II OSK 1709/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-18
NSAAdministracyjneWysokansa
zagospodarowanie przestrzennezmiana sposobu zagospodarowaniaroboty ziemnewarunki zabudowynieruchomości rolnetor przeszkódNSAprawo administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że wykonanie wykopów i nasypów na gruncie rolnym w celu stworzenia toru motocyklowego stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu wymagającą decyzji o warunkach zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.R. od wyroku WSA w Gliwicach, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnych. Wójt Gminy O. stwierdził dewastację działek rolnych poprzez wykonanie wykopów i nasypów na tor motocyklowy, nakazując ich zasypanie. Skarżąca twierdziła, że nie nastąpiła zmiana sposobu zagospodarowania terenu. NSA oddalił skargę, uznając, że wykonane roboty ziemne w celu stworzenia toru przeszkód stanowią zmianę zagospodarowania terenu w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli nie wymagają pozwolenia na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił jej skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sprawa dotyczyła nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości rolnych, które zostały zmienione poprzez wykonanie głębokich wykopów i nasypów na tor przeszkód do jazdy motocyklami. Wójt Gminy O. nakazał właścicielce, B.R., zasypanie wykopów i likwidację toru w terminie 30 dni. Skarżąca kwestionowała, czy taka ingerencja stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu, argumentując, że działki nadal są nieużytkami rolnymi. WSA w Gliwicach uznał, że zmiana zagospodarowania terenu, nawet nie wymagająca pozwolenia na budowę, wymaga ustalenia warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego, a wykonane roboty ziemne w celu stworzenia toru motocyklowego kwalifikują się jako taka zmiana. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podkreślił, że nie została podważona podstawa faktyczna sprawy. Sąd uznał, że wykonanie wykopów i nasypów w celu stworzenia toru przeszkód do jazdy motocyklami stanowi trwałą zmianę zagospodarowania terenu, która wymagała uzyskania decyzji o warunkach zabudowy zgodnie z art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając stanowisko WSA i organów administracji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi.

Uzasadnienie

Wykonanie robót ziemnych, takich jak głębokie wykopy i urządzenia nasypów, w celu innym niż rolniczy (np. tor przeszkód do jazdy motocyklami), stanowi trwałą zmianę zagospodarowania terenu, która wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli nie wymaga pozwolenia na budowę i nie jest związana z pozbawieniem nieruchomości pierwotnej funkcji rolnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1, 2, 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego. W przypadku zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania wymaganej decyzji, organ może nakazać wstrzymanie użytkowania terenu lub przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

p.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie w przypadku niezasadnej skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 2 § ust. 1 pkt 1 i 10

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja gruntów rolnych.

u.o.g.r.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Cel ochrony gruntów rolnych.

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 6

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze.

u.o.g.r.l. art. 7 § ust. 1 pkt 7

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Kwestia zgody wojewody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Uprawnienia właścicielskie.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględnienia społecznego aspektu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie wykopów i nasypów na gruncie rolnym w celu urządzenia toru przeszkód do jazdy motocyklem stanowi zmianę sposobu zagospodarowania terenu wymagającą decyzji o warunkach zabudowy. Pojęcie zmiany sposobu zagospodarowania terenu nie ogranicza się do inwestycji wymagających pozwolenia na budowę. Zmiana zagospodarowania terenu wymaga decyzji o warunkach zabudowy nawet w przypadku braku planu miejscowego i gdy grunty nie są objęte szczególną ochroną.

Odrzucone argumenty

Wykonanie wykopów i nasypów nie stanowi zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Działki nadal są nieużytkami rolnymi. Sposób użytkowania działek (jazda motocyklem) nie powinien mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Wykonanie dwóch dołów nie nosi znamion obiektu budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę z wyjątkiem tymczasowej jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego. pojęcia zmiany sposobu zagospodarowania terenu nie można zawężać tylko do inwestycji wymagających pozwolenia na budowę ustawowe granice prawa własności wyznaczają także przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. nie oznacza jednak, iż grunty rolne, które nie zostały wymienione w ust. 2, mogą być użytkowane w sposób inny niż rolniczy lub leśny, w przypadku braku planu miejscowego bez uprzedniego uzyskania decyzji w trybie art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. dokonana zmiana ma zatem charakter trwały nieusprawiedliwionym okazał się zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej.

Skład orzekający

Roman Hauser

przewodniczący

Maria Czapska - Górnikiewicz

członek

Marzenna Linska - Wawrzon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zmiana sposobu zagospodarowania terenu' w kontekście robót ziemnych i tworzenia torów przeszkód na gruntach rolnych, a także konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku planu miejscowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak pozornie drobne działania (wykopy, nasypy) mogą być uznane za istotną zmianę zagospodarowania terenu, prowadząc do konsekwencji prawnych. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów planistycznych.

Tor motocyklowy na działce rolnej? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebna jest zgoda na zmianę zagospodarowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1709/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska -Górnikiewicz
Marzenna Linska-Wawrzon /sprawozdawca/
Roman Hauser /przewodniczący/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Gl 509/05 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2006-05-31
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 59 ust. 1, 2, 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz Sędzia WSA del. Marzenna Linska - Wawrzon /spr./ Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Gl 509/05 w sprawie ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
II OSK 1709/06
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 31 maja 2006r. oddalił skargę B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości.
Wyrok wydany został w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy O. działając na podstawie
art. 59 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, stwierdził dokonanie zmiany zagospodarowania części terenu działek rolnych nr [...] i [...] przez ich dewastację, w tym wykonanie na nich dwóch głębokich wykopów i urządzenie z wydobytego kruszywa nasypów - toru przeszkód do jazdy motocyklami - przy zaniechaniu obowiązku uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy terenu i w tej sytuacji nakazał właścicielce działek B. R. przywrócenie ich do poprzedniego sposobu zagospodarowania jako działki rolne, w tym zasypanie wykopów i likwidację toru przeszkód w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji, której nadto nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W odwołaniu od decyzji B. R. zanegowała stanowisko organu, iż dokonano zmiany sposobu zagospodarowania terenu. Jej zdaniem, przedmiotowe działki /grunty klasy V/ były i nadal są nieużytkami rolnymi, zaś brak przeszkód /poza ekonomicznymi/, aby użytkować je rolniczo, gdyż nie przeszkadzają w tym dwa wykopane dołki i usypane górki, wykorzystywane przez jej syna do jazdy motocyklem.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu l instancji w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie orzekło o umorzeniu postępowania, zaś w pozostałej części utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji, jako zgodne z prawem. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu l instancji prawidłowo rozstrzyga sprawę dokonanej samowolnie zmiany sposobu zagospodarowania terenu, nie zaś sprawę uciążliwości dla terenów sąsiednich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. R. podtrzymała zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, podkreślając, iż organ odwoławczy nie wskazał w istocie, w jaki sposób doszło do zmiany zagospodarowania terenu. Skarżąca zarzuciła, iż nie ustalono przebiegu drogi na działkach, które uwidoczniono na mapach i w wypisie z rejestru gruntów, co uniemożliwia wykonanie decyzji. Z uwagi na pochodzenie gleby i klasę, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, zdaniem skarżącej, nie jest też wymagana zgoda wojewody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne. Wreszcie, skarżąca powołała się na uprawnienia właścicielskie z art. 140 kc.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
Uczestnik postępowania J. S. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania administracyjnego organy nie uchybiły regułom procedury w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania.
Z niekwestionowanych i istotnych dla rozpatrzenia sprawy ustaleń faktycznych organu l instancji, podzielonych przez organ odwoławczy wynika, że na działkach nr [...] i [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne i drogi, dokonano dwóch głębokich wykopów i urządzono z wydobytego kruszywa nasypy wykorzystywane jako tor przeszkód do jazdy motocyklami. Stan nieruchomości został nadto udokumentowany materiałem fotograficznym. Zdaniem skarżącej jako właścicielki powyższej nieruchomości, taki stan rzeczy nie stanowi jednak zmiany zagospodarowania terenu, jako że działek nie pozbawiono pierwotnej funkcji, a ponadto, działki z uwagi na niską klasę bonitacyjną gleby, nie były uprzednio wykorzystane na cele rolne, stanowiąc nieużytek. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, stanowiska tego nie sposób podzielić. W świetle art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm./, zmiana zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę z wyjątkiem tymczasowej jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku, wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy w przypadku braku planu miejscowego. W przypadku zmiany zagospodarowania terenu bez uzyskania wymaganej decyzji, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości:
1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo
2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania /art. 59 ust. 3 cyt. ustawy/.
Jak zauważono w literaturze, zarówno zastosowanie, jak i wybór sankcji za naruszenie wymogu z art. 59 ust. 2 ustawy, należy do sfery tzw. uznania administracyjnego /vide: T.Bąkowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz, Zakamycze 2004/.
Powołana ustawa nie zawiera definicji zmiany sposobu zagospodarowania. Jednak przepis art. 59 ust. 1 ustawy rozstrzyga, że pojęcia zmiany sposobu zagospodarowania terenu nie można zawężać tylko do inwestycji wymagających pozwolenia na budowę, jak to miało miejsce pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Podkreślenia wymaga też, że ustawodawca przesądził, iż sposób wykonywania prawa własności nieruchomości kształtują wraz z innymi przepisami /m.in. art. 140 Kodeksu cywilnego/, ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /art. 6 ust. 1 cyt. ustawy/. W razie braku na danym terenie planu miejscowego, jak w niniejszej sprawie, zagospodarowanie terenu dopuszczalne jest zgodnie z warunkami ustalonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich /art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy/. Zatem ustawowe granice prawa własności wyznaczają także przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z kolei w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się m.in. wymagania ochrony środowiska, w tym ochrony gruntów rolnych i leśnych /art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy/.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. z 2004 r. Nr 6, poz. 27 ze zm./, za grunty rolne uznaje grunty, określone w ewidencji jako użytki rolne oraz pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych /art. 2 ust. 1 pkt 1 i 10 tej ustawy/. Ochrona gruntów rolnych polega zaś na ograniczaniu przeznaczania ich na cele nierolnicze lub nieleśne oraz zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi /art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy/. Zgodnie z art. 4 pkt 6 tej ustawy, przez przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze rozumie się ustalenie innego niż rolniczy lub leśny sposób użytkowania gruntów rolnych. Przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, redakcja przepisu art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie oznacza jednak, iż grunty rolne, które nie zostały wymienione w ust. 2, mogą być użytkowane w sposób inny niż rolniczy lub leśny, w przypadku braku planu miejscowego bez uprzedniego uzyskania decyzji w trybie art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wszak przepis ten w żaden sposób nie nawiązuje do treści art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie wyłączając obowiązku uprzedniego uzyskania decyzji dla zmiany zagospodarowania terenu, który nie stanowi gruntu rolnego, wymienionego w ust. 2 tego przepisu. Stąd też fakt, iż działki skarżącej nie stanowią gruntu rolnego, objętego obowiązkiem uzyskania zgody organów, wymienionych w art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie oznacza, iż mogą być zagospodarowane w dowolny sposób. Jest oczywiste, że zamiar budowy obiektu, objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, wymagałby uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zagospodarowania terenu. Stąd też, każda inna zmiana zagospodarowania terenu, określonego w ewidencji jako użytki rolne, czyli jego przeznaczenie na cele nierolnicze, wymaga uzyskania decyzji z mocy art. 59 ust. 1 lub ust. 2 ustawy.
W niniejszej sprawie istotny jest też fakt, iż na nieruchomości skarżącej doszło do wykonania robót ziemnych, a mianowicie głębokich wykopów i urządzenia nasypów. Roboty te wykonano w celu innego niż rolniczy użytkowania gruntu, a mianowicie jako tor przeszkód do jazdy motocyklami. Dokonana zmiana ma zatem charakter trwały, a mając na uwadze sprzeciw uczestnika postępowania J.S. jako właściciela nieruchomości sąsiedniej, należało stwierdzić, iż podjęta decyzja o nakazaniu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, w tym zasypanie wykopów i likwidację toru przeszkód, nie narusza granic uznania administracyjnego z art. 59 ust. 3 ustawy. Wbrew zarzutom skargi co do zbędności zgromadzonego materiału dowodowego, Sąd uznał, iż rozważenie społecznego aspektu sprawy było obowiązkiem organu zgodnie z normą z art. 7 kpa - właśnie z uwagi na działanie w sferze uznania administracyjnego. Podniesione w skardze kwestie co do nieustalonego przebiegu drogi, nie mają zaś znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Doprowadzenie nieruchomości do stanu poprzedniego poprzez likwidację wykopów i nasypów, umożliwi użytkowanie jej zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów, w tym jako drogi bez potrzeby uwidocznienia ich przebiegu w dokumentacji geodezyjnej.
Z tych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, póz. 1270 ze zm./. Zgodnie z art. 200 i art. 209 tej ustawy, o kosztach postępowania Sąd orzeka jedynie w orzeczeniu uwzględniającym skargę i w takim wypadku przysługuje zwrot kosztów stronie skarżącej.
Stąd też w orzeczeniu o oddaleniu skargi nie zawiera się rozstrzygnięcia o kosztach. Brak też było podstaw do zasądzenia kosztów na rzecz uczestnika postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik B. R., w której zarzucił orzeczeniu WSA w Gliwicach naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w danym stanie faktycznym mamy do czynienia ze zmianą sposobu zagospodarowania terenu co w konsekwencji skutkuje niewłaściwym zastosowaniem art. 59 ust. 2 i 3 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania za instancję odwoławczą, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podał, że zasadniczym błędem, jaki popełniły orzekające organy w toku postępowania oraz Sąd Administracyjny to bezzasadne przyjęcie, iż dokonanie wykopu dwóch dołów i wykonanie z tej wybranej ziemi (a w zasadzie kruszywa) nasypów jest tożsame ze zmianą sposobu zagospodarowania działki. Tymczasem samo wykopanie tych dołów w niczym nie zmieniło sposobu zagospodarowania terenu. Działki jak były tak i są nieużytkami rolnymi natomiast organy administracji samorządowej jak i sąd dokonały oceny stanu faktycznego (wykopania dołów) przez pryzmat sposobu użytkowania działek polegającego na tym, iż jeździ po nich motocyklem syn właścicielki, ale to z kolei nie powinno mieć żadnego wpływu, jako nie związane ze sprawą, na treść wydanego przez Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia w sprawie. Należy bowiem odróżniać zmianę sposobu zagospodarowania działki o czym stanowi m.in. powołany art. 59 ust. 2 i 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym od sposobu użytkowania działek - co jest sposobem wykonywania prawa własności. Zdaniem strony skarżącej w niniejszej sprawie Sąd bezpodstawnie za podstawę rozstrzygnięcia przyjął, że skarżąca wykonała tor motocrossowy, a wykonanie dwóch dołów nosi znamiona obiektu budowlanego. Niezasadnie też Sąd odwołał się do uregulowań Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego- wykazania dodatkowo, ze to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polegało. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę jej zasadności.
Rozpatrywana skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu naruszenia prawa procesowego co skutkuje tym, że przyjęty przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny sprawy nie został skutecznie podważony, przez co stał się wiążący również dla Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z punktu widzenia postawionego przez autora skargi kasacyjnej zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, istotnymi elementami stanu faktycznego sprawy były ustalenia wskazujące na to, że na przedmiotowych działkach, oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki rolne i drogi, dokonano dwóch głębokich wykopów i urządzono z wydobytego kruszywa nasypy wykorzystywane jako tor przeszkód do jazdy motocyklami.
Według stanowiska strony skarżącej takiego stanu faktycznego sprawy nie można było zakwalifikować jako zmiana sposobu zagospodarowania terenu, wymagająca uzyskania decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.).
Autor skargi kasacyjnej uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania wymienionego przepisu w niniejszej sprawie podniósł, iż Sąd Wojewódzki błędnie przyjął, że "wykopanie dwóch dołów nosiło znamiona obiektu budowlanego". Takie stwierdzenie jest nie tylko wypaczeniem istoty wywodów zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, ale wręcz przypisuje Sądowi Wojewódzkiemu ocenę, której nie wyraził. Mianowicie Sąd I instancji interpretując przepis art. 59 ust. 1 cyt. ustawy trafnie wskazał, że pojęcie zmiany sposobu zagospodarowania terenu nie można zawężać tylko do inwestycji wymagających pozwolenia na budowę. Następnie Sąd uznał, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wystąpiła "inna zmiana zagospodarowania terenu" niż budowa obiektu budowlanego wymagająca pozwolenia na budowę.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że za zmianę zagospodarowania terenu potraktował Sąd zmianę w ukształtowaniu powierzchni ziemi, która doprowadziło
w efekcie do zmiany funkcji gruntów, użytkowanych wcześniej jako rolne. Nie ma też racji autor skargi kasacyjnej wywodząc, że organy administracji i Sąd dokonały oceny stanu faktycznego (wykopanie dołów) przez pryzmat sposobu użytkowania działek polegającego na tym, iż jeździ po nich motocyklem syn właścicielki. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że ocena Sądu Wojewódzkiego o zmianie zagospodarowania terenu wyprowadzona została z faktu, iż na nieruchomości skarżącej doszło do wykonania robót ziemnych, a mianowicie głębokich wykopów i urządzenia nasypów.
Dodatkowo Sąd wskazał, że roboty te wykonano w celu innym, niż rolnicze użytkowanie gruntu, a mianowicie z przeznaczeniem na tor przeszkód do jazdy motocyklami.
Wbrew więc twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej zarówno organy orzekające w sprawie, jak też Sąd Wojewódzki, dokonując subsumpcji ustalonego stanu faktycznego do hipotezy normy zawartej w powołanym wyżej przepisie, rozróżniły kwestię zmiany sposobu zagospodarowania terenu od samej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowych działek. Przecież zastosowanie kwestionowanego przepisu nie było efektem wyłącznie faktu urządzenia na spornym gruncie toru przeszkód do jazdy motocyklami, lecz wiązało się z tym, że zostało to poprzedzone wykonaniem dwóch głębokich wykopów i urządzeniem nasypów z wydobytego kruszywa.
Sąd Wojewódzki oceniając prawidłowość zastosowania przez organ administracji przepisu art. 59 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności sankcji przewidzianej w ustępie 3 tego przepisu, prawidłowo uznał, że skutkiem przeprowadzonych robót ziemnych nastąpiła zmiana zagospodarowania terenu.
Podkreślenia wymaga, że według przepisu art. 59 cyt. ustawy konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy unormowana została poprzez użycie pojęcia niedookreślonego "zmiany zagospodarowania terenu".
W orzecznictwie wskazano, że wobec braku określenia "zmiany zagospodarowania terenu" w obowiązującym porządku prawnym, istnieje konieczność odniesienia się do wiedzy pozaprawnej i przy posiłkowaniu się nią należy dokonać w konkretnym stanie faktycznym oceny pozwalającej na rozstrzygnięcie, czy w konkretnej sytuacji nastąpi zmiana sposobu zagospodarowania terenu, która to obliguje do wydania decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 października 2005r. sygn. IV SA/Wa 1084/05 Lex nr 215437).
Niewątpliwie Sąd I instancji w sposób przekonywujący przedstawił w uzasadnieniu wyroku szereg okoliczności, które uzasadniały zastosowanie w sprawie omawianego przepisu prawa materialnego.
Stanowisko Sądu znajduje również poparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, w wyroku NSA O/Z w Gdańsku z dnia 20 listopada 2003r. sygn. II SA/Gd 1828/06 stwierdzono, iż można przyjąć, że usypane przez właściciela spornych działek hałdy ziemi są budowlami ziemnymi, za które w orzecznictwie przyjmuje się wytwory ludzkiej działalności nie będące budynkiem lub obiektem małej architektury, wykonane z ziemi lub podobnego materiału.
Z kolei w wyroku z dnia 13 lipca 2007r. (sygn. II OSK 1069/06) Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadając się co do wykładni art. 59 ust. 2 cyt. ustawy wskazał, że przepis ten wyraźnie stanowi, iż w przypadku planowania jakiejkolwiek zmiany zagospodarowania terenu, nawet nie wymagającej pozwolenia na budowę należy ustalić warunki zagospodarowania.
Z tych wszystkich względów nieusprawiedliwionym okazał się zarzut sformułowany w skardze kasacyjnej. W szczególności za nieuprawnione należy uznać uproszczenie jakim posłużył się autor skargi kasacyjnej twierdząc, iż "błędne zastosowanie prawa przez Sąd Administracyjny przejawia się w bezzasadnym przyjęciu, ze wykopanie dwóch dołów na działce jest tożsame ze zmianą sposobu zagospodarowania działki".
Na marginesie trzeba zaznaczyć, że Sąd Wojewódzki niewłaściwie w sentencji wyroku określił przedmiot sprawy jako nakazanie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania nieruchomości, podczas gdy zaskarżona decyzja dotyczyła przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI