II OSK 1691/21

II OSK 1691/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-02
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek
Mirosław Gdesz
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 1420/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-02-18
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Robert Sawuła (spr.), Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia WSA (del.) Mirosław Gdesz, Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk, po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1420/20 w sprawie ze skargi D.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2020 r. nr DON.7200.263.2019.AGP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 18 lutego 2021 r., VII SA/Wa 1420/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę D.A. (inwestor) na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z 1 czerwca 2020 r., znak DON.7200.263.2019.AGP w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Warszawskiego Zachodniego (PINB) decyzją z 31 października 2017 r., nr 479/17, nakazał M.W. i D.A. (inwestorzy) rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem na nieczystości płynne, usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb [...], przy ul. [...] w [...], zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) decyzją z 16 stycznia 2018 r., nr 78/18. WSA w Warszawie prawomocnym postanowieniem z 21 sierpnia 2018 r., VII SA/Wa 729/18, odrzucił skargę inwestora na w/w decyzję organu wojewódzkiego.
2.2. W wyroku VII SA/Wa 1420/20 przywołano, że inwestor wniósł następnie o stwierdzenie nieważności decyzji MWINB z 16 stycznia 2018 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji nakazowej PINB z 31 października 2017 r. W treści wniosku wskazał na obarczenie decyzji wadą rażącego naruszenia prawa, w szczególności, że organy nie zbadały wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do niewłaściwego jej rozstrzygnięcia. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku GINB decyzją z 24 kwietnia 2020 r. odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji. Następnie GINB decyzją z 1 czerwca 2020 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm., K.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku inwestora o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję wydaną w I instancji.
2.3. Wyrokując w sprawie kolejno wskazano na motywy rozstrzygnięcia GINB. Jak podano, przedmiotowe postępowanie dotyczy wybudowanego przez inwestorów budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem na nieczystości płynne. W toku procesu inwestycyjnego zawiadomieniem z 23 maja 2013 r. inwestorzy poinformowali o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania omawianego obiektu. Podstawą spornej inwestycji była decyzja Starosty Warszawskiego Zachodniego o pozwoleniu na budowę nr 3/11 z 4 stycznia 2011 r., którą uznano następnie za sfałszowaną. Następnie, postanowieniem z 29 grudnia 2015 r., nr 473/15, PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie spornego budynku i nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia określonych dokumentów. Po przeanalizowaniu zgromadzonych dokumentów PINB postanowieniem z dnia 28 września 2016 r., nr 335/16, nałożył na inwestorów opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 złotych i zobowiązał do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Na wniosek inwestorów Wojewoda Mazowiecki umorzył opłatę legalizacyjną w wysokości 20 000 złotych i odmówił rozłożenia na raty pozostałej kwoty, a także odmówił odroczenia terminu płatności we wskazanej części. Z pisma Mazowieckiego Urzędu Wojewódzkiego z 11 października 2017 r. wynika, że inwestorzy nie uiścili wymaganej opłaty legalizacyjnej. Stąd też PINB – działając na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. , uPb) wydał decyzję o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze zbiornikiem na nieczystości płynne, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a MWINB utrzymał ją następnie w mocy.
2.4. W wyroku przywołano, iż GINB ocenił, że organy nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowej samowoli budowlanej prawidłowo zastosowały procedurę zawartą w art. 48 uPb, która przewiduje możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego zgodnego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie naruszającego przepisów w tym techniczno-budowlanych, po spełnieniu określonych przesłanek polegających na dostarczeniu dokumentów niezbędnych do legalizacji w określonym terminie i uiszczeniu opłaty legalizacyjnej w odpowiedniej wysokości. GINB nie zauważył zarazem występowania którejkolwiek z kwalifikowanych wad naruszenia prawa, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. Organ centralny wyjaśnił, że postępowanie nadzorcze nie stanowi kontynuacji zwykłego postępowania administracyjnego, lecz służy ustaleniu czy decyzja poddana badaniu w postępowaniu nieważnościowym, dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Strona nie może zatem oczekiwać ponownego sprawdzenia w postępowaniu nadzwyczajnym, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania ocenianej decyzji, w tym czy zachowane zostały wszystkie wymogi proceduralne. Co więcej, z akt sprawy wynika, że budowa przedmiotowego budynku realizowana była w latach 2011-2013 w całości na podstawie sfałszowanego pozwolenia na budowę, które nie można uznać za decyzję administracyjną. Inwestor nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, które miałyby istotne znaczenie dla sprawy, a które zostały pominięte przez organ nadzoru budowlanego.
3.1. Skargę na decyzję GINB wniósł inwestor, domagając się jej uchylenia oraz wstrzymania jej wykonania. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak zbadania w wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i braku stwierdzenia nieważności decyzji PINB i MWINB mimo rażącego naruszenia przez nie przepisów prawa.
Inwestor podniósł, że organ nie dokonał ponownej analizy akt sprawy, referując jedynie stan faktyczny znany z uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Nie odniósł się jednak do zarzutów w sposób merytoryczny, jedynie je negując bez poparcia żadnymi faktami. Zdaniem inwestora organ nadzorczy w żadnym, nawet minimalnym zakresie nie dokonał zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, ani nie odniósł się w pełni do materiału już w aktach zgromadzonego. Nie odpowiedział również na żaden z podniesionych przez skarżącego zarzutów, a także nie sformułował jakiegokolwiek uzasadnienia swojej decyzji, posługując się jedynie ogólnymi twierdzeniami.
3.2. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
3.3. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2004 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) skargę oddalił.
3.4. W motywach tego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że okolicznością bezsporną pozostaje, że inwestorzy nie uiścili wymaganej opłaty legalizacyjnej. Z wyjaśnień tegoż sądu wynika, że zgodnie z art. 48-49a oraz art. 49b uPb, uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest jednym z warunków pozytywnego dla inwestora zakończenia sprawy mającej na celu legalizację samowoli budowlanej. Natomiast nieuiszczenie opłaty w terminie, ustalonym zgodnie z zasadą określoną w art. 59g ust. 2 wyżej wymienionej ustawy ani w terminach wynikających z ewentualnych decyzji o ulgach w jej spłacie (odroczenie terminu płatności, rozłożenie na raty), skutkuje wydaniem, na podstawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy, decyzji o rozbiórce. Procedura legalizacji samowoli budowlanej poprzedza wydanie decyzji o rozbiórce, która to decyzja jest wydawana dopiero w sytuacji niedopełnienia przez inwestora warunków koniecznych legalizacji.
3.5. Sąd wojewódzki podkreślił, że zainicjowane przez inwestora postępowanie nadzwyczajne w trybie art. 156 § 1 K.p.a., nie jest, wbrew intencjom skargi, kolejną instancją rozpatrującą prawidłowość wydanego nakazu rozbiórki. Zdaniem tegoż sądu organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, nie prowadziły dodatkowego postępowania dowodowego ze względu na nadzwyczajny tryb postępowania w jakim rozstrzygały zagadnienie prawne, dając temu wyraz w uzasadnieniu wydanych decyzji. Tym samym za nieuzasadnione uznano zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. W ocenie sądu a quo uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia nadto wymogi art. 107 § 3 K.p.a.
3.6. WSA w Warszawie postanowieniem z 30 września 2020 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji PINB z 31 października 2017 r. NSA postanowieniem z 13 stycznia 2021 r., II OZ 1165/20, uchylił w/w postanowienie i wstrzymał wykonanie decyzji PINB z 31 października 2017 r.
4.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł inwestor zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając to orzeczenie w całości i zarzucił naruszenie:
1) art. 3 § 1 i art. 151 Ppsa poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, w której zastosowaniu podlegał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa;
2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ administracyjny przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy, tj.:
a. naruszenia art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez brak zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które doprowadziło do:
b. naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez "utrzymanie w mocy decyzji GINB", w konsekwencji brak stwierdzenia nieważności decyzji PINB i brak stwierdzenia nieważności decyzji MWINB, pomimo rażącego naruszenia przez przedmiotowe decyzje przepisów prawa, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 uPb, a w odniesieniu do decyzji MWINB, również art. 138 § 2 K.p.a., które to naruszenia skutkują ich nieważnością.
4.2. Wobec powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie wnosi o: przyjęcie skargi do rozpoznania; zmianę wyroku WSA poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji GINB, jak również poprzedzającej jej decyzji I instancji w całości, oraz przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania; ewentualnie, z ostrożności procesowej uchylenie wyroku WSA w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zwrot kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych.
4.3. Zdaniem inwestora, zarówno PINB, jak i MWINB zupełnie pominęły istniejące i znajdujące się w aktach pozwolenie na budowę, które mogło stanowić podstawę orzekania i zastosowania środka mniej daleko idącego niż rozbiórka budynku. GINB ograniczył się w uzasadnieniu skarżonych decyzji do zreferowania podstaw orzekania w postępowaniu nadzorczym, stanu prawnego - treści przepisów odnoszących się do niniejszego postępowania oraz stanu faktycznego w wersji ustalonej przez organy I i II instancji. Arbitralnie wskazał, że stan faktyczny i prawny w sprawie został ustalony prawidłowo, w związku z czym brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności skarżonych w tym postępowaniu decyzji. Nie odniósł się do zgromadzonych w sprawie konkretnych dowodów, a w szczególności do wspomnianego pozwolenia na budowę. Tym samym, nawet w minimalnym zakresie przewidzianym dla postępowania nadzorczego nie dokonał zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
4.4. W piśmie procesowym z 21 czerwca 2021 r. wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. W jej trakcie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wnosił i wywodził, jak w środku odwoławczym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (tekst jednolity Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
5.2. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które – zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Sąd, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).
5.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiona w przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa).
5.4. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 i art. 151 Ppsa, przez jego błędne zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji, w której zastosowaniu podlegał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazać należy, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa oraz art. 151 Ppsa mają charakter wynikowy, co oznacza, że określają one jedynie w sposób formalny treść rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej w zależności od tego, czy organy administracji publicznej dopuściły się takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, czy też do takiego naruszenia nie doszło. I tak, odpowiednio, zastosowanie przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa jest za każdym razem rezultatem uznania, że w sprawie zaistniało tego rodzaju naruszenie przepisów postępowania, które – nie stanowiąc podstaw do wznowienia postępowania – uzasadniałoby wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego przejawu działania administracji publicznej (decyzji lub postanowienia). Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji publicznej, to nie może stosować tego przepisu. Wówczas zastosowanie ma art. 151 Ppsa. W przedmiotowej sprawie WSA w Warszawie zastosował art. 151 Ppsa, uznając zarzuty skargi za nieusprawiedliwione. Z kolei przepis art. 3 § 1 Ppsa jest normą o charakterze ustrojowym i wyznacza zakres kognicji sądów administracyjnych. Oznacza to, że nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Nie stanowi podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie.
5.5. Niezasadnie sądowi wojewódzkiemu zarzucono również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i art. 80 K.p.a.
Rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz uzasadnienie w sposób przewidziany w art. 107 § 3 K.p.a. wydanej decyzji. Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że prawidłowo sąd I instancji ocenił, że organy prowadzące postępowanie tym standardom sprostały. Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 K.p.a. wymaga natomiast wykazania, że uchybiono zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej, niż przyjęta przez organy doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Dokonana ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami, lub gdy rozumowanie wykracza poza reguły logiki, albo wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględniając związku przyczynowo-skutkowego. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wskazano jednak, na czym konkretnie - poza odmienną - od przyjmowanej przez skarżącego kasacyjnie oceną ustalonych okoliczności faktycznych, polega zarzucane naruszenie przepisów postępowania. W tej sytuacji zarzuty naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i art. 80 K.p.a. nie mógł przynieść pożądanego skutku.
5.6. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., pomimo podniesienia naruszenia przez organy nadzoru budowlanego art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w stopniu mającym skutkować nieważnością kontrolowanej decyzji w zakresie naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 48 ust. 1 uPb poprzez wydanie decyzji PINB o nakazie rozbiórki opisanego na wstępie budynku mieszkalnego, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Przede wszystkim, podzielić należy stanowisko sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym, kwestionowana decyzja nakazująca rozbiórkę nie jest dotknięta wadami skutkującymi nieważność decyzji. Z treści wniosku oraz stanowiska inwestora prezentowanego w postępowaniu nadzorczym i sądowym wynika, że powoływał i powołuje się na wadę w postaci rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Naruszenie to związane było – jego zdaniem – z tym, że decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 K.p.a., ponieważ organy nie zbadały wszystkich okoliczności sprawy, co doprowadziło do niewłaściwego rozstrzygnięcia sprawy.
Pojęcie rażącego naruszenia prawa nie zostało w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zdefiniowane. W orzecznictwie i piśmiennictwie akcentowane są różne aspekty tego pojęcia, w zależności od okoliczności sprawy oraz rodzaju i wagi badanego naruszenia, na tle podstawy materialnej, procesowej, czy też ustrojowej, rozstrzygnięcia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z poglądem, zasygnalizowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, według którego, rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne i bezsporne. O naruszeniu prawa w sposób rażący można powiedzieć, gdy określony akt administracyjny został wydany wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisach prawa, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub nałożono obowiązki. W związku z tym, naruszenie prawa ma cechę "rażącego" wtedy, gdy czynności postępowania organu lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej, a działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego (zob.: Małgorzata Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el 2022, III. Przesłanki stwierdzenia nieważności. Brak podstawy prawnej i rażące naruszenie prawa jako przyczyna nieważności.C.7, za wyrokiem WSA w Gdańsku z 18 września 2018 r., II SA/Gd 333/18).
Decyzja MWINB z 16 stycznia 2018 r. i utrzymana nią w mocy decyzji PINB z 31 października 2017 r., nie są obarczone wadą rażącego naruszenia prawa w zakresie przepisów prawa, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. co do zaniechania zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, które – zdaniem inwestora – doprowadzić miało do naruszenia art. 48 ust. 1 uPb poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie całkowitej rozbiórki budynku, podczas gdy większość budynku objęta była ważnym i aktualnym pozwoleniem na budowę. Rację miał bowiem GINB, że postępowanie nadzorcze nie stanowi kontynuacji zwykłego postępowania administracyjnego, zakończonego ocenianą decyzją, lecz służy jedynie ustaleniu, czy decyzja ta, a nie całe postępowanie poprzedzające jej wydanie, dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Nie można zatem oczekiwać ponownego sprawdzenia w postępowaniu nadzwyczajnym, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki do wydania ocenianej decyzji nakazowej, w tym czy zachowane zostały wszystkie wymogi proceduralne, lecz czy decyzja ta nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami prawa określającymi te przesłanki, bądź też, czy jest dotknięta innymi wadami prawnymi określonymi w przepisach. Jak wynika z akt sprawy budowa przedmiotowego budynku mieszkalnego realizowana była w latach 2011-2013 w całości na podstawie takiego pozwolenia na budowę, które nie można uznać za decyzję administracyjną. Innymi słowy, nie sposób uznać, aby sfałszowane pozwolenie na budowę stanowiło podstawę do wdrożenia innej procedury niż określona w art. 48 uPb. Skarżący kasacyjnie nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, które miałyby istotne znaczenie dla sprawy, a które zostały pominięte, co miałoby stanowić naruszenie art. 7 i 77 § 1 K.p.a.
5.7. Budowa ww. budynku mieszkalnego wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor de facto i de iure nie posiadał. W związku z tym organy nadzoru budowlanego w stosunku do przedmiotowej samowoli budowlanej prawidłowo zastosowały procedurę zawartą w art. 48 uPb, która przewidywała możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego zgodnego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie naruszającego przepisów w tym techniczno-budowlanych po spełnieniu określonych przesłanek polegających na dostarczeniu dokumentów niezbędnych do legalizacji w określonym terminie i uiszczeniu opłaty legalizacyjnej w odpowiedniej wysokości. W świetle powyższego zatem trudno podzielić - sugerowane przez stronę postępowania - stanowisko, że MWINB z 16 stycznia 2018 r. wydana w przedmiocie rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego zapadła z rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz art. 48 uPb.
5.8. W konsekwencji wydanie decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 uPb, w sytuacji, w której inwestorzy wykonali roboty bez wymaganego pozwolenia oraz nie wykonali obowiązków nałożonych postanowieniem opartym na art. 48 ust. 2 i 3 uPb, nie stanowiło naruszenia prawa. W konsekwencji, nie ma mowy o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
5.9. Z wyżej wymienionych powodów dla wyniku sprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie mógł mieć znaczenia również zarzut ewentualnego naruszenia przez sąd I instancji przepisu art. 138 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.
6. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu.