II OSK 1693/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu T.M. uprawnień kombatanckich. Organ administracji oparł swoją decyzję na piśmie Ministerstwa Sprawiedliwości, które wskazywało, że T.M. w latach 1952-1953 pełnił funkcję Naczelnika Wydziału Prokuratury Wojewódzkiej nadzorującego postępowania dotyczące przestępstw przeciwko ustrojowi. WSA uznał, że piśmo to stanowiło wystarczający dowód i że stanowisko to było związane ze stosowaniem represji. T.M. zarzucał m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego oraz naruszenie prawa do obrony. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, a jedynie oparł się na piśmie Ministerstwa Sprawiedliwości. Brak prawidłowo ustalonego stanu faktycznego skutkował niewłaściwym zastosowaniem przepisów ustawy o kombatantach. NSA uznał również, że udział asesora w składzie orzekającym WSA nie stanowił podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania WSA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaNaruszenie przez organ administracji obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na niezweryfikowanych informacjach, a także kwestie związane z interpretacją przepisów o uprawnieniach kombatanckich.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kombatantach i okresem PRL. Kwestia udziału asesorów w składzie orzekającym jest już ugruntowana orzecznictwem TK.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej może oprzeć decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich wyłącznie na piśmie informacyjnym Ministerstwa Sprawiedliwości, bez przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie może oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na piśmie informacyjnym, które nie zastępuje postępowania dowodowego. Informacje zawarte w takim piśmie powinny zostać zweryfikowane odpowiednim materiałem dowodowym.
Uzasadnienie
NSA uznał, że brak prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, wynikający z oparcia się jedynie na piśmie Ministerstwa Sprawiedliwości, skutkował niewłaściwym zastosowaniem przepisów ustawy o kombatantach.
Czy pełnienie funkcji Naczelnika Wydziału Prokuratury Wojewódzkiej nadzorującego postępowania dotyczące przestępstw przeciwko ustrojowi w latach 1952-1953 jest równoznaczne z pełnieniem funkcji związanej ze stosowaniem represji w rozumieniu ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA uznał, że piastowanie stanowiska naczelnika wydziału specjalnego prokuratury wojewódzkiej w okresie 1950-1956 było nierozerwalnie związane ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości RP, nawet jeśli prokurator nie nadzorował bezpośrednio czynności śledczych.
Uzasadnienie
NSA powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA oraz przepisy regulujące zadania wydziałów specjalnych prokuratury powszechnej w latach 1950-1956, wskazując, że obowiązek sprawowania merytorycznego nadzoru nad śledztwami prowadzonymi przez UB był nierozerwalnie związany ze stosowaniem represji.
Czy udział asesora sądowego w składzie orzekającym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział asesora sądowego, któremu powierzono pełnienie czynności sędziowskich na podstawie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności postępowania, nawet w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niekonstytucyjność przepisów regulujących status asesorów sądów powszechnych.
Uzasadnienie
NSA oparł się na stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przyznającego kompetencje do powierzania asesorowi sądowemu pełnienia czynności sędziowskich nie może stanowić podstawy do kwestionowania udziału asesora w wydawaniu wyroków w okresie obowiązywania niekonstytucyjnego przepisu.
Przepisy (44)
Główne
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.komb. art. 25 § 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób wymienionych w art. 21 ust. 2 pkt 1, 3 i 4, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3.
u.komb. art. 21 § 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Definicja osoby, która w latach 1944-1956 była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w jednostkach organizacyjnych lub na stanowiskach związanych ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, w tym w organach prokuratury.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 14 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.komb. art. 21 § 3
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Okoliczności wyłączające stosowanie przepisów art. 21 ust. 2, np. skierowanie do służby przez organizacje niepodległościowe.
rozp. PRM art. 7
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień
rozp. PRM § 6
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień
rozp. PRM § 8
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 45 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 42 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.a. art. 26 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.s.a. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 193 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 203 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
dekret art. 22
Dekret z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa
dekret art. 36
Dekret z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa
dekret art. 37
Dekret z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczególnie niebezpiecznych w okresie odbudowy państwa
dekret art. 5 § 1
Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. o odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego
dekret art. 5 § 2
Dekret z dnia 22 stycznia 1946 r. o odpowiedzialności za klęskę wrześniową i faszyzację życia państwowego
k.k. art. 125 § 2
Kodeks karny z 1932 r.
ustawa
Ustawa z dnia 5 kwietnia 1955 r. o przekazaniu sądom powszechnym dotychczasowej właściwości sądów wojskowych w sprawach karnych
uchwała Sejmu
Uchwała Sejmu z dnia 16 listopada 1994 r.
ustawa art. 7 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw
ustawa art. 6 § 1
Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw
ustawa art. 6 § 2
Ustawa z dnia 28 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw
ustawa
Ustawa z dnia 4 marca 1999 r.
uchwała RP art. 1 § d
Uchwała Rady Państwa nr 82/50 z 21 września 1950 r. o tymczasowym statucie organizacyjnym Prokuratury RP
ustawa
Ustawa z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów k.p.k.
zarządzenie § XIII lit. e
Zarządzenie Generalnego Prokuratora z dnia 15 maja 1952r. o tymczasowym regulaminie urzędowania Prokuratury RP
Konstytucja RP art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 176 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 67 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie przeprowadził wystarczającego postępowania dowodowego, opierając się jedynie na piśmie Ministerstwa Sprawiedliwości. • Brak prawidłowo ustalonego stanu faktycznego skutkował niewłaściwym zastosowaniem przepisów ustawy o kombatantach. • Naruszenie prawa do obrony poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych i brak zapewnienia możliwości obrony.
Odrzucone argumenty
Pełnienie funkcji naczelnika wydziału prokuratury w latach 1952-1953 było związane ze stosowaniem represji. • Udział asesora w składzie orzekającym WSA nie stanowił podstawy do nieważności postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Piastowanie tego stanowiska było więc nierozerwalnie związane ze stosowaniem represji wobec osób podejrzanych lub skazanych za działalność podjętą na rzecz suwerenności i niepodległości R.P. • W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Kierownik Urzędu nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia wyłącznie na wskazanym piśmie z Ministerstwa Sprawiedliwości • Brak prawidłowo ustalonego stanu faktycznego skutkuje niewłaściwym zastosowaniem art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. b ustawy o kombatantach
Skład orzekający
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący
Alicja Plucińska - Filipowicz
sędzia
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przez organ administracji obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia na niezweryfikowanych informacjach, a także kwestie związane z interpretacją przepisów o uprawnieniach kombatanckich."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kombatantach i okresem PRL. Kwestia udziału asesorów w składzie orzekającym jest już ugruntowana orzecznictwem TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, takich jak obowiązek dowodowy organu, oraz historycznego kontekstu PRL i represji, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych historią.
“Czy pismo z ministerstwa wystarczy, by odebrać uprawnienia kombatanckie? NSA: Nie bez dowodów!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.