II OSK 1698/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną właścicieli lokali, uznając, że nie mieli oni interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, gdyż spór dotyczył kwestii cywilnoprawnych związanych z wadami lokali.
Właściciele lokali użytkowych w budynku wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, zarzucając istotne odstępstwa od projektu budowlanego i wady. Organy administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają statusu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie, a spór ma charakter cywilnoprawny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko o braku interesu prawnego skarżących w kontekście przepisów Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej właścicieli lokali użytkowych od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Wnioskodawcy zarzucali istotne odstępstwa od projektu budowlanego i wady budynku, twierdząc, że narusza to ich interes prawny. Organy administracji konsekwentnie odmawiały wszczęcia postępowania, powołując się na art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, który ogranicza krąg stron postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie do inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, uznając, że spór ma charakter cywilnoprawny i nie dotyczy kwestii objętych Prawem budowlanym. Naczelny Sąd Administracyjny, choć uznał, że art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie wyklucza całkowicie możliwości bycia stroną przez inne podmioty niż inwestor w postępowaniu o stwierdzenie nieważności, ostatecznie oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że w tej konkretnej sprawie żądanie stwierdzenia nieważności wynikało ze sporu cywilnego między sprzedawcą (inwestorem) a kupującymi (właścicielami lokali) dotyczącego wad nabytych lokali, a nie z naruszenia przepisów Prawa budowlanego. W związku z tym, wnioskodawcy nie byli legitymowani do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli spór dotyczy kwestii cywilnoprawnych związanych z wadami lokali nabytych od inwestora, a nie naruszenia przepisów Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego nie wyklucza całkowicie innych stron niż inwestor w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, to w tej konkretnej sprawie żądanie wynikało ze sporu cywilnego między sprzedawcą a kupującymi dotyczącym wad lokali, a nie z naruszenia przepisów Prawa budowlanego. W związku z tym, wnioskodawcy nie byli legitymowani.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 59 § ust. 7
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 59 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie może być inny podmiot niż inwestor, jeśli posiada interes prawny.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 59 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 50
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 51
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 49 § ust. 5
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 51 § ust. 4
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 5 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 61 § pkt 1 i 2
Ustawa - Prawo budowlane
P.b. art. 62 § ust. 1
Ustawa - Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciele lokali nie posiadają interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdy spór ma charakter cywilnoprawny dotyczący wad lokali.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym art. 59 ust. 7 P.b., poprzez błędne uznanie braku interesu prawnego i odmowę wszczęcia postępowania.
Godne uwagi sformułowania
nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie może być inny podmiot niż inwestor stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji żądanie stwierdzenia nieważności nie ma nic wspólnego z ochroną praw podlegających ochronie na gruncie Prawa budowlanego oraz że żądanie to było jednym z elementów sporu cywilnego pomiędzy sprzedawcą i kupującymi
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący sprawozdawca
Teresa Kobylecka
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, zwłaszcza w kontekście sporów cywilnoprawnych między inwestorem a nabywcami lokali."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której spór cywilnoprawny zdominował żądanie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. W przypadkach, gdy naruszenie Prawa budowlanego jest oczywiste i dotyczy interesu prawnego innych podmiotów, sytuacja może być inna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy rozgraniczają sferę prawa administracyjnego od cywilnego, nawet gdy dotyczą one tego samego obiektu budowlanego i decyzji.
“Kiedy spór o wady mieszkania staje się sprawą administracyjną? NSA wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1698/15 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2017-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-06-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mirosław Gdesz
Teresa Kobylecka
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2252/13 - Wyrok WSA w Warszawie z 2015-01-30
II OZ 1153/14 - Postanowienie NSA z 2014-11-05
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Teresa Kobylecka sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant: starszy asystent sędziego Anita Lewińska - Karwecka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. R.-B., C. B. i K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2252/13 w sprawie ze skargi B. R.-B., C. B. i K. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 stycznia 2015 r., sygnatura akt VII SA/Wa 2252/13, oddalił skargę B. R.-B., C. B. i K. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wyrok ten został wydany w następujących istotnych okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją z [...] kwietnia 2010 r. udzielił [...] F. Sp. z o.o. w O. pozwolenia na użytkowanie budynku biurowo-usługowego w O. przy ul. [...], pod warunkiem wykonania robót budowlanych (uporządkowania terenu – wywóz ziemi, wykonania prac wykończeniowych oraz naprawczych w miejscach uszkodzonej elewacji budynku) w zakreślonym terminie. Wnioskiem z 8 listopada 2012 r. B. R.-B., K. i C. B., [...] sp.j. w O., T. J. oraz M. i A. Ł. – właściciele lokali użytkowych w tym budynku – wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2010 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Podnieśli, że organ nadzoru budowlanego nie uwzględnił, że inwestor odstąpił w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zdaniem wnioskodawców, istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego polegają m.in. na zmianie kubatury budynku poprzez zmianę kształtu dachu, zmianie wysokości kalenicy głównej, wykonaniu w sposób niezgodny z projektem budowlanym wentylacji mechanicznej i odpływu z garażu podziemnego, wadliwym wykonaniu odwodnienia podjazdu do garażu, wadliwym wykonaniu izolacji pionowej budynku, niewystąpieniu o pozwolenie wodnoprawne dotyczące odprowadzania ścieków z odwodnienia posadzki garażu, naruszeniu warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego. W ocenie wnioskodawców organ nadzoru budowlanego w związku z tym był zobowiązany do wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] stycznia 2013 r., powołując się na art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, odmówił wnioskodawcom wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 2010 r. Organ administracji stwierdził, że stroną tak w postępowaniu zwykłym dotyczącym pozwolenia na użytkowanie, jak i w postępowaniu nadzwyczajnym, jest wyłącznie inwestor. Inne podmioty mogą jedynie legitymować się co najwyżej interesem faktycznym, który nie uprawnia ich do posiadania statusu strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie. Podmioty takie mogą natomiast dochodzić swoich praw na drodze postępowania cywilnego.
Na skutek zażalenia wnioskodawców, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] lutego 2013 r. uchylił postanowienie z [...] stycznia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając wszczęcia postępowania "nie wyjaśnił, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...].04.2010 r.". Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, "dla prawidłowego ustalenia stron tego postępowania nieważnościowego należało wyjaśnić, czy rzeczywiście decydujące znaczenie w tym względzie ma przepis art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego stanowiący unormowanie szczególne do art. 28 Kpa, czy też z uwagi na okoliczności sprawy krąg stron należy ustalić w oparciu o art. 28 Kpa.". Następnie organ wyjaśnił, że punktem wyjścia powinno być ustalenie, czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie "była wynikiem prawidłowego działania inwestora. W takiej sytuacji przymiot strony w sprawie przysługiwałby jedynie inwestorowi, na zasadzie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego.". Zdaniem organu odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, mimo podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zarzutów, nie wykazał, aby kwestionowane pozwolenie na użytkowanie było wynikiem prawidłowego postępowania inwestora.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] czerwca 2013 r. ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Powołując się na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2013 r. i zlecenie wyjaśnienia, czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie "była wynikiem prawidłowego działania inwestora" [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że "decyzja o pozwoleniu na użytkowanie (...) nie jest konsekwencją prowadzenia postępowania naprawczego z związku ze stwierdzonymi w trakcie inwestycji odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Decyzja ta została wydana po analizie dokumentacji przedłożonej przez inwestora, na podstawie przeprowadzonej kontroli, w trakcie której organ stopnia powiatowego przyjął, że zmiany wskazane w oświadczeniu kierownika budowy z dnia 18.02.2010 r., należy uznać za nieistotne. Na etapie zatem postępowania z wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku, analiza dokumentacji wykazała brak podstaw do negatywnego rozpatrzenia wniosku, ze względu na niestwierdzenie odstępstw istotnych, czego tut. organ nie kwestionuje.". Tym samym w tej sprawie jedyną stroną postępowania tak zwykłego, jak i nieważnościowego, jest inwestor, czyli [...] F. Sp. z o.o. w O., co oznacza, że wnioskodawcom należało odmówić wszczęcia postępowania.
W zażaleniu na postanowienie B. R.-B., K. i C. B., [...] sp.j. w O., T. J. oraz M. i A. Ł. zarzucili naruszenie art. 157 § 2, art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1, art. 138 § 2, art. 28, art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a. oraz art. 59 ust. 2 i 7 Prawa budowlanego. Podnieśli, że w dalszym ciągu organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i nie wykazał, że w tej sprawie warunkowe pozwolenie na użytkowanie było wynikiem prawidłowego postępowania inwestora. Ich zdaniem, inwestor w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę, dlatego nie mógł być jedyną stroną postępowania zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego. Niesłusznie zatem odmówiono im przymiotu strony i w konsekwencji niezasadnie odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2013 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Zaznaczył jednakże, że inne podmioty mogą brać udział w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na użytkowanie, ale pod warunkiem, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest skutkiem legalizacji samowoli budowlanej. W takim przypadku decyzja zezwalająca na użytkowanie kończy bowiem postępowanie naprawcze, w którym ochroną objęte są również interesy innych osób dysponujących interesem prawnym. Skoro nie stwierdzono – podczas obowiązkowej kontroli przeprowadzonej w dniu 2 kwietnia 2010 r. – istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją Starosty O. z [...] lutego 2008 r. projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (stwierdzono jedynie nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, natomiast w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego organ stwierdził jego zgodność z projektem architektoniczno-budowlanym), a w sprawie nie było prowadzone postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego, to wnioskodawcy nie są stronami w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie. Oznacza to konieczność odmowy wszczęcia z ich wniosku postępowania o stwierdzenie nieważności takiej decyzji.
Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli B. R.-B., K. i C. B., [...] sp. j. z siedzibą w O., T. J., M. i A. Ł. Skarżący stwierdzili, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zmodyfikował swoje uprzednio prezentowane w postanowieniu z [...] lutego 2013 r. stanowisko co do konieczności wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji, czy skarżący mogą występować jako strona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkowym pozwoleniu na użytkowanie. Wskazali, że wydana w sprawie decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest decyzją warunkową (warunkiem było wykonanie prac naprawczych, których przez przeszło trzy lata inwestor i jednocześnie większościowy właściciel oraz sprzedawca lokali użytkowych w biurowcu nie wykonał), że budowę zrealizowano z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkowało licznymi, istotnymi wadami biurowca (nieszczelny dach, wadliwe odwodnienie garażu podziemnego i podjazdu do garażu, wadliwe: izolacja pionowa, system wentylacyjny, klimatyzacyjny i grzewczy). W takiej sytuacji, w ocenie skarżących, nie mógł mieć zastosowania art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, gdyż wobec odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę mogło dojść do naruszenia interesu prawnego innych osób, którym należy zapewnić procesowe gwarancje ich ochrony. Skarżący wskazali także, że zgodnie z art. 5 ust. 2, art. 61 pkt 1 i 2 oraz art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, na właścicielach spoczywa obowiązek utrzymywania budynku w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczania do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Z tego również względu przysługuje im przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, gdyż inwestor nie jest zainteresowany przeprowadzeniem prac naprawczych.
Prawomocnym postanowieniem z 11 kwietnia 2014 r. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę [...] sp. j. w D., T. J., A. Ł. i M. Ł. z uwagi na nieuiszczenie wpisów sądowych.
Oddalając skargę pozostałych skarżących Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zasadnie odmówiono wnioskodawcom wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż nie przysługiwał im przymiot strony. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, i że przepis ten zawęża krąg podmiotów mogących być stroną postępowania w stosunku do definicji strony wynikającej z art. 28 k.p.a. Zdaniem Sądu, ograniczenie to rozciąga się również na postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych dotyczących decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jednocześnie podkreślił, że dyspozycja art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko w stanie prawnym i faktycznym, w którym inwestor uprzednio uzyskał pozwolenie na budowę, a następnie realizuje proces budowlany zgodnie z pozwoleniem. Tylko w takim przypadku można bowiem uznać, że interesy innych podmiotów, które były eksponowane i podlegały ocenie we wcześniejszych etapach szeroko pojmowanego procesu budowlanego, nie zostaną naruszone. Istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę skutkuje naruszeniem warunków pozwolenia i w konsekwencji może naruszać interesy innych osób, dlatego potrzebna jest procesowa gwarancja ochrony tych interesów. W tej sprawie Sąd, podzielając stanowisko organów nadzoru, stwierdził, że sporny obiekt został zrealizowany na podstawie decyzji Starosty O. z [...] lutego 2008 r. o pozwoleniu na budowę (zmienionej decyzją tego organu z [...] lutego 2010 r.) i że w stosunku do tej inwestycji nie było prowadzone postępowanie naprawcze w oparciu o art. 50-51 Prawa budowlanego, którego wynikiem miałoby być pozwolenie na użytkowanie. W tej sytuacji nie można mówić o interesie prawnym innych podmiotów niż sam inwestor i ustalać krąg stron w oparciu o art. 28 k.p.a.
W skardze kasacyjnej B. R.-B., C. B. i K. B. zarzucili naruszenie:
- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi zamiast uchylenia postanowień organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych albo art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych,
- art. 8 i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezzasadne i niezrozumiałe zmodyfikowanie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym postanowieniu swojego wcześniej przedstawionego w postanowieniu z [...] lutego 2013 r. stanowiska co do wyjaśnień, jakie powinien podjąć organ pierwszej instancji aby ustalić, czy skarżący mogą występować jako strona w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkowym pozwoleniu na użytkowanie,
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia, czy w tej sprawie znajdzie zastosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego, oraz czy skarżący mają interes prawny we wszczęciu postępowania, mimo tego, że z załączonych do wniosku o wszczęcie postępowania dowodów wynika, że miały miejsce istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę, co wyłącza stosowanie art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego i umożliwia wystąpienie jako strony postępowania – na podstawie art. 28 k.p.a. – również innych podmiotów, w tym właścicieli, których interesy zostały naruszone na skutek wydania pozwolenia na użytkowanie z naruszeniem przepisów i pomimo istotnych odstępstw w trakcie realizacji inwestycji od udzielonego pozwolenia na budowę,
- art. 28, art. 61 § 1 i art. 61a § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie mają interesu prawnego z zaskarżeniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] kwietnia 2010 r., pomimo tego, że na właścicielach spoczywają obowiązki wynikające z art. 5 ust. 2, art. 61 pkt 1 i 2 i art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego,
- art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej warunkowego pozwolenia na użytkowanie może być wyłącznie inwestor, podczas gdy decyzja ta jest decyzją warunkową ("przedłużoną już dwukrotnie o dwa lata"), budowę przeprowadzono z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, a inwestor i jednocześnie większościowy właściciel oraz sprzedawca lokali użytkowych w biurowcu nie jest zainteresowany przeprowadzeniem postępowania naprawczego i nie przeprowadził robót naprawczych i wykończeniowych w podanym i następnie przedłużanym okresie (początkowo na dzień 31 grudnia 2011 r., następnie do dnia 31 grudnia 2012 i ostatecznie do dnia 31 grudnia 2013 r.),
- art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że dopiero w przypadku, gdyby było formalnie wszczęte i prowadzone postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego można by mówić o interesie prawnym właścicieli lokali w zaskarżeniu pozwolenia na użytkowanie i ustalać krąg stron w oparciu o art. 28 k.p.a.
W oparciu o powyższe podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna, gdyż zaskarżony wyrok, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W ocenie NSA, art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 243 z 2010 r., poz. 1623 ze zm.) nie stoi na przeszkodzie uznaniu, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie może być inny podmiot niż inwestor. W tym zakresie orzecznictwo nie jest co prawda jednolite, ale przyjmuje się też, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (tak w wyroku NSA z 12 stycznia 1994 r., sygnatura akt II SA 2164/92, opublikowanym w ONSA z 1995 r., nr 1, poz. 32 oraz w wyroku NSA z 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 201/15). Mogą więc wystąpić takie sytuacje, które polegać będą na tym, że w interesie prawnym innego podmiotu niż inwestor będzie podważenie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Nie można zatem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego opierać na stwierdzeniu, że podmiot wnoszący o stwierdzenie nieważności takiej decyzji nie jest inwestorem. Nie można też takiego postanowienia ograniczać do badania, czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest wynikiem postępowania legalizacyjnego lub naprawczego. W ocenie NSA, nie tylko bowiem w przypadku wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w wyniku tego rodzaju postępowań (art. 49 ust. 5 i art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego) legitymowanym do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie może być podmiot inny niż inwestor. Zdaniem NSA, w każdym przypadku, gdy został złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego konieczna jest ocena, czy żądanie to pochodzi od strony legitymowanej, czyli takiej, która w myśl art. 28 k.p.a. żąda czynności organu administracji (wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego) ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Mając powyższe na uwadze organy administracji powinny były w rozpoznawanej sprawie przede wszystkim wziąć pod uwagę to, że z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego wystąpiły podmioty, które są właścicielami lokali stanowiących odrębne nieruchomości, znajdujących się w budynku, którego dotyczy to pozwolenie na użytkowanie oraz w związku z tym także współwłaścicielami części wspólnych tego budynku. Organy administracji powinny były też uwzględnić to, że jak wynika z treści żądania stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, żądanie to było spowodowane sporem pomiędzy wnoszącymi o stwierdzenie nieważności, a inwestorem co do wad lokali i części wspólnych nabytych przez nich od inwestora. W tych okolicznościach było więc oczywiste, że żądanie stwierdzenia nieważności nie ma nic wspólnego z ochroną praw podlegających ochronie na gruncie Prawa budowlanego oraz że żądanie to było jednym z elementów sporu cywilnego pomiędzy sprzedawcą i kupującymi w związku z roszczeniami z tytułu wad rzeczy sprzedanej. Mając to na uwadze trafne było uznanie, że wnoszący o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego nie byli do tego legitymowani. W konsekwencji zgodne z prawem było postanowienie organu administracji, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Tym samym wyrok Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę na takie postanowienie, nie narusza prawa.
Oceny tej nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, które pomijają wskazaną istotną okoliczność, mianowicie to, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie złożone zostało przez właścicieli lokali stanowiących odrębne nieruchomości, znajdujących się w budynku, którego dotyczy pozwolenie na użytkowanie, oraz współwłaścicieli części wspólnych w tym budynku, którzy pozostają z inwestorem w sporze cywilnym, co do roszczeń związanych z wadami nabytych od niego lokali.
Mając powyższe na uwadze NSA na mocy art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) skargę kasacyjną oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI