II OSK 172/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-26
NSAbudowlaneŚredniansa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaobiekt gospodarczytermin budowydowodyinterpretacja przepisówNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie rozbiórki obiektu gospodarczego, uznając, że został on wybudowany w 1995 r. i nie spełniał wymogów prawa budowlanego, nawet według przepisów z lat 1961 i 1974.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. D. od wyroku WSA w Bydgoszczy, który oddalił jego skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu gospodarczego. Skarżący twierdził, że obiekt powstał w latach 70. XX wieku i był zgodny z ówczesnymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że budowa zakończyła się w 1995 r., a obiekt nie spełniał wymogów prawa budowlanego, nawet według starszych ustaw, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu gospodarczego (szopy) skarżącego. Skarżący argumentował, że obiekt został wybudowany w latach 70. XX wieku i był zgodny z ówczesnymi przepisami, a organy błędnie oparły się na zdjęciu lotniczym z 1995 r. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd Wojewódzki prawidłowo ustalił, iż budowa obiektu zakończyła się w 1995 r., a istniejący wcześniej obiekt został rozebrany. Sąd uznał, że nawet według przepisów Prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r., obiekt wymagał pozwolenia na budowę i naruszał przepisy techniczne, co uniemożliwiało jego legalizację. W związku z tym, zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego okazały się bezzasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, nawet jeśli obiekt powstałby w latach 1961-1974, wymagałby pozwolenia na budowę i naruszał przepisy techniczne, co uniemożliwiałoby jego legalizację. W tym przypadku ustalono, że budowa zakończyła się w 1995 r., co uzasadnia zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i nakaz rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły datę zakończenia budowy na 1995 r. na podstawie analizy zdjęć lotniczych. Ponadto, nawet gdyby obiekt powstał wcześniej, naruszałby przepisy techniczne i wymagał pozwolenia na budowę, co uniemożliwiało jego legalizację.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, gdy obiekt nie spełnia wymogów pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy przepisów przejściowych i stosowania poprzednich ustaw budowlanych.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzucenia naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarzucenia naruszenia przepisów prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 151 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi przez WSA.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada zaufania obywateli do władzy publicznej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 81

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Czynności sprawdzające.

k.p.a. art. 81a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu w zakresie udostępniania akt.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla budynków gospodarczych.

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zwolnienie z obowiązku pozwolenia na budowę dla wiat.

u.p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. z 1961

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane

Przepisy obowiązujące przed 1975 r.

u.p.b. z 1974

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Przepisy obowiązujące od 1975 r. do 1994 r.

Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 art. 271 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków.

Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 art. 272 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

Warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków.

Norma PN-EN 50341-1

Wymagana odległość linii elektroenergetycznej od obiektu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustalenie, że budowa obiektu zakończyła się w 1995 r., a nie w latach 70. XX wieku. Obiekt narusza przepisy techniczne (odległość od linii energetycznej, bezpieczeństwo przeciwpożarowe) i wymagał pozwolenia na budowę. Nawet według przepisów z lat 1961 i 1974, obiekt wymagałby pozwolenia i nie mógłby zostać zalegalizowany.

Odrzucone argumenty

Obiekt powstał w latach 70. XX wieku i był zgodny z ówczesnymi przepisami. Organy błędnie oceniły dowody, pomijając zeznania świadków i dokumenty z lat 70. Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i art. 48 ust. 1. Niewłaściwe zastosowanie art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i brak zastosowania przepisów z 1961 r.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi... Nietrafne okazały się wszystkie zarzuty sformułowane w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zgodzić się należało z wnioskowaniem Sądu, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż budowa spornego obiektu (...) zakończona została w 1995 r., zaś istniejący wcześniej podobny obiekt został rozebrany. Sąd Wojewódzki przesądził bowiem, że kontrolowane decyzje orzekające o nakazie rozbiórki są prawidłowe także w świetle przepisów prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r.

Skład orzekający

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wawrzyniak

sędzia

Jan Szuma

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty powstania samowoli budowlanej na podstawie analizy zdjęć lotniczych i innych dowodów, stosowanie przepisów przejściowych w prawie budowlanym, ocena zgodności obiektu z przepisami technicznymi i wymogami pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obiektu gospodarczego i konkretnego stanu faktycznego, ale stanowi przykład metodyki ustalania daty budowy i oceny legalności obiektów budowlanych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego. Kluczowe jest ustalenie daty powstania obiektu.

Kiedy budynek gospodarczy staje się samowolą budowlaną? NSA rozstrzyga spór o datę powstania obiektu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 172/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Wawrzyniak
Jan Szuma
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Bd 821/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2022-04-12
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 48 ust. 1 pkt 1 , art. 103 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: starszy asystent sędziego Julia Słomińska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 821/21 w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2021 r. nr ... w przedmiocie rozbiórki obiektu gospodarczego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 821/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę R. D. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2021 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu gospodarczego.
R. D. złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w całości.
I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. powyższemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 lit c) w zw. z art. 151 § 1 p.p.s.a. przez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy skargi na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy (zwanego dalej organem) z dnia 20.04.2021 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu gospodarczego (zwana dalej Decyzją), pomimo, że została ona wydana z naruszeniem:
a) przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 7a, 81 a, a w szczególności art. 80 k.p.a. przez przekroczenie przez organ zasady swobodnej oceny dowodów, a to przez:
• całkowite pominięcie w rozstrzyganiu sprawy kluczowych dowodów w postaci zeznań złożonych przez świadków, w tym również właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania - M. K., R. D.-G., L. K., S. D., w zakresie, w jakim sąd pominął składane przez nich oświadczenia wiedzy, że obiekt budowlany stanowiący przedmiot postępowania powstał na początku lat 70-tych XX wieku, około 1972 roku, co miało wpływ na błędne rozstrzygnięcie końcowe organu;
• oparcie decyzji wyłącznie na jednym, niewyraźnym i niepoddanym analizie biegłego zdjęciu lotniczym z 28.07.1995 r.
• brak wszechstronnej oceny dowodów w postaci: zdjęć fotometrycznych lotniczych z państwowego zasobu geodezyjnego Głównego Geodety Kraju pochodzących z okresu 1975 - do 1995; planu realizacji działki budowlanej nr ewidencyjny ... oraz dokumentu ubezpieczenia budynku gospodarczego z 1975 r., które to dowody wskazują, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania był inwestycją zamierzoną oraz że o inwestycji wiedziały organy państwowe (ówczesne Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. - Wydział Budownictwa, Urbanisty i Architektury), jak i ubezpieczyciel państwowy, który obiekt ubezpieczał, co potwierdza, iż w/w obiekt powstał w sposób zgodny z przepisami prawa w okresie przed 1975 r., nieuwzględnienie czego doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przez brak uznania przez organ, że obiekt budowlany objęty przedmiotem postępowania powstał w latach 1972-1973 oraz przez brak uznania, iż okoliczność budowy inwestycji, o której wiedziały organy była zgodna z obowiązującymi ówcześnie przepisami prawa;
b) przepisów prawa procesowego tj. art. 8 k.p.a., przez naruszenie zasady zaufania obywateli do władzy publicznej, polegające na braku wyjaśnienia i weryfikacji przez organ okoliczności powstania obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego w okresie wcześniejszym, niż postawiony budynek gospodarczy położony na sąsiadującej działce nr 114/3, należącej obecnie do Pana L. G., który to sąsiadujący budynek został samowolnie adaptowany przez Pana L. G. na kotłownię (w treści decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 20.02.2020 r. organ zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nad N. do wyjaśnienia tej okoliczności, która ostatecznie nie została zarówno przez organ, jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. nad N. wyjaśniona);
c) Przepisów prawa procesowego tj. art. 107 § 3 k.p.a. w drodze:
• nieuwzględnienia w uzasadnieniu faktycznym decyzji wszystkich elementów prawem przewidzianych tj. nieuwzględnienie przez organ wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
• nieuwzględnienia w uzasadnieniu prawnym decyzji wszystkich elementów prawem przewidzianych, tj. brak wyjaśnienia przez organ przyjętej podstawy prawnej wydanej decyzji, w tym brak wyjaśnienia, dlaczego w sprawie nie zostały zastosowane przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r, - Prawo budowlane (Dz.U.1961.7.46 z dnia 1961.02.13),
co skutkowało niemożnością poddania decyzji organu merytorycznej i kompleksowej kontroli,
d) przepisów prawa materialnego (przy założeniu poprawności argumentacji przyjętej przez organ), tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 względnie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy - Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r,, a to przez ich niezastosowanie, podczas gdy obiekt budowlany stanowiący przedmiot niniejszego postępowania administracyjnego nie jest obiektem spełniającym przesłanki obiektu, na budowę którego wymagane było pozwolenie, albowiem nie wymagają pozwolenia na budowę wolnostojące parterowe budynki gospodarcze i wiaty o powierzchni zabudowy do 35m2, jeśli ich liczba na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni, jak również wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowane na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, jeśli ich łączna liczba na działce nie przekracza dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki, a właśnie jako jeden z tych obiektów należało zakwalifikować obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania,
e) przepisów prawa materialnego (przy założeniu poprawności argumentacji przyjętej przez organ), tj. art. 29 ust. ust. 1 pkt 2 względnie art. 29 ust. 1 pkt 2c ustawy - Prawo budowlane z dnia 7.07.1994 r., przez ich błędne zakwalifikowanie rodzaju obiektu budowlanego, jakim jest szopa stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania przez brak uznania, że jest ona wiatą, względnie budynkiem gospodarczym (wiatą gospodarczą) wolnostojącym o powierzchni do 35 m2, na które nie jest wymagane pozwolenie na budowę;
f) przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r. poza. 1333 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. - prawo budowlane, przez ich niewłaściwe zastosowanie, a to przez wskazanie w ramach podstawy prawnej wydanej przez organ decyzji w/w przepisu art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - prawo budowlane, w sytuacji, gdy ustawa ta weszła w życie w dniu 1.01.1995 r., a zatem po wybudowaniu obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania, który powstał w latach 1972-1973, skutkiem czego zastosowania w niniejszej sprawie nie powinny znaleźć ani przepisy ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, ani ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229), która to ustawa zaczęła obowiązywać dopiero od dnia 01.03.1975 r.,
g) przepisów prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - prawo budowlane, przez niezastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 31.01.1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1961.7.46 z dnia 1961.02,13), która to ustawa obowiązywała w okresie do 1.03.1975 r., tj. w okresie wybudowania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania;
h) polegającym na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych przez organ, a to przez:
• błędne uznanie, nieznajdujące poparcia w jakichkolwiek dowodach, iż w przedmiotowej sprawie doszło do wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, co w przekonaniu organu powoduje obowiązek przymusowej rozbiórki, w sytuacji, gdy organ w ogóle nie dokonał weryfikacji przepisów obowiązujących w dacie powstania tego obiektu;
• błędne uznanie, nieznajdujące poparcia w jakichkolwiek dowodach, iż w przedmiotowej sprawie konstrukcja dachu obiektu objętego postępowaniem nie spełnia warunków nośności stanu granicznego użytkowania, a wszystkie wskaźniki są przekroczone o 30 %, pomimo braku posiadania przez organ sporządzonej w tym zakresie ekspertyzy technicznej biegłego specjalizującego się w ocenie konstrukcji dachowych i oparcie takiego stanowiska wyłącznie na dowolnej ocenie organu;
• błędne uznanie, nieznajdujące poparcia w jakichkolwiek dowodach, iż na zdjęciu lotniczym z 28.07.1995 r. obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania stał w innej odległości, niż w latach wcześniejszych, bez poddania analizie biegłego zdjęć fotometrycznych lotniczych z państwowego zasobu geodezyjnego Głównego Geodety Kraju pochodzących z okresu 1975- 1995;
• błędne uznanie, nieznajdujące poparcia w jakichkolwiek dowodach, że obiekt budowlany objęty postępowaniem nie jest obiektem wolnostojącym z uwagi na jego dobudowanie do sąsiedniego budynku, w sytuacji, gdy obiekt ten powstał jeszcze przed tym budynkiem, a zatem obiekt ten nie mógł być dobudowany do budynku, który nie istniał,
• błędne uznanie, że obiekt budowlany został wykonany z materiałów niebezpiecznych w postaci podkładów kolejowych, w sytuacji, gdy podkłady tego rodzaju w latach 70-tych XX wieku były dopuszczone do ogólnego obrotu budowlanego, a zatem w czasie, gdy powstał obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, materiały te nie były kwalifikowane jako materiały niebezpieczne i jako takie mogły być wykorzystywane również w budownictwie;
• bezpodstawne i niczym niepoparte ustalenie przez organ, że obiekt budowlany stanowiący przedmiot postępowania musiał powstać w okresie po 1.01.1995 r. ponieważ świadczy o tym data zdjęcia z 28.07.1995 r., co w konsekwencji prowadzi do bezpodstawnego wykluczenia przez organ - wyłącznie w ramach przekonania samego organu, któremu Skarżący z całą stanowczością się sprzeciwia i uznaje takie stanowisko organu za błędne - możliwości odbudowy obiektu budowlanego stanowiącego przedmiot postępowania w okresie od 1986 r. do 1.01.1995 r., w sytuacji, gdy zdjęcie z 28.07.1995 r. ani nie potwierdza stanowiska organu, ani nie wyklucza stanowiska skarżącego, a zatem nie sposób wyłącznie w oparciu o w/w, zdjęcie czynić jakichkolwiek pewnych ustaleń odnośnie daty budowy obiektu stanowiącego przedmiot niniejszej sprawy,
i) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez wydanie decyzji o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji;
j) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i umorzeniu postępowania;
2. art. 145 § 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez rozważenie stawianych przez stronę zarzutów w sposób powierzchowny oraz stwierdzenie, iż organ nie naruszył art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - kodeks postępowania administracyjnego - skutkiem czego zdeprecjonowana została w rozstrzyganiu sprawy wartość kluczowych dowodów znajdujących się w aktach sprawy, tj.:
a) zeznań złożonych przez świadków, w tym również właścicieli nieruchomości sąsiadujących z działką, na której znajduje się obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania - M. K., R. D.-G., L. K., S. D. w zakresie, w jakim całkowicie pominięto znaczenie złożonych przez nich oświadczeń wiedzy, zgodnie z którymi obiekt budowlany stanowiący przedmiot postępowania powstał na początku lat 70-tych XX wieku, około 1972 roku, co skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym organów oraz Sądu, jakoby obiekt ten powstał po 1995 roku,
b) zdjęć fotometrycznych lotniczych z państwowego zasobu geodezyjnego Głównego Geodety Kraju pochodzących z okresu 1975 - do 1995; planu realizacji działki budowlanej nr ewidencyjny ...; dokumentu ubezpieczenia budynku gospodarczego z 1975 r., które to dowody wskazują, że obiekt budowlany będący przedmiotem postępowania był inwestycją zamierzoną oraz że organy państwowe (ówczesne Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. - Wydział Budownictwa, Urbanisty i Architektury), jak i ubezpieczyciel państwowy, który obiekt ubezpieczał, dysponowały pełną wiedzą o tej inwestycji, co potwierdza, iż obiekt ten powstał w sposób zgodny z przepisami prawa w okresie przed 1975 r., czego z kolei nieuwzględnienie doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przez brak uznania, że obiekt budowlany objęty przedmiotem postępowania powstał w latach 1972- 1973 oraz przez brak uznania, iż budowa obiektu, która była wiadoma organom, była zgodna z obowiązującymi ówcześnie przepisami prawa;
3. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd pierwszej instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie stwierdził nieważności decyzji organu II instancji oraz decyzji ją poprzedzającej, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja organu obarczona była wadą kwalifikowaną, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. pkt 2 (ewentualnie pkt 3) p.p.s.a..
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powyższemu wyrokowi zarzucam naruszenie przepisów prawa materialnego tj.
1. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - prawo budowlane, przez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się uznaniem Sądu I instancji, iż zasadnym było oparcie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), która to ustawa zaczęła obowiązywać od dnia 01.01.1995 r., W sytuacją gdy obiekt budowlany będący przedmiotem mniejszego postępowania powstał w latach 1972-1973, a zatem brak było jakichkolwiek podstaw dla zastosowania w niniejszej sprawie zarówno ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane, jak i ustawy Prawo budowlane z dnia 24.10.1974 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229), która to ustawa zaczęła obowiązywać dopiero od dnia 1.03.1975r.,
2. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - prawo budowlane, również przez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się brakiem uznania przez Sąd I instancji, iż właściwym było zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 31.01.1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 1961.7.46 z dnia 1961.02.13), która to ustawa obowiązywała w okresie od 1.03.1975 r., tj. w okresie wybudowania obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania;
3. art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - prawo budowlane, także przez jego niewłaściwe zastosowanie wyrażające się uznaniem przez Sąd I instancji, iż zasadnym było oparcie zaskarżonych decyzji organów o art. 48 ust ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2020 r. poza. 1333 ze zm.), w sytuacji, gdy obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania powstał przed wejściem tej ustawy w życie.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji oraz stwierdzenie nieważności decyzji Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w Bydgoszczy z dnia 20 kwietnia 2021 r. oraz o stwierdzenie nieważności decyzji ją poprzedzającej,
2. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości oraz o stwierdzenie wydania decyzji organu I i II instancji w całości z naruszeniem prawa,
3. w razie stwierdzenia przez sąd istnienia podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, o umorzenie postępowania administracyjnego będącego przedmiotem niniejszej skargi do sądu administracyjnego,
4. względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy,
5. o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o oddaleniu skargi złożonej na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z 12 kwietnia 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 24 lutego 2021 r. nakazującą skarżącemu wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu gospodarczego o konstrukcji drewnianej, usytuowanego na działce nr ewidencyjny ..., przy granicy z działką nr ewidencyjny 114/3.
Nietrafne okazały się wszystkie zarzuty sformułowane w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., a zatem dotyczące naruszenia przepisów postępowania wymienionych w punktach I.1, 2 i 3 skargi kasacyjnej.
Sąd Wojewódzki, weryfikując stan faktyczny ustalony w zaskarżonej decyzji, dokonał wyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przedstawionej w uzasadnieniu wyroku.
Zgodzić się należało z wnioskowaniem Sądu, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż budowa spornego obiektu (szopy) – w jego obecnej lokalizacji, wymiarach i formie zakończona została w 1995 r., zaś istniejący wcześniej podobny obiekt został rozebrany.
W skardze kasacyjnej mylnie podniesiono, że ocena zdjęć fotometrycznych lotniczych z Państwowego zasobu geodezyjnego Głównego Geodety Kraju powinna być dokonana przez biegłego, podczas gdy organ przeprowadził szczegółową analizę porównawczą poszczególnych zdjęć wykazując, iż obiekt gospodarczy usytuowany na nieruchomości skarżącego w latach 70-tych mieścił się bliżej budynku mieszkalnego, natomiast przedmiotowa szopa wybudowana została w innym miejscu (w głębi działki). Uwzględniając dokumentację zdjęciową uraz jej szczegółowy opis zawarty w aktach administracyjnych zaakceptować należało wnioskowanie organów co do tego, że istniejąca aktualnie szopa nie jest tym obiektem, który powstał w latach 70-tych. Tym samym uprawniona była również konstatacja, że plan realizacyjny z 1972 r. oraz dokument ubezpieczenia PZU z 1975 r. nie odnoszą się do szopy będącej przedmiotem kontrolowanych decyzji.
Ponadto trafnie organy obu instancji stwierdziły, że zeznania świadków – potwierdzające budowę obiektu gospodarczego w latach 70-tych na działce skarżącego – nie były precyzyjne odnośnie samego jego usytuowania.
Udokumentowane w aktach czynności wyjaśniające pozwoliły również na dokonanie prawidłowej charakterystyki przedmiotowego obiektu, a zwłaszcza ustalenia, że nie posiada on fundamentów, posadzki oraz ściany bocznej od strony budynku gospodarczego znajdującego się przy granicy na działce sąsiedniej nr [...]. Z akt sprawy wynika, że organ powiatowy wykorzystał dostępne środki dowodowe, które nie potwierdziły uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu gospodarczego. Ponadto w postępowaniu administracyjnym organ nadzoru budowlanego uzyskał od Spółki E. w P. Oddział B. Rejon Dystrybucji N. dokumentację z kontroli przebiegu odcinka linii elektroenergetycznej napowietrznej SN nad przedmiotowym obiektem z informacją, że nie jest zachowana odległość wymagana według normy PN-EN 50341-1 tj. 10,6 m (odległość linii od dachu spornego obiektu wynosi 5,82 m – 6,67 m). W sprawie zajął również stanowisko Komendant Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej wskazując, że przedmiotowy obiekt ma negatywny wpływ na bezpieczeństwo sąsiednich zabudowań, a konkretnie jego lokalizacja przy granicy narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym m.in. § 271 ust. 2 i § 272 ust. 3.
Wobec powyższego zasadne było stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające odpowiadało wymogom przepisów art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1, art. 81 i art. 81a k.p.a., zaś ocena dowodów dokonana została zgodnie z art. 80 k.p.a.
Niewątpliwie w toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający na ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Słusznie zaznaczył Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu wyroku, że skarżący jako inwestor nie zaoferował dowodów, które pozwoliłyby na ustalenie legalności zrealizowanej budowli w postaci szopy.
Przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły w rezultacie podważyć przyjętego w wyroku stanu faktycznego sprawy.
Odnosząc się do podstawy prawnej decyzji wydanych przez organy obu instancji, Sąd Wojewódzki prawidłowo zaakceptował wdrożony w sprawie tryb z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: Prawo budowlane z 1994 r.).
Przede wszystkim jako prawidłową uznać należało kwalifikację prawną przedmiotowego obiektu, wykluczającą uznanie go za budynek (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), wolnostojący parterowy budynek gospodarczy lub wiatę (art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 29 ust. 1 pkt 2c Prawa budowlanego z 1994 r.).
Zarówno organy, jak też Sąd Wojewódzki przedstawiły wyczerpującą argumentację w tym zakresie, nie ma więc potrzeby jej powtarzania.
W efekcie akceptacji podlegała ocena Sądu Wojewódzkiego, że skoro sporna budowla (szopa) nie mogła być zaliczona do wymienionych w art. 29 Prawa budowlanego z 1994 r. obiektów budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budową, to zastosowanie miał przepis art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowiący o możliwości rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Stwierdzony w sprawie brak wymaganej decyzji skutkował potraktowaniem przedmiotowego obiektu jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.).
Jednocześnie wskazać należy, że w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji oraz w zaskarżonym wyroku wyjaśnione zostało z jakich przyczyn nie była możliwa legalizacja przedmiotowego obiektu.
Jako chybiony należało uznać zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 48 ust. 1 i art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem oparty został na twierdzeniu o powstaniu przedmiotowego obiektu w latach 1972-1973, co nie zostało wykazane dowodowo w postępowaniu administracyjnym.
Jak zaznaczono wyżej, wyniki postępowania wyjaśniającego uprawniały do ustalenia, że roboty budowlane zakończono w 1995 r. Warto jednak zaakcentować, że organ odwoławczy w wydanej decyzji zawarł analizę przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane i ustawy z dnia 24 października 1974 r. wywodząc, że:
- po pierwsze, w świetle regulacji obu tych ustaw przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę;
- po drugie, nie była możliwa legalizacja spornego obiektu, gdyż narusza on przepisy techniczne w zakresie wymogów przeciwpożarowych oraz odległości od linii elektroenergetycznej.
Stanowisko organu wojewódzkiego w zakresie wykładni i zastosowania przepisów Prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r. zostało zaaprobowane przez Sąd Wojewódzki.
Mianowicie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zaznaczył, że nawet gdyby sprawa była rozpoznawana na podstawie wcześniejszych ustaw z 1961 roku lub 1974 roku, to musiałaby zakończyć się wydaniem nakazu rozbiórki, ponieważ przedmiotowy obiekt narusza przepisy – w tym techniczno-budowlane – w stopniu uniemożliwiającym jego legalizację.
Powyższa ocena Sądu Wojewódzkiego, odnosząca się do regulacji Prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r., nie została w żaden sposób podważona, gdyż w skardze kasacyjnej brak jest zarzutów odnoszących się do przepisów obu wymienionych ustaw.
Zauważyć zatem trzeba, że nawet gdyby hipotetycznie skuteczne okazały się zarzuty wskazujące na naruszenie art. 48 ust. 1 i art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., to nie prowadziłoby to do wzruszenia wyroku. Sąd Wojewódzki przesądził bowiem, że kontrolowane decyzje orzekające o nakazie rozbiórki są prawidłowe także w świetle przepisów prawa budowlanego z 1961 r. i 1974 r.
W konsekwencji nie doszło do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 3 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. (w skardze kasacyjnej błędnie oznaczono przepisy: "art. 145 § 1 lit. c)" w zw. z "art. 151 § 1" p.p.s.a.), jak też art. 145 § 1 pkt 2 i 3 p.p.s.a. (w skardze kasacyjnej błędnie powołano "art. 145 § 1 pkt 1 lit. pkt 2").
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
-----------------------
11

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI