowania dokumentacja projektowa podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak każdy projekt budowlany w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 p.b. W konsekwencji chybione są również zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a.. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej nie było wystarczające ustalenie w ramach przedmiotowego postępowania naprawczego, że inwestorzy wykonali nałożony na nich obowiązek przedłożenia projektu budowlanego zawierającego inwentaryzację i projekt wykonanych robót budowlanych, ale również organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do oceny tych robót pod względem ich zgodności z prawem. Przy czym niewystarczające było oświadczenie projektanta o zgodności wykonanych robót ze sztuką budowlaną, a także, że stan techniczny obiektu budowlanego nie zagraża bezpieczeństwu jego użytkowania. Nie znajduje uzasadnienia także zarzut naruszenia art. 190 p.p.s.a. i 153 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd wojewódzki nie uznał związania na podstawie wskazanych przepisów wyrokiem, który zapadł w postępowaniu nieważnościowym (sygn. akt II OSK 1268/20), a jedynie stwierdził, że należało uwzględnić poglądy wyrażone w tym wyroku, bez wskazania w tym zakresie stosownego przepisu. W tej sytuacji skoro zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, to odwoływanie się w wyroku do oceny prawnej, wyrażonej w prawomocnym wyroku NSA dotyczącym decyzji nakładającej na inwestorów obowiązek, który podlega ocenie w niniejszej sprawie, było w pełni prawidłowe. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy, że jakkolwiek związanie prawomocnym wyrokiem wiąże tylko w danej sprawie, może odnosić się do innych postępowań w zakresie, w jakim w wyroku tym rozstrzygnięta została określona kwestia prawna, która ma znaczenie dla rozstrzygnięcia w innej sprawie jako zagadnienie wstępne, czy też dalszy element kształtujący proces stosowania prawa przez sąd. Skoro moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty wymienione w tym przepisie muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Jednocześnie na mocy art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI