II OSK 1716/22

II OSK 1716/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-03-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Piotr Broda
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 111/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2022-04-25
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i stwierdzono nieważność uchwały w części, w pozostałej części oddalono skargę oraz oddalono skargę kasacyjną w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 15 ust. 2 pkt 2, 3, 7, 9, art. 20 ust. 1, art. 28, art. 35
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1420
art. 22, art. 26 ust. 3 i 5, art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 104 ust. 2,4,6, art. 108 ust. 2 pkt 2, art. 108 ust. 3, art. 108 ust. 6b, art. 144 ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1973
art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 2, art. 125, art. 126 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - t.j.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 66 § 1, art. 147 § 1, art. 151, art. 170, art. 184, art. 188, art. 200, art. 207 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant asystent sędziego Emilia Olszewska- Gągała po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych P. S.A. z siedzibą w K. i Rady Gminy Gierałtowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 111/22 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w K. na uchwałę Rady Gminy Gierałtowice z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr XXXIX/281/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla pkt 1, 3 i 4 zaskarżonego wyroku; 2. stwierdza nieważność § 7 ust. 1 pkt 7, § 7 ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 3 – 6, § 7 ust. 4 zaskarżonej uchwały; 3. w pozostałym zakresie skargę oddala; 4. zasądza od Rady Gminy Gierałtowice na rzecz P. S.A. z siedzibą w K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. w pozostałym zakresie skargi kasacyjne oddala; 6. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 111/22, po rozpoznaniu skargi P. S.A. w K. (dalej jako Skarżąca lub Spółka) na uchwałę Rady Gminy Gierałtowice z dnia 25 sierpnia 2021 r. nr XXXIX/281/2021 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:
1) stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a, § 7 ust. 1 pkt 6 lit. d, § 7 ust. 1 pkt 6 lit. e, § 7 ust. 1 pkt 6 lit. f, § 7 ust. 1 pkt 7, § 7 ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 3-7, § 9 ust. 5 pkt 1;
2) umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym § 7 ust.2 pkt 2 zaskarżonej uchwały;
3) w pozostałym zakresie skargę oddalił;
4) zasądził od Rady Gminy Gierałtowice na rzecz skarżącej Spółki kwotę 797 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Uchwałą z dnia 25 sierpnia 2021 r., Nr XXXIX/281/2021 (Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2021 r., poz. 5505), Rada Gminy Gierałtowice, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i in. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 559 ze zm. – dalej u.s.g.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (obecnie j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 503 z późn. zm. – dalej u.p.z.p.), w związku z art. 104 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 1420 – dalej p.g.g.), po stwierdzeniu, że plan miejscowy nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Gierałtowice, przyjętego uchwałą nr XXXIX/268/17 Rady Gminy Gierałtowice z dnia 12 grudnia 2017 r., rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag (załącznik nr 2 do uchwały), uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla obszaru sołectwa Przyszowice - Etap I (dalej m.p.z.p.).
Skarżąca Spółka złożyła skargę na ww. uchwałę, zaskarżając ją w całości a następnie na rozprawie ograniczając zakres zaskarżenia do zapisów wskazanych w skardze. Spółka zarzuciła naruszenie art. 125 i art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2021 r., poz. 1973 ze zm. – dalej p.o.ś.), poprzez naruszenie zasady ochrony złóż kopalin i sposobu eksploatacji złóż kopalin, polegające na uniemożliwieniu kontynuowania przez skarżącą prowadzenia działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża "[...]".
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała m. in., że jest właścicielem, bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych zaskarżoną uchwałą. Jest również przedsiębiorcą górniczym, posiadającym koncesję na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]" i użytkującym przestrzeń znajdującą się na terenie gminy Gierałtowice. Posiada zatem interes prawny do wniesienia skargi. Spółka zaznaczyła, że Uchwała wprowadza m. in. zakazy:
─ realizacji przedsięwzięć i prowadzenia działalności gospodarczej w sposób prowadzący do utraty funkcjonalności systemów melioracji wodnych (§ 7 ust. 1 pkt 6 lit. a uchwały), realizacji przedsięwzięć i prowadzenia działalności gospodarczej w sposób prowadzący do powstania albo zwiększenia zagrożenia powodzią lub zalewaniem wodami opadowymi i gruntowymi (§ 7 ust. 1 pkt 6 lit. d uchwały), bądź przerwania ciągłości ekologicznej oznaczonych na rysunku planu cieków naturalnych, które wymagają zachowania dobrego stanu ekologicznego, w tym w zakresie kontaktu z podłożem gruntowym i otaczającymi ekosystemami zależnymi od wód (§ 7 ust. 1 pkt 6 lit. f uchwały);
─ eksploatacji powodującej takie zmiany powierzchni terenu, które uniemożliwiają jego wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, w szczególności wykluczając realizację nowej zabudowy i użytkowanie istniejącej, a także spowodują dewastację gruntów rolnych lub ich degradację w postaci obniżenia klas bonitacyjnych (§ 7 ust. 2 pkt 1 uchwały);
─ prowadzenia ruchu zakładu górniczego tylko w sposób zapewniający należytą ochronę wskazanych planem (OFl, OFS, OFP, OEM) obiektów i terenów, a odniesieniu do części z nich wpływy eksploatacji nie mogą zakłócać funkcjonowania ochranianych systemów infrastruktury (§ 7 ust. 2 pkt 3-6 uchwały);
─ zmiany ukształtowania terenu polegającej na jego niwelacji lub nadsypywaniu (§ 7 ust. 3 pkt 1 Uchwały);
─ dokonywania zmian ukształtowania oraz sposobu użytkowania i zagospodarowania terenu prowadzących do zwiększenia zagrożenia powodzią lub ryzyka powodziowego, a także do utrudnienia ochrony przed powodzią (§ 9 ust. 5 pkt 1 uchwały).
Ponadto Spółka zaznaczyła, że Uchwała wprowadza ograniczenia związane z rekultywacją terenu oraz wykonywaniem innych robót budowlanych. W ocenie Spółki powyższe zakazy prowadzą do faktycznego uniemożliwienia skarżącej prowadzenia dotychczasowej działalności górniczej. Zgodnie z art. 125 p.o.ś. złoża kopalin podlegają ochronie polegającej na racjonalnym gospodarowaniu ich zasobami oraz kompleksowym wykorzystaniu kopalin, w tym kopalin towarzyszących. W niniejszej sprawie przepisy m.p.z.p. prowadzą natomiast do sytuacji uniemożliwiającej skarżącej dalsze prowadzenie wydobycia kopaliny ze złoża, co doprowadzi do zmarnowania zasobów. Brak jest możliwości prowadzenia eksploatacji w sposób, który byłby całkowicie neutralny dla powierzchni terenu.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie. Rada uznała, że Spółka nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi w trybie art. 101 u.s.g. w okolicznościach przywołanych w skardze. O naruszeniu interesów Spółki nie świadczy ani posiadanie praw rzeczowych do terenów na obszarze Gminy Gierałtowice ani dysponowanie koncesją na wydobywanie kopalin ze złóż na terenie Gminy. Spółka błędnie wywodzi swój interes prawny do zaskarżenia uchwały z posiadania koncesji na wydobycie kopalin.
Powyższe, zdaniem Rady, wynika z całkowitego pominięcia różnicy pomiędzy pojęciami "terenu górniczego" i "obszaru górniczego". Teren górniczy i obszar górniczy to obszary przestrzeni, które nie mają części wspólnych i w żadnym miejscu nie łączą się ze sobą, ani na siebie nie nakładają. Gmina nie ma kompetencji do ingerowania w sposób gospodarowania obszarem górniczym (i uprawnień tych sobie nie uzurpuje), jako że są one zarezerwowane dla organów koncesyjnych. W procedurze pozyskiwania uzgodnień planu miejscowego gmina współdziałała z Okręgowym Urzędem Górniczym. Urząd ten, na mocy postanowienia z dnia 17 grudnia 2020 r., uzgodnił projekt planu miejscowego, w tym w zakresie zagospodarowania terenów i obszarów górniczych dla obszaru sołectwa Przyszowice. Treść uchwalonego planu miejscowego nie może ingerować w prawa nabyte przez kopalnię na podstawie uprzednio wydanych koncesji i zezwoleń. W żadnym przypadku plan miejscowy nie może bowiem zmieniać sposobu zagospodarowania terenu w ten sposób, aby zmuszać właściciela danej nieruchomości do zmiany sposobu jej wykorzystania.
W ocenie Rady, określone w m.p.z.p. warunki korzystania z terenu górniczego i ingerowania w niego w ramach udzielonej skarżącej koncesji na wydobycie kopaliny, zostały przygotowane w granicach uprawnienia przysługującego gminie na podstawie art. 104 ust. 1- 5 p.g.g. Plan ten jest planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego, o którym mowa w art. 104 ust. 2 p.g.g., ponieważ w wyniku zamierzonej działalności górniczej, określonej w koncesjach na wydobywanie węgla kamiennego, pod obszarem sołectwa przewiduje się istotne skutki dla środowiska.
Rada podkreśliła, że wszystkie zaskarżone postanowienia m.p.z.p. zmierzają nie do uregulowania sposobu prowadzenia eksploatacji przez kopalnię, ale do ochrony terenu górniczego, na który – zgodnie z posiadanymi przez gminę opracowaniami oddziaływać będzie eksploatacja górnicza. Uwarunkowania te określono w granicach art. 104 p.g.g. Organ wystąpił o uwzględnienie przez Sąd dokumentacji, która wskazuje na skutki działalności górniczej dla środowiska oraz potwierdza, że uchwalając plan miejscowy wzięła pod uwagę wymagania art. 104 ust. 4 p.g.g., potwierdza pozytywne uzgodnienie planu miejscowego w zakresie poszanowania uprawnień koncesyjnych.
Skarżąca w piśmie z 25 marca 2022 r. podniosła zarzuty naruszenia miejscowym planem szeregu przepisów innych ustaw, w tym art. 104 p.g.g..
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę Spółki za częściowo zasadną i stwierdził nieważność przepisów zaskarżonej uchwały wymienionych w pkt 1 sentencji, umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym § 7 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały w pozostałym zaś w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Na wstępie Sąd I instancji wbrew stanowisku organu uchwałodawczego stwierdził, że skarżąca Spółka wykazała swoją legitymację skargową wymaganą przez art. 101 ust. 1 u.s.g. i w związku z tym jej skarga podlegała rozpoznaniu. Sąd uznał, że skarżąca będąc właścicielem, bądź użytkownikiem wieczystym nieruchomości objętych zaskarżoną Uchwałą, a nadto będąc przedsiębiorcą górniczym, posiadającym koncesję na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża i użytkującym przestrzeń znajdującą się na terenie gminy Gierałtowice, miała prawo do zakwestionowania tego aktu, gdyż występuje bezpośredni związek pomiędzy eksploatacją górniczą a zaskarżoną uchwałą. Jej interes prawny w zaskarżeniu uchwały odnosić należy do nieruchomości do których posiada tytuł prawny i do prowadzonej działalności koncesjonowanej. Nie posiada zatem uprawnień by kwestionować ww. akt w szerszym zakresie. Zdaniem Sądu I instancji, uchwała wpływa na wykonywaną działalność koncesjonowaną i – wbrew twierdzeniu z odpowiedzi na skargę – nie jest obojętna dla tej działalności. Co więcej, może wpływać realnie na sytuację przedsiębiorcy w toku dalszej działalności, także gdyby miał on wolę np. zmiany warunków koncesjonowania. Akt ten realnie będzie wpływał na sytuację skarżącej.
Sąd I instancji nie zgodził się z twierdzeniem organu uchwałodawczego, że zaskarżona uchwała jest uchwałą, o której mowa w art. 104 ust. 2 p.g.g. Skoro skarżąca od dziesięcioleci prowadzi na tym terenie działalność wydobywczą, która nie była przedmiotem oceny oddziaływania na środowisko a zatem nie jest to działalność planowana ani zamierzona, nie ponosiła kosztów sporządzenia zaskarżonej uchwały (art. 104 ust. 6 p.g.g.) toteż Sąd stwierdził, że zaskarżoną uchwałę należy traktować jako zwykły plan miejscowy, wynikający z władztwa planistycznego gminy, sporządzany w oparciu o przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego ustalenia dotyczące terenów górniczych sformułowane zostały w oparciu o przepisy art. 15 ust. 2 pkt 2 i pkt 7. Dla tej kwalifikacji bez znaczenia było, że w tej uchwale przywołano art. 104 p.g.g.
Sąd zauważył, że nawet w przypadkach określonych w art. 104 p.g.g. plan powinien zapewniać m.in. "wykonanie działalności określonej w koncesji", a nie ingerować w jej treść, czy uniemożliwiać jej realizację.
Sąd zauważył, że przy uchwalaniu planu dotyczącego działalności podmiotu prowadzącego koncesjonowaną działalność górniczą dochodzi do kolizji interesów Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego w związku z działalnością uchwałodawczą. Poprzez uchwalany plan miejscowy organ samorządu terytorialnego wpływa na sytuację podmiotu prowadzącego koncesjonowaną działalność górniczą, determinując jej zakres i sposób prowadzenia. Sąd podkreślił, że żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego, kompetencyjnego, nie zezwala w niniejszej sytuacji organowi uchwałodawczemu gminy na decydowanie o ograniczeniu, bądź wyłączeniu eksploatacji górniczej, np. w zakresie przekraczającym określone normy, czy parametry.
Sąd przytaczając treść art. 15 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p. oraz art. 15 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. określających zakres uregulowań jakie powinny znaleźć się w planie miejscowym stosownie do potrzeb stwierdził, że przepisy te nie są precyzyjne i mają raczej charakter ogólny i kierunkowy. Dlatego nie mogą być odczytywane w oderwaniu od przepisów innych ustaw, w tym ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze oraz jego zasad. Z podobnych względów nie mógł mieć decydującego znaczenia akt wykonawczy (obecnie archiwalny), jakim było rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zawierał on pewne regulacje odnoszące się do terenów górniczych (np. § 7 pkt 6), choć również dość ogólne i mało precyzyjne. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że powstaje wówczas problem zakresu kompetencji organów samorządowych i koncesyjnych.
Sąd przytaczając poglądy doktryny i orzecznictwa przyjął, że samo przywołanie w planie przepisu odnoszącego się do kwestii dotyczącej projektu zagospodarowania złóż potwierdza tylko pogląd, iż relacje do nieruchomości znajdujących się na powierzchni ziemi, a co za tym idzie również do sposobów ich zagospodarowania przestrzennego, są skutkiem dalszych etapów prac związanych z eksploatacją złoża. Może mieć to miejsce dopiero na etapie wystąpienia o udzielenie koncesji na wydobywanie kopalin ze złóż, o czym mowa w art. 22-26 p.g.g. Samo zaś ustalenie, że złoże kopaliny istnieje, nie daje jeszcze podstaw do kształtowania warunków związanych z przestrzenią rozciągającą się na powierzchni ziemi (tak wyrok NSA z 20 maja 2015 r., sygn. II OSK 394/15).
Sąd I instancji zauważył, że niewątpliwie nie ma eksploatacji podziemnej bez wpływu na powierzchnię terenu. Nie jest jednak rolą organu uchwałodawczego gminy na etapie przygotowywania i uchwalania planu miejscowego podejmowanie decyzji należących do kompetencji organu koncesyjnego. W tym kontekście należało odczytywać treść art. 15 ust. 2 pkt 3, 7 i 9 u.p.z.p. Sąd stwierdził, że Gmina może stanowić akty prawa miejscowego tylko w granicach upoważnienia ustawowego i nie może dokonywać wykładni przepisów w sposób pomijający inne uregulowania oraz zasady.
W tym kontekście Sąd odniósł się do funkcjonującej na gruncie ustawy Prawo geologiczne i górnicze zasady racjonalnej gospodarki złożem kopaliny, obejmującej m. in. nakaz kompleksowego i racjonalnego wykorzystania kopaliny głównej i kopalin towarzyszących (np. art. 26 ust. 3 i 5, art. 29 ust. 1 p.g.g.; art. 125 p.o.ś.). Są to bowiem tzw. złoża nieodnawialne, występujące tylko i wyłącznie w określonych miejscach, a zatem, jako dobro wspólne, powinny być wykorzystane w sposób maksymalnie efektywny, dla zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego kraju oraz interesów przyszłych pokoleń.
Wyrazem realizacji ww. zasady jest art. 144 ust. 1 p.g.g., zgodnie z którym właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą. Sąd I instancji zauważył, że jasno z tego przepisu wynika, że nawet legalna działalność zakładu górniczego może powodować szkody na powierzchni i formą rozliczenia jest odszkodowanie. Organ uchwałodawczy jednocześnie nie może modyfikować zasad i reguł określonych w akcie wyższego rzędu.
Zatem to organ koncesyjny, także gdy przedłuża koncesję na dalszy okres lub ją zmienia (art. 34 p.g.g.), dokonuje konkretnych ustaleń dotyczących sposobu eksploatacji złoża, m. in. w zakresie ochrony środowiska (art. 30 ust. 2 p.g.g.). Niespełnienie warunków prawnych skutkuje odmową wydania koncesji (art. 29 ust. 1 – 3 p.g.g.).
Sąd wskazując na pogląd orzecznictwa stwierdził, że podstawy prawnej do wprowadzenia w planie miejscowym ograniczeń dla przyszłej eksploatacji górniczej nie można upatrywać w treści art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 2 p.o.ś. Nie chodzi bowiem o warunki realizacji przedsięwzięć umożliwiających uzyskanie optymalnych efektów w zakresie ochrony środowiska. Przepis art. 72 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazuje uwzględnienie w planie miejscowym obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż, zaś wymagania dotyczące prowadzenia eksploatacji określa projekt zagospodarowania złoża, stanowiący załącznik wniosku o udzielenie koncesji, które to postępowanie podlega regulacji Prawa geologicznego i górniczego. Rada gminy nie jest zatem władna w drodze aktu prawa miejscowego wprowadzać jakichkolwiek wymogów ograniczających niezasadnie, poza zakresem delegacji ustawowej, możliwość udzielenia koncesji, a jedynie przewidując jej udzielenie w przyszłości oraz uwzględniając skutki prowadzonej w przeszłości eksploatacji górniczej, może wprowadzić szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy na powierzchni.( tak w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 31 maja 2012 r., sygn. II SA/Gl 363/12).
Sąd stwierdził, że nie mógł mieć znaczenia przesądzającego fakt, że projekt zagospodarowania złoża zawiera warunki eksploatacji określone przez samego przedsiębiorcę. Organ koncesyjny, mając na uwadze szereg różnych przesłanek ustawowych decyduje o możliwości udzielenia koncesji i wskazuje na warunki wykonywania działalności wydobywczej. Może również odmówić udzielenia koncesji.
Nadto, art. 108 ust. 2 pkt 2 p.g.g. wskazuje, że plan ruchu zakładu górniczego określa m. in. szczegółowe przedsięwzięcia, które są niezbędne, by zapewnić bezpieczeństwo powszechne, ochronę elementów środowiska, ochronę obiektów budowlanych oraz zapobieganie szkodom i naprawę szkód. To plan ruchu zakładu górniczego, sporządzony m. in. z uwzględnieniem warunków określonych w koncesji i w projekcie zagospodarowania złoża (art. 108 ust. 3 p.g.g.) polega opiniowaniu przez wójta (burmistrza, prezydenta) pod względem nienaruszenia przez zamierzoną działalność przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości (art. 108 ust. 6b p.g.g.). Tak więc organowi gminy zapewniono możliwość wpływania na ustalenia zawarte w planie ruchu zakładu górniczego, zatwierdzanego decyzją przez organ nadzoru górniczego (art. 108 ust. 11 p.g.g.).
Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, że zachodziła sprzeczność wskazanych w wyroku zapisów zaskarżonej uchwały z prawem.
Sąd przytaczając treść poszczególnych zakazów ustanowionych zaskarżoną uchwałą w jej § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a, lit. d, lit. e i lit. f stwierdził, że uniemożliwiają one prowadzenie eksploatacji złoża bowiem:
─ odnośnie do zakazu wskazanego pod lit. a ww. przepisu w ocenie Sądu brak jest jednak możliwości prowadzenia eksploatacji w sposób całkowicie wykluczający możliwość zakłócenia lub utraty funkcjonalności systemów melioracji;
─ odnośnie do zakazu wskazanego pod lit. d ww. przepisu w ocenie Sądu prowadzenie działalności wydobywczej może wiązać się jednak ze zmianą ukształtowania koryt cieków, skutkującą czasowym zanikiem grawitacyjnego odpływu wód; tego rodzaju skutki mogą być na bieżąco niwelowane/usuwane przez przedsiębiorcę górniczego;
─ odnośnie do zakazu wskazanego pod lit. e ww. przepisu w ocenie Sądu także nie można wykluczyć zaniku przepływu na odcinkach cieków wskutek prowadzonej eksploatacji; powyższy zakaz może doprowadzić do konieczności zaprzestania wydobywania kopaliny ze złoża, wbrew zasadzie kompleksowego wykorzystania kopalin; tymczasem istnieją możliwości wtórnej reakcji na ewentualne zakłócenia w tym zakresie i przywrócenia stanu zgodnego z prawem na koszt przedsiębiorcy. Ingerencja uchwałodawcza nie może być zatem zbyt daleko idąca i nieproporcjonalna co celu regulacji;
• odnośnie do zakazu wskazanego pod lit. f ww. przepisu w ocenie Sądu także i w tym przypadku nie można wykluczyć wpływu eksploatacji na powierzchnię ziemi, a ewentualne skutki negatywne mogą być na bieżąco niwelowane/usuwane przez przedsiębiorcę górniczego.
Zdaniem Sądu I instancji, zaskarżona uchwała wprowadza ograniczenia związane z rekultywacją terenu oraz wykonywaniem innych robót budowlanych. Zgodnie z jej § 7 ust. 1 pkt 7 w obszarze objętym planem zakazuje się wykorzystywania odpadów wydobywczych do rekultywacji terenów niekorzystnie przekształconych lub do wykonywania innych robót budowlanych i prac ziemnych, w tym nadsypywania i utwardzania terenu, z wyjątkiem terenów przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne, dróg dojazdowych do terenów rolnych oraz terenów przeznaczonych pod budynki lub budowle rolnicze - zgodnie z dalszymi ustaleniami planu, przy zachowaniu wymagań określonych w przepisach odrębnych.
Sąd zauważył, że zagadnienie rekultywacji gruntów uregulowane jest głównie w rozdziale 5 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 1326 ze zm.; art. 20 i nast., gdzie wskazano także organy właściwe i treść decyzji w tym zakresie – art. 22) oraz w ustawie p.g.g. (np. art. 129 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, art. 168 ust. 1 pkt 7). Jest to materia ustawowa, w której przewidziano dla innych organów określone kompetencje, zatem akt niższego rzędu nie może jej modyfikować. Sąd stwierdził, że użyte przez organ uchwałodawczy pojęcie "odpadów wydobywczych" nie jest precyzyjne, gdyż może obejmować także nieszkodliwe substancje, nawet takie, które są w różny sposób pożytkowane na co dzień do różnych celów. Nawet ustawa z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 1972 ze zm.) posługuje się pojęciem "odpadów wydobywczych obojętnych", które podlegają magazynowaniu i przeróbce (art. 2 ust. 2).
Nadto Sąd uznał, że niezgodny z prawem jest § 7 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały, w którym ustalono zasady ochrony środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania powierzchni ziemi na terenach górniczych:
1) eksploatacja nie może powodować takich zmian powierzchni terenu, które uniemożliwią jego wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, w szczególności które:
a) wykluczą realizację nowej zabudowy i użytkowanie istniejącej,
b) spowodują dewastację gruntów rolnych lub ich degradację w postaci obniżenia klas bonitacyjnych.
W ocenie Sądu I instancji, także i w tym przypadku nie można było wykluczyć wpływu eksploatacji na powierzchnię ziemi. Powyższy zakaz może doprowadzić do konieczności zaprzestania wydobywania kopaliny ze złoża, wbrew zasadzie kompleksowego wykorzystania kopalin.
Zdaniem Sądu, zagadnienie zgodności z prawem § 7 ust. 2 pkt 2 ww. uchwały było przedmiotem orzekania przez WSA w Gliwicach wyrokiem z 14 lutego 2022 r., sygn. II SA/Gl 1520/21. Nie było zatem przesłanek do ponownego wypowiadania się w tym zakresie. Sąd uznał to za bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd wskazał, że w uchwale określono również obszary oznaczone na rysunku planu, w granicach których ruch zakładu górniczego może być dozwolony wyłącznie w sposób zapewniający należytą ochronę wymienionych tam obiektów lub terenów (OFl, OFS, OFP, OFM); określono, że wpływy eksploatacji nie mogą powodować zmian istotnych parametrów technicznych obiektów; wskazano że oddziaływanie eksploatacji na środowisko nie może powodować opisanych tam zmian, a dodatkowo – zaznaczono, że wielkości odkształceń nie mogą ograniczać przydatności terenów do zabudowy (§ 7 ust. 2 pkt 3-6). Sąd uznał, że te przepisy uchwały wprowadzają więc zakaz takiej działalności gospodarczej, która przekracza wskazane wymogi i parametry, nawet jeśli wykonywana jest na podstawie koncesji. Dodatkowo, wprowadzono obowiązek dostosowania wpływów eksploatacji górniczej do kategorii odporności obiektów budowlanych wymienionych w tej regulacji, co w praktyce może okazać się znacznie utrudnione, a wręcz niemożliwe. Zdaniem Sądu, prowadzi to do braku możliwości dalszego prowadzenia eksploatacji.
Ponadto za sprzeczny z prawem Sąd uznał § 7 ust. 2 pkt 7 uchwały. Sąd zaznaczył, że nie ma możliwości prowadzenia eksploatacji tak, aby całkowicie wykluczyć jej wpływ na powierzchnię ziemi, by wykluczyć ryzyko utraty grawitacyjnego spływu wód w ciekach. Istnieją jednak środki techniczne pozwalające na przywrócenie stanu należytego. Wobec czego Sąd stwierdził, że taka regulacja uchwały w sposób nieproporcjonalny ingeruje w działalność koncesjonowaną. Konieczność zaprzestania eksploatacji prowadzi z kolei do naruszenia zasady racjonalnego wykorzystania złóż kopalin.
Dalej Sąd za sprzeczny z prawem uznał § 9 ust. 5 pkt 1 uchwały. Wprowadza on zakaz dokonywania zmian ukształtowania oraz sposobu użytkowania i zagospodarowania terenu prowadzących do zwiększenia zagrożenia powodzią lub ryzyka powodziowego, a także do utrudnienia ochrony przed powodzią. W ocenie Sądu, zakaz dokonywania zmian ukształtowania terenu wyklucza prowadzenie eksploatacji. Nie ma możliwości prowadzenia eksploatacji górniczej w sposób wykluczający powstawanie ruchów i osiadań, a tym samym zmian ukształtowania terenu.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że poprzez wskazane wyżej regulacje doszło do ustanowienia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie naruszającym/przekraczającym powyższe parametry i warunki, mimo iż została ona określona w koncesji. Podkreślił, że to organ koncesyjny wprowadza wymagania i obowiązki odnoszące się do wykonywania takiej działalności.
Sąd uznał, że w skardze nie wykazano by doszło do naruszenia § 7 ust. 2 pkt 8 uchwały. W przepisie tym dopuszcza się regulację cieków, choć dookreślono też dalsze wymagania, m.in. by nie dochodziło do utraty funkcjonalności systemu melioracji wodnych, czy tworzenia się podtopień i zalewisk na terenach przyległych do cieku. W ocenie Sądu, zagadnienie to nie dotyczyło jednak bezpośrednio eksploatacji górniczej i działalności wydobywczej, a jedynie regulacji cieków. Wskazane tam wymagania są racjonalne, zwłaszcza gdy idzie o konieczność doprowadzenia terenu do stanu należytego po eksploatacji górniczej ("w celu zachowania grawitacyjnego spływu wód").
Do naruszenia prawa nie doszło poprzez wprowadzenie zakazu zmiany ukształtowania terenu, polegającej na jego niwelacji lub nadsypywaniu (§ 7 ust. 3 pkt 1). Sąd zauważył, że niwelacja i nadsypywanie są typowymi robotami związanymi np. z rolnictwem, czy budownictwem. Skutki eksploatacji górniczej usuwane są w ramach rekultywacji (obejmującej także niwelacje), a zapis ten pozwala na zabiegi tego rodzaju w ramach wprowadzonego wyjątku.
Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji stwierdził istotne naruszenie zasad sporządzania planu (art. 28 u.p.z.p.) w zakresie wskazanych powyżej zapisów zaskarżonej uchwały i stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził jej nieważność w tej części.
Rada Gminy Gierałtowice wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w zakresie pkt 1 i pkt 4. Rada wniosła o uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi Rada Gminy zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotne znaczenie dla wyniku sprawy tj.:
1. art. 66 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 §1 ustawy o samorządzie gminnym - poprzez zaniechanie zwrotu skarżącej pisma procesowego z 25 marca 2022 r., którego nie doręczono pełnomocnikowi organu w trybie przewidzianym powyżej, a w którym określono znacząco szerszy niż w samej skardze zakres zarzutów wobec zaskarżonej uchwały Rady Gminy, które to podstawy prawne stanowiły następnie podstawę wydania wyroku przez Sąd I instancji, co w istocie stanowiło wyjście poza granice orzekania określone w skardze;
2. to art. 147 §1 P.p.s.a., poprzez niezasadne uwzględnienie skargi w zakresie określonym w pkt 1 wyroku, skutkujące dokonaniem błędnych ustaleń stanu faktycznego, w szczególności polegającym na pominięciu waloru dowodowego złożonych opracowań ekofizjograficznych oraz uzgodnień dokonanych przez Okręgowy Urząd Górniczy w toku procedury planistycznej wskazujących na integrację postanowień koncesji P. SA do obowiązującego planu miejscowego.
Wskazując zaś na naruszenie przepisów prawa materialnego zarzuciła naruszenie:
3. art. 104 ust. 2, 3, 4, 5 Prawa Geologicznego i Górniczego poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżona Uchwała Rady Gminy Gierałtowice nie stanowi planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, a przez to nie może określać szczegółowych obiektów lub obszarów, dla których wyznacza się filar ochronny, w granicach którego ruch zakładu górniczego może być zabroniony bądź może być dozwolony tylko w sposób zapewniający należytą ochronę tych obiektów lub obszarów (art. 104 ust. 5 pkt. 1 uPGG), pomimo że skarżona uchwała spełnia wszystkie wymogi stawiane planom miejscowym uchwalanym dla terenów górniczych określonym w art. 104 ust. 2 i 3 uPGG oraz w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a działanie Rady Gminy następowało w granicach uprawnień wynikających z art. 104 ust. 5 uPGG;
4. art. 15 ust. 2 pkt. 3, 7 i 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 104 ust. 2 uPGG w zw. z art. 7 ust. 1 uPGG, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że uchwalając zaskarżony plan miejscowy gmina przekroczyła swoje kompetencje określone granicami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i weszła w kompetencje organu koncesyjnego, podczas gdy z samego dokumentu koncesji na wydobycie kopalin ze złóż, którą dysponuje skarżąca (w aktach sprawy) wynika, że wydobywanie kopalin powinno odbywać się w sposób zgody z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz nie naruszający określonego tym planem przeznaczenia terenów (pkt. 5c, str. 2 koncesji z 1994 r.), co potwierdza kompetencję rady gminy do regulowania zasad ochrony środowiska w granicach terenu górniczego;
5. art. 35 u.p.z.p. zgodnie z którym pomimo zmian dokonanych w planie miejscowym dopuszcza się wykorzystanie terenów na zasadach dotychczasowych do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem, a co za tym idzie, zmiana MPZP w obecnym kształcie nie wpływa na ustalone wcześniej uprawnienia wynikające z koncesji, jednak zmuszać będzie podmioty prowadzące działalność na terenie objętym planem miejscowym do dostosowania do zmienionych warunków w przypadku występowania o nowe uprawnienia koncesyjne w przyszłości, a więc nie dochodzi do naruszenia interesu skarżącej na obecnym etapie;
6. art. 125 uPOŚ w zw. z art. 126 uPOŚ poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że zasada racjonalnej gospodarki złożem polega na bezwarunkowej konieczności wydobycia całego surowca znajdującego się pod powierzchnią ziemi, podczas gdy zasada racjonalności doznaje ograniczenia w zakresie w jakim wymaga od przedsiębiorcy górniczego stosowania się do ograniczeń wynikających z konieczności ochrony środowiska (przynajmniej w minimalnym zakresie) oraz określonych obszarów szczególnie wrażliwych na powierzchni ziemi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku pominął istotne okoliczności faktyczne podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę a przy tym dopuścił się naruszenia szeregu przepisów prawa materialnego.
Skarżąca kasacyjnie Gmina podniosła, że Sąd I instancji orzekał ponad granice określone w skardze bowiem pierwotnie skarga dotyczyła wyłącznie naruszenia art. 125 i art. 126 ustawy Prawo ochrony środowiska a dopiero w piśmie z 25 marca 2022 r. pełnomocnik skarżącej Spółki podniósł dodatkowe zarzuty wobec uchwały m. in. wskazując na naruszenie art. 104 p.g.g., który stanowił częściową podstawę orzekania przez Sąd. Pełnomocnik organu zauważył, że wskazane pismo z 25 marca 2022 r. nigdy nie zostało mu doręczone w trybie art. 66 § 1 P.p.s.a. W jego ocenie pismo to powinno zostać pełnomocnikowi skarżącej Spółki zwrócone. W konsekwencji Sąd rozstrzygając sprawę w granicach określonych skargą z art. 101 u.s.g. i biorąc pod uwagę brzmienie art. 66 §1 P.p.s.a., nie powinien opierać na tych zarzutach podstawy swojego orzeczenia. Naruszenie to miało wpływ na treść wyroku bowiem wadliwość uchwały odnosiła się do uwzględnienia przy jego uchwalaniu trybu przewidzianego w art. 104 p.g.g.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie Gminy, skarżąca Spółka poza ogólnymi wywodami na temat wpływu eksploatacji górniczej na środowisko, nie przedstawiła żadnych dowodów.
Skarżący kasacyjnie organ zauważył, że przedstawił dowody na wzięcie pod uwagę istniejących koncesji w procesie planistycznym, jak i integrację ich postanowień w uchwalonej uchwale. Na potrzeby ustalenia przewidywalnych dla środowiska skutków prowadzenia eksploatacji górniczej zlecono przygotowanie opracowań ekofizjograficznych z art. 104 ust. 3 p.g.g. Projekt planu uzgodniono z Okręgowym Urzędem Górniczym w Gliwicach, który dokonał uzgodnień wskazując na możliwość integracji jego postanowień z wydanymi koncesjami. Wobec tego zarzuty skarżącej Spółki należało uznać za gołosłowne. Rada wskazała, że zaskarżona uchwała nie przeszkadza skarżącej Spółce w dotychczasowym prowadzeniu przez nią działalności.
Zarzucono, że dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o własne przekonania i ogólne doświadczenia związane z działalnością górniczą oraz ogólnie sformułowane zarzuty w skardze, a bez uwzględnienia okoliczności mających znaczenie w tej konkretnej sprawie. W szczególności Sąd nie odniósł się w żaden sposób, ani do faktu sporządzenia przez organ stosownych opracowań ekofizjograficznych, ani wniosków z nich płynących, ani też do faktu poczynienia uzgodnień z organem nadzorującym pracę kopalni (OUG w Gliwicach).
Rada Gminy zakwestionowała stanowisko Sądu, że zaskarżony plan nie jest planem terenu górniczego, o którym mowa w art. 104 ust. 2 – 5 p.g.g. Rada wskazała, że wydanie koncesji poprzedza przystąpienie do sporządzania planu dla terenu górniczego bowiem teren górniczy tworzony jest na mocy decyzji koncesyjnej (art. 32 ust. 1 p.g.g. W jej ocenie, przystąpienie do sporządzenia planu miejscowego zagospodarowania złoża z art. 104 p.g.g. jest dopuszczalne (fakultatywne) dopiero dla działalności, która już może być legalnie wykonywana, bowiem jest objęta koncesją. Gmina nie jest przez ustawodawcę ograniczona terminem uchwalenia takiego planu. Za niezasadne Rada uznała założenie, że wspomniany przepis limituje możliwość uchwalenia planu miejscowego dla terenu górniczego do dnia w którym przedsiębiorca górniczy rozpocznie prowadzenie działalności w oparciu o postanowienia koncesji. Z perspektywy rozciągnięcia w czasie procesu przygotowania studium, a następnie planu miejscowego, byłoby to zwyczajnie niemożliwe. Co prawda nie ma przeciwwskazań dla wcześniejszego uchwalenia MPZP dla obszaru planowego terenu górniczego (tj. przed wydaniem koncesji), jednak tylko w takim wypadku nie będzie to plan miejscowy sporządzany w trybie określonym w art. 104 p.g.g.
Bezspornym jest, że na terenie objętym planem prowadzona jest działalność koncesjonowana w zakresie wydobywania kopalin i został określony obszar jak i teren górniczy.
Skarżąca kasacyjnie Rada Gminy wskazuje, że przystąpiła przed uchwaleniem planu do sporządzenia opracowania ekofizjograficznego z art. 104 ust. 3 p.g.g., które jako opracowanie problemowe powstało właśnie w celu przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego dla terenu górniczego. Przy zwykłym planie takie opracowanie byłoby zbędne. Zaskarżony plan i studium uzyskało uzgodnienie z Okręgowym Urzędem Górniczym w Gliwicach. Potwierdza to, że w ramach tego planu możliwe jest wykonywanie działalności określonej w koncesji (art. 104 ust. 4 p.g.g.), a co za tym idzie, nie narusza interesu skarżącej.
W oparciu o przygotowanie opracowania ekofizjograficzne, Rada Gminy zidentyfikowała przewidywane dla środowiska skutki działalności określonej w koncesji, co umożliwiło następnie określenie w planie rozwiązań pozwalających na zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego (art. 104 ust. 4 pkt. 2 p.g.g.) oraz zidentyfikowania obszarów środowiska i obiektów budowlanych wymagających objęcia dodatkową ochroną (art. 104 ust. 4 pkt. 3 p.g.g.).
Mając na uwadze definicję bezpieczeństwa państwa i bezpieczeństwa publicznego, wskazano, że tak mocno podkreślana przez sąd I instancji konieczność zapewnienia możliwości wydobycia złoża w możliwie najpełniejszym wymiarze, nie stanowi prawa nadrzędnego nad koniecznością zabezpieczenia interesu lokalnej społeczności. Co więcej, brzmienie art. 104 ust. 4 pkt. 2 i 3 w zw. z ust. 5 wskazuje, że to na rzecz gminy ustawodawca delegował część uprawnień w zakresie ewentualnego ograniczenia sposobu i zakresu działania przedsiębiorcy górniczego, nie przyznając w tym zakresie prymatu uprawnieniom określonym w koncesji.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie Rady Gminy, wszystkie określone w planie uwarunkowania dotyczące terenu górniczego, zostały określone w granicach uprawnienia wynikającego z art. 104 ust. 5 pkt. 1 p.g.g., z którego wyraźnie wynika, że plan o którym mowa w art. 104 ust. 2 może określać: "obiekty lub obszary, dla których wyznacza się filar ochronny, w granicach którego ruch zakładu górniczego może być zabroniony bądź może być dozwolony tylko w sposób zapewniający należytą ochronę tych obiektów lub obszarów. Takie obszary i obiekty zostały zidentyfikowane w opracowaniach ekofizjograficznych i określono dla nich adekwatne parametry ochrony w uchwalonym planie. Nie sposób więc przyjęć, że gmina przekroczyła swoje uprawnienia planistyczne, skoro w przepisach prawa funkcjonuje ewidentna podstawa prawna do dokonywania ustaleń takich jak poczynione w skażonym planie miejscowym.
W jej ocenie, przyjęcie argumentacji Sądu I instancji prowadziłoby do pozbawienia Rady Gminy uprawnienia do korzystania z uprawnień określonych w art. 104 ust. 5 p.g.g.
Z powyższego skarżąca kasacyjnie Rada Gminy wywodzi, że uchwalony plan miejscowy jest planem terenu górniczego, o którym mowa w art. 104 ust. 2 p.g.g. Fakt, że Skarżąca do dziś nie poniosła kosztów związanych z utworzeniem projektu tego planu nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia, czy MPZP uchwalony został w trybie przewidzianym w art. 104 p.g.g., czy też nie. Art. 104 ust. 6 p.g.g. stanowi bowiem jedynie cywilnoprawną podstawę do dochodzenia od kopalni roszczeń związanych z uchwaleniem tego planu miejscowego. Ponoszenie tych kosztów nie następuje bowiem w toku uchwalania samego planu.
Zdaniem skarżącej kasacyjnie Rady Gminy, szczegółowe uzasadnienie dla zaskarżonych postanowień planu zostało szczegółowo przedstawione w odpowiedzi na skargę. Z samego dokumentu koncesji na wydobycie kopalin ze złóż, którą dysponuje skarżąca (w aktach sprawy) wynika, że wydobywanie kopalin powinno odbywać się w sposób zgody z wymaganiami ochrony środowiska określonymi w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz nie naruszający określonego tym planem przeznaczenia terenów (pkt. 5c, str. 2 koncesji z 1994 r.), co potwierdza kompetencję rady gminy do regulowania zasad ochrony środowiska w granicach terenu górniczego.
Szczegółowe określenie warunków ochrony środowiska nastąpiło w tym wypadku w opracowaniach ekofizjograficznych stanowiących podstawę uchwalenia MPZP (a wcześniej studium), a także w oparciu o treść aktualnego w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały planu ruchu zakładu górniczego (zgodnie art. 104 ust. 3 p.g.g.). Skoro organ koncesyjny nałożył obowiązek na przedsiębiorcę górniczego zorganizowania planowanej eksploatacji w sposób odpowiadający warunkom ochrony środowiska określonym w planie, to skarżąca Spółka nie może podnosić zarzutów odnośnie do ustalonych w planie warunków ochrony środowiska, zasłaniając się nadrzędnością samej koncesji.
Rada Gminy stoi na stanowisku, że zmiana MPZP w obecnym kształcie nie wpływa na ustalone wcześniej uprawnienia wynikające z koncesji (uznając je za chronione art. 35 u.p.z.p. prawa nabyte), jednak zmuszać będzie podmioty prowadzące działalność na terenie objętym planem miejscowym do dostosowania do zmienionych warunków w przypadku występowania o nowe uprawnienia koncesyjne w przyszłości, a co za tym idzie, nie dochodzi do naruszenia interesu skarżącej na obecnym etapie.
Rada zakwestionowała stanowisko Sądu, że postanowienia planu stoją w sprzeczności z interesem Spółki, który miałby objawiać się w chęci późniejszej zmiany wydanej koncesji lub wystąpienia o nową koncesję.
Zmiana MPZP w obecnym kształcie nie wpływa na ustalone wcześniej uprawnienia wynikające z koncesji, jednak zmuszać będzie podmioty prowadzące działalność na terenie objętym planem miejscowym do dostosowania do zmienionych warunków w przypadku występowania o nowe uprawnienia koncesyjne w przyszłości, a co za tym idzie, nie dochodzi do naruszenia interesu skarżącej na obecnym etapie. Jasnym jest bowiem, że w przypadku wnioskowania o nową koncesję, przedsiębiorca górniczy będzie zmuszony do wykazania, że zamierzona działalność nie uniemożliwi wykorzystania nieruchomości zgodnie z ich przeznaczeniem określonym odpowiednio przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 29 ust. 1 p.g.g.), gdyż w przeciwnym razie naraża się na możliwość odmowy wydania koncesji w przyszłości. Hipotetyczny wniosek o zmianę koncesji jako okoliczność przyszła i niepewna nie uzasadnia, że doszło do naruszenia aktualnego i rzeczywistego interesu prawnego skarżącej z art. 101 ust. 1 u.s.g.
Rada Gminy uważa, że Sąd dokonał wadliwej wykładni art. 125 p.o.ś. skutkującej uznaniem, że zasada racjonalnej gospodarki złożem polega na bezwarunkowej konieczności wydobycia całego surowca znajdującego się pod powierzchnią ziemi, podczas gdy zasada racjonalności doznaje ograniczenia w zakresie w jakim wymaga od przedsiębiorcy górniczego stosowania się do ograniczeń wynikających z konieczności ochrony środowiska (przynajmniej w minimalnym zakresie) oraz określonych obszarów szczególnie wrażliwych na powierzchni ziemi.
Obowiązek ochrony niektórych elementów przyrodniczych (złóż kopalin, wód powierzchniowych i podziemnych, powierzchni ziemi) oraz obowiązek rekultywacji i przywracania do właściwego stanu innych elementów przyrodniczych jest wyrazem zasady kompleksowej ochrony środowiska z art. 5 p.o.ś.. Sposób jego wykonywania powinien zostać skonkretyzowany przede wszystkim w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowiącej podstawowy instrument zarządzania oddziaływaniem na środowisko.
W analizowanym przypadku, z uwagi na fakt posłużenia się przez przedsiębiorcę górniczego szczególnym trybem uprawniającym go do wydłużenia czasu obowiązywania koncesji, bez konieczności uzyskana decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jedynym dokumentem (obok samej koncesji) określającym warunki ochrony środowiska w ramach wykonywanej działalności jest opracowanie ekofizjograficzne stanowiące podstawę sporządzenia planu miejscowego. Ponieważ sama koncesja odwołuje się do postanowień MPZP jako wiodących w kontekście określenia zasad ochrony środowiska, to dokumenty te należy uznać za komplementarne.
Skarżąca kasacyjnie podnosi, że zasada racjonalnej gospodarki złożem nie może być rozumiana jako przyzwolenie na wydobycie kopaliny "za wszelką cenę" i w sposób zagrażający integralności lokalnego środowiska. Prowadziłoby to bowiem do naruszenia zasady komplementarności ochrony środowiska określonej w art. 5 p.o.ś., zgodnie z którą: ,,Ochrona jednego lub kilku elementów przyrodniczych powinna być realizowana z uwzględnieniem ochrony pozostałych elementów," Ochrona elementów środowiska, innych niż złoża kopaliny, powinna być brana pod uwagę na równi z potrzebą zagospodarowania złoża. Działalność kopalni wywołuje bowiem skutki w krajobrazie, które bywają nieodwracalne, jak chociażby trwałe obniżenie terenu, zwiększone ryzyko powodziowe, zmiany kierunków spływu cieków wodnych, zalanie pól rolnych itd. Obowiązek wypłaty przez kopalnię odszkodowań związanych z wykonywaniem działalności na zasadzie ryzyka nie stanowi w tym wypadku wymiernej formy ochrony. Te elementy środowiska, w myśl art. 5 p.o.ś. zasługują na ochronę w stopniu równoważnym, jak złoża eksploatowanego przez kopalnię.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła także P. S.A. z siedzibą w K. (skarżąca Spółka), zaskarżając go w części dotyczącej pkt 3, w którym oddalono skargę w pozostałym zakresie.
Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego wskazano na naruszenie:
1. art. 125, art. 126 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 2 POŚ – poprzez naruszenie zasady ochrony złóż kopalin i sposobu eksploatacji złóż kopalin polegające na uniemożliwieniu kontynuowania przez Skarżącą prowadzenia działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża "[...]",
2. art. 144 ust. 1 PGG – poprzez wprowadzenie w Uchwale przepisów uniemożliwiających prowadzenie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny ze złoża "[...]", podczas gdy z art. 144 ust. 1 PGG wynika obowiązek zaakceptowania zagrożeń i szkód górniczych,
3. art. 145 w zw. z art. 144 ust. 1 i 2 PGG w zw. z art. 363 § 1 K.c. i art. 147 ust. 1 PGG — poprzez wprowadzenie zakazu przywracania stanu poprzedniego nieruchomości stanowiących przedmiot szkody górniczej,
4. art. 77 ust. 3 PW – poprzez wprowadzenie bezwzględnego zakazu gromadzenia ścieków, nawozów naturalnych, środków chemicznych, a także innych substancji lub materiałów, które mogą zanieczyścić wody oraz prowadzenia przetwarzania odpadów, w szczególności ich składowania, podczas gdy art. 77 ust. 3 PW stanowi o możliwości zwolnienia od powyższego zakazu;
5. art. 14 ust. 1 i art. 397 PW – poprzez niedopuszczalną ingerencję w zakres objęty kompetencjami organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami, pomimo że rada gminy nie należy do organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami,
6. art. 6 ust. 1 PZP , art. 10 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 5 PGG – poprzez przyjęcie, że obszar objęty planem jest położony w granicach udokumentowanego złoża węgla kamiennego "[...]" oraz że obszar objęty planem jest położony w zasięgu obszaru i terenu górniczego "[...] III",
7. art. 5 ust. 1, art. 2, art. 4 pkt 18, art. 20 i 21 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – poprzez niedopuszczalną ingerencję w zakres objęty kompetencjami organów właściwych w sprawach ochrony gruntów rolnych, a także ograniczenie sposobu rekultywacji poprzez wprowadzenie niedopuszczalnego kryterium zapewnienia standardu jakości oraz rolniczej przydatności gleby.
Podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy skarżąca Spółka wskazuje na naruszenie art. 134 § 1 i 141 § 4 P.p.s.a. – poprzez fragmentaryczne rozpoznanie sprawy, nie odniesienie się do części zarzutów i argumentów skarżącej, brak uzasadnienia w zakresie oddalenia skargi w części odnoszącej się zapisów § 7 ust. 3 pkt 2 i 3, § 7 ust. 4, § 9 ust. 1, § 9 ust. 2 pkt 1, § 9 ust. 4 Uchwały oraz uznanie, że ciężar dowodu naruszenia prawa spoczywa wyłącznie na Skarżącej, podczas gdy sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi.
Na podstawie tak postawionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części pkt 3 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca kasacyjnie Spółka przedstawiła argumentację, mającą w jej ocenie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skargi kasacyjna Rady Gminy Gierałtowice oraz P. S.A. w K. zasługiwały na uwzględnienie w części, zaś w pozostałej części należało je oddalić.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skargi kasacyjne wniesione przez Radę Gminy Gierałtowice i P. S.A. w K. w części miały usprawiedliwione podstawy.
NSA rozpoznający niniejsze skargi kasacyjne działa w warunkach związania z art. 170 P.p.s.a. Wynika ono z faktu uprzedniego wydania, w zakresie podlegającej kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zaskarżonej uchwały, wyroku NSA z 29 sierpnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1398/22, w którym rozstrzygając o legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Śląskiego z 27 września 2021 r. nr IFIII.4131.1.40.2021 stwierdzającego nieważność uchwały Rady Gminy Gierałtowice nr XXXIX/281/2021 z 25 sierpnia 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru sołectwa Przyszowice – Etap I (dalej plan miejscowy) w części zawartej w § 7 ust. 2 pkt 2 tego planu, Sąd oddalił skargę kasacyjną Gminy Gierałtowice. Sąd uznał, że przedmiotowa uchwała nie jest uchwałą, o której mowa w art. 104 ust. 2 p.g.g., a jedynie zwykłym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego opartym na zasadach ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
NSA stwierdził, że w aktualnie obowiązującym art. 104 ust. 2 p.g.g. odstąpiono od dotychczas obowiązującej zasady obligatoryjności planów miejscowych dla terenów górniczych i przyjęto zasadę fakultatywności tych szczególnych planów. Ich zakres został ograniczony wyłącznie do sytuacji, kiedy w wyniku zamierzonej działalności określonej w koncesji przewiduje się istotne skutki dla środowiska, dla terenu górniczego bądź jego fragmentu. Tylko i wyłącznie w takiej sytuacji dochodzi do planowania górniczego i powstaje kompetencja rady gminy do określenia w planie oprócz ustaleń znajdujących oparcie w art. 15 upzp również ustaleń zapewniających integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu: 1) wykonania działalności określonej w koncesji; 2) zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego; 3) ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych. Tylko taki szczególny plan może określać obiekty lub obszary, dla których wyznacza się filar ochronny, w granicach którego ruch zakładu górniczego może być zabroniony bądź może być dozwolony tylko w sposób zapewniający należytą ochronę tych obiektów lub obszarów, oraz obszary wyłączone z zabudowy bądź takie, w granicach których zabudowa jest dozwolona tylko po spełnieniu odpowiednich wymagań; koszt spełnienia tych wymagań ponosi przedsiębiorca.
W okolicznościach sprawy zaskarżona uchwała nie była tego rodzaju szczególną uchwałą bowiem jej sporządzenie nie wynikało z przewidywanych dla środowiska skutków działalności koncesjonowanej, określonych w opracowaniach ekofizjograficznych, a także z projektu zagospodarowania złoża. W niniejszej sprawie nie jest sporne, że teren górniczy [...] III został utworzony na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 maja 1953 r. Prawo górnicze, na mocy koncesji 59/94 nadanej przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa 21kwietnia 1994 r., której ważność przedłużona została do 2042 r., a działalność przedsiębiorców górniczych będących kolejnymi właścicielami koncesji nie została nigdy poddana ocenie oddziaływania na środowisko. Zatem słusznym było zakwalifikowanie niniejszej uchwały jako niemieszczącego się w ogóle w zakresie art. 104 p.g.g. Samo przywołanie tego przepisu w podstawie prawnej i nie zakwestionowanie podstawy przez organ nadzoru w żadnym razie nie legitymizuje § 7 ust. 2 pkt 2 planu miejscowego.
Wskazano przy tym, że Gmina była uprawniona do ustalenia tylko takich postanowień, które nie wykraczają poza zakres określony w art. 15 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p. NSA w wyroku tym stwierdził, że Wojewoda Śląski słusznie zakwestionował w swoim rozstrzygnięciu nadzorczym kompetencję Gminy Gierałtowice do ustalenia w zwykłym planie miejscowym regulacji zawartej w treści jego § 7 ust. 2 pkt 2 lit. a – c albowiem ich zakres nie mieści się w art. 15 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p. NSA podzielił stanowisko Wojewody, że wymogi zawarte w § 7 ust. 2 pkt 2 lit a - b planu miejscowego wykraczają poza kompetencje rady gminy i ustanawiają wymagania, które mogą być regulowane wyłącznie przez plan ruchu zakładu górniczego. Sąd stwierdził, że zapisy § 7 ust. 2 pkt 2 lit. a, lit. b, lit. c badanej uchwały, należy uznać za wykraczające poza kompetencje rady gminy wynikające z art. 15 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p., a tym samym za istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Sąd skonstatował, że Rada Gminy nie była uprawniona w szczególności do określenia w planie miejscowym dostosowywania odkształceń terenu do stanu technicznego obiektów budowlanych czy ograniczania zmian ukształtowania terenu i stosunków wodnych.
Znaczenia powyższego wyroku NSA dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie można pominąć, bowiem zgodnie z art. 170 P.p.s.a., który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, w niniejszej sprawie wystąpiło związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw. Skutkuje to tym, że NSA obecnie rozpoznając skargi kasacyjne nie może dokonać ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej i sądy ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 P.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (patrz m.in. Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", WK 2018, pkt 8 do art. 170; Tadeusz Woś [w:] "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" pod. red. T. Wosia, WK 2016, pkt 3 do art. 170; J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt I CKN 169/98, OSP 2001/4/63; wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00; wyrok NSA z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt II OSK 2164/15).
Zatem mając na uwadze związanie stanowiskiem wyrażonym w przywołanym wyroku NSA z 29 sierpnia 2022 r. należało przyjąć za przesądzone to, że Gmina Gierałtowice po pierwsze uchwaliła zwykły plan miejscowy a nie plan miejscowy, o jakim mowa w art. 104 ust. 2 p.g.g., że o jego charakterze nie decydowało samo powołanie art. 104 ust. 2 p.g.g. w podstawie prawnej podejmowanej uchwały. Po drugie, że Gmina nie może poprzez ustalenie sposobów zagospodarowania terenów górniczych na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. ingerować w ruch zakładu górniczego.
Wobec powyższego NSA w niniejszej sprawie uznał, że ruch zakładu górniczego ustala się poprzez plan ruchu zakładu górniczego, który jest zatwierdzany przez organ nadzoru górniczego i udział samorządu gminy w tym zatwierdzeniu jest ograniczony do opinii Wójta Gminy, co wynika z art. 108 ust. 6b i 6c p.g.g. Gmina może poprzez plan miejscowy bezpośrednio ingerować w ruch zakładu górniczego wyłącznie w przypadku planu miejscowego z art. 104 ust. 2 p.g.g. Skoro działalność zakładu górniczego określona w koncesji nie była dotychczas przedmiotem oceny pod względem istotności jej wpływu na stan środowiska, w kontrolowanym obecnie planie miejscowym nie wyznaczono filarów ochronnych, to uznać należało, że ten plan nie spełnia wymogu planu z art. 104 p.g.g. Dodatkowo koszty sporządzenia niniejszego planu ponosiła Gmina a nie przedsiębiorca górniczy.
Mając powyższe na uwadze zasadniczy problem oceny legalności zaskarżonej uchwały, w ocenie NSA, dotyczy tego czy Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zasadnie przyjął, że ustalenia § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a, § 7 ust. 1 pkt 6 lit. d, § 7 ust. 1 pkt 6 lit. e, § 7 ust. 1 pkt 6 lit. f, § 7 ust. 1 pkt 7, § 7 ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 3-7, § 9 ust. 5 pkt 1 ingerują w działalność zakładu górniczego jaki prowadzi na podstawie udzielonej jej koncesji skarżąca Spółka i ingerencja ta nie ma podstaw prawnych w obecnie obowiązujących przepisach prawa, czyli narusza interes prawny skarżącej w sposób nielegalny.
Skoro ustalono, że Gmina nie miała kompetencji do ustalania w zaskarżonej uchwale (kompetencja tylko z art. 15 ust. 2 pkt 7 i 9 u.p.z.p.) przepisów, które poprzez swoje zapisy ingerują w prowadzenie zakładu górniczego, to zdaniem NSA, słusznie Sąd I instancji przyjął, że warunek taki spełniają postanowienia § 7 ust. 2 pkt 1, pkt 3, pkt 4, pkt 5 i 6 zaskarżonej uchwały i jako takie (istotnie naruszające zasady sporządzania planu, naruszające właściwość Gminy) na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p. należało stwierdzić ich nieważność a w konsekwencji uwzględnić skargę skarżącej Spółki na zasadzie art. 147 P.p.s.a. W pozostałym zakresie tj. § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a, lit. d, lit. e i lit. f oraz § 7 ust. 2 pkt 7 zaskarżonej uchwały NSA uznał stanowisko Sądu I instancji za niezasadne i uchylił wyrok oraz oddalił skargę skarżącej Spółki.
Zdaniem NSA, zasadnie Sąd I instancji uznał, że postanowienie § 7 ust. 2 pkt 1 ingeruje w kompetencje organu koncesyjnego, który uprawniony jest do określania zasad i warunków prowadzenia działalności wydobywczej przez zakład górniczy w ramach udzielanej mu koncesji. Skoro skarżąca Spółka dysponuje koncesją na wydobywanie kopalin, to Gmina w ramach uprawnień planistycznych wynikających z art. 15 ust. 2 pkt 7 i 9 u.p.z.p. musi brać pod uwagę wynikające z tego faktu uregulowania i zasady. Taką zasadą jest zasada racjonalnej gospodarki złożem kopaliny, obejmującej m. in. nakaz kompleksowego i racjonalnego wykorzystania kopaliny głównej i kopalin towarzyszących (np. art. 26 ust. 3 i 5, art. 29 ust. 1 p.g.g.; art. 125 p.o.ś.). Skoro art. 144 ust. 1 p.g.g., z którego wynika brak możliwości sprzeciwu właściciela nieruchomości odnośnie do zagrożeń powodowanych przez ruch zakładu górniczego, który jest zgodny z ustawą, jest wyrazem realizacji ww. zasady, to Gmina jako organ uchwałodawczy nie może wprowadzać uregulowań, które wprowadzałyby odmienne reguły w tym zakresie. Tylko organ koncesyjny ma uprawnienia aby w ramach przedłużenia koncesji lub jej zmiany wskazać na inne niż dotychczasowe zasady eksploatacji złoża np. w zakresie ochrony środowiska. Wobec tego Gmina w swojej działalności uchwałodawczej nie może nakładać na zakład górniczy takich obowiązków, które zmieniają postanowienia koncesji i nakładają nowe obowiązki.
Słusznie zauważył Sąd I instancji, kompetencja do ingerencji w działalność zakładu górniczego nie wynika z przepisów art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. czy art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 72 ust. 2 p.o.ś. Z pierwszego wynika tylko, że Gmina uwzględnia w planie występowanie złóż kopalin i obecne i przyszłe potrzeby eksploatacji tych złóż, jednak warunki prowadzenia wydobycia określa projekt zagospodarowania złoża, stanowiący załącznik do wniosku o udzielenia koncesji, która wydawana jest na podstawie przepisów p.g.g. Gmina zatem nie może zmienić warunków udzielenia koncesji w postaci warunków eksploatowania złoża poprzez regulacje zawarte w miejscowym planie, gdyż wykracza to poza jej ustawowe kompetencje. Może jedynie biorąc skutki już prowadzonej eksploatacji górniczej wprowadzić szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy na powierzchni.
Kwestie zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego, ochrony elementów środowiska, ochrony obiektów budowlanych oraz zapobiegania szkodom i naprawy szkód reguluje plan ruchu zakładu górniczego (art. 108 ust. 2 pkt 2 p.g.g.) Plan ten uwzględniający warunki koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża podlega opiniowaniu Wójta Gminy (art. 108 ust. 6b p.g.g.) pod względem nienaruszenia przez zamierzoną działalność przeznaczenia lub sposobu korzystania z nieruchomości zatem ma on zapewnioną możliwość wpływania na ustalenia zawarte w planie ruchu zakładu górniczego, zatwierdzanego decyzją przez organ nadzoru górniczego (art. 108 ust. 11 p.g.g.).
W ocenie NSA, Sąd I instancji słusznie uznał, że ustalone w § 7 ust. 2 pkt 1 zasady ochrony środowiska oraz racjonalnego wykorzystywania powierzchni ziemi na terenach górniczych przekraczają uprawnienia ustawowe Gminy wynikające z art. 15 ust. 2 pkt 7 i 9 u.p.z.p. albowiem ingerują one w prowadzenie działalności zakładu górniczego - skarżącej Spółki. Warunek aby eksploatacja nie powodowała takich zmian powierzchni terenu, które uniemożliwią jego wykorzystanie zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, w szczególności które:
a) wykluczą realizację nowej zabudowy i użytkowanie istniejącej,
b) spowodują dewastację gruntów rolnych lub ich degradację w postaci obniżenia klas bonitacyjnych, prowadzić może wprost do ograniczenia lub nawet zaprzestania działalności wydobywczej bowiem działalność ta z natury swej może doprowadzić do wskazanych w tym przepisie planu zmian w powierzchni terenu, wobec czego naruszona zostałaby zasada kompleksowego wykorzystania kopalin z art. 125 p.o.ś.; prowadzona działalność wydobywcza pomimo nakazu ochrony złoża i jego kompleksowego wykorzystania podlegałaby ograniczeniu albowiem skarżąca Spółka wbrew uzyskanej koncesji musiałaby wystrzegać się zmian powierzchni terenu, które uniemożliwiałyby nową zabudowę czy użytkowanie istniejącej, czy też dewastację czy degradację gruntów rolnych; wydobycie kopalin co do zasady prowadzi do zmian w powierzchni ziemi zatem powyższy warunek istotnie ograniczałby prowadzenie dotychczasowej działalności skarżącej Spółki.
Okoliczność, że koncesja nakłada na skarżąca Spółkę obowiązek wydobywania kopalin w sposób nie naruszający określonego miejscowym planem przeznaczenia terenów (pkt 5c, str. 2 koncesji z 1994 r.) nie oznacza, że Gmina mogła taki obowiązek sama nałożyć w ramach uchwalanego planu. Koncesja w tym punkcie obliguje zakład górniczy do poszanowania ustaleń planu odnośnie do przeznaczenia terenu tj. wydobywania tylko tam gdzie jest to dozwolone o czym stanowi koncesja ale nie wynika z tego, że ma prowadzić wydobycie tak by do takiej zmiany przeznaczenia terenu nie doszło.
Również postanowienia § 7 ust. 2 pkt 3-6 zaskarżonej uchwały zasługiwały na stwierdzenie ich nieważności albowiem zapisy o wyznaczeniu na rysunku planu terenów w granicach których ruch zakładu górniczego może być dozwolony wyłącznie w sposób zapewniający należytą ochronę wymienionych tam obiektów lub terenów (OFl, OFS, OFP, OFM) powoduje, że zakład górniczy będzie zobligowany swoją działalność odgraniczyć z uwagi na potrzebę ochrony wskazanych kategorii obiektów z uwagi na ich walory (istotne parametry techniczne, zakłócenia funkcjonowania systemów infrastruktury), chronione wartości (ochrona środowiska, wartości zabytkowe), potrzebę ochrony zabudowy usługowej i produkcyjnej istniejącej i planowanej, czy też ochrony zwartej zabudowy mieszkaniowo-usługowej istniejącej i planowanej. Z uregulowań tego przepisu planu wynika, że eksploatacja terenów górniczych w zestawieniu z wyróżnionymi kategoriami obiektów i terenów nie może powodować zmian istotnych parametrów technicznych obiektów, powodować oddziaływania na środowisko w postaci opisanych tam zmian, a wyróżnione do ochrony formy zabudowy (lit. c i d) w wyniku eksploatacji górniczej nie powinny doznać takich wielkości odkształceń, które skutkowałyby ograniczeniem przydatności tych terenów do zabudowy. Tak sformułowane warunki planowanej eksploatacji wyraźnie ingerują w sposób i zakres prowadzonej eksploatacji terenu górniczego a zatem prowadzą do ograniczenia zasady racjonalnej gospodarki złożem kopaliny w postaci nakazu kompleksowego i racjonalnego wykorzystania kopaliny głównej i kopalin towarzyszących.
Obwarowanie eksploatacji warunkami wymienionymi w analizowanym przepisie planu w istocie prowadzi do nałożenia na zakład górniczy obowiązków, w zakresie zapewnienia działań lub powstrzymania się od działań aby tylko ochronić walory wskazanych kategorii terenów. Świadczy to o nałożeniu ograniczeń w jego działalności, których nie ma w udzielonej koncesji. Z tego powodu uznać należało, że doszło do nieuzasadnionej ingerencji w prawa zakładu górniczego bowiem organ Gminy nie ma uprawnień do określania warunków koncesji.
Zasadnie Sąd I instancji stwierdził nieważność § 7 ust. 1 pkt 7 zaskarżonej uchwały. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych (Dz. U. 2022 r. poz. 2336 tj.) Rada Gminy mogła określić w miejscowym planie jedynie warunki i sposoby zagospodarowania mas ziemnych i skalnych (ar. 2 ust. 1 pkt 4) nie zaś wszystkich odpadów wydobywczych.
Wbrew stanowisku Sądu I instancji NSA uznał, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a, d, e i f oraz § 7 ust. 2 pkt 7 zaskarżonej uchwały.
Wprowadzony w celu ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu oraz zasady kształtowania krajobrazu zakaz realizacji przedsięwzięć i prowadzenia działalności gospodarczej w sposób prowadzący do:
a) utraty funkcjonalności systemów melioracji wodnych,
b) powstania deficytu wody wykorzystywanej do zaopatrzenia ludności i rolnictwa z czwartorzędowego użytkowego poziomu wód podziemnych,
c) pogorszenia stanu zasobów wodnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (GZWP) nr 331 "Dolina Kopalna Rzeki Górna Kłodnica", którego granice oznaczone są na rysunku planu,
d) powstania albo zwiększenia zagrożenia powodzią lub zalewaniem wodami opadowymi i gruntowymi, w tym poprzez:
─ naruszenie ustalonych w planie wartości wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej,
─ likwidację bądź zabudowę cieków naturalnych i rowów stanowiących elementy sieci hydrograficznej istotnej dla odwadniania terenu – oznaczonych na rysunku planu,
─ zmiany ukształtowania koryt cieków skutkujące trwałym zanikiem grawitacyjnego odpływu wód,
─ zmiany ukształtowania koryt cieków skutkujące powstawaniem zalewisk lub terenów podmokłych na działkach sąsiadujących z ciekami,
e) trwałego zaniku przepływu w odcinkach cieków naturalnych oznaczonych na rysunku planu,
f) przerwania ciągłości ekologicznej oznaczonych na rysunku planu odcinków cieków naturalnych, które wymagają zachowania dobrego stanu ekologicznego, w tym w zakresie kontaktu hydrologicznego z podłożem gruntowym i z otaczającymi ekosystemami zależnymi od wód,
jest określony ogólnie i odnosi się do wszelkich rodzajów działalności gospodarczej prowadzonej w granicach zaskarżonej uchwały. Nie wskazuje się bowiem na tereny górnicze. Z uwagi na ten ogólny charakter NSA uznał, że nie wpływają one na ruch zakładu górniczego. Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p. Gmina ma prawo a nawet obowiązek określić w planie zasady zagospodarowania związane z ochroną środowiska, przyrody i krajobrazu, zasady zagospodarowania dla terenów górniczych. Należy przy tym wyważyć interesy samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorstw górniczych, w tym interes narodowy (bezpieczeństwo energetyczne kraju). Skoro zasady prowadzenia działalności górniczej określa koncesja i plan ruchu zakładu górniczego, to uzasadnione jest przyjęcie, że ww. zastrzeżenia prowadzące do ograniczenia jakiejkolwiek działalności nie dotyczą stricte działalności wydobywczej bo ją regulują odrębne przepisy. Taki kierunek interpretacji pozwala zachować analizowane uregulowania, które co nie ulega wątpliwości są konieczne w planie z uwagi na wskazaną w art. 15 ust. 2 pkt 7 i 9 konieczny zakres regulacji planu miejscowego. Nie do pogodzenia z ww. przepisem byłaby bowiem sytuacja, w której organ planistyczny zostałby pozbawiony uregulowania tak zasadniczych kwestii jak zasady ochrony środowiska, zasady zagospodarowania obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. W § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a, d, e i f zaskarżonej uchwały Gmina reguluje ogólnie kwestie ochrony zasobów wodnych Gminy na terenie objętym planem miejscowym poprzez ograniczenia dla realizacji przedsięwzięć i prowadzenia działalności gospodarczej która skutkowała by utratą funkcjonalności systemów melioracji wodnych, pogorszeniem stanu zasobów wodnych Głównego Zbiornika Wód Podziemnych (GZWP) nr 331 "Dolina Kopalna Rzeki Górna Kłodnica", powstaniem albo zwiększeniem zagrożenia powodzią lub zalewaniem wodami opadowymi i gruntowymi, trwałym zanikiem przepływu w odcinkach cieków naturalnych oznaczonych na rysunku planu, przerwaniem ciągłości ekologicznej oznaczonych na rysunku planu odcinków cieków naturalnych, które wymagają zachowania dobrego stanu ekologicznego, w tym w zakresie kontaktu hydrologicznego z podłożem gruntowym i z otaczającymi ekosystemami zależnymi od wód. Fakt, że kwestie te mogą odnosić się również do działania zakładu górniczego nie pozwala na ich uchylenie bowiem Gmina posiada uprawnienie do regulacji sposobu zagospodarowania swego terenu w tym zakresie.
Zdaniem NSA, § 7 ust. 2 pkt 7 zaskarżonej uchwały niezasadnie został wyeliminowany przez Sąd I instancji bowiem jego treść odnosi się do zasad ochrony środowiska na terenach górniczych i racjonalnego wykorzystywania powierzchni ziemi na tych terenach, a to nie wskazuje na ingerencję Gminy w działalność zakładu górniczego. Stanowi on, że należy zapewnić:
a) ciągłość grawitacyjnego spływu wód w rzece Kłodnicy oraz w pozostałych ciekach naturalnych oznaczonych na rysunku planu, a także w ciekach i urządzeniach melioracji wodnych, na wszystkich ich odcinkach, na całej ich długości,
b) odwodnienie istniejących terenów depresyjnych, przez sieć rowów i istniejących przepompowni oraz rekultywację terenu.
W ocenie NSA, dotyczy zatem zasad ochrony cieków wodnych i urządzeń melioracji wodnych oraz odwodnienia terenów depresyjnych siecią rowów, przepompowni i poprzez rekultywację. Właścicielem i zarządcą tych obiektów są organy odpowiedzialne za gospodarkę wodną zatem nie można przyjąć, że zapisy te będą dotyczyły działań zakładu górniczego związanego z wydobyciem kopaliny.
W ocenie NSA, brak doręczenia Gminie pisma skarżącej Spółki z 25 marca 2022 r., w której zawarto zarzuty skargi, które doprowadziły do uchylenia poszczególnych zapisów zaskarżonej uchwały nie wskazuje na istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd I instancji badał zaskarżoną uchwałę w całym jej zakresie a zatem i tak doszłoby do uchylenia wskazanych przepisów zaskarżonej uchwały bowiem w istocie doszło do naruszenia zasady racjonalnej gospodarki złożem kopaliny, obejmującej m. in. nakaz kompleksowego i racjonalnego wykorzystania kopaliny głównej i kopalin towarzyszących.
Niezastosowanie art. 35 u.p.z.p. przez Sąd I instancji nie miało wpływu na uchylenie wskazanych w wyroku postanowień zaskarżonej uchwały bowiem możliwość zagospodarowania terenów w sposób dotychczasowy nie oznacza, że nie doszło do przekroczenia zasad sporządzania planu przez Gminę, która jak wykazano poprzez wskazane przepisy ingerowała w uprawnienia koncesyjne skarżącej Spółki.
Za nie zasadny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej o wadliwej wykładni art. 125 p.o.ś. w zw. z art. 126 p.o.ś. Sąd nie twierdził, że zasada racjonalnej gospodarki złożem uzasadnia bezwarunkową konieczność wydobycia całego surowca bez zachowania jakichkolwiek ograniczeń, jak widzi to Gmina. Sąd wykazał jedynie, że Gmina poprzez określone regulacje nie może ingerować w działalność zakładu górniczego bo wykracza to poza jej ustawowe kompetencje nadane ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w K. NSA stwierdził, że zasługiwała ona częściowo na uwzględnienie.
Zdaniem NSA, nie doszło do naruszenia art. 125, art. 126 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. przez Sąd. Sąd jak wynika z zaskarżonego wyroku uwzględnił wynikającą z tych przepisów zasadę ochrony złoża kopaliny i jego racjonalnego wykorzystania czego efektem było uchylenie poszczególnych wskazanych w wyroku zapisów zaskarżonej uchwały. NSA skorygował zakres orzeczenia Sądu I instancji ale nie można twierdzić, że pominięto powyższą zasadę w kontekście oceny postanowień planu.
Wynikający z art. 144 ust. 1 p.g.g. brak możliwości sprzeciwienia się przez właściciela nieruchomości zagrożeniom wynikającym z ruchu zakładu górniczego nie stanowi podstawy dla twierdzenia, że wszelkie wskazane w piśmie skarżącej z 25 marca 2022 r. postanowienia zaskarżonej uchwały należało uchylić z uwagi na obowiązek zaakceptowania powstawania szkód na terenie górniczym.
Zaskarżoną uchwałę ocenia się według podstaw stwierdzenia nieważności z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Sąd I instancji uznał, że doszło do naruszenia interesu skarżącej Spółki w sposób niezgodny z prawem, gdyż Gmina przekroczyła nadane jej kompetencje do regulowania materii planistycznej i weszła w materię organów nadzoru górniczego. Z konieczności zaakceptowania zagrożeń związanych z ruchem zakładu górniczego nie wynika, że organ planistyczny nie może ustalać zasad zagospodarowania terenu tam gdzie taki zakład prowadzi działalność. Ma ustalać te zasady ale tylko w takim zakresie jak pozwalają mu na to przepisy u.p.z.p. i przepisy odrębne.
W ocenie NSA, regulacje zaskarżonej uchwały dotyczące zasad ochrony środowiska przyrody i krajobrazu oraz zasady kształtowania krajobrazu wskazane w jej § 7 ust. 2 pkt 8, § 7 ust. 3 pkt 1 nie miały znaczenia dla prowadzenia działalności przez zakład górniczy skarżącej Spółki. Pierwszy przepis odnosi się do zachowania grawitacyjnego spływu wód poprzez dopuszczenie regulacji cieków i warunków tej regulacji. Zakład górniczy nie dokonuje regulacji cieków wodnych a zatem do jego działalności te zapisy się nie odnoszą. Nie będą miały wpływu na prowadzoną działalność wydobywczą.
Zasada kształtowania krajobrazu z § 7 ust. 3 pkt 1 zaskarżonej uchwały także nie odnosi się do działalności wydobywczej skarżącej albowiem dotyczy terenów o symbolach przeznaczenia R, RP i RZ i wprowadza na nich zakaz zmiany ukształtowania terenu polegającej na jego niwelacji lub nadsypywaniu, z wskazanymi dalej odstępstwami. Skoro skarżąca Spółka działalności na terenach rolniczych nie prowadzi bowiem prowadzi wydobycie pod powierzchnią, to nie sposób twierdzić, że do jej działalności odnosi się ten zakaz wprowadzony w celu kształtowania krajobrazu na tych terenach.
Skarżąca kasacyjnie Spółka zarzuciła, że Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów kwestionujących zapisy § 7 ust. 3 pkt 2 i 3, § 7 ust. 4, § 9 ust. 1, § 9 ust. 2 pkt 1 i § 9 ust. 4, które zostały podniesione w skardze lub w piśmie z 25 marca 2022 r., co dowodzi jej zdaniem braku pełnej kontroli zaskarżonej uchwały.
W ocenie NSA, pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutów odnoszących się do treści ww. przepisów nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem regulacje w nich zawarte nie powodują ograniczenia lub uniemożliwienia prowadzenia przez Spółkę działalności wydobywczej. Z ich treści wynikają ograniczenia dla terenów rolnych w zakresie nowej zabudowy oraz nakaz zachowanie łąk, pastwisk i zadrzewień, a nadto nakaz zapewnienia możliwości swobodnego przemieszczania się zwierząt oraz przewietrzania i odwodnienia obszaru.
Również z analizy treści § 9 ust. 1, § 9 ust. 2 pkt 1 i § 9 ust. 4 zaskarżonej uchwały nie wynika by dla skarżącej Spółki zapisy te wprowadzały jakieś ograniczenia wpływające na prowadzoną działalność wydobywczą.
Wobec powyższego uchybienie Sądu I instancji polegające na braku odniesienia się do wskazanych wyżej przepisów w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie miało żadnego wpływu na wydane rozstrzygnięcie a zatem nie stanowiło też podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c do uwzględnienia skargi. W związku z tym nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy a zatem skargę kasacyjną należało w tym zakresie oddalić.
Zdaniem NSA, niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd wskazanych w zarzutach skargi kasacyjnej przepisów Prawa wodnego (art. 77 ust. 3, art. 14 ust. 1 i art. 397 ) albowiem Gmina w ramach określania zasad ochrony środowiska może wskazywać rozwiązania służące ochronie wód powierzchniowych i podziemnych. Nie godzi to w kompetencje organów właściwych w sprawach gospodarowania wodami.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miało żadnego znaczenia ustalenie czy granice zaskarżonej uchwały odzwierciedlają granice udokumentowanego złoża węgla kamiennego "[...]" czy też że obszar planu jest położony w zasięgu obszaru i terenu górniczego "[...] III". Gmina miała obowiązek wskazać rodzajowo, że takie tereny górnicze występują na obszarze objętym planem a nie chodziło o objęcie tym planem całego złoża węgla czy też obszaru i terenu górniczego.
Za zasadny uznać natomiast należało zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji wniosku Spółki o stwierdzenie nieważności § 7 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten stanowi, że w obszarach wymagających rekultywacji – OR1-OR4, których granice określone są na rysunku planu, ustala się nakaz przywrócenia zdegradowanym terenom rolnym w nieckach osiadań górniczych wartości użytkowych, umożliwiających ich użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie, w szczególności standardu jakości oraz rolniczej przydatności gleby.
Analogicznie jak w przypadku § 7 ust. 1 pkt 7 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego także w odniesieniu do § 7 ust. 4 stwierdzić należy, że zagadnienie rekultywacji gruntów uregulowane jest w rozdziale 5 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 1326 ze zm.; art. 20 i nast., gdzie wskazano organy właściwe i treść decyzji w tym zakresie – art. 22) oraz w ustawie p.g.g. (np. art. 129 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, art. 168 ust. 1 pkt 7). Jest to materia ustawowa, w której przewidziano dla innych organów określone kompetencje, a w konsekwencji akt niższego rzędu nie może jej modyfikować.
W związku z powyższym NSA, na podstawie art. 188 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w pkt 1, pkt 3 i 4 jak w pkt. 1 sentencji i rozpoznając skargę skarżącej Spółki orzekł o stwierdzeniu nieważności § 7 ust. 1 pkt 7, § 7 ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 2 pkt 3-6, § 7 ust. 4 zaskarżonej uchwały jak w pkt 2 sentencji stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a.
Uznając, że w pozostałym zakresie przyjęta do rozpoznania skarga skarżącej Spółki podlegała oddaleniu NSA orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 188 P.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej Spółki orzeczono jak w pkt 4 sentencji wyroku stosownie do art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 188 P.p.s.a.
Z uwagi na niezasadność pozostałych zarzutów skarg kasacyjnych na podstawie art. 184 P.p.s.a. obie skargi kasacyjne zostały oddalone w pozostałym zakresie (pkt 5 wyroku).
Podsumowując wskazać należy, że skarżąca kasacyjnie Rada Gminy w skardze kasacyjnej zakwestionowała w całości rozstrzygnięcie Sądu I instancji zawarte w punkcie I wyroku tego Sądu. Skarga kasacyjna Rady Gminy została uwzględniona tylko częściowo. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia nieważności następujących przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego:
─ § 7 ust. 1 pkt 6 lit. a;
─ § 7 ust. 1 pkt 6 lit. d;
─ § 7 ust. 1 pkt 6 lit. e;
─ § 7 ust. 1 pkt 6 lit. f;
─ § 7 ust. 2 pkt 1.
W pozostałym zakresie wniesiona przez Radę Gminy skarga kasacyjna została oddalona.
Skarżąca kasacyjnie P. S.A., jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej domagała się stwierdzenia nieważności także innych przepisów miejscowego planu, niż te, które wskazane zostały w punkcie pierwszym wyroku Sądu I instancji, to jest domagała się wyeliminowania z miejscowego planu:
─ § 7 ust. 2 pkt 8;
─ § 7 ust. 3 pkt 1;
─ § 7 ust. 3 pkt 2 i 3;
─ § 7 ust. 4;
─ § 9 ust. 2 pkt 1;
─ § 9 ust. 1;
─ § 9 ust. 4.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności § 7 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze wskazanych wcześniej powodów. W pozostałym zakresie wniesiona przez P. S.A., skarga kasacyjna została oddalona.
Mając na uwadze, że skargi kasacyjne przeciwników procesowych zostały w części uwzględnione a w części podlegały one oddaleniu NSA, na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a., odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.