II OSK 1706/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Wielkopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który stwierdził bezczynność organu w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE obywatelowi Ukrainy i zobowiązał organ do załatwienia wniosku. WSA w Poznaniu uznał, że przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.) są sprzeczne z prawem UE i Konstytucją, ponieważ uniemożliwiają skuteczne dochodzenie praw strony w przypadku bezczynności organu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 100d u.o.p. są uzasadnione. Sąd wyjaśnił, że art. 100d u.o.p. wstrzymuje bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących m.in. zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE do 30 września 2025 r. i nie narusza on przepisów dyrektywy 2003/109/WE ani prawa krajowego. Celem tych przepisów było odciążenie organów administracji w związku z masowym napływem obywateli Ukrainy. NSA podkreślił, że wstrzymanie biegu terminów wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie ich obowiązywania. Sąd oddalił skargę kasacyjną w części dotyczącej kosztów postępowania, mając na uwadze rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych co do wykładni przepisów u.o.p.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o wstrzymaniu biegu terminów w sprawach cudzoziemców w okresie kryzysu migracyjnego (art. 100d u.o.p.) oraz ich zgodność z prawem UE.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy i przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem zbrojnym. Interpretacja przepisów o ochronie czasowej może być odmienna w innych kontekstach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.), wstrzymujące bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE, są zgodne z prawem Unii Europejskiej i polskim porządkiem prawnym, w szczególności czy wyłączają możliwość stwierdzenia bezczynności organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy art. 100d u.o.p. są zgodne z prawem UE i polskim porządkiem prawnym, a ich stosowanie wyklucza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie ich obowiązywania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że art. 100d u.o.p. stanowi szczególną regulację podyktowaną okolicznościami kryzysu migracyjnego, która ma na celu odciążenie organów administracji. Przepis ten nie narusza dyrektywy 2003/109/WE ani prawa krajowego, a jego celem jest wstrzymanie biegu terminów i wyłączenie możliwości dochodzenia stanu bezczynności w oparciu o przepisy krajowe.
Czy obywatel Ukrainy przebywający na terytorium RP na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie złożył wniosku o ochronę międzynarodową, korzysta z ochrony czasowej w rozumieniu ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (u.o.p.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obywatel Ukrainy przebywający na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy nie jest automatycznie objęty ochroną czasową w rozumieniu u.o.p., jeśli nie złożył wniosku o ochronę międzynarodową lub nie zadeklarował takiego zamiaru.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że art. 2 ust. 3 u.o.p. zawiera trzy rozłączne sytuacje prawne obywateli Ukrainy, które nie mogą być łączone. Posiadanie zezwolenia na pobyt czasowy samo w sobie nie oznacza automatycznego objęcia ochroną czasową w rozumieniu u.o.p., jeśli nie zostały spełnione dodatkowe warunki określone w ustawie.
Czy wniesienie ponaglenia do organu, które zostało pozostawione bez rozpoznania na podstawie art. 37 § 3a k.p.a., jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniesienie ponaglenia jest warunkiem dopuszczalności skargi, ale jego pozostawienie bez rozpoznania nie wpływa na dopuszczalność skargi na bezczynność lub przewlekłość.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ciężar procesowy w postaci obowiązku poprzedzenia skargi ponagleniem należy wykładać ściśle. Obowiązek ten jest zrealizowany z chwilą złożenia nieobarczonego brakami formalnymi ponaglenia, a jego dalszy los (rozpoznanie lub pozostawienie bez rozpoznania) nie wpływa na dopuszczalność skargi.
Przepisy (17)
Główne
u.o.p. art. 100d § 1 pkt 1 lit. c i ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten wstrzymuje bieg terminów na załatwienie m.in. spraw dotyczących zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE do dnia 30 września 2025 r. i wyłącza możliwość dochodzenia stanu bezczynności w tym okresie.
Pomocnicze
u.o.p. art. 1 § 3 pkt 4
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy zakresu zastosowania ustawy.
u.o.p. art. 2 § 3 pkt 1 lit. c i ust. 6
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy sytuacji prawnej obywateli Ukrainy i wyłączenia stosowania przepisów ustawy.
u.o.p. art. 2 § 3 pkt 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy sytuacji prawnej obywateli Ukrainy i wyłączenia stosowania przepisów ustawy.
u.o.p. art. 106 § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Dotyczy ochrony czasowej.
k.p.a. art. 37 § 3a
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania.
k.p.a. art. 37 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy skutków wniesienia ponaglenia.
u.o.c. art. 210
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy terminów załatwiania spraw.
u.o.c. art. 223
Ustawa o cudzoziemcach
Dotyczy terminów załatwiania spraw.
p.p.s.a. art. 53 § 2b
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłość.
p.p.s.a. art. 174 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy kasacyjne.
p.p.s.a. art. 183 § 1 i 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 188
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia wyroku.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 207 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
p.p.s.a. art. 182 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 100d u.o.p. wstrzymuje bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń na pobyt rezydenta długoterminowego UE i wyłącza możliwość stwierdzenia bezczynności organu w okresie jego obowiązywania. • Przepisy art. 100d u.o.p. nie naruszają prawa UE ani polskiego porządku prawnego.
Odrzucone argumenty
WSA błędnie uznał art. 100d u.o.p. za sprzeczny z prawem UE i Konstytucją. • WSA błędnie zinterpretował przepisy dotyczące ochrony czasowej obywateli Ukrainy. • WSA błędnie uznał skargę za dopuszczalną pomimo pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania.
Godne uwagi sformułowania
"Kluczowy w świetle zarzutów, zarówno prawa materialnego, jak i procesowego - jest przepis art. 1 ust. 3 pkt 4 oraz art. 2 ust. 3 pkt 1 lit. c i ust. 6 u.o.p., który został błędnie dekodowany przez Wojewodę w zarzutach skargi kasacyjnej, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego stanowiska, iż w sprawie znajduje zastosowanie przepis prawa unijnego, tj. art. 3 ust. 2 lit. b dyrektywy 2003/109/WE." • "Należy jednoznacznie stwierdzić, że wyłączenie stosowania przepisów w/w dyrektywy nie ma miejsca w sprawie skarżącego, ale ostatecznie ta kwestia jest irrelewantna dla wyniku sprawy." • "Zastosowanie bowiem norm w/w dyrektywy nie zmienia oceny, że nastąpiło wstrzymanie biegu tych spraw i wyłączenie dochodzenia stanu bezczynności w oparciu o przepisy krajowe, co winno skutkować oddaleniem skargi na przewlekłość i bezczynność organu." • "Regulacje zawarte w art. 100d u.o.p., a wcześniej w art. 100c tej ustawy, miały na celu częściowe odciążenie służb migracyjnych w aspekcie kryzysu migracyjnego wywołanego masowym napływem do Polski obywateli Ukrainy w związku z wojną rosyjsko – ukraińską." • "Nałożony na stronę w art. 53 § 2b p.p.s.a. ciężar procesowy w postaci obowiązku poprzedzenia skargi ponagleniem, jako ograniczający prawo do sądu, należy wykładać ściśle."
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Grzegorz Czerwiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wstrzymaniu biegu terminów w sprawach cudzoziemców w okresie kryzysu migracyjnego (art. 100d u.o.p.) oraz ich zgodność z prawem UE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy i przepisów wprowadzonych w związku z konfliktem zbrojnym. Interpretacja przepisów o ochronie czasowej może być odmienna w innych kontekstach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem migracyjnym i funkcjonowaniem administracji w sytuacji kryzysowej, co ma znaczenie praktyczne dla prawników i osób zainteresowanych prawami cudzoziemców.
“Czy przepisy chroniące Ukraińców wstrzymują bieg terminów w urzędach? NSA rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.