II OSK 1690/06

II OSK 1690/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/
Ewa Dzbeńska
Małgorzata Jaśkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne
Kombatanci
Sygn. powiązane
II SA/Sz 1182/05 - Wyrok WSA w Szczecinie z 2006-03-01
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3 par. 2 i art. 141 par. 4, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1182/05 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje ze środków budżetowych - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata I. F. z Kancelarii Adwokackiej w S. przy ul. [...] kwotę 120 zł ( słownie: sto dwadzieścia) złotych oraz kwotę 26,40 (słownie: dwadzieścia sześć złotych czterdzieści groszy) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 1182/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę K. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich .
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy . Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił K. S. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu osadzenia w obozie przesiedleńczym.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że strona nie przedstawiła dostatecznych dowodów podlegania represjom w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanej wyżej ustawy, w szczególności analiza przedłożonych przez stronę dokumentów nie wykazała, iż strona przebywała w obozie przejściowym w [...]i.
W dniu [...] marca 2004 r. K. S. wniósł o ponowne rozparzenie sprawy rozstrzygniętej powyższa decyzją.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż bezspornym jest, że K. S. został wysiedlony z rodzinnej miejscowości K. do miejscowości G. Z.. Okoliczność ta wynika z załączonej do akt ankiety kierowanej do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych w Ł., a nadto została potwierdzona przez wszystkich świadków. Strona w swoim życiorysie zamieściła informację, iż przebywała w obozie przesiedleńczym w Ł. przy ul. [...], do którego została skierowana z innego obozu znajdującego się również w Ł., a na fakt ten organ pierwszej instancji nie zwrócił uwagi. Organ zwrócił uwagę, że już pomiędzy oświadczeniami strony, zawartymi w jej życiorysie i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy istnieją rozbieżności, dotyczące okoliczności wysiedlenia jej wraz z rodziną.
K. S. podał, iż do obozu w Ł. przy ul. [...] trafił z innego obozu, znajdującego się również w tym mieście, którego nazwy jednak nie wskazał, podkreślając jednocześnie, iż przed obozem na ul. [...] osadzony został w trzech różnych obozach, a z Ł. następnie przetransportowany został w okolice województwa [...]. W postępowaniu odwoławczym K. S. nadmienił, iż najpierw znajdował się w Ł. przy ul. [...]j, a następnie przy ul. [...]. Organ uznał, iż oświadczenia strony składane w toku całego postępowania - są niespójne, nielogiczne i niekonsekwentne, a przy tym nie korelują z pozostałym materiałem dowodowym, uznanym przez organ za wiarygodny. Organ wskazał, iż pismo nadesłane przez stronę (wystawione przez Archiwum Państwowe w Ł. Nr [...] z dnia [...] marca 2005r.), nie potwierdza pobytu strony w obozie przesiedleńczym w .Ł.
W celu wyjaśnienia podnoszonych przez stronę okoliczności, organ orzekający pismami z dnia [...] maja 2005 r. zwrócił się z zapytaniem do Archiwum Państwowego w Ł. i do Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w P. w sprawie ustalenia wysiedlenia mieszkańców miejscowości T., a także o potwierdzenie pobytu strony w obozie w Ł..
Archiwum Państwowe w Ł. w odpowiedzi na powyższe zapytanie, pismem z dnia [....] czerwca 2005 r. poinformowało, iż ludność miejscowości T. figuruje na wykazach z dnia [...] grudnia 1939 r. osób wysiedlonych do obozów w T. "[...]" oraz "[...]" z przeznaczeniem do wywiezienia do Generalnego Gubernatorstwa.
Natomiast z materiałów przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w P. (ankieta dotycząca wysiedlenia miejscowości T. sygn. [....] z dnia [....] czerwca 2005r.) wynika, iż ludność miejscowości T. wysiedlono dwukrotnie - w dniu [...] grudnia 1939 r. oraz w marcu 1941 r., przy czym łącznie wysiedlono [...] osób. Z opisu znajdującego się w powyższej ankiecie, sporządzonej najprawdopodobniej w 1969 r. na podstawie zeznań świadków, wynika, że: wysiedlonych wywożono do punktu zbornego w G. i T., a następnie kierowano ich do B. w okolice [....] oraz w okolice [...] i [...]. Organ potwierdził, iż na załączonej przez IPN liście osób wysiedlonych figuruje K. S. wraz z innymi członkami jego rodziny.
Wobec tak zgromadzonego materiału dowodowego organ nie dał wiary załączonym do akt sprawy oświadczeniom świadków - rodzeństwu strony – G. Ś. i I. S. oraz F. W. i J. Ś.. Zdaniem organu świadkowie nie tylko nie sprecyzowali miejsca odosobnienia w Ł., a jedynie ogólnikowo podawali "łagry przejściowe w Ł.", ale też żaden z nich nie legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł., ani żadnym dokumentem potwierdzającym tę okoliczność. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza fakt wysiedlenia strony, jednakże w ocenie organu nie potwierdza osadzenia jej w jednym z obozów przesiedleńczych w Ł.
W dniu 5 września 2005 r. K. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję dotyczącą odmowy przyznania uprawnień kombatanckich z dnia [...] lipca 2005 r., której zarzucił błędną ocenę materiału dowodowego i nie przyjęcie zdarzeń stanowiących podstawę wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Zdaniem skarżącego dokument Instytutu Pamięci Narodowej, na który powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., wskazuje nazwisko i imię wnioskodawcy jako osoby dotkniętej wraz z rodziną restrykcją wywiezienia w określony rejon województwa [...]. Bezspornym jest dla skarżącego fakt wysiedlenia wnioskodawcy wraz z rodziną, a okoliczność tą potwierdzają swoimi zeznaniami świadkowie.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargę na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznał , że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tj. Dz. U. z 2002r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).
Podstawę prawną wydania decyzji przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. jak wyjaśniono stanowił w tej sprawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit c, który oprócz przypadków określonych w art. 22 ust. 1 ustawy, przewiduje także świadczenie dla osób , które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami takimi są między innymi okresy przebywania tych osób z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Miejsca odosobnienia, mające charakter eksterminacyjny, w których przebywali obywatele polscy zostały wskazane w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106 poz. 1154 ). Miejsca te charakteryzowały się tym, że warunki pobytu w nich nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych.
Zgodnie z treścią art. 21 ustawy o kombatantach uprawnienia kombatanckie przysługują osobie, o ile potwierdzi się jej działalność wymieniona w art. 1 ust. 2 i art. 2, przy czym uprawnienie takie jest przyznawane na podstawie udokumentowanego przez stronę wniosku oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. W świetle cytowanych wyżej przepisów prawidłowo wydana przez organ decyzja będzie miała miejsce, po wnikliwie i szczególnie starannie przeprowadzonych postępowaniu dowodowym, z wykorzystaniem wszelkich środków dowodowych i ocenie charakteru miejsca odosobnienia, w szczególności czy miał charakter eksterminacyjny, czyli taki w którym następowało wytępienie, wyniszczenie, zagłada (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt V SA 454/01 opublikowany LEX nr 84445).
Ustawa nie przewiduje przyznania świadczenia za represje i pobyt w jakichkolwiek miejscach, ale w takich , które charakterem są zbliżone do koncentracyjnych, a osoba w nim przebywająca pozostawała w dyspozycji władz hitlerowskich.
W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ postępowanie dowodowe, było przeprowadzone sposób wyczerpujący i wnikliwy. Organ nie ograniczył się tylko i wyłącznie do oceny materiałów przedłożonych przez stronę tj. zeznań świadków oraz pisma Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Ł. z dnia [...] marca 2005 r., ale biorąc pod uwagę prawdopodobieństwo zaistnienia zdarzeń podnoszonych przez stronę zwrócił się do instytucji takich jak Archiwum Państwowe w Ł. oraz Instytut Pamięci Narodowej w P..
W niniejszej sprawie jak podniósł to Sąd nie kwestionuje się faktu wysiedlenia strony z miejsca rodzinnego, co potwierdzają materiały przesłane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w P.. Istotnym jest ustalenie, czy miejsca w których przebywał następnie skarżący miały charakter eksterminacyjny, o którym mowa w wyżej cytowanych przepisach.
Dokonana przez organ ocena materiału zdaniem Sadu jest prawidłowa i nie daje podstaw do przyjęcia, że skarżący przebywał w miejscach odosobnienia mających charakter eksterminacyjny. Wskazane w dokumentach Archiwum Państwowego w Ł. miejsca obozów w T. i G. nie występują na liście miejsc odosobnienia określonych cytowanym wyżej rozporządzeniem, natomiast oświadczenia świadków nie wskazywały jednoznacznie miejsc odosobnienia w Ł., w których skarżący miał przebywać, nie ma także dokumentów świadczących o tym, ze skarżący faktycznie w tych miejscach przebywał. Nadto z ustaleń organu wynika, iż żaden ze świadków nie legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł.. Poczynione w tej sprawie ustalenia organu prowadzą do wniosku, iż strona nie uprawdopodobniła okoliczności pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł..
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. S. zaskarżając go w całości .
Wyrokowi temu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy , a w szczególności:
art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 2 prawa o ustroju sądów administracyjnych, jako następstwo wadliwego wykonania przez Sąd ustrojowego obowiązku kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem,
art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegający na przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością,
3. art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy procesowej polegające na oddaleniu skargi, pomimo, iż Sąd winien stwierdzić naruszenia przez organ - Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 7, 9 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sadowi, który wydał orzeczenie oraz o zasądzenie kosztów sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika z urzędu wg norm przepisanych.
W motywach tej skargi wskazano, iż kontrola legalności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej przepisów procedury administracyjnej nie może pomijać ogólnych zasad jak i praw strony wynikających z kontroli sądowo-administracyjnej. Zdaniem skarżącego organ dopuścił się naruszenia przepisów art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 7, 9 i 10 kodeksu postępowania administracyjnego. Organ stwierdził, że wobec zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób dać wiary załączonym do akt sprawy oświadczeniom świadków G. Ś., I. S., F. W. i J. Ś., a to z tego powodu, że nie sprecyzowali dokładnie miejsca odosobnienia w Ł., a jednie wskazywali, że były to przejściowe łagry w Ł., a żaden ze świadków nie legitymuje się uprawnieniami kombatanckimi.
Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy oraz ocena całokształtu materiału dowodowego wymagało uwzględnienia, że świadkowie w chwili osadzenia mieli zaledwie kilka lat i w zupełnie dramatycznych okolicznościach byli przerzucani do różnych obozów. Trudno oczekiwać, by w związku z tym potrafili precyzyjnie określić te miejsca. Przeciwnie, w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego fakt, iż pamiętali oni jedynie sam fakt osadzenia w tych lagrach na terenie Ł., a jednocześnie K. S. to, iż byt to obóz przy ulicy Ł. (co podał w załączonym do akt sprawy życiorysie) wskazuje na prawdziwość i wiarygodność tych relacji jak również na to, iż nie byty one w żaden sposób przygotowywane, uzgadniane. Bez znaczenia jest przy tym fakt, iż świadkowie nie legitymują się uprawnieniami skoro brak danych by którykolwiek o to wcześniej występował. Odmówienie wiary wszystkim tym osobom nie znajduje podstaw i narusza zasadę wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Pozostały materiał w postaci dokumentów nie przeczy twierdzeniom strony i świadków, a przeciwnie potwierdza ich wiarygodność skoro potwierdza fakt wysiedlenia, znajdowania się wcześniej w obozie w G. i zakończenia tułaczki w okolicach woj. [...] G. Z.. Ankieta przywołana przez organ wskazywała jedynie miejsce wysiedlenia i miejsca, w którym docelowo osoby wysiedlone się znalazły. Nie jest zatem tak, by oświadczenia te nie korelowały z zebranym materiałem w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując prawidłowej kontroli decyzji administracyjnej pod względem zgodności z przepisami postępowania winien dostrzec brak podstaw do odmowy wiarygodności tym dowodom, będącą skutkiem braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy i prawidłowej oceny jego całokształtu, jak również ocenić brak dążności organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mającego na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 11 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a.). Organ administracji miał bowiem możliwość i obowiązek przeprowadzić dowód z zeznań tych świadków celem uszczegółowienia złożonych oświadczeń, rozstrzygnięcia ewentualnych rozbieżności, uzyskania dodatkowych informacji np. co do umiejscowienia obozu względem ewentualnych charakterystycznych punktów miasta itp. Zaniechanie przeprowadzenia dowodów z zeznań dowodzi naruszenia obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania dowodów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje :
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to ,że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny .
Złożona w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna odpowiada przedstawionym wymaganiom , lecz podniesione w niej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie .
W niniejszej sprawie żadna z przesłanek określonych w art. 183 § 2 ustawy procesowej nie wystąpiła , stąd Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył rozpoznanie sprawy do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej .
W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty naruszenia prawa procesowego . Pierwszy dotyczy naruszenia art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U . 153 poz. 1269 ) . Przepis art. 1 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych jest przede wszystkim przepisem ustrojowym , a wynika z niego , że Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego ,samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między innymi tymi organami a organami administracji rządowej . Natomiast kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej .
Przede wszystkim zauważyć należy , iż to czy ocena legalności indywidualnego aktu administracyjnego była prawidłowa czy też błędna nie może być utożsamiane z naruszeniem art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych . Powiązanie tego zarzutu ze wskazywanym naruszeniem art. 3 § 2 ustawy procesowej odnoszącym się do zakresu kognicji sądu administracyjnego w żaden sposób nie zmienia wyżej wyrażonego poglądu .
Kolejny zarzut skargi kasacyjnej odniesiono do naruszenia art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 120 ze zm. ) , który to przepis określa , że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowiska pozostałych stron , podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie . Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji , uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania . Jakkolwiek czynność sporządzenia uzasadnienia , dokonywana już po rozstrzygnięciu sprawy i mająca sprawozdawczy charakter , sama przez się nie może wpłynąć na to rozstrzygnięcie jako na wynik sprawy to jednak tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia , że będąca powinnością Sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i , że prowadzone przez Sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa . Przepis ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego może stanowić podstawę także podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji .
Niewątpliwie szczególne miejsce w uzasadnieniu wyroku Sądu zajmuje wskazanie podstawy rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie . Powinno ono mieć charakter zwięzły ale pozwalający na skontrolowanie przez strony postępowania i ewentualnie Naczelny Sąd Administracyjny , czy Sąd pierwszej instancji nie popełnił błędu w swoim rozumowaniu .To z treści uzasadnienia powinno wynikać , że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze , konfrontując je z ustaleniami organu i materiałami dowodowymi sprawy . Wszelkie wątpliwości ujawnione na etapie postępowania muszą być właściwie zinterpretowane w uzasadnieniu wyroku z powołaniem się na konkretne przepisy prawa.
Przy uwzględnieniu powyższych rozważań , podkreślić należy , że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powołany w skardze kasacyjnej nie został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie albowiem kwestionowane skargą kasacyjną uzasadnienie orzeczenia spełnia wymogi w/w normy prawa procesowego pozwalając przyjąć w okolicznościach tej sprawy , że prowadzone przez Sąd pierwszej instancji postępowanie odpowiadało przepisom prawa . Natomiast zarzut naruszenia tej normy prawa procesowego byłby usprawiedliwiony , gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu sprawy dlaczego oddalił wniesioną skargę K. S.. Takie wyjaśnienie przesłanek podjętego wyroku zamieszczono w motywach zaskarżonego wyroku i nie można tym samym uznać by odbyło się to naruszeniem w/w normy prawa procesowego .
Należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przedstawione w motywach zaskarżonego wyroku , iż poczynione w tej sprawie ustalenia organu prowadzą do wniosku, iż K. S. nie uprawdopodobnił okoliczności pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł. . Tym samym strona nie mogła uzyskać uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tj. z 2002 r. Dz. U. Nr 42 , poz. 371 ze zm. ) z tytułu podlegania represji polegającej na przebywaniu w innych miejscach odosobnienia , w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa .
Niespornym pozostaje, że inne miejsca odosobnienia o jakich mowa w przywołanym wyżej przepisie ustawy o kombatantach oznaczone zostały w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. sprawie określenia miejsc odosobnienia , w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. Nr 106 , poz. 1154 ) , gdzie wskazano aż cztery obozy znajdujące się na terenie miasta Ł.. Przesłuchani w sprawie świadkowie G. Ś. , I. S., F. W. i J. Ś. nie wymienili żadnego z nich albowiem nie sprecyzowali dokładnie miejsca odosobnienia w Ł. wskazując jedynie ogólnie , że przewieziono do "łagrów przejściowych w Ł. ". Te oświadczenia poddane zostały weryfikacji, albowiem organ orzekający zwrócił się do Archiwum Państwowego w Ł. o potwierdzenie pobytu strony w obozie w Ł.. Przede wszystkim zauważyć należy , iż ponad wszelką wątpliwość ustalono wyłącznie, fakt wysiedlenia skarżącego z rodzinnego K., natomiast nie potwierdzono faktu pobytu skarżącego w obozie w Ł.. W odpowiedzi Archiwum Państwowe w Ł. z dnia [...] czerwca 2005 r. poinformowało , że na listach osób wysiedlonych do obozów w T. z przeznaczeniem do wywiezienia do Generalnego Gubernatorstwa nie odnaleziono nazwiska K. S. , a wiec nie jest możliwe potwierdzenie faktu przebywania w/w w obozie przesiedleńczym. Również Instytut Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Ł. w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. poinformował , że w zgromadzonym zasobie archiwalnym nie odnaleziono dokumentów dotyczących pobytu strony w obozach przejściowych w [...]i .
Przy uwzględnieniu powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji , który odmówił wiarygodności czterem w/w świadkom . Wniosek taki należy wyprowadzić z zasad doświadczenia życiowego . Przede wszystkim dwoje z nich a to G. Ś. oraz I. S. to rodzeństwo strony. Oświadczenia składane zatem przez członków rodziny nie budzą w świetle zgromadzonego materiału wiarygodności . Natomiast J. Ś. oraz F. W. przyznając ogólnikowo pobyt strony w obozie przejściowym w Ł. potwierdzają ten fakt również dla siebie co powoduje , że mają interes w tym by składać oświadczenia takiej treści. Odmawiając wiarygodności w/w świadkom dodatkowo wskazano , iż nie posiadają oni uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie przesiedleńczym w Ł., co w świetle podniesionych przesłanek również należy uwzględnić w całokształcie okoliczności rozpoznawanej sprawy. Powyższe przesłanki w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozwalają na uznanie , iż naruszono w tej sprawie zasadę swobodnej oceny dowodów .
Stąd też wobec powyższego nie można przyjąć , iż oddalając skargę Sąd pierwszej instancji naruszył art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , który stanowi , iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala . Zatem jeżeli sąd administracyjny po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego nie będąc związany granicami skargi wykaże , nieistnienie naruszenia prawa w zaskarżonych rozstrzygnięciach albo istnienie naruszenia prawa nie dającego podstaw do uwzględnienia skargi (tj. naruszenie nie mające istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia ) , wówczas stosuje konstrukcję przewidzianą w art. 151 cytowanej ustawy procesowej . Brak więc naruszeń prawa w rozpoznawanej sprawie pozwolił Sądowi pierwszej instancji na zastosowanie w/w konstrukcji prawnej
Natomiast według art. 145 § 1pkt. 1 lit. c ustawy Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Zatem warunkiem uwzględnienia skargi na tej podstawie prawnej jest ustalenie , że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Innymi słowy sąd uchylając decyzję na tej podstawie musiałby wykazać , że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej byłoby inne . Jednakże przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie a więc nie mógł zostać naruszony zaskarżonym wyrokiem
Konkludując uznać zatem należy , że skarga kasacyjna wniesiona w tej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw pozwalających na eliminację z obrotu prawnego zaskarżony wyrok .
Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku .
Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku § 2 ust. 1 i 3 oraz § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U Nr 163 poz. 1348 ze zm. ) .