II OSK 1718/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną wojewody, uznając, że sprostowanie aktu urodzenia o kraj urodzenia (ZSRR) jest możliwe, nawet jeśli kraj ten już nie istnieje, a kwestia miejsca urodzenia wymaga dalszych ustaleń.
Sprawa dotyczyła odmowy sprostowania aktu urodzenia w zakresie miejsca i kraju urodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że sprostowanie i uzupełnienie aktu jest możliwe. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących sprostowania i uzupełnienia aktu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że sprostowanie aktu o kraj urodzenia (ZSRR) jest możliwe, nawet jeśli kraj ten już nie istnieje, a kwestia miejsca urodzenia wymaga dalszych ustaleń przez organ.
Sprawa dotyczyła wniosku o sprostowanie aktu urodzenia R. R. D. w zakresie miejsca i kraju urodzenia. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego odmówił sprostowania, wskazując, że na podstawie zgromadzonych dokumentów nie można jednoznacznie ustalić prawidłowych danych. Wojewoda Łódzki utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzje organów, uznając, że sprostowanie i uzupełnienie aktu jest możliwe, powołując się na treść postanowienia Sądu Grodzkiego ustalającego dane do aktu. Wojewoda Łódzki złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego (p.a.s.c.) dotyczących sprostowania (art. 35) i uzupełnienia (art. 37) aktu, a także przepisów K.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zarzut naruszenia art. 37 p.a.s.c. jest częściowo usprawiedliwiony, gdyż uzupełnienie aktu jest możliwe tylko wtedy, gdy akt nie zawiera wszystkich wymaganych danych, a w tym przypadku kraj urodzenia (ZSRR) był wskazany. Jednakże, sąd podkreślił, że sprostowanie aktu o kraj urodzenia jest możliwe, nawet jeśli kraj ten już nie istnieje, a dane te powinny zostać odzwierciedlone w akcie, zgodnie z postanowieniem Sądu Grodzkiego. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia art. 35 p.a.s.c. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, gdyż sprostowanie jest możliwe, jeśli dane w akcie są niezgodne z aktami zbiorowymi. Kwestia miejsca urodzenia wymagała dalszych ustaleń przez organ, uwzględniając zasady K.p.a. Zarzut naruszenia przepisów K.p.a. przez Sąd I instancji został uznany za błędnie sformułowany.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sprostowanie aktu urodzenia w zakresie kraju urodzenia jest możliwe, nawet jeśli kraj ten już nie istnieje, o ile dane te wynikają z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego.
Uzasadnienie
NSA uznał, że sprostowanie aktu o kraj urodzenia (ZSRR) jest możliwe, ponieważ dane te wynikają z postanowienia Sądu Grodzkiego, które stanowi akt zbiorowy. Brak istnienia kraju w obecnym stanie prawnym nie wyklucza wpisania go jako historycznego kraju urodzenia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
p.a.s.c. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt stanu cywilnego zawierający dane niezgodne z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego podlega sprostowaniu.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie NSA.
Pomocnicze
p.a.s.c. art. 37 § ust. 1-3
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Uzupełnienie aktu stanu cywilnego jest możliwe, gdy akt nie zawiera wszystkich wymaganych danych.
p.a.s.c. art. 60 § pkt 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Akt urodzenia zawiera kraj i miejsce urodzenia dziecka.
p.a.s.c. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Miejsce zdarzenia (urodzenia) powinno być odnotowane w akcie.
p.a.s.c. art. 30 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego
Nazwę miejscowości położonej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zamieszcza się w pisowni ustalonej przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie przenoszenia aktów stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego art. 4
Nazwę miejscowości wpisaną do przenoszonego aktu stanu cywilnego zamieszcza się w akcie stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego w brzmieniu wynikającym z przenoszonego aktu.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i działania dla interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
Dekret z dnia 23 października 1947 r. o ustalaniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego (metryk) obywateli polskich art. 1
Ustalanie treści aktów stanu cywilnego sporządzonych za granicą.
Dekret z dnia 23 października 1947 r. o ustalaniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego (metryk) obywateli polskich art. 7 § ust. 1-3
Ustalanie treści aktów stanu cywilnego sporządzonych za granicą.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprostowanie aktu urodzenia o kraj urodzenia (ZSRR) jest możliwe, nawet jeśli kraj ten już nie istnieje. Kwestia miejsca urodzenia wymaga dalszych ustaleń przez organ administracji. Nazwa miejscowości urodzenia powinna być wpisana w brzmieniu wynikającym z dokumentu źródłowego.
Odrzucone argumenty
Uzupełnienie aktu urodzenia o kraj urodzenia nie jest możliwe, jeśli akt zawierał już wskazanie kraju. Organ administracji prawidłowo odmówił sprostowania aktu z uwagi na brak możliwości ustalenia miejsca i kraju urodzenia. Sąd I instancji błędnie uznał, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
Organ nie wykazał aby niemożliwe było wpisanie do aktu stanu cywilnego kraju urodzenia z tej przyczyny, że aktualnie ten kraj już nie istnieje. W tym zakresie przepisy nie dają organowi administracji żadnej swobody w zakresie określenia nazwy miejscowości wpisywanej do przenoszonego aktu stanu cywilnego, to wpisanie tej nazwy niezgodnie z brzmieniem wynikającym z przenoszonego aktu (dokumentu źródłowego) – musi być oceniane jedynie w kategorii omyłki pisarskiej. Dopiero jednoznaczny brak możliwości ustalenia miejsca urodzenia może stanowić podstawę do odmowy sprostowania aktu urodzenia.
Skład orzekający
Paweł Miładowski
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Bąkowski
sędzia
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących sprostowania i uzupełniania aktów stanu cywilnego, zwłaszcza w kontekście danych historycznych (np. nieistniejące państwa) oraz obowiązku dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego przez organy administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu kraju urodzenia, który już nie istnieje, oraz kwestii ustalenia miejsca urodzenia w oparciu o niejednoznaczne dokumenty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy nietypowej sytuacji prawnej związanej z aktami stanu cywilnego i historycznymi danymi, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i rodzinnym.
“Czy można sprostować akt urodzenia o kraj, który już nie istnieje? NSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1718/21 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2022-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-08-04 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Agnieszka Wilczewska - Rzepecka Paweł Miładowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Bąkowski Symbol z opisem 6052 Akty stanu cywilnego Hasła tematyczne Ewidencja ludności Sygn. powiązane III SA/Łd 284/21 - Wyrok WSA w Łodzi z 2021-05-07 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 463 art. 35,37 Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 463 z późn. zm.). Sentencja Dnia 10 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Łódzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 284/21 w sprawie ze skargi R. R. D. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 8 grudnia 2020 r., nr SO-II.6231.14.2020 w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Wojewody Łódzkiego na rzecz R. R. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 284/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Łódzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Łodzi w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. Przy piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. skarżąca wniosła o zweryfikowanie poprawności wpisania do aktu urodzenia miejsca urodzenia i o jego sprostowanie i uzupełnienie przez wpisanie prawidłowego miejsca i kraju urodzenia wnioskodawczyni. Decyzją z dnia 21 października 2020 r., znak: DOM-USC.II.5352.646.2020, Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego, na podstawie art. 35 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 463), zwanej dalej "p.a.s.c.", odmówił sprostowania aktu urodzenia wnioskodawczyni nr [...]. W ocenie organu, analiza akt zbiorowych do aktu urodzenia R. L. (obecnie R. D.) wykazała, że ww. akt sporządzono 30 marca 1950 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w Łodzi. Dane do aktu zostały wpisane zgodnie z postanowieniem Sądu Grodzkiego w Dzierżoniowie z 20 marca 1950 r., sygn. akt NS 355/50, który na podstawie dekretu z dnia 23 października 1947 r. o ustalaniu treści sporządzonych za granicą aktów stanu cywilnego (metryk) obywateli polskich (Dz. U. R.P. nr 65 poz. 392) ustalił treść aktu. Organ wskazał, że w ww. postanowieniu podano, że wnioskodawczyni urodziła się w X (ZSRR). W akcie zaś wpisano miejsce urodzenia "X", a w rubryce kraj urządzenia wpisano "ZSRR". Ponadto organ wskazał, że pełnomocnik w piśmie z dnia 18 sierpnia 2020 r. zmodyfikował żądanie i wnosi o wpisanie do aktu państwa urodzenia i przyjęcie jako miejscowości urodzenia Sokole. Organ I instancji dalej stwierdził, że ww. postanowienie Sądu Grodzkiego, które stanowiło podstawę sporządzenia aktu urodzenia nie rozstrzyga kwestii, w jakim kraju urodziła się wnioskodawczyni, gdyż nazwę miejscowości podano w miejscowniku (w X) oraz wskazano nieistniejący już kraj urodzenia (ZSRR). Z ogólnie dostępnych informacji wynika, że w północnej części Rosji, w obwodzie wołgodziańskim jest miasto Y, a na Ukrainie w rejonie lubomelskim i w rejonie kamioneckim znajdują się wsie o nazwie Z. Z zebranych w sprawie dokumentów nie wynika jednoznacznie, w której miejscowości urodziła się wnioskodawczyni, a co za tym idzie nie można też ustalić kraju urodzenia. Organ I instancji uznał, że sprostowanie przedmiotowego aktu w trybie administracyjnym jest niemożliwe. Na podstawie przedłożonych dokumentów nie można ustalić prawidłowych danych w akcie urodzenia w zakresie miejsca urodzenia, a co za tym idzie kraju urodzenia wnioskodawczyni. Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie odmówił sprostowania aktu urodzenia, gdyż w oparciu o zgromadzone dokumenty (wymienione wyżej w niniejszej decyzji) nie można ustalić prawidłowych danych zarówno w zakresie miejsca urodzenia, a w konsekwencji również kraju urodzenia wnioskodawczyni. Organ zaznaczył, że niniejsze rozstrzygnięcie nie zamyka drogi dochodzenia do sprostowania aktu przed sądem na podstawie art. 36 p.a.s.c. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze zarzucono naruszenie art. 35 i art. 36 ww. ustawy przez błędne uznanie, że przedmiotem żądania strony było sprostowanie jej aktu urodzenia, podczas gdy jej zamiarem było uzyskanie aktualnego odpisu aktu urodzenia zawierającego kraj jej urodzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 284/21, uwzględniając skargę, powołał się m.in. na treść art. 60 pkt 2 p.a.s.c., zgodnie z którym akt urodzenia zawiera kraj i miejsce urodzenia dziecka. Ponadto aby możliwym było dokonanie sprostowania aktu stanu cywilnego jego treść musi zawierać dane niezgodne z innymi dokumentami (art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 36 p.a.s.c.). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie kwestia prawidłowego wpisania do aktu urodzenia nazwy miejsca urodzenia "X" niewątpliwie wymaga wyjaśnienia. Decydujące znaczenie ma treść ww. postanowienia Sądu Grodzkiego. Jeżeli organy twierdzą, że do akt została wpisana nazwa miejsca urodzenia (miejscowości) w miejscowniku (w Sokole), to należy dokonać prawidłowej odmiany nazwy miejscowości i wpisać ją w mianowniku. W niniejszej sprawie we wniosku o sprostowanie wskazano, że wnioskodawczyni R. D. urodziła się w miejscowości Y (ZSRR) w obwodzie wołgodziańskim. Organy powołują się na kopię decyzji Wojewody Dolnośląskiego z 5 lutego 2020 r. o potwierdzeniu posiadania obywatelstwa polskiego przez skarżącą urodzoną w dniu 15 listopada 1940 r. w miejscowości X. Ponadto organy wskazują, że z kolei z kwestionariuszy paszportowych pozyskanych z Instytutu Pamięci Narodowej wynika, iż strona urodziła się w miejscowości Z-ZSRR. Jednocześnie organy podają, że z ogólnie dostępnych informacji wynika, że w północnej części Rosji, w obwodzie w wołgodziańskim jest miasto Y. W ocenie Sądu, istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości dokonanego wpisu w akcie co do miejsca urodzenia wnioskodawczyni ma to, czy z ww. postanowienia Sądu Grodzkiego (którego brak jest w aktach sprawy) wynika, że wnioskodawczyni urodziła się w obwodzie wołogdziańskim w ZSSR, bowiem wówczas oczywiste jest, że urodziła się w miejscowości Y (w mianowniku), a w miejscowniku w X. Organy nie wyjaśniły jednak powyższego. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, skoro jak twierdzi skarżąca i organy orzekające w niniejszej sprawie, prawomocne ww. postanowienie Sądu Grodzkiego wskazuje miejsce i kraj urodzenia wnioskodawczyni i jest dokumentem stanowiącym podstawę sporządzenia aktu stanu cywilnego, tj. aktu urodzenia skarżącej oraz znajduje się w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, to dane zawarte w postanowieniu powinny znaleźć się w akcie urodzenia sporządzonym na jego podstawie. Ponadto spór w sprawie dotyczy nie tylko wpisu w akcie urodzenia wnioskodawczyni "miejsca urodzenia", ale również innej sytuacji, a mianowicie braku wpisu "kraju urodzenia", pomimo tego, że w ww. postanowieniu Sądu Grodzkiego, które ustala treść przedmiotowego aktu urodzenia, wskazano kraj urodzenia ZSRR. Dodatkowo Sąd wskazał na instytucję uzupełnienia aktu stanu cywilnego, o czym stanowi art. 37 ust. 1-3 p.a.s.c. oraz akta zbiorowe rejestracji stanu cywilnego, o których mowa w art. 26 ust. 1 i 2 p.a.s.c. Dlatego ww. postanowienie Sądu Grodzkiego jest niewątpliwie dokumentem stanowiącym akt zbiorowy rejestracji stanu cywilnego, na podstawie którego kierownik urzędu stanu cywilnego może dokonać sprostowania i uzupełnienia aktu stanu cywilnego. Z powyższych, niespornych okoliczności wynika, zdaniem Sądu, że wniosek skarżącej dotyczy nie tylko sprostowania wskazanego aktu urodzenia (na podstawie art. 35 ustawy), ale także jego uzupełnienia (zgodnie z art. 37 ustawy) o kraj urodzenia, co uszło uwadze organów obu instancji. Pełnomocnik skarżącej wyraźnie w pismach składanych do organów wskazywał, że w szczególności wnioskodawczyni wnosi o wpisanie w akcie kraju urodzenia. Sąd powołał się także na treść art. 1 i art. 7 ust. 1-3 ww. dekretu i na tej podstawie stwierdził, że nie podziela stanowiska organów, iż ww. postanowienie Sądu Grodzkiego, które stanowiło podstawę sporządzenia aktu urodzenia, nie rozstrzyga kwestii, w jakim kraju urodziła się wnioskodawczyni, gdyż nazwę miejscowości podano w miejscowniku (w X) oraz wskazano nieistniejący już kraj urodzenia (ZSSR). Organy obu instancji nie przeprowadziły w tym kontekście szczegółowej analizy akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego z danymi zawartymi w przedmiotowym akcie urodzenia. Bez znaczenia dla wpisania danych dotyczących "kraju urodzenia" ma to, że w postanowieniu wskazano nieistniejący już kraj urodzenia, skoro z ustaleń Sądu Grodzkiego wynika, że w tym kraju urodziła się skarżąca. Reasumując Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, naruszając przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a., ale też organy obu instancji nie rozpoznały w całości istoty sprawy, czym dopuściły się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 35 i art. 37 p.a.s.c. W ocenie Sądu, mając powyższe na uwadze, organy powinny w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym wypowiedzieć się nie tylko w kierunku sprostowania, ale i uzupełnienia przedmiotowego aktu urodzenia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Wojewoda Łódzki, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 35 p.a.s.c. przez błędne przyjęcie, że sprostowanie aktu stanu cywilnego w zakresie kraju urodzenia Skarżącej jest możliwe na podstawie przedstawionych w sprawie dokumentów podczas gdy na podstawie zebranych dokumentów zgodnie z art. 35 ww. ustawy nie jest możliwe jego sprostowanie w zakresie kraju urodzenia z uwagi na brak dowodu potwierdzającego kraj w którym obecnie jest położona miejscowość urodzenia Skarżącej z uwagi na okoliczność iż Skarżąca urodziła się nieistniejącym już ZSRR; - art. 37 p.a.s.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że Organ powinien uzupełnić akt urodzenia Skarżącej w zakresie kraju urodzenia podczas gdy uzupełnienie w zakresie kraju urodzenia nie jest możliwe ponieważ zgodnie z art. 37 uzupełnienie może nastąpić wyłącznie gdy akt nie zawiera wszystkich wymaganych danych podczas gdy w przedmiotowej sprawie mamy wskazany kraj urodzenia (ZSRR) Skarżącej brak natomiast jest możliwości ustalenia w oparciu o przedstawione dokumenty w jakim kraju znajduje się obecnie miejscowość urodzenia skarżącej. Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie w wyniku, którego Sąd I instancji błędnie uznał, że organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, tym samym nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, i oparł rozstrzygnięcie na niepełnym materiale dowodowym co skutkowało uchyleniem decyzji podczas gdy organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwił sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela, zebrał w sposób wyczerpujący i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz oparł rozstrzygnięcie na pełnym materiale dowodowym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną (wniesiona w terminie, o jakim mowa w art. 179 p.p.s.a.) skarżąca wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy w trybie art. 182 § 2 p.p.s.a. i w sprawie nie żądano przeprowadzenia rozprawy, dlatego przedmiotowa sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, choć w części zawiera usprawiedliwione podstawy. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ ma rację wskazując w skardze kasacyjnej, że okoliczność wpisania w akcie stanu cywilnego w rubryce kraj urodzenia "nieustalone" nie uprawnia do dokonania uzupełnienia, ponieważ tak sporządzony akt zawiera wszystkie wymagane dane. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 37 p.a.s.c. zawiera usprawiedliwione podstawy, choć ocena w tym zakresie nie miała wpływu na wynik sprawy, o czym poniżej. W tych warunkach jeżeli z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, a do takich należy zaliczyć ww. postanowienie Sądu Grodzkiego – na co sam wskazuje organ w skardze kasacyjnej – wprost wynika jaki był kraj urodzenia skarżącej, to tego rodzaju dane powinny zostać odzwierciedlone w aktach stanu cywilnego. Organ nie wykazał aby niemożliwe było wpisanie do aktu stanu cywilnego kraju urodzenia z tej przyczyny, że aktualnie ten kraj już nie istnieje. Organ nie wyjaśnił, z jakich przepisów wywiódł tego rodzaju pogląd, tak aby możliwym było stwierdzenie obowiązywania tego rodzaju normy prawnej. Tymczasem z art. 35 ust. 1 p.a.s.c. wprost wynika, że akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. W okolicznościach niniejszej sprawy mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją, ponieważ ww. postanowieniu Sądu Grodzkiego, jako akcie zbiorowym rejestracji stanu cywilnego wskazano ZSRR jako kraj urodzenia. Potwierdzają tą okoliczność dokumenty źródłowe znajdujące się w zasobach IPN, jak i ustalenie przez organ miejscowości, tj. miejsca zdarzenia gdzie nastąpiło urodzenie. Zarówno "Y" aktualnie w Rosji, jak i miejscowości "Z" w Ukrainie, wskazują, że w 1940 r. krajem urodzenia skarżącej był ZSRR. Odnośnie zaś kwestii sprostowania wpisu miejsca urodzenia, tj. miejscowości, w której nastąpiło urodzenie (miejsce zdarzenia, o jakim mowa w art. 30 ust. 1 p.a.s.c.), zasadniczo nazwę miejscowości położonej poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zamieszcza się w pisowni ustalonej przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (art. 30 ust. 4 p.a.s.c.). Pewnej podpowiedzi w tym zakresie można doszukać się w instytucji przenoszenia aktów stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 5 lutego 2015 r. w sprawie przenoszenia aktów stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 204 ze zm.) nazwę miejscowości wpisaną do przenoszonego aktu stanu cywilnego zamieszcza się w akcie stanu cywilnego w rejestrze stanu cywilnego w brzmieniu wynikającym z przenoszonego aktu stanu cywilnego. W zakresie więc zamieszczenia w przeniesionym akcie nazwy miejscowości, miarodajny jest zatem wyłącznie stan (nazwa) wynikający z treści przenoszonego aktu stanu cywilnego. Tą regułę potwierdza w zasadzie treść art. 30 ust. 3 p.a.s.c., ponieważ w akcie nie ulega zmianie stara nazwa miejscowości, ponieważ do aktu stanu cywilnego dołącza się z urzędu wzmiankę dodatkową o zmianie nazwy miejscowości. A zatem na podstawie obowiązujących przepisów prawa można wywieść normę prawną, zgodnie z którą nie zezwala się na dokonywanie – w zakresie nazwy miejscowości w której nastąpiło rejestrowane zdarzenie – jakichkolwiek ocen. W tym zakresie przepisy nie dają organowi administracji żadnej swobody w zakresie określenia nazwy miejscowości wpisywanej do przenoszonego aktu stanu cywilnego, to wpisanie tej nazwy niezgodnie z brzmieniem wynikającym z przenoszonego aktu (dokumentu źródłowego) – musi być oceniane jedynie w kategorii omyłki pisarskiej. W niniejszej sprawie problem wynikł z tego, jak ustalił organ, że w ww. postanowieniu Sądu Grodzkiego wpisano nazwę miejscowości w miejscowniku (w "X"), a nie w mianowniku, czyli odpowiednio "Y" albo "Z". Ma rację Sąd I instancji, że organ powinien w tym zakresie poczynić stosowne ustalenia, które mogą być związane z treścią ww. postanowienia Sądu Grodzkiego. Na aktualnym etapie postępowania omawianej kwestii nie przesądza twierdzenie skarżącej, że urodziła się w miejscowości "Y" w północnej części Rosji, w obwodzie wołgodziańskim, ponieważ jest to twierdzenie nie poparte żadnymi dowodami; tym bardziej, że z odpisów dokumentów zgromadzonych przez IPN wynika, że miejscem urodzenia skarżącej był "Z" w ZSRR, co wskazywałoby na inne miejsce urodzenia niż wskazuje to skarżąca. A zatem organ na podstawie wszystkich możliwych dowodów przy uwzględnieniu zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i 80 K.p.a. powinien dokonać wyczerpujących ustaleń co do miejsca urodzenia skarżącej, tym bardziej, że na terenie województwa podkarpackiego istnieje osada o nazwie "X" przez jakiś czas należąca do ZSRR. Dopiero jednoznaczny brak możliwości ustalenia miejsca urodzenia może stanowić podstawę do odmowy sprostowania aktu urodzenia. Dlatego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 35 p.a.s.c. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przechodząc zaś do omówienia ostatniego z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. należy stwierdzić, że ten zarzut skargi kasacyjnej został błędnie sformułowany, ponieważ Sąd Administracyjny nie orzeka na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A zatem w pierwszej kolejności w ramach naruszenia prawa procesowego zarzut skargi kasacyjnej powinien wskazywać, który z przepisów, ale tej drugiej ustawy został naruszony przez Sąd Administracyjny. Dopiero wtedy możliwym byłoby powiązanie w ramach zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego z odpowiednimi przepisami K.p.a. Ponadto odnosząc się do argumentacji skargi kasacyjnej w tym zakresie należy stwierdzić, że przedstawiona w ramach rozpoznania zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 35 p.a.s.c. ocena przeczy jakoby Sąd I instancji wadliwie ocenił legalność postępowania administracyjnego przez pryzmat zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 K.p.a. O czym już wyżej była mowa, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że materiał dowodowy został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony. Uchybienia w omawianym zakresie czynią przedmiotowy zarzut skargi kasacyjnej jako błędnie sformułowany, a tym samym pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI