II OSK 1688/23

Naczelny Sąd Administracyjny2024-08-22
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlanenadzór budowlanyplac zabawwarunki techniczneodległościrozbiórkaprzepisy techniczno-budowlaneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółdzielni dotyczącą nakazu rozbiórki placu zabaw, uznając, że jego usytuowanie narusza przepisy dotyczące minimalnych odległości od budynków mieszkalnych i parkingów.

Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA, który utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę placu zabaw. Spółdzielnia argumentowała, że przepisy dotyczące odległości placów zabaw od budynków nie mają zastosowania, ponieważ plac został urządzony przy budynku wielorodzinnym objętym odrębnym pozwoleniem na budowę i że odległości powinny być mierzone od urządzeń, a nie od ogrodzenia. NSA oddalił skargę, wyjaśniając, że nowelizacja przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. rozszerzyła zastosowanie wymogu zachowania 10-metrowej odległości placów zabaw od budynków mieszkalnych, niezależnie od sposobu ich zabudowy, a także od parkingów.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółdzielni od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który oddalił jej skargę na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę placu zabaw. Plac zabaw, urządzony przez spółdzielnię około 5 lat wcześniej, został uznany przez organy nadzoru budowlanego za wykonany niezgodnie z warunkami technicznymi, w szczególności w zakresie minimalnych odległości od budynku mieszkalno-usługowego (ok. 2,6 m od ogrodzenia, ok. 3,5 m od urządzeń do ściany budynku) oraz od parkingu (bezpośrednie sąsiedztwo). Organy uznały, że naruszone zostały przepisy § 40 ust. 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które nakazują zachowanie 10-metrowej odległości placów zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od parkingów. Spółdzielnia w skardze kasacyjnej podnosiła, że przepisy te nie mają zastosowania, gdyż plac zabaw nie znajduje się w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę, a odległości powinny być mierzone od urządzeń, a nie od ogrodzenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując, że zgodnie z aktualnym brzmieniem § 40 ust. 3 rozporządzenia, wymóg zachowania 10-metrowej odległości od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi ma zastosowanie niezależnie od rodzaju zabudowy, a celem przepisu jest ochrona przed hałasem. Sąd podkreślił również, że odległość od parkingu również powinna wynosić co najmniej 10 m, a w tym przypadku parking graniczył bezpośrednio z placem zabaw. Ponieważ stwierdzonych nieprawidłowości nie dało się usunąć w drodze przeróbek, nakaz rozbiórki został uznany za zgodny z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie. Nowelizacja § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. rozszerzyła zakres stosowania wymogu zachowania 10-metrowej odległości placów zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, niezależnie od rodzaju zabudowy, w celu ochrony przed hałasem. Dodatkowo, odległość od parkingu również powinna wynosić co najmniej 10 m.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że zmiana brzmienia § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. usunęła odesłanie do ust. 1, co oznacza, że przepis ten ma zastosowanie do wszystkich placów zabaw, a nie tylko tych w zabudowie wielorodzinnej. Celem przepisu jest ochrona przed hałasem. Podkreślono również wymóg zachowania 10-metrowej odległości od parkingów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (18)

Główne

uPb art. 51 § ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi.

uPb art. 80 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

uPb art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp. MI 2002 art. 40 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nakazuje zachowanie co najmniej 10 m odległości placów zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów. Po nowelizacji ma zastosowanie niezależnie od rodzaju zabudowy.

rozp. MI 2002 art. 19 § ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nakazuje zachowanie co najmniej 10 m odległości parkingu od placu zabaw.

Ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

Ppsa art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej.

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

uPb art. 29 § ust. 1 pkt 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wykonanie placu zabaw nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

uPb art. 29 § ust. 2 pkt 19

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wykonanie placu zabaw nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.

uPb art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Podstawa do zastosowania art. 51 uPb w przypadku istotnego odbiegania od warunków techniczno-budowlanych.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem.

K.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ppsa art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

Oddalenie skargi przez sąd.

Ppsa art. 193 § zd. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Obowiązek uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w zakresie minimalnych odległości placu zabaw od budynków mieszkalnych i parkingów. Nowelizacja § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. rozszerzyła jego zastosowanie na wszystkie placów zabaw, niezależnie od rodzaju zabudowy. Odległość placu zabaw od parkingu powinna wynosić co najmniej 10 m.

Odrzucone argumenty

Przepisy dotyczące odległości placów zabaw od budynków nie mają zastosowania, ponieważ plac został urządzony przy budynku wielorodzinnym objętym odrębnym pozwoleniem na budowę. Odległości powinny być mierzone od urządzeń placu zabaw, a nie od jego ogrodzenia. Naruszenie przepisów postępowania przez organy nadzoru budowlanego, w tym wadliwe ustalenie stanu faktycznego i dokonanie pomiarów.

Godne uwagi sformułowania

Celem wprowadzenia przepisów nakazujących oddalenie placów zabaw od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi była bowiem ochrona przed hałasem. Pomiędzy ust. 1, a ust. 3 § 40 rozp. MI 2002 nie zachodzi jakakolwiek relacja wynikowa (zależności) i przepisy te należy traktować jako całkowicie odrębne normy prawne.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

sędzia

Piotr Broda

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących usytuowania placów zabaw w kontekście minimalnych odległości od budynków mieszkalnych i parkingów, a także zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. po jego nowelizacji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Może wymagać analizy w kontekście innych przepisów lub specyfiki danej inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego elementu przestrzeni miejskiej – placów zabaw – i pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie przepisów technicznych, nawet w przypadku obiektów, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Interpretacja przepisów dotyczących odległości jest kluczowa dla planowania przestrzennego.

Plac zabaw za blisko bloku? Spółdzielnia przegrała sprawę o rozbiórkę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1688/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-08-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Broda
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Ke 173/23 - Wyrok WSA w Kielcach z 2023-04-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Dnia 22 sierpnia 2024 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Robert Sawuła (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 173/23 w sprawie ze skargi S. w K. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 4 stycznia 2023 r. znak: WINB-WOA.7721.14.51.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 25 kwietnia 2023 r., II SA/Ke 173/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Kielcach oddalił skargę Spółdzielni [...] ("skarżąca", "Spółdzielnia") na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach (ŚWINB) z 4 stycznia 2023 r. znak: WINB-WOA.7721.14.51.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Kielce ("PINB", "organ I instancji") z 19 października 2022 r. znak: PINB-SO.5140.36.2022.VI, nakazał Spółdzielni wykonanie rozbiórki placu zabaw, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w K., poprzez demontaż znajdujących się na nim urządzeń zabawowych dla dzieci (piaskownicy, zjeżdżalni, zestawu bujaków na sprężynach, huśtawki typu ważka, kładki) oraz trzech ławek pouczając, że obowiązek nałożony w decyzji podlega wykonaniu niezwłocznie po jej uprawomocnieniu, roboty rozbiórkowe należy prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej wymagane uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności i legitymującej się aktualnym wpisem na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności, teren po rozbiórce należy uporządkować, zarządca obiektu jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, a o wykonaniu nałożonego obowiązku należy niezwłocznie powiadomić PINB w celu zapobieżenia wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
2.2. Wyrokując w sprawie II SA/Ke 173/23 kolejno wskazano, że decyzja organu I instancji podjęta została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2021, poz. 2351 ze zm., uPb). PINB wyjaśnił, że na skutek nadesłanego z Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego pisma interwencyjnego 3 sierpnia 2022 r. przeprowadził kontrolę na ww. działce. W wyniku tej kontroli ustalono, że znajduje się tam ogrodzony plac zabaw o wymiarach (wzdłuż ogrodzenia) ok. 10,0 x 28,5 m. Ogrodzenie od strony północnej, wschodniej i zachodniej wykonane zostało jako panelowe z siatki o wysokości ok. 1,5 m i zamocowane na stalowych słupach zabetonowanych w podłożu. Od strony południowej istnieje betonowy mur, który stanowi zarazem południowe ogrodzenie placu zabaw. Na terenie placu zabaw znajdują się urządzenia takie jak: zjeżdżalnia, piaskownica, kładka, bujaki na sprężynach, huśtawka typu ważka oraz trzy ławki. Odległość ogrodzenia placu zabaw od strony wschodniej do zawierającej okna ściany budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] 24 wynosi ok. 2,6 m, natomiast odległość ogrodzenia tego placu od strony północnej do ściany budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] wynosi ok. 10 m. Od strony zachodniej plac zabaw graniczy bezpośrednio z parkingiem dla samochodów osobowych z 17 miejscami postojowymi. Z oświadczenia przedstawiciela Spółdzielni wynika, że inwestorem placu zabaw była Spółdzielnia, a plac zabaw został wykonany ok. 5 lat temu. Natomiast parking samochodowy powstał podczas realizacji budynku przy ul. [...]. W związku z ustaleniem, że przedmiotowy plac zabaw został wykonany niezgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi PINB w dniu 19 października 2022 r. wydał decyzję opisaną na wstępie.
2.3. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że utrzymując w mocy powyższą decyzję ŚWINB powołał się na treść art. 29 ust. 1 pkt 28, ust. 2 pkt 19 i art. 3 ust. 4 uPb oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U., K.p.a.) i podkreślił, że przepisy uPb, jak i przepisy techniczno-budowlane nie zawierają definicji pojęcia "plac zabaw". Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika zaś, że placem zabaw będzie obszar obejmujący zbiór wszystkich elementów zespołu modułowego (zabawek), który został wyodrębniony z przestrzeni za pomocą ogrodzenia. Zrealizowanie placu zabaw, czyli wykonanie elementów składających się na plac zabaw w miejscu nie będącym miejscem publicznym nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Teren Spółdzielni nie jest terenem publicznym. Dalej ŚWINB wskazał, że przedmiotowy plac zabaw nie wymagał i nie wymaga dla jego wykonania uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia zamiaru budowy. Fakt, że pewne zamierzenia budowlane nie podlegają reglamentacji przepisów uPb nie oznacza, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do kontroli i wydania odpowiednich nakazów określonych w art. 51 uPb. W ocenie ŚWINB, organ I instancji słusznie uznał, że Spółdzielnia zrealizowała budowę placu zabaw w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych, co wyczerpuje przesłankę określoną w art. 50 ust. 1 pkt 4 uPb i upoważnia do stosowania art. 51 uPb. Wskazał, że przepis § 40 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2022, poz. 1225, rozp. MI 2002) stanowi bowiem, że odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1 tegoż rozporządzenia. ŚWINB wskazał też, że odległość kontrolowanego placu zabaw od okien w budynku przy ul. [...] powinna wynosić 10 m, a ogrodzenie odległe jest od ściany budynku o ok. 2,6 m, natomiast najbliższe urządzenia placu znajdują się w odległości od ściany budynku o ok. 3,5 m. ŚWINB podkreślił, że zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 rozp. MI 2002, odległość parkingu na 17 miejsc postojowych od placu zabaw powinna wynosić 10 m, a parking ten graniczy bezpośrednio z placem zabaw.
2.4. W wyroku wskazano dalej, że zdaniem ŚWINB, organ I instancji słusznie ocenił, iż stwierdzonych nieprawidłowości nie da się usunąć w drodze przeróbek placu zabaw, ponieważ po jednej stronie tego placu znajduje się budynek, a po drugiej parking. Zatem nie ma możliwości wprowadzenia żadnych zmian, w tym nawet takich, które pozwoliłyby pozostawić część placu zabaw. W związku z powyższym PINB zasadnie nakazał wykonanie rozbiórki placu zabaw. Końcowo ŚWINB dodał, że dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia kierował się kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa, co oznacza, że nie mógł w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
3.1. Dalej w wyroku II SA/Ke 173/23 przywołano, że skargę na powyższą decyzję ŚWINB do WSA w Kielcach wniosła Spółdzielnia, zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z:
- art. 7 K.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji PINB i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego z pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;
- art. 3 pkt 4 lit. c uPb w zw. z § 19 i § 40 ust. 1 i 3 rozp. MI 2002 przez błędne przyjęcie, że odległość placu zabaw winna być liczona od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi do ogrodzenia placu, a nie do poszczególnych elementów (modułów) wchodzących w skład tego placu;
- a także błędne przyjęcie, że § 40 rozp. MI 2002 odnosi się do placu zabaw, w sytuacji, gdy ten plac nie pozostaje "w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę (...)".
3.2. Spółdzielnia podkreśliła, że plac zabaw został urządzony przy nowym budynku wielorodzinnym objętym odrębnym pozwoleniem na budowę. Skarżąca podniosła, że przepisy rozporządzenia nie powinny mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazując na powyższe zarzuty Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
4.1. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Kielcach skargę oddalił.
4.2. W motywach swego orzeczenia sąd pierwszej instancji stwierdził, że kluczowe jest to, że dostęp do placu zabaw jest możliwy wyłącznie po przejściu przez jego ogrodzenie. To zaś oznacza, że na zrealizowanie tego placu zabaw nie było konieczne dokonanie zgłoszenia ani uzyskanie pozwolenia na budowę (co wynika z art. 29 ust. 1 pkt 28 oraz art. 29 ust. 2 pkt 19 uPb). Zdaniem tegoż sądu brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia w przypadku realizacji takiego placu zabaw nie oznacza jednak wyłączenia go spod reżimu uPb i rozp. MI 2002, jeśli obiekt zrealizowano z naruszeniem wymogów prawnych.
4.3. W ocenie sądu wojewódzkiego organ prawidłowo uznał, że skarżąca zrealizowała plac zabaw w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach techniczno-budowlanych, co wyczerpało przesłankę określoną w art. 50 ust. 1 pkt 4 uPb i upoważniało do stosowania przepisów art. 51 uPb. Sąd pierwszej instancji zgodził się z organami nadzoru budowlanego, że odległość kontrolowanego placu zabaw od okien w budynku przy ul. [...] powinna wynosić 10 m, natomiast ogrodzenie odległe jest od ściany budynku o ok. 2,6 m, a najbliższe urządzenia placu znajdują się w odległości od ściany budynku o ok. 3,5 m. Zgodnie zaś z § 19 ust. 1 pkt 1 rozp. MI 2002, odległość parkingu na 17 miejsc postojowych od placu zabaw powinna wynosić 10 m. W okolicznościach tej sprawy, parking graniczy bezpośrednio z placem zabaw.
4.4. Zdaniem sądu pierwszej instancji, słusznie ŚWINB ocenił, że stwierdzonych nieprawidłowości nie da się usunąć w drodze przeróbki placu zabaw. Z tych względów orzeczony nakaz rozbiórki placu poprzez demontaż znajdujących się na nim urządzeń (piaskownicy, zjeżdżalni, zestawu bujaków na sprężynach, huśtawki typu ważka, kładki), uznano za zgodny z prawem.
5.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając go w całości.
5.2. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w dacie wniesienia skargi kasacyjnej: Dz. U. 2023, poz. 259; Ppsa), zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie:
- przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 i art. 145 "pkt 1c)" (powinno być "art. 145 § 1 pkt 1 lit. c" – uwaga Sądu) Ppsa, w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., i w zw. z § 40 ust. 1 i 3, § 19 rozp. MI 2002 (strona skarżąca kasacyjnie błędnie wskazuje w tym miejscu datę rozporządzenia – uwaga Sądu), poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ II instancji dokonał dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co przejawia się w wadliwym ustaleniu, że pomiary na placu zabaw były precyzyjne i prawidłowo dokonane.
- przepisów prawa materialnego przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- § 40 ust. 1 i 3, § 19 rozp. MI 2002, poprzez błędne przyjęcie, że te przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie i na tej podstawie wydanie zaskarżonego wyroku, w sytuacji, gdy § 40 rozp. MI 2002 odnosi się do zespołu budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę, a zarówno organ, jak i sąd nie dokonały ustaleń, czy przedmiotowy budynek był objęty odrębnym pozwoleniem na budowę, czy też był realizowany w ramach zespołu budynków.
5.3. Z uwagi na powyższe strona skarżąca kasacyjnie wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi, zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych za obie instancje. Skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy.
5.4. W uzasadnieniu skargi kasacyjne podkreśla się, że żaden przepis prawa nie daje podstaw, aby odległości podane przez organ w zaskarżonej decyzji mierzyć od ogrodzenia placu zabaw. Przepisy określają bowiem minimalną odległość od okien budynku do zespołu urządzeń znajdujących się na placu zabaw, a nie od ogrodzenia tego placu. Dalej skarżąca kasacyjnie podnosi, że przedmiotowy budynek nie pozostaje w związku z zespołem budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę. Zarówno organ wydający zaskarżoną decyzję, jak i sąd, nie dokonali ustaleń w tym przedmiocie. Jednocześnie Spółdzielnia stoi na stanowisku, że w niniejszej sprawie nie powinny mieć zastosowania także przepisy § 19 rozp. MI 2002.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2024, poz. 935) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
6.2. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów kasacyjnych (art. 193 zd. 2 Ppsa).
6.3. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Strona skarżąca kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na decyzję administracyjną, skoro w tej sprawie skargę na tego rodzaju akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinna wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winna przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nieskuteczność tej argumentacji prowadzi do wniosku, że zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa będzie musiał zostać uznany jako nie oparty na usprawiedliwionej podstawie.
6.4. Podobnie wynikowy charakter ma przywołany w podstawie kasacyjnej przepis art. 151 Ppsa, który zastosował sąd pierwszej instancji. Z cyt. przepisu wynika tylko to, że "W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części". Naruszyłby ten przepis sąd wojewódzki, gdyby wpierw uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienia, ale ją oddalił. Podobnie doszłoby do jego naruszenia, gdyby sąd uznając, że skargi nie uwzględnia, ale usunął z obrotu prawnego zaskarżony akt lub czynność. Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie zachodziła.
6.5. Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Kwestionując bowiem prawidłowość oceny materiału dowodowego dokonanej przez organy administracji i zaakceptowanej przez sąd pierwszej instancji, należało podnieść zarzut naruszenia art. 80 K.p.a. Brak wskazania takiego przepisu przez stronę skarżącą kasacyjnie uniemożliwia zajęcie stanowiska przez Sąd Naczelny w tym zakresie. Co się zaś tyczy zebrania dowodów pozwalających na rozstrzygnięcie sprawy przez organy nadzoru budowlanego, to znajdujący się w aktach materiał dowodowy słusznie został uznane przez sąd pierwszej instancji za wystarczający do wydania rozstrzygnięcia meriti.
6.6. Niezależnie od powyższego zarzut dotyczący wadliwego dokonania pomiarów na placu zabaw w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 3 sierpnia 2022 r. przez wyspecjalizowany organ nadzoru budowlanego, jakim jest PINB, nie został przez skarżącą kasacyjnie w żaden sposób udokumentowany, a z akt sprawy nie wynika, żeby pomiar był nieprawidłowo przeprowadzony, brak jest zatem podstaw do kwestionowania wyników tej kontroli. Dodać przy tym także należy, że w kontroli tej uczestniczył przedstawiciel skarżącej Spółdzielni, który nie zgłaszał wówczas żadnych uwag. Ponadto argumentacja skargi kasacyjnej dot. odległości od okien budynku, a nie od ściany budynku nie zmienia faktu, że do placu zabaw bezpośrednio przylega parking na 17 miejsc postojowych, a odległość od takiego parkingu do placu zabaw powinna wynosić co najmniej 10 m.
6.7. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to § 40 ust. 1 i 3 oraz § 19 rozp. MI 2002 poprzez błędne przyjęcie, że te przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie i na tej podstawie wydanie zaskarżonego wyroku, w sytuacji gdy – zdaniem skarżącej kasacyjnie – przepis § 40 rozp. MI 2002 odnosi się do zespołu budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę.
W tym zakresie wskazać należy, co też słusznie zauważył sąd wojewódzki, że § 40 ust. 3 rozp. MI 2002 z dniem 1 stycznia 2018 r. otrzymał nowe brzmienie nadane przepisem § 1 ust. 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 14 listopada 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2017, poz. 2285). W uprzednim brzmieniu przepis ten statuował obowiązek zachowania odległości od "placów i urządzeń, o których mowa w ust. 1" § 40, którego postanowienia odnoszą się wyłącznie do zabudowy wielorodzinnej. Wskutek wspomnianej nowelizacji, prawodawca odstąpił od tego rodzaju odesłania ("o których mowa w ust. 1"), przez co jednoznacznie potwierdził, że przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów, powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1 rozp. MI 2002, niezależnie od tego, czy znajdują się one w zabudowie wielorodzinnej czy nie (zob. m. in.: prawomocny wyrok WSA w Białymstoku z 25 lutego 2020 r., II SA/Bk 822/19, tak też WSA w Warszawie w wyroku z 11 sierpnia 2022 r., VII SA/Wa 989/22, wszystkie powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA). Przepis § 40 ust. 1 rozp. MI 2002 nie zakreśla zatem granic stosowania przepisu § 40 ust. 3, ale nakazuje tylko urządzenie placu zabaw w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę. Już jednak wcześniej, bo w przywołanym przez sąd pierwszej instancji wyroku z 12 kwietnia 2013 r., II OSK 2472/11 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że § 4 rozp. MI 2002, który zawiera definicję pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, nie wprowadza rozróżnienia pomieszczeń ze względu na rodzaj zabudowy. Odwołując się do wykładni celowościowej NSA wskazał, że zastosowanie § 40 ust. 3 rozp. MI 2002 nie jest ograniczone wyłącznie do lokalizacji placów zabaw i miejsc rekreacyjnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych przy budynkach wchodzących w skład zespołu budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę. Celem wprowadzenia przepisów (w tym także § 40 ust. 3 rozp. MI 2002) nakazujących oddalenie placów zabaw od pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi była bowiem ochrona przed hałasem.
Tym samym nie ma racjonalnego uzasadnienia dla stosowania tych przepisów wyłącznie do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynkach wchodzących w skład zespołu budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę, a niestosowania ich w przypadku innej zabudowy mieszkaniowej. Pomiędzy ust. 1, a ust. 3 § 40 rozp. MI 2002 nie zachodzi jakakolwiek relacja wynikowa (zależności) i przepisy te należy traktować jako całkowicie odrębne normy prawne.
6.8. Powyższe prowadzi do wniosku, że prawidłowo organy nadzoru budowlanego dokonały weryfikacji usytuowania przedmiotowego obiektu małej architektury w kontekście wymagań rozp. MI 2002 i w świetle wyczerpujących ustaleń faktycznych poczynionych przez organ powiatowy, doszły do trafnej konkluzji, że warunki wynikające z dyspozycji § 40 ust. 3 rozp. MI 2002 nie zostały w tym przypadku zachowane. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 3 października 2016 r. jednoznacznie wskazano, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, ze zm.), a także art. 51 ust. 7 tej ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine (CBOSA).
W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że orzeczony nakaz rozbiórki placu poprzez demontaż znajdujących się na nim urządzeń (piaskownicy, zjeżdżalni, zestawu bujaków na sprężynach, huśtawki typu ważka, kładki) jest zgodny z prawem.
7. Skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlegała oddaleniu w myśl art. 184 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI