Orzeczenie · 2025-06-26

II OSK 172/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-26
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaobiekt gospodarczytermin budowydowodyinterpretacja przepisówNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu gospodarczego (szopy) skarżącego. Skarżący argumentował, że obiekt został wybudowany w latach 70. XX wieku i był zgodny z ówczesnymi przepisami, a organy błędnie oparły się na zdjęciu lotniczym z 1995 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, iż budowa obiektu zakończyła się w 1995 r., a istniejący wcześniej obiekt został rozebrany. Sąd uznał, że nawet według przepisów Prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r., obiekt wymagał pozwolenia na budowę i naruszał przepisy techniczne, co uniemożliwiało jego legalizację. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie daty powstania samowoli budowlanej na podstawie analizy zdjęć lotniczych i innych dowodów, stosowanie przepisów przejściowych w prawie budowlanym, ocena zgodności obiektu z przepisami technicznymi i wymogami pozwolenia na budowę.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego obiektu gospodarczego i konkretnego stanu faktycznego, ale stanowi przykład metodyki ustalania daty budowy i oceny legalności obiektów budowlanych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy obiekt budowlany, który według skarżącego powstał w latach 70. XX wieku, może być przedmiotem nakazu rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., jeśli organy ustalą, że został wybudowany w 1995 r.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli obiekt powstałby w latach 1961-1974, wymagałby pozwolenia na budowę i naruszał przepisy techniczne, co uniemożliwiałoby jego legalizację. W tym przypadku ustalono, że budowa zakończyła się w 1995 r., co uzasadnia zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i nakaz rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły datę zakończenia budowy na 1995 r. na podstawie analizy zdjęć lotniczych. Ponadto, nawet gdyby obiekt powstał wcześniej, naruszałby przepisy techniczne i wymagał pozwolenia na budowę, co uniemożliwiało jego legalizację.

Czy organy administracji prawidłowo oceniły dowody (zeznania świadków, zdjęcia lotnicze, dokumenty) przy ustalaniu daty powstania obiektu budowlanego i jego zgodności z prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy i sąd pierwszej instancji dokonały wyczerpującej oceny materiału dowodowego, która była zgodna z przepisami k.p.a. Zeznania świadków nie były precyzyjne co do usytuowania obiektu, a analiza zdjęć lotniczych wykazała, że obecna szopa nie jest tym samym obiektem, który mógł istnieć w latach 70.

Uzasadnienie

Sąd zaakceptował analizę organów, która wykazała rozbieżności w lokalizacji obiektu na zdjęciach z różnych okresów, co podważyło twierdzenia skarżącego o jego powstaniu w latach 70. XX wieku. Dokumenty z lat 70. nie odnosiły się do obecnej szopy.

Czy obiekt budowlany, który nie posiada fundamentów, posadzki, a jego lokalizacja narusza przepisy techniczne (odległość od linii elektroenergetycznej, bezpieczeństwo przeciwpożarowe), może być zaliczony do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, taki obiekt nie może być zaliczony do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, co skutkuje zastosowaniem art. 48 Prawa budowlanego i nakazem rozbiórki.

Uzasadnienie

Obiekt nie spełniał wymogów technicznych i lokalizacyjnych, co wykluczało jego kwalifikację jako budynku gospodarczego lub wiaty zwolnionej z pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia skutkował uznaniem go za samowolę budowlaną.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu gospodarczego.

Przepisy (26)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, gdy obiekt nie spełnia wymogów pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy przepisów przejściowych i stosowania poprzednich ustaw budowlanych.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzucenia naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzucenia naruszenia przepisów prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania obywateli do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Czynności sprawdzające.

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu w zakresie udostępniania akt.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla budynków gospodarczych.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla wiat.

u.p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. z 1961

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane

Przepisy obowiązujące przed 1975 r.

u.p.b. z 1974

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Przepisy obowiązujące od 1975 r. do 1994 r.

Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 art. 271 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków.

Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 art. 272 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków.

Norma PN-EN 50341-1

Wymagana odległość linii elektroenergetycznej od obiektu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że budowa obiektu zakończyła się w 1995 r., a nie w latach 70. XX wieku. • Obiekt narusza przepisy techniczne (odległość od linii energetycznej, bezpieczeństwo przeciwpożarowe) i wymagał pozwolenia na budowę. • Nawet według przepisów z lat 1961 i 1974, obiekt wymagałby pozwolenia i nie mógłby zostać zalegalizowany.

Odrzucone argumenty

Obiekt powstał w latach 70. XX wieku i był zgodny z ówczesnymi przepisami. • Organy błędnie oceniły dowody, pomijając zeznania świadków i dokumenty z lat 70. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 48 ust. 1. • Niewłaściwe zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i brak zastosowania przepisów z 1961 r.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi... • Nietrafne okazały się wszystkie zarzuty sformułowane w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. • Zgodzić się należało z wnioskowaniem Sądu, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż budowa spornego obiektu (...) zakończona została w 1995 r., zaś istniejący wcześniej podobny obiekt został rozebrany. • Sąd Wojewódzki przesądził bowiem, że kontrolowane decyzje orzekające o nakazie rozbiórki są prawidłowe także w świetle przepisów prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Jan Szuma

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty powstania samowoli budowlanej na podstawie analizy zdjęć lotniczych i innych dowodów, stosowanie przepisów przejściowych w prawie budowlanym, ocena zgodności obiektu z przepisami technicznymi i wymogami pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obiektu gospodarczego i konkretnego stanu faktycznego, ale stanowi przykład metodyki ustalania daty budowy i oceny legalności obiektów budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego. Kluczowe jest ustalenie daty powstania obiektu.

Kiedy budynek gospodarczy staje się samowolą budowlaną? NSA rozstrzyga spór o datę powstania obiektu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst