II OSK 1704/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną S. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy postanowienie Ministra Zdrowia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona na skarżącego za uchylanie się od poddania małoletniego syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżący podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących obowiązku szczepień, kwestionując ich podstawę prawną oraz dopuszczalność egzekucji. Zarzucił również naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, w tym w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu wykonawczym. Podkreślono, że obowiązek ten służy ochronie zdrowia publicznego i jest zgodny z Konstytucją RP oraz Konwencją o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także że badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią obowiązku szczepienia. Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego ani do zawieszenia postępowania, powołując się na wyrok ETPC w sprawie Vavřička i inni, który potwierdził dopuszczalność ustawowego obowiązku szczepień w celu ochrony zdrowia publicznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie legalności i konstytucyjności obowiązku szczepień ochronnych oraz dopuszczalności egzekucji administracyjnej w przypadku uchylania się od nich, a także interpretacja przepisów dotyczących szczepień w kontekście praw człowieka.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją grzywny za uchylanie się od szczepień. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym, w tym badaniu kwalifikacyjnemu, jest wystarczająco uregulowany prawnie i stanowi podstawę do nałożenia grzywny w celu przymuszenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek szczepień ochronnych jest zgodny z prawem i Konstytucją, a jego egzekucja administracyjna jest dopuszczalna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek szczepień wynika z ustawy i rozporządzeń wykonawczych, a jego celem jest ochrona zdrowia publicznego. Podkreślono, że badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią tego obowiązku, a jego niewykonanie stanowi podstawę do egzekucji.
Czy nałożenie grzywny w celu przymuszenia za uchylanie się od obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka narusza prawa jednostki gwarantowane przez Konstytucję RP i Europejską Konwencję Praw Człowieka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obowiązek szczepień, nawet jeśli stanowi ingerencję w życie prywatne, jest uzasadniony ochroną zdrowia publicznego i praw innych osób, co jest zgodne z prawem krajowym i międzynarodowym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wyrok ETPC w sprawie Vavřička, wskazując, że obowiązek szczepień realizuje ważne cele społeczne, a ograniczenia praw jednostki są dopuszczalne w celu ochrony zdrowia, zgodnie z zasadą proporcjonalności.
Czy przepisy dotyczące obowiązkowych szczepień ochronnych, w tym sposób ich ogłaszania i terminy wykonania, są zgodne z Konstytucją RP?
Odpowiedź sądu
Tak, sposób określania szczegółowego kalendarza szczepień w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego nie stanowi naruszenia porządku prawnego, gdyż podstawa obowiązku leży w ustawie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że szczegółowe regulacje dotyczące kalendarza szczepień, dostosowane do potrzeb medycznych, mogą być ogłaszane przez wyspecjalizowany organ, nie naruszając przy tym konstytucyjnych podstaw obowiązku.
Przepisy (15)
Główne
u.z.z.c.u.l. art. 4
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 5 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
u.z.z.c.u.l. art. 17
Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
rozp. MZ art. 3 § par 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
rozp. MZ art. 5 § par 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych
Konstytucja RP art. 8 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 47
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Konstytucja RP art. 68 § ust. 1, 2, 3, 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
EKPC art. 8 § ust. 1, 2
Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
u.p.e.a. art. 119 § par 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 29 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek szczepień ochronnych jest zgodny z prawem i Konstytucją RP. • Egzekucja administracyjna obowiązku szczepień jest dopuszczalna. • Badanie kwalifikacyjne jest integralną częścią obowiązku szczepienia. • Ochrona zdrowia publicznego uzasadnia ograniczenia praw jednostki.
Odrzucone argumenty
Brak podstawy prawnej do nałożenia obowiązku szczepień. • Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego. • Naruszenie Konstytucji RP i EKPC poprzez przymus szczepień bez systemu odszkodowawczego. • Niewykonalność obowiązku szczepienia bez wykonania badania kwalifikacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
obowiązek szczepienia stanowi ingerencję w integralność fizyczną osoby i jako przymusowa interwencja medyczna wchodzi w zakres gwarancji prawa do poszanowania życia prywatnego i art. 8 Konwencji. • ustawowy nakaz szczepień i wynikające stąd sankcje administracyjne realizują ważne cele społeczne, to jest ochronę zdrowia publicznego i ochronę praw innych osób. • Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Anna Szymańska
członek
Zofia Flasińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie legalności i konstytucyjności obowiązku szczepień ochronnych oraz dopuszczalności egzekucji administracyjnej w przypadku uchylania się od nich, a także interpretacja przepisów dotyczących szczepień w kontekście praw człowieka."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i prawnego związanego z egzekucją grzywny za uchylanie się od szczepień. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego i budzącego emocje tematu obowiązkowych szczepień, a także stanowi przykład zastosowania środków egzekucyjnych w celu ochrony zdrowia publicznego. Wyrok NSA potwierdza stanowisko sądów administracyjnych w tej kwestii.
“Czy można nałożyć grzywnę za niezaszczepienie dziecka? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.