II OSK 1702/23
Podsumowanie
NSA oddalił skargę kasacyjną organu nadzoru budowlanego, potwierdzając konieczność wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla całej samowolnie rozbudowanej części budynku, nawet jeśli fragment fundamentu znajduje się na sąsiedniej działce.
Sprawa dotyczyła legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego, gdzie fragment fundamentu znalazł się na sąsiedniej działce należącej do C. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że inwestor musi wykazać prawo do dysponowania całą nieruchomością na cele budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podkreślając, że prawo do zabudowy jest ściśle związane z prawem do dysponowania nieruchomością, a naruszenie prawa własności sąsiada uniemożliwia legalizację.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzje PINB i WINB dotyczące legalizacji rozbudowy budynku mieszkalnego. Problem prawny dotyczył sytuacji, w której fragment fundamentu samowolnie rozbudowanej części budynku znajdował się na sąsiedniej działce należącej do C. K., który nie wyraził zgody na dysponowanie jego nieruchomością na cele budowlane. WSA uznał, że inwestor E. B. musi wykazać prawo do dysponowania całą nieruchomością, na której posadowiona jest samowola, w tym działką sąsiada, nawet jeśli fragment ten jest niewielki. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że prawo do zabudowy jest nierozerwalnie związane z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a naruszenie prawa własności sąsiada uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. Sąd uznał, że nie ma znaczenia, czy granica działek była uregulowana w momencie budowy, ani wielkość fragmentu przekraczającego granicę. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, uznając zarzuty za niezasadne i potwierdzając prawidłowość wyroku WSA.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, inwestor musi wykazać prawo do dysponowania całą nieruchomością, na której znajduje się samowolnie posadowiona część obiektu budowlanego, w tym fragment znajdujący się na sąsiedniej działce.
Uzasadnienie
Prawo do zabudowy jest ściśle powiązane z prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Naruszenie prawa własności sąsiada poprzez posadowienie fragmentu fundamentu na jego działce bez jego zgody uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej w trybie uproszczonym, niezależnie od wielkości tego fragmentu czy stanu prawnego granicy w dacie budowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
u.p.b. art. 49f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 49g
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 49h
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 49i
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej wymaga wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 204 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 151
Kodeks cywilny
Sąd nie podziela stanowiska, że przepis ten może być zastosowany w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym; może być zastosowany jedynie w postępowaniu przed sądem cywilnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Konieczność wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do całej samowolnie posadowionej części budynku, w tym fragmentu znajdującego się na działce sąsiedniej. Naruszenie prawa własności sąsiada jako przeszkoda w legalizacji samowoli budowlanej. Badanie prawa do dysponowania nieruchomością według stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu kasacyjnego, że niewielki rozmiar fragmentu fundamentu przekraczającego granicę działki oraz nieuregulowany stan prawny granicy w dacie budowy uzasadniają legalizację. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i nieuzasadnione uchylenie decyzji organów.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do zabudowy zostało w ustawie – Prawo budowlane mocno powiązane z wykazaniem przez inwestora uprawnień do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane. Niedopuszczalne byłoby legalizowanie samowoli z naruszeniem prawa własności. Wielkość wystającego na sąsiednią działkę fragmentu fundamentu spornej rozbudowy nie ma znaczenia, jeśli w oczywisty sposób zajmuje on część powierzchni tej działki.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Wawrzyniak
sędzia
Anna Szymańska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że legalizacja samowoli budowlanej wymaga wykazania prawa do dysponowania całą nieruchomością, na której znajduje się samowola, nawet jeśli część obiektu znajduje się na działce sąsiedniej. Podkreślenie prymatu prawa własności i konieczności jego ochrony w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uproszczonego postępowania legalizacyjnego w prawie budowlanym. W przypadku sporów o granice lub prawa do nieruchomości, konieczne może być postępowanie cywilne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa ilustruje konflikt sąsiedzki i pokazuje, jak ważne jest dokładne sprawdzenie stanu prawnego nieruchomości przed przystąpieniem do budowy, nawet jeśli dotyczy to niewielkiego fragmentu. Podkreśla prymat prawa własności.
“Nawet metr fundamentu na sąsiada może zablokować legalizację budowy. NSA wyjaśnia, dlaczego.”
Sektor
budownictwo
Lexedit Research — analiza prawna z AI
Zadaj pytanie prawne i otrzymaj dogłębną analizę opartą o orzecznictwo, przepisy i doktrynę. Agent AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne przepisy.
Analiza orzecznictwa
Wyszukiwanie i analiza orzeczeń sądów powszechnych, SN i NSA
Aktualne przepisy
Treść ustaw i kodeksów w brzmieniu na dowolną datę z ISAP
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II OSK 1702/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-10-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-09 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Wawrzyniak Anna Szymańska Jerzy Siegień /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 2404/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-02-09 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 49g, art. 49h, Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 2492 art. 184, art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Izabela Kucharczyk - Szczerba po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 2404/22 w sprawie ze skargi C. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 19 września 2022 r. nr 1010/2022 w przedmiocie zalegalizowania rozbudowy budynku 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz C. K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 lutego 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2404/22, po rozpoznaniu sprawy ze skargi C. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 września 2022 r., nr 1010/2022 w przedmiocie zalegalizowania rozbudowy budynku, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 1014 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") po rozpatrzeniu wniosku E. B. z 23 lipca 2021 r., decyzją z 15 lipca 2022 r., nr IOT/134/2022 orzekł o zalegalizowaniu w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości o nr ewid. [...], obr. [...] przy ul. K. w W.. Organ wskazał, że w dniu 25 stycznia 2022 r. przeprowadzono oględziny, podczas których ustalono, że na działkach nr ewid. [...] i [...] obr. [...] przy ul. K. usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy, parterowy, podpiwniczony z poddaszem nieużytkowym. Ustalono, że budynek jest przedwojenny, o konstrukcji tradycyjnej, murowany ze stropami Kleina szt. 2. Natomiast rozbudowany został w 1982 r. Do budynku bezpośrednio przylega od strony północnej budynek sąsiada (ul. K.), usytuowany na dz. nr ewid. [...]. Właścicielem lokalu nr [...] jest E. B. (wnioskodawca w sprawie), która oświadczyła, że działka nr [...] została wydzielona po 2000 r., a podział działek [...] i [...] miał miejsce w 2018 r. Po dokonaniu powyższych ustaleń PINB postanowieniem z 4 lutego 2022 r. nałożył na E. B. obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych: oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego; ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowalnego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania obiektu budowlanego. Żądane dokumenty E. B. przedłożyła w dniu 24 marca 2022 r. Z kolei w dniu 13 lipca 2022 r. przedłożyła aktualne rysunki stanu istniejącego budynku, tj.: inwentaryzację rzutów piwnicy i parteru oraz przekrój A/A. Odnosząc się natomiast do zarzutów C. K. (dalej: "skarżącego"), właściciela sąsiedniej nieruchomości nr [...], dotyczących kwestii posadowienia fragmentu fundamentu rozbudowanej części budynku mieszkalnego na jego działce, do której inwestor nie ma prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, PINB podniósł, że w dacie wykonania samowoli budowlanej przebieg granicy między nieruchomościami przy ul. R. [...] i [...] nie był uregulowany prawnie, a był jedynie umowny pomiędzy użytkownikami nieruchomości. Przebieg granicy wyznaczono dopiero później po obrysie ściany zewnętrznej rozbudowanej części budynku. Organ zauważył również, że właściciel nieruchomości zlokalizowanej przy ul. R. w W. jako inwestor uzyskał pozwolenie na budowę inwestycji polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Jak ustalono, przedsięwzięcie to graniczy bezpośrednio z samowolną rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. R. w W., a z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika także, że przedmiotowa inwestycja częściowo opiera się na kwestionowanym fragmencie fundamentu samowolnie rozbudowanego budynku. Pozostał więc jedynie fragment ok. 2 m fundamentu, który po podziale granic znalazł się na sąsiedniej nieruchomości. Tak więc zdaniem PINB kwestionowany fragment fundamentu, został praktycznie w całości zabudowany inwestycją, na którą uzyskano stosowne pozwolenie na budowę. Właściciel nieruchomości nr [...] ewentualnych roszczeń z tytułu korzystania z cudzej nieruchomości może zatem dochodzić na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie na drodze postępowania administracyjnego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył C. K. wnosząc o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z 19 września 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy przytaczając przepisy ustawy – Prawo budowlane stosowane w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym stwierdził, że nie wnosi zastrzeżeń do przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów legalizacyjnych, w tym do przedłożonego przez inwestora oświadczenia o przysługującym jej prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. [...]WINB zauważył, że przedmiotem sporu jest fragment fundamentu o długości ok. 1 m, gdyż pozostała część tego fundamentu została zabudowana inwestycją skarżącego. Wskazał, że nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie wpływu nieuregulowanego stanu prawnego z daty samowoli budowlanej na zakres badania tytułu prawnego inwestora do działek, na których posadowiona jest rozbudowa, gdyż w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym badanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno się odnieść do stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji samowoli budowlanej. Niemniej jednak [...]WINB stwierdził, że nie może to stanowić podstawy do żądania przedłożenia od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tego fragmentu znajdującego się na działce nr [...], gdyż jest to bardzo niewielki wystający fragment muru (zobrazowany na zdjęciu z czynności kontrolnych z 25 stycznia 2022 r.), którego niewielkie wymiary nie pozwoliły uprawnionemu geodecie ująć go na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej jako elementu przekraczającego granice działki. Tak więc z uwagi na zabudowanie pozostałej części muru przez budynek skarżącego, w ocenie [...]WINB, nie można było odmówić legalizacji samowoli. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył C. K. wnosząc o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazanym na wstępie wyrokiem z 9 lutego 2023 r. uznał skargę za zasadną i uchylił zarówno zaskarżoną decyzję [...]WINB, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał, że w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy PINB zobowiązany był do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, uregulowanego w przepisach art. 49f – 49i ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, z późn. zm.). Jednocześnie Sąd zauważył, że w sprawie poza sporem jest, iż część fundamentu samowolnej rozbudowy znajduje się na sąsiedniej działce o nr [...] należącej do skarżącego. W tej sytuacji w celu wydania decyzji legalizującej całą rozbudowaną część budynku konieczne było legitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomościami (wszystkimi działkami wydzielonymi geodezyjnie), na których ta samowola jest posadowiona. Przy czym jak podniósł Sąd, nie ma żadnego znaczenia, czy długość wystającego fragmentu muru na należącej do skarżącego działce o nr [...] wynosi 1 metr, 2 metry, czy 50 cm, skoro w sposób oczywisty zajmuje on część powierzchni tej działki i narusza w ten sposób prawo własności skarżącego. W sprawie istotne jest bowiem legitymowanie się odpowiednim prawem do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane na datę legalizacji samowoli w trybie uproszczonym. Nie ma więc znaczenia prawnego fakt, że przebieg działki nie był uregulowany w czasie wykonywania robót budowlanych w 1982 r. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wydanie decyzji legalizującej samowolę budowlaną w oparciu o art. 49i ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane wymaga złożenia przez E. B. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do wszystkich nieruchomości, na których zlokalizowana jest rozbudowana samowola, tj. również w odniesieniu do działki o nr [...]. Sąd wskazał zatem, że PINB rozpatrując ponownie wniosek E. B. zobowiązany będzie do wezwania inwestorki o uzupełnienie dokumentów o oświadczenie o dysponowaniu również działką nr [...] (w części obejmującej fragment fundamentu) na cele budowlane. Zauważył także, że organ musi mieć na uwadze, że uzyskanie takiego oświadczenia może wymagać zastosowania odpowiednio długiego terminu, o którym mowa w art. 49g ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, gdyż w przypadku braku porozumienia ze skarżącym E. B. może być zmuszona do wystąpienia na drogę postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ – [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: "p.p.s.a.", w zw. z art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i art. 49g, 49h i 49i ustawy – Prawo budowlane, poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności organu administracji publicznej oraz przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że w omawianej sprawie inwestor powinien wykazać się również prawem do dysonowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr ewid. [...], z uwagi na usytuowanie fragmentu fundamentu na działce sąsiedniej, podczas gdy wystający fragment jest niewielki, a jego wymiary nie pozwoliły uprawnionemu geodecie ująć go na inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej jako elementu przekraczającego granice działki; 2) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 49g, 49h i 49i ustawy - Prawo budowlane poprzez uwzględnienie skargi wniesionej przez C. K. pomimo tego, że organy nadzoru budowlanego wyjaśniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne i prawne oraz podjęły rozstrzygnięcie w trybie art. 49i ust. 1 pkt 1, ust. 2 ustawy - Prawo budowlane zgodnie z obowiązującymi przepisami; 3) art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu wadliwego wskazania co do dalszego trybu postępowania pomimo tego, że istniały przesłanki do oddalenia skargi C. K.. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi C. K. poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną organu złożył skarżący, wnosząc o jej oddalenie w całości, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Jednocześnie skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Pismem procesowym z 1 września 2023 r. swoje stanowisko w sprawie ze skargi kasacyjnej organu przedstawił też uczestnik postępowania – E. B.. Popierając skargę kasacyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi C. K.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w zw. z art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. i art. 49g, 49h i 49i ustawy – Prawo budowlane, bowiem Sąd pierwszej instancji w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy dokonał prawidłowej kontroli legalności działalności organu administracji publicznej oraz prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy, zasadnie przyjmując, że w omawianej sprawie inwestor powinien wykazać się również prawem do dysonowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do części działki nr ewid. [...]. Zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...], obr. [...] przy ul. K. w W. wykonana została w 1982 r. Natomiast w dniu 23 lipca 2021 r. E. B. złożyła do PINB wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Mając zatem na uwadze art. 49f ust. 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane, PINB zobowiązany był do wszczęcia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, gdyż od zakończenia budowy spornej rozbudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę upłynęło powyżej 20 lat, a wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego złożyła właścicielka obiektu budowlanego. Prawidłowo też PINB, zgodnie z art. 49g ustawy – Prawo budowlane, postanowieniem z 4 lutego 2022 r. nałożył na wnioskodawczynię obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów legalizacyjnych w postaci: 1) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które osoba występująca o legalizację samowoli budowlanej, składa pod rygorem odpowiedzialności karnej; 2) geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektu budowlanego; 3) ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazującej, czy stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowych lub zamierzonym sposobem użytkowania. Wnioskodawczyni żądane dokumenty przedłożyła w wyznaczonym terminie, przy czym oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane złożyła jedynie w odniesieniu do działki nr ewid. [...], w sytuacji gdy, co w sprawie jest bezsporne, część fundamentu samowolnej rozbudowy znajdowała się na działce o nr [...] należącej do C. K., a on nie wyraził zgody na dysponowanie własną nieruchomością na cele budowlane przez wnioskodawczynię. PINB stosownie do art. 49h ustawy - Prawo budowlane był zobowiązany zatem do sprawdzenia kompletności przedłożonych dokumentów legalizacyjnych, a w przypadku stwierdzenia ich nieprawidłowości, do wydania postanowienia o obowiązku usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że w celu wydania decyzji legalizującej rozbudowaną część budynku konieczne było legitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością, na której ta samowola została zrealizowana. Podkreślić należy, że prawo do zabudowy zostało w ustawie – Prawo budowlane mocno powiązane z wykazaniem przez inwestora uprawnień do dysponowania nieruchomością gruntową na cele budowlane. Potwierdzeniem tej tezy jest treść art. 4 tej ustawy, który stanowi: Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Skutkiem obowiązywania powyższej zasady prawnej jest art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane obligujący wnioskującego o wydanie pozwolenia na budowę do złożenia pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Pod tym pojęciem należy rozumieć w myśl art. 3 pkt 11 ww. ustawy tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Ponadto również w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym ustawodawca zadbał o spójność regulacji systemu prawa budowlanego z przepisami prawa cywilnego, bowiem do dokumentów legalizacyjnych nakazał zaliczyć oświadczenie, o którym mowa w powołanym art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o którym mowa w ww. przepisie, jest więc niezbędne, gdyż niedopuszczalne byłoby legalizowanie samowoli z naruszeniem prawa własności. Z powyższych przyczyn sprawa legalności wykonanych robót budowlanych nie może pomijać aspektów związanych z prawem inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ustalenie przez właściwy organ, że inwestor takim prawem nie dysponuje nie pozwala organowi nadzoru budowlanego uznać robót budowlanych za zgodne z obowiązującymi przepisami, co w konsekwencji w odniesieniu do robót budowalnych już zakończonych, uniemożliwia wydanie aktu legalizującego stwierdzoną samowolę. Bez znaczenia jest przy tym fakt, że w dacie popełniania samowoli budowlanej nie był uregulowany stan prawny nieruchomości (działka nr [...]), na której zrealizowano samowolę budowlaną, czy też fakt, że działka ta nie była jeszcze podzielona. Istotne jest bowiem to, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być badane według stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji samowoli budowlanej. A prawa takiego wnioskodawczyni w odniesieniu do działki nr [...], na której posadowiono fragment fundamentu spornej rozbudowy, nie wykazała. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że wielkość wystającego na sąsiednią działkę fragmentu fundamentu spornej rozbudowy nie ma znaczenia, jeśli w oczywisty sposób zajmuje on część powierzchni tej działki. Również podnoszona przez organy oraz wnioskodawczynię okoliczność, że niewielkie wymiary wystającego fragmentu muru nie pozwoliły uprawnionemu geodecie ująć go na inwentaryzacji powykonawczej jako elementu przekraczającego granice działki, nie zmienia faktu, że sporny fragment fundamentu rozbudowy znajduje się na działce nr [...], a tym samym naruszono prawo własności właściciela tej działki. A zatem to na stronie występującej z wnioskiem o legalizację w postępowaniu uproszczonym samowoli budowalnej ciąży obowiązek posiadania kompletu dokumentów, a w przypadku ich barku (i braku zgody sąsiada) wystąpienia na drogę postępowania sądowego w celu uzyskania prawa do dysponowania częścią nieruchomości. Okoliczność ta stanowi przesłankę do ewentualnego zawieszenie uproszczonego postępowania legalizacyjnego w związku z koniecznością uzyskania przez wnioskodawczynię prawa do dysponowania częścią nieruchomości, na której posadowiono fragment fundamentu spornej rozbudowy Jednocześnie zauważyć należy, że sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela powoływanego przez E. B. w piśmie procesowym z 1 września 2023 r. stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zawartego w nieprawomocnym wyroku z 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 173/22, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym należy uwzględnić treść art. 151 Kodeksu cywilnego, gdyż przepis ten może być zastosowany jedynie w postępowaniu przed sądem cywilnym. Mając zatem powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił obie wydane w sprawie decyzje organów nadzoru budowlanego. Tym samym z uwagi na powyższe ustalenia za niezasadne uznać należy także pozostałe zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 49g, 49h i 49i ustawy - Prawo budowlane. Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 141 § 4 w zw. z art. 151 p.p.s.a., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia zawarł prawidłowe wskazania co do dalszego trybu postępowania. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.