II OSK 1717/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę sieci wodociągowej, uznając, że brak pisemnej zgody współwłaścicieli działki na budowę nie stanowił rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza przy istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu przez lata.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) w części stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę sieci wodociągowej. Pozwolenie z 1999 r. zostało wydane na działkę, na której część sieci miała być poprowadzona, jednak brak było pisemnej zgody ówczesnych współwłaścicieli. GINB stwierdził nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego). WSA uznał, że ustna zgoda współwłaścicieli i brak sprzeciwu przez lata nie przesądzają o rażącym naruszeniu prawa. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że brak pisemnej zgody nie był rażącym naruszeniem, a decyzja nie była skierowana do osoby niebędącej stroną, z uwagi na upływ czasu.
Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) z dnia 6 listopada 2015 r., który uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] grudnia 2014 r. w części stwierdzającej nieważność decyzji Starosty Garwolińskiego z dnia [...] grudnia 1999 r. wydającej pozwolenie na budowę sieci wodociągowej. Pozwolenie to dotyczyło m.in. działki nr ew. [...], na której część sieci miała być poprowadzona. Właściciel tej działki, Z. B., kwestionował ważność pozwolenia, wskazując na brak prawa inwestora (Zarządu Gminy G.) do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowiło naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. GINB stwierdził nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia tego przepisu. WSA uznał jednak, że ustna zgoda ówczesnych współwłaścicieli działki na budowę, potwierdzona ich późniejszym oświadczeniem i brakiem sprzeciwu przez lata, nie stanowiła rażącego naruszenia prawa, a także że decyzja nie była skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, z uwagi na upływ 10 lat od jej wydania. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że brak pisemnej zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, przy istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu, nie jest rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a także że upływ czasu wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności decyzji z innych przyczyn. NSA uznał, że WSA prawidłowo zinterpretował przepisy i ocenił materiał dowodowy, a zarzuty skargi kasacyjnej były niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak pisemnej zgody, przy istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu przez lata, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustna zgoda współwłaścicieli, potwierdzona ich późniejszym oświadczeniem i brakiem sprzeciwu przez ponad 10 lat, a także świadomość wzrostu wartości nieruchomości dzięki inwestycji, wyklucza kwalifikację naruszenia jako rażącego. Nadmierny formalizm w postaci eliminowania decyzji ex tunc byłby sprzeczny z celem przepisów o nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
pr.bud. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w dacie wydania decyzji. Brak pisemnej zgody współwłaścicieli, przy istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Brak pisemnej zgody współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, przy istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu, nie jest rażącym naruszeniem prawa.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja podlega stwierdzeniu nieważności, gdy została skierowana do osoby, która nie jest stroną w sprawie. Jednakże, zgodnie z § 2, nie stwierdza się nieważności, jeżeli od dnia doręczenia upłynęło dziesięć lat.
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wyłącza stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W uzasadnieniu wyroku sąd powinien przedstawić stan faktyczny oraz wskazać podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 144
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest związany wydanym przez siebie wyrokiem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca dla sądu, organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi, a także dla sądu, organu lub innej osoby, w zakresie, w jakim sprawa została rozstrzygnięta.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawą do wniesienia skargi kasacyjnej są naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku oddalenia skargi kasacyjnej, NSA orzeka jak w sentencji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pisemnej zgody współwłaścicieli na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, przy istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu przez lata, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Upływ 10 lat od doręczenia decyzji wyłącza możliwość stwierdzenia jej nieważności, nawet jeśli została skierowana do niewłaściwego podmiotu.
Odrzucone argumenty
WSA wydał wyrok formułujący nowe oceny prawne sprzeczne z wcześniejszymi poglądami sądu w tej samej sprawie (naruszenie art. 144 p.p.s.a.). WSA nie zastosował art. 151 p.p.s.a. do skargi Gminy G., a zastosował art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a., mimo że GINB nie naruszył prawa. Niewłaściwe zastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne wnioskowanie z dokumentów sprawy w zakresie istnienia zgody właścicieli. Błędna wykładnia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez odmowę uznania, że decyzja Starosty została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Błędne zastosowanie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 133 p.p.s.a. w zakresie nieskuteczności prawnej zarzutu dotyczącego wydania decyzji organowi osoby prawnej. Błędna wykładnia art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. przez uznanie, że brak pisemnej zgody nie stanowił przeszkody do wydania pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
brak pisemnej zgody ówczesnych współwłaścicieli działki nr [...] przy istnieniu wyraźnej zgody ustnej nie przesądza jeszcze o rażącym naruszeniu prawa nadmiernym formalizmem i pozostawałoby w sprzeczności z wyjątkowym charakterem zastosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego stabilności obrotu prawnego, która przy zastosowaniu toku rozumowania skarżącego kasacyjnie uległaby znacznemu osłabieniu
Skład orzekający
Roman Hauser
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Siegień
sędzia
Piotr Korzeniowski
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście braku pisemnej zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane oraz zastosowanie art. 156 § 2 k.p.a. w przypadku upływu terminu do stwierdzenia nieważności decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku pisemnej zgody, przy jednoczesnym istnieniu zgody ustnej i braku sprzeciwu przez długi okres. Może być mniej miarodajne w przypadkach całkowitego braku jakiejkolwiek zgody lub gdy sprzeciw pojawił się wcześniej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie budowlanym – jak ocenić brak pisemnej zgody na dysponowanie nieruchomością i czy można stwierdzić nieważność pozwolenia na budowę po latach. Pokazuje, jak sądy balansują między formalizmem a realnymi skutkami decyzji.
“Pozwolenie na budowę sprzed lat. Czy brak pisemnej zgody współwłaścicieli to powód do unieważnienia decyzji?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1717/16 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2018-06-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-07-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Siegień Piotr Korzeniowski Roman Hauser /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 270/15 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-11-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1332 art. 3 pkt 20, art. 32 ust. 4 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant sekretarz sądowy Artur Patalan po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 270/15 w sprawie ze skargi Gminy G. i Z. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w części i umorzenia postępowania organu I instancji w pozostałej części oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 270/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA albo sąd I instancji), działając w sprawie ze skarg Gminy G. i Z. B. w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2014 r. znak: [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 2014 r.) w części stwierdzającej nieważność decyzji Starosty Garwolińskiego (dalej Starosta) z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] grudnia 1999 r.), oddalając w pozostałej części skargę Z. B. (dalej wnioskodawca skarżący). Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] grudnia 1999 r. Starosta, działając na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm., dalej pr.bud.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm., dalej k.p.a.), zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla Zarządu Gminy w G. sieci wodociągowej z przyłączami we wsiach L., C., P. Wojewoda Mazowiecki decyzją z [...] lutego 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z [...] lutego 2012 r.), stwierdził na wniosek skarżącego nieważność decyzji Starosty z v grudnia 1999 r., w części dotyczącej działki o nr. ew. [...], położonej we wsi L., gmina G., a w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Decyzją z [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. GINB utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...], a w pozostałym zakresie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, GINB opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że związany jest wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1651/12 (dalej wyrok z 24 stycznia 2013 r.), którym uchylona została wcześniejsza decyzja GINB, z uwagi na naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nakazał zająć merytoryczne stanowisko co do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 1999 r. W ocenie WSA, w przypadku ustalenia przez organ odwoławczy, że decyzja z [...] grudnia 1999 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...], stanowiącej własność wnioskodawcy dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas GINB powinien utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie interesu prawnego skarżącego, zaś w pozostałym zakresie należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie. Organ podkreślił, że w wiążącym go wyroku WSA przesądzone zostało, że skarżący nie może się domagać stwierdzenia nieważności całej decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. W związku z tym należało orzec merytorycznie wyłącznie w części dotyczącej działki wnioskodawcy o nr. ew[...] . W odniesieniu natomiast do tej części kontrolowanej decyzji, która nie dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy, należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć prowadzone postępowanie nieważnościowe, do czego sąd zobowiązał GINB wyrokiem z dnia [...] stycznia 2013 r. GINB ustalił, że w dniu wydawania weryfikowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] grudnia 1999 r. działka o nr. ew. [...] stanowiła współwłasność K. Z., A. P., S. B. i M. K. Od 10 kwietnia 2003 r. nowym właścicielem działki jest skarżący. Z projektu budowlanego wynika, że część sieci wodociągowej została zaprojektowana na działce o nr. ew. [...]. GINB wskazał, że zgodnie z przepisem art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud., pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co oznacza, że inwestor zobowiązany jest udowodnić, że posiada tytuł prawny do nieruchomości, w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Warunek ten mógłby być uznany za spełniony m. in. wówczas, gdyby inwestor uzyskał zgodę właściciela (współwłaścicieli) nieruchomości na budowę projektowanego obiektu, przy czym zgoda również powinna być wyraźnie wyrażona przed wydaniem przez organ stopnia podstawowego decyzji o pozwoleniu na budowę. Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentu, z którego wynika, że inwestor miał prawo do dysponowania działką nr ew. [...] na cele budowlane, brak jest dokumentu potwierdzającego wyrażenie przez poprzednich współwłaścicieli zgody na budowę inwestycji na nieruchomości, której byli współwłaścicielami lub innego dokumentu zastępującego zgodę. Powyższe prawo, zdaniem organu nadzorczego, nie wynika z przesłanego przy piśmie Urzędu Gminy G. z 18 marca 2014 r., oświadczenia, w którym K. Z., A. P., S. B. i M. K. wskazują, że wyrażali ustną zgodę na budowę przedmiotowej inwestycji na działce nr ew. [...]. W ocenie GINB, zgoda współwłaścicieli działki na budowę kwestionowanej inwestycji powinna być wyraźnie i w sposób jednoznaczny wyrażona na piśmie i to przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem GINB, materiał dowodowy uzasadnia stwierdzenie, że kontrolowana decyzja z [...] grudnia 1999 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...], została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto organ wskazał, że decyzja z [...] grudnia 1999 r. została wydana na rzecz Zarządu Gminy G., w imieniu którego z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę tej inwestycji wystąpił Wójt Gminy G. Inwestorem była Gmina G. i decyzja o pozwoleniu na budowę powinna być skierowana do niej, a nie do Zarządu Gminy, który jest organem wykonawczym osoby prawnej. W tej sytuacji organ uznał, że decyzja z [...] grudnia 1999 r. w części dotyczącej działki o nr ew. [...] wypełnia przesłankę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tzn. została skierowana do osoby, która nie jest stroną w sprawie. To uchybienie nie mogło jednak stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności, bowiem od dnia doręczenia stronom weryfikowanego pozwolenia na budowę minęło ponad 14 lat, dlatego zastosowanie znajduje art. 156 § 2 k.p.a., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a., jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skargę na wyżej opisane rozstrzygnięcie w zakresie utrzymania w mocy decyzji z [...] lutego 2012 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa oraz przez pominięcie skutków wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie skarżącej, brak pisemnej zgody właścicieli działki nr [...] przy istnieniu wyraźnej zgody ustnej nie przesądza o rażącym naruszeniu prawa. Ponadto organ nie ocenił rażącego naruszenia prawa pod kątem skutków społeczno-gospodarczych jakie ono ze sobą pociąga. Skarżąca Gmina wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie. Decyzję GINB z [...] grudnia 2014 r., zaskarżył w całości także skarżący, zarzucając, że GINB dopuścił do zrealizowania inwestycji bez wybudowania odprowadzeń ścieków z każdego punktu ich powstawania do szczelnych bezodpływowych zbiorników ścieków, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i na podstawie decyzji skierowanej do Zarządu Gminy G., tj. organu osoby prawnej co spowodowało, że decyzja ta była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta miała charakter trwały. Skarżący wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, decyzji ją poprzedzającej oraz decyzji Starosty Powiatu Garwolińskiego z [...] grudnia 1999 r. oraz o zasądzenie kosztów procesu. Obie sprawy zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wyrokując w niniejszej sprawie WSA podkreślił, że GINB stosując się do wytycznych zawartych w wyroku z 24 stycznia 2013 r., ograniczył postępowanie nadzorcze wyłącznie do zakresu, w jakim wnioskodawca ma interes prawny. Budowa wodociągu jest inwestycją o charakterze liniowym i interes prawny wnioskodawcy jest w tym przypadku ograniczony i wynika jedynie z prawa własności do działki nr ew. [...]. GINB trafnie więc uchylił zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie, który nie dotyczył interesu skarżącego i umorzył postępowanie organu I instancji. Oceniając zaskarżoną decyzję, w świetle kryterium zgodności z prawem, WSA doszedł do przekonania, że GINB stwierdzając nieważność decyzji z [...] grudnia 1999 r. w części dotyczącej działki nr ew. [...] błędnie przyjął, że decyzja ta dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. WSA zgodził się z organem nadzorczym co do tego, że w aktach sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją brak jest pisemnej zgody ówczesnych współwłaścicieli działki nr [...], udzielającej inwestorowi zgody na przeprowadzenie projektowanego wodociągu przez wskazaną działkę. Jednak inwestor w trakcie postępowania nadzorczego taką zgodę przedstawił i złożył do akt sprawy oświadczenie ówczesnych współwłaścicieli działki nr [...], z którego wynika, że wyrazili inwestorowi ustną zgodę na budowę wodociągu na ich działce. Potwierdzeniem tej zgody jest także to, że od sprzedaży działki skarżącemu, tj. do 10 kwietnia 2003 r. żaden ze współwłaścicieli nie kwestionował budowy wodociągu twierdząc, że jego budowa podniosła wartość nieruchomości. Z tego powodu w ocenie WSA, w realiach niniejszej sprawy brak pisemnej zgody ówczesnych współwłaścicieli działki nr [...] przy istnieniu wyraźnej zgody ustnej nie przesądza jeszcze o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie GINB nie dokonał analizy spełnienia wszystkich przesłanek rażącego naruszenia prawa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego naruszenie art. 32 ust 4 pkt 2 pr.bud. ma charakter rażący w aspekcie skutków tą decyzją wywołanych. Formułując wskazania dla organu, sąd I instancji wyjaśnił, że przy ponownym rozpatrzeniu odwołania należy uwzględnić i ocenić w rozważaniach dotyczących kwalifikowanej wadliwości decyzji w postaci rażącego naruszenia prawa, skutki tą decyzją wywołane. W skardze kasacyjnej Z. B., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył w całości wyrok z 6 listopada 2015 r., zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.: I. w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie przepisu postępowania w postaci art. 144 p.p.s.a. - przez wydanie wyroku przez WSA, formułującego nowe oceny prawne sprzeczne z wyrażonymi wcześniej przez ten sąd poglądami w tej samej sprawie, 2) art. 151 p.p.s.a przez jego niezastosowanie w odniesieniu do skargi wniesionej przez uczestnika Gminę G. i zastosowanie art. 145 § 1 lit. a p.p.s.a podczas gdy GINB nie naruszył prawa wydając decyzję. Wydał ją bowiem zgodnie ze wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA o sygn. akt VII SA/WA 1651/12 z dnia 24 stycznia 2013 r., 3) naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegało na błędnym wnioskowaniu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy w zakresie istnienia zgody ówczesnych właścicieli działki o nr ew. [...] na ułożenie wodociągu, pomimo że ten stan faktyczny został prawidłowo ustalony przez GINB, 4) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię odmawiającą uznania, że decyzja Starosty z 14 grudnia 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, 5) art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. przez jego błędne zastosowanie w związku z art. 133 p.p.s.a w zakresie, w jakim wyrok powinien być wydany na podstawie akt sprawy. Skarżony wyrok został wydany w oparciu o niewłaściwe wnioski z zakresu stanu faktycznego, co do nieskuteczności prawnej zarzutu dotyczącego wydania decyzji o pozwoleniu na budowę organowi osoby prawnej, czyli skierowaniu decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja została wydana dla Zarządu Gminy G., podczas gdy jej odbiorcą powinien być nie organ osoby prawnej, a sama osoba prawna. Upływ okresu 10 lat wskazany w przepisie art. 156 § 2 k.p.a. nie może mieć zastosowania, ze względu na to, że doręczenie decyzji o pozwoleniu na budowę (o czym mówi art. 156 § 2 k.p.a.) nie miało miejsca w stosunku do ówczesnych współwłaścicieli działki nr ew. [...]. II. W zakresie naruszenia prawa materialnego: Art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. przez błędną jego wykładnię, że brak zgody pisemnej nie stanowił przeszkody do wydania pozwolenia na budowę. Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania WSA, a w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Gmina wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Orzekając w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny ograniczony był do sformułowanych we wniesionym środku odwoławczym podstaw, nie dopatrując się z urzędu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Zarzuty kasacyjne, które zostały zamieszczone w piśmie z 16 marca 2016 r. nie zasługiwały na uwzględnienie. Po pierwsze, skarżący kasacyjnie niezasadnie dopatruje się niezgodności pomiędzy wskazaniami w uzasadnieniu wyroku z 24 stycznia 2013 r. oraz w pisemnych motywach zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku z 6 listopada 2015 r., nietrafnie wskazując na naruszenie art. 144 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, od którego momentu sąd administracyjny jest związany wydanym przez siebie wyrokiem, nie wspominając o wiążących dla organu wskazaniach, o których jest mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., ani o wiążącym charakterze oceny prawnej danej sprawy, o której stanowi art. 153 p.p.s.a. Koncentrując się na treści uzasadnień obu wyroków, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozostają one ze sobą w sprzeczności. We wcześniejszym orzeczeniu z 24 stycznia 2013 r. WSA wyraził ogólny pogląd, że wydanie pozwolenia na budowę w warunkach, gdy inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku z 6 listopada 2015 r. sąd I instancji zajął stanowisko, że tego rodzaju wadliwość nie wystąpiła w odniesieniu do decyzji z [...] grudnia 1999 r. Opierając się na zgromadzonym w aktach sprawy już po wydaniu wyroku z 24 stycznia 2013 r. materiale dowodowym, w tym przede wszystkim na oświadczeniu współwłaścicieli działki nr [...] z którego wynika, że wyrazili inwestorowi ustną zgodę na budowę wodociągu na ich działce, WSA doszedł do słusznego przekonania, że decyzja z [...] grudnia 1999 r. nie jest obarczona wadą nieważności. Po drugie, zarówno GINB w uzasadnieniu decyzji z [...] grudnia 2014 r., jak i sąd I instancji motywując wyrok wydany 6 listopada 2015 r. zasadnie zwrócili uwagę na złożone przez poprzednich współwłaścicieli działki nr [...] oświadczenie o wyrażeniu ustnej zgody na budowę wodociągu. Brak sprzeciwu tych osób wynika także z dołączonych do skargi kasacyjnej kserokopii protokołów przesłuchań tych osób, które wyraźnie zwróciły uwagę, że wybudowanie wodociągu na należącej do nich nieruchomości przyczyniło się do wzrostu jej wartości. Przedstawione okoliczności przemawiają za niezasadnością postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz 151 p.p.s.a., a także zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, w tym załączonego do skargi kasacyjnej, wynikają przeciwne konsekwencje aniżeli wskazane we wniesionym środku odwoławczym. Poprzedni współwłaściciele działki nr [...] nie tyle nie wyrazili zgody na wybudowanie wodociągu, ile aprobowali to działanie, mając świadomość, że dzięki temu wzrośnie wartość należącej do nich działki. Dali temu wyraz w podpisanym oświadczeniu o wyrażeniu ustnej zgody na budowę wodociągu. Po trzecie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 156 § 2 k.p.a. wskazując, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki w postaci oczywistości naruszenia prawa, charakteru przepisu, który został naruszony oraz negatywnych racji ekonomicznych lub gospodarczych, które wywołuje nieważna decyzja. W sytuacji istnienia ustnej zgody na dysponowanie nieruchomością do celów budowlanych, sam tylko brak jej utrwalenia w formie pisemnej nie pociąga za sobą wystąpienia uchybienia w postaci rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak zostało to wskazane w uzasadnieniu wyroku z 24 stycznia 2013 r., niewykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powoduje powstanie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie inwestor takim prawem dysponował. Samo jedynie dopatrywanie się ułomności w jego wykazaniu i eliminowanie decyzji o pozwoleniu na budowę ze skutkiem ex tunc, tzn. już od dnia jej wejścia do obrotu prawnego, raziłoby nadmiernym formalizmem i pozostawałoby w sprzeczności z wyjątkowym charakterem zastosowania nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Po czwarte, w sprawie nie został naruszony art. 156 § 2 k.p.a. Twierdzenia skarżącego kasacyjnie o niedoręczeniu poprzednim współwłaścicielom działki nr [...] decyzji z [...] grudnia 1999 r. nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym sprawy. Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie wynika w czytelny sposób, ażeby wskazane osoby kwestionowały doręczenie im decyzji o pozwoleniu na budowę. Twierdzenia skarżącego kasacyjnie stanowią w tym względzie daleko idącą interpretację ich oświadczeń woli oraz wiedzy odnośnie prawa do dysponowania przez inwestora działką nr [...] na cele budowlane. Tego rodzaju wywody nie mogą powodować obejścia regulacji o przedawnieniu skorzystania przez organ kompetencji do stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż w ten sposób zanegowana zostałaby istota przedawnienia. Ustawodawca decydując się na wprowadzenie limitu czasowego w tej materii, kierował się dążeniem do zapewnienia stabilności obrotu prawnego, która przy zastosowaniu toku rozumowania skarżącego kasacyjnie uległaby znacznemu osłabieniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, w zakresie dotyczącym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego ustanowionego z urzędu, ponieważ właściwym do podjęcia tego rozstrzygnięcia pozostaje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI