II GSK 2278/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu sanitarnego, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzję o chorobie zawodowej z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Organ sanitarny złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił decyzję o chorobie zawodowej. Organ zarzucał sądowi naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a., twierdząc, że uzasadnienie wyroku było wadliwe i że sąd nie uwzględnił wcześniejszych wskazań co do dalszego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty za nieuzasadnione, podkreślając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i wskazał na konieczność dalszego uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym uzyskania opinii biegłych z zakresu onkologii, aby rzetelnie ocenić związek między pracą a chorobą zawodową.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej. Organ zarzucał sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (wadliwość uzasadnienia) oraz art. 153 p.p.s.a. (niezastosowanie się do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu z poprzednich orzeczeń). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd podkreślił, że uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco jasne i umożliwiało kontrolę instancyjną, a zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. miały na celu jedynie polemikę z oceną prawną sądu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a., NSA stwierdził, że WSA prawidłowo ocenił, iż organy sanitarne nie zastosowały się w pełni do wskazań zawartych w poprzednich orzeczeniach sądów. W szczególności, mimo wcześniejszych nakazów, nie uzyskano wystarczających opinii biegłych z zakresu onkologii, które precyzyjnie określiłyby związek między warunkami pracy a chorobą zawodową skarżącego, w tym z uwzględnieniem zeznań świadków i specyfiki ekspozycji na promieniowanie. Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał na potrzebę dalszego uzupełnienia postępowania dowodowego, zwracając się do innych ośrodków onkologicznych o wydanie opinii. Wobec powyższego, NSA oddalił skargę kasacyjną jako nieuzasadnioną i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco jasne i zrozumiałe, a zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie są uzasadnione, gdy służą jedynie zwalczaniu zaaprobowanej przez sąd podstawy faktycznej lub wykładni prawa.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku powinno umożliwiać kontrolę instancyjną. To, że strona nie zgadza się z oceną prawną sądu, nie oznacza naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych czy wykładni prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych art. 8 § ust. 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych art. 10 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczająco jasne i zrozumiałe. Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie były zasadne, ponieważ zmierzały do polemiki z oceną prawną sądu. Organ sanitarny nie zastosował się w pełni do wskazań sądu zawartych w poprzednich orzeczeniach (art. 153 p.p.s.a.), co uzasadniało uchylenie decyzji przez WSA. Postępowanie dowodowe w sprawie choroby zawodowej wymagało dalszego uzupełnienia, w tym uzyskania precyzyjnych opinii biegłych z zakresu onkologii.
Odrzucone argumenty
Zarzuty organu sanitarnego dotyczące wadliwości uzasadnienia wyroku WSA. Zarzuty organu sanitarnego dotyczące naruszenia przez WSA art. 153 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że organy nie zastosowały się do wcześniejszych wskazań sądu. Argumentacja organu, że materiał dowodowy został wystarczająco uzupełniony.
Godne uwagi sformułowania
wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.
Skład orzekający
Andrzej Skoczylas
przewodniczący sprawozdawca
Dorota Dąbek
członek
Małgorzata Rysz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uzasadnienia wyroków sądów administracyjnych (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz zasady związania oceną prawną i wskazaniami sądu (art. 153 p.p.s.a.) w sprawach o choroby zawodowe. Podkreśla znaczenie rzetelnego postępowania dowodowego i konieczności uzyskiwania precyzyjnych opinii biegłych w sprawach o ustalenie związku przyczynowego między pracą a chorobą."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw o choroby zawodowe, gdzie kluczowe jest ustalenie związku przyczynowego i prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Interpretacja art. 141 § 4 i 153 p.p.s.a. ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady postępowania sądowo-administracyjnego, takie jak wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku i związanie sądu własnymi wcześniejszymi orzeczeniami. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego, zwłaszcza w kontekście spraw o choroby zawodowe, gdzie proces dowodowy bywa skomplikowany.
“Sąd administracyjny nie dał wiary organowi: dlaczego skarga kasacyjna inspektora sanitarnego została oddalona?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII GSK 2278/23 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-06-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-29 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Skoczylas /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Dąbek Małgorzata Rysz Symbol z opisem 6200 Choroby zawodowe Hasła tematyczne Ochrona zdrowia Inspekcja sanitarna Sygn. powiązane III SA/Łd 273/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-08-10 Skarżony organ Inspektor Sanitarny Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 775 art. 77 § 1, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1836 § 8 ust. 1 Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia NSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 sierpnia 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 273/23 w sprawie ze skargi S. F. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 23 marca 2023 r. nr ŁPWIS.NSHP.2332.2.6.2019.JW w przedmiocie choroby zawodowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi na rzecz S. F. 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 273/23, po rozpoznaniu skargi S. F. na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 23 marca 2023 r. w przedmiocie choroby zawodowej, w pkt 1/ uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Łodzi nr 20 z dnia 25 listopada 2022 r., oraz w pkt 2/ zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Łodzi, zaskarżając orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi na decyzję Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 23 marca 2023 r., znak: ŁPWIS.NS HP. 3322.2.6.2019.JW, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym koszów zastępstwa procesowego. Organ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. i w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775; powoływanej dalej jako: k.p.a.) poprzez bezzasadne zarzucenie organom naruszenia tych przepisów i niewyjaśnienie, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w czym przejawia się istotny wpływ na wynik sprawy zarzuconego organom sanitarnym naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz w jaki sposób usunięcie tego naruszenia może wpłynąć na zmianę uchylonych decyzji, gdy tymczasem zarzucone organom sanitarnym przez Sąd I instancji naruszenie polegające na nienależytym wyjaśnieniu stanu faktycznego, nie znajduje potwierdzenia w materiale zebranym w sprawie, a nadto Sąd I instancji nie wyjaśnił w jakim zakresie kolejne opinie biegłych, których uzyskanie Sąd I instancji zalecił organom w zaskarżonym wyroku, mogą mieć istotne znaczenie w sprawie (mogą wpłynąć na zmianę orzeczenia uprawnionej do orzekania o chorobach zawodowych jednostki orzeczniczej), gdy tymczasem nie mogą mieć one istotnego znaczenia wobec faktu, że wyłącznie orzeczenia lekarskie, wydane przez uprawnioną do orzekania o chorobach zawodowych jednostkę orzeczniczą, mogą stanowić podstawę do wydania przez właściwy organ decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia, o czym stanowi § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (w skrócie zwane dalej odpowiednio rozporządzeniem z 1983 r. lub z 2009 r.); 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na postawieniu organom w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nader ogólnikowych zarzutów odnoszących się do uchylonych decyzji, niemających potwierdzenia w zebranym materiale sprawy, bez wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, istoty postawionych zarzutów czym Sąd znacząco utrudnił zrozumienie motywów zaskarżonego wyroku i sformułowanie zarzutów kasacyjnych; 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w zaskarżonym wyroku wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych nieprecyzyjnie i niejednoznacznie i przez to uniemożliwiających organowi administracji usunięcie uchybień prawa, z powodu których sąd uchylił zaskarżoną decyzję; 4. art. 153 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie pozwalają uznać, że organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zastosowały się do tych wskazań i ocen, gdy tymczasem, wbrew temu stanowisku Sądu, organy w pełni zastosowały się do tych wskazań i ocen, co pośrednio potwierdził Sąd I instancji stwierdzając, że cyt.: "Sąd przy tym nie neguje, że organy administracji podejmują działania mające na celu realizację wytycznych, niemniej jednak nie przyniosły one oczekiwanych rezultatów." przy czym ocena, iż nie przyniosły oczekiwanych rezultatów działania organów mające na celu realizację wytycznych jest dowolna i nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie jako niemającej usprawiedliwionych podstaw oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione i dlatego skarga nie może być uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Ze wskazanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Wychodząc z tego założenia, należy na wstępie zaznaczyć, że wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez sąd I instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Natomiast istota sporu prawnego rozpatrywanej sprawy, a także sposób sformułowania zarzutów oraz ich wzajemne powiązanie powodują konieczność łącznego ich rozpatrzenia. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż pomimo ich mnogości i rozbudowania, zarzuty sformułowane w skardze kasacyjnej w znacznej części powtarzają się w tym znaczeniu, że w istocie zmierzają do podważenia tych samych ocen wyrażonych przez Sąd pierwszej instancji, będących wynikiem przeprowadzonej przez ten Sąd kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Powyższe dotyczy w szczególności licznych zarzutów dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie NSA zarzuty te nie są trafne. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 1751/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że organ skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje organ skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Dodatkowo NSA w niniejszym składzie podziela stanowisko judykatury, iż Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, wypełniając przesłanki wynikające z treści art. 141 § 4 p.p.s.a., nie ma obowiązku odnosić się osobno do każdego argumentów podniesionych w pismach procesowych sprawy, może je oceniać całościowo. Najistotniejsze jest to aby z wywodów Sądu wynikało dlaczego w sprawie doszło albo nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze (por. wyrok NSA z 18 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 702/15; wyrok NSA z 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II GSK 2336/16; wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 2671/16; wyrok NSA z 4 października 2018 r., sygn. akt II GSK 2983/16 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku są w wystarczającym stopniu zrozumiałe i jasne. Nie jest także wadą uzasadnienia powoływanie przez WSA orzeczeń sądowoadministracyjnych, które zapadły w sprawach, które dotyczyły już skarżącego. Po pierwsze Sąd interpretujący wskazuje, że był związany stanowiskiem wyrażonym np. w konkretnym wyroku sądu dotyczącym kwestii postępowania dowodowego w zakresie określenia istnienia choroby zawodowej strony, a po drugie niejako dodatkowo WSA, powołując się na konkretne orzeczenie wydane w sprawie, podziela wyrażone w nim poglądy i powołuje je jako własne przez wykazanie podobieństwa okoliczności faktycznych ze sprawą niniejszą. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu skarżącego kasacyjnie, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie ma także usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., poprzez wadliwe uznanie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie pozwalają uznać, że organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy zastosowały się do tych wskazań i ocen. Sprawa, której wynik kontrolował Sąd I instancji, była już przedmiotem wielokrotnego wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne. W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2015 r., sygn. akt I OSK 2073/13, publ. na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej: CBOSA). W art. 153 p.p.s.a. chodzi więc o sytuację, w której sprawa, po uchyleniu decyzji (lub innego aktu) przez Sąd i ponownym jej rozpoznaniu przez organ administracji, ponownie trafia na wokandę sądu administracyjnego. Należy uznać, że "sprawa", o której mowa w powyższym przepisie, to sprawa w znaczeniu materialnym, a nie formalnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1513/11, z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 848/11, z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 755/10 oraz z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1865/10). Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p.p.s.a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi J. Tarno, wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.). W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Takie sytuacje nie miały jednak miejsca na gruncie niniejszej sprawy. Podsumowując, NSA w niniejszym składzie podziela i uznaje za własny pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r. (sygn. akt I GSK 534/12), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Dla zbadania zasadności postawionego na tej podstawie prawnej zarzutu należało zatem poddać analizie treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 sierpnia 2020 r. sygn. III SA/Łd 335/20 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1881/15 - Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, podobnie jak Sąd I instancji, jest bowiem związany zacytowanymi wyżej orzeczeniami i dokonaną w nich wykładnią prawa. Jak trafnie zauważył WSA w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, we wcześniejszych wyrokach sądów administracyjnych nakazano powołanie biegłego z dziedziny onkologii na okoliczność wyjaśnienia związku pomiędzy paleniem papierosów, a zachorowaniem na nowotwór złośliwy płuca – w tym wystąpienie do Centrum Onkologii w Warszawie lub Gliwicach o sporządzenie opinii w powyższym zakresie; a także wystąpienie do dr n. medycznych M. S. - Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie radiologii onkologicznej o uzupełnienie opinii zawartej w punkcie 1 pisma z dnia [...] września 2019 r. (k. 178 akt administracyjnych), odnosząc się konkretnie do schorzenia skarżącego i warunków w jakich pracował – przenikalność promieniowania, względna skuteczność biologiczna, wielkość dawki i jej natężenia, rodzaj ekspozycji, właściwości związane bezpośrednio z napromienioną lokalizacją anatomiczną, wiekiem, płcią oraz wrażliwością osobniczą. WSA zaznaczył, że Dr M. S. przed wydaniem opinii powinien zapoznać się z treścią zeznań świadka J. B. Trafna jest konstatacja Sądu I instancji, iż organ podjął pewne działania mające w jego założeniu uzupełnić materiał dowodowy sprawy, ale trudno uznać, iż wskutek tych czynności materiał został w rzeczywistości uzupełniony. Wbrew wywodom organu, nadal okoliczności faktyczne nie zostały zatem przez organy dokładnie wyjaśnione i nie zebrano wszechstronnego materiału dowodowego zgodnie z wytycznymi określonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 sierpnia 2020 r. sygn. III SA/Łd 335/20 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1881/15. WSA szczegółowo wyjaśnił, że nadesłana opinia uzupełniająca z 9 kwietnia 2021 r. nie precyzuje odpowiedzi na pytania postawione przez Sąd w wyroku III SA/Łd 335/20. Trafnie zaznaczono, iż biegły nie odniósł się do zeznań świadka J. B. z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz jej wyjaśnień. Zdaniem biegłego oszacowanie prawdopodobieństwa udziału promieniowania jonizującego i indukcji nowotworu, jak również ocena środowiska pracy, wykracza poza kompetencje specjalisty radioterapii onkologicznej lub innego specjalisty onkologii. Do wydawania tego typu opinii uprawnieni są lekarze specjaliści orzekający w sprawach chorób zawodowych oraz specjaliści związani z ochroną radiologiczną (k. 204 akt admin.) WSA trafnie wskazał również, że "w zakresie powołania biegłego z zakresu onkologii na okoliczności wskazane w wyroku NSA z 23 marca 2017 r. i wystąpienia do Centrum Onkologii w Warszawie lub Gliwicach w piśmie z 2 czerwca 2021 r. i 26 lipca 2021 r. Narodowy Instytut Onkologii w Gliwicach wskazał na brak możliwości wydania opinii we wnioskowanym zakresie (k. 207 akt admin.). Ogólną opinię dotyczącą wyjaśnienia związku pomiędzy paleniem papierosów a zachorowaniem na nowotwór złośliwy płuca sporządził Narodowy Instytut Onkologii Państwowy Instytut Badawczy w Warszawie", ale "ze względu na jej ogólny charakter organ ponownie zwrócił się o wydanie opinii wskazującej na związek pomiędzy paleniem papierosów a zachorowaniem na nowotwór u skarżącego. Opinia i z 25 kwietnia 2022 r. (k. 234 akt admin.) nie wskazuje jednak precyzyjnie na taki związek u skarżącego". Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji słusznie przyjął, że zalecenia z wyroku III SA/Łd 335/20 nie zostały w pełni wykonane, ponieważ organ nie podjął działań zmierzających do zwrócenia się do innych ośrodków onkologicznych o wydanie opinii, które zrealizowałaby wytyczne Sądu (np. Wrocław, Bydgoszcz czy też Opole). Należy mieć tu bowiem na uwadze, co trafnie podkreślił WSA w uzasadnieniu, że w tym zakresie należy uzupełnić postępowanie dowodowe i zwrócić się o wydanie opinii dotyczącej indywidualnego przypadku skarżącego, jak również uwzględnić podnoszoną przez skarżącego okoliczność zbadania rzeczywistych dawek napromieniowania. W tej sytuacji nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego kasacyjnie organu, jakoby w niniejszej sprawie miało dojść do naruszenia przez WSA art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Na koniec należy zaznaczyć, iż wobec związania prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 sierpnia 2020 r. sygn. III SA/Łd 335/20 oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1881/15 eksponowana w skardze kasacyjnej argumentacja dotycząca zakresu postępowania dowodowego oparta na orzeczeniach zapadłych w innych sprawach dotyczących chorób zawodowych, nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W tym stanie rzeczy skargę kasacyjną, jako opartą na nieusprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., należało oddalić. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.), zasądzając od organu skarżącego kasacyjnie na rzecz skarżącego reprezentowanego przez adwokata, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, 240 zł za odpowiedź na skargę kasacyjną sporządzoną w terminie przewidzianym w art. 179 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI