II OSK 1664/24

II OSK 1664/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Antas /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Tomasz Bąkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne
Cudzoziemcy
Sygn. powiązane
II SAB/Po 44/24 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2024-06-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3 § 2 pkt 9
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 91 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 769
art. 223, art. 210 ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dz.U. 2021 poz 735
art. 12 § 1, art. 35 § 1, art. 37
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędziowie: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt II SAB/Po 44/24 w sprawie ze skargi A.M. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Wielkopolskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 19 czerwca 2024 r., II SAB/Po 44/24 oddalił skargę A. M. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Wielkopolskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej (UE).
A. M. złożyła skargę kasacyjną, którą zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając Sądowi I instancji stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 19 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi (Dz. U. UE. L. z 2004 r. Nr 16, str. 44 z późn. zm.), dalej: dyrektywa 2003/109/WE, w zw. z art. 223 i art. 210 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.c., poprzez ich niezastosowanie, mianowicie organ zobowiązany był wydać decyzję w terminie do 6 miesięcy (według dyrektywy 2003/109/WE: w najkrótszym możliwym terminie, nie później niż w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku, przy czym termin ten może zostać wydłużony jeszcze o trzy miesiące);
2) art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 w zw. z art. 35 § 1 w zw. z art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, mianowicie organ winien był działać szybko i bez zbędnej zwłoki, a okresy bezczynności są znaczne.
Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy, względnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Wielkopolski wskazał, że podtrzymuje stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę wniesioną przez skarżącą.
Naczelny Sąd Administracyjne zważył, co następuje:
Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta przez skarżącą na uzasadnionych podstawach.
Poddany kontroli instancyjnej wyrok został wydany przez Sąd I instancji w następstwie rozpoznania skargi wniesionej przez skarżącą, która zarzuciła Wojewodzie Wielkopolskiemu przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, o które wystąpiła do wskazanego organu wnioskiem z 9 sierpnia 2023 r. O bezzasadności tejże skargi przesądzał, zdaniem Sądu I instancji, fakt wstrzymania biegu terminu załatwienia przez organ sprawy udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia, który nakazywał uznać, że nie można zarzucić Wojewodzie opieszałości w zakresie niewydania decyzji, o której mowa w art. 218 ust. 1 u.c. W świetle tejże oceny prawnej powiązanej z przedmiotem skargi dotyczącej przewlekłego prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania w sprawie rozstrzyganej w formie decyzji administracyjnej wątpliwości musi budzić objęcie podstawą wniesionej skargi kasacyjnej art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., tj. przepisu dotyczącego bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Niezależnie od powyższego, brak jest powodów, by Sądowi I instancji mogło być przypisywane uchybienie regulacji wymienionej w art. 3 § 2 p.p.s.a., jeżeli Sąd ten, uznając sprawę za pozostającą w swojej właściwości (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), przeprowadził wymaganą kontrolę działania administracji w zakresie określonym we wniesionej przez skarżącą skardze.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji, oceniając sprawność postępowania w sprawie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE zainicjowanej wnioskiem z 9 sierpnia 2023 r., stwierdził, iż bieg terminu do załatwienia tejże sprawy kształtowała w sposób bezpośredni dyspozycja art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., zgodnie z którym w okresie od dnia 15 kwietnia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2024 r. bieg terminów na załatwienie ww. sprawy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Równocześnie ustawodawca przyjął, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w ww. sprawach lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w art. 100d ust. 1 u.p.o.u., nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 100d ust. 4 u.p.o.u.). Zdaniem Sądu I instancji, skoro u.p.o.u. nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tego aktu prawnego – definicji legalnej pojęcia cudzoziemca, należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego, a zatem obejmuje ono również skarżącą, obywatelkę Ukrainy ubiegającą się o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, uniemożliwiając jej skuteczne wywodzenie w postępowaniu sądowym, że Wojewoda Wielkopolski w rozpatrywanej sprawie dopuścił się przewlekłości.
Skarżąca kasacyjnie, określając zarzuty skargi kasacyjnej i formułując towarzyszącą im argumentację prawną, nie tylko nie podjęła ze stanowiskiem Sądu I instancji merytorycznej polemiki wykazującej jego prawną wadliwość na gruncie stosowanych przepisów u.p.o.u., ale w żaden sposób nawet nie nawiązała do przytoczonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wniosków interpretacyjnych odnoszących się do art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., co musi przekładać się na dokonywaną przez Naczelny Sąd Administracyjny ocenę zaskarżonego wyroku. Za niewystarczające uznać trzeba samo przytoczenie w skardze kasacyjnej art. 210 ust. 1 i art. 223 u.c. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1 oraz art. 37 k.p.a. i traktowanie zamieszczonej w niej regulacji prawnej jako naruszonej, jeżeli istotą oceny prawnej sformułowanej przez Sąd I instancji jest stwierdzenie, że ciążący na Wojewodzie Wielkopolskim obowiązek rozpatrzenia żądania cudzoziemki nie później niż w terminie 6 miesięcy, który jest kształtowany przywołaną regulacją prawną, został wyłączony przez przepis szczególny, którego tak znaczenie prawne (wykładnia), jak i dopuszczalność zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy nie zostały objęte granicami skargi kasacyjnej.
Kontestowanie przez autora skargi kasacyjnej stanowiska Sądu I instancji nie wiąże się z merytorycznym wykazaniem w jej uzasadnieniu jakiejkolwiek niepoprawności cechującej rozumowanie Sądu, albowiem poddany rozważeniu przez Sąd problem prawny nie tkwił w zwalczaniu akcentowanego w skardze kasacyjnej twierdzenia, że na dzień złożenia skargi sprawa nie została załatwiona w terminie ustawowym 6 miesięcy, ale w uznaniu, iż sytuacja ta nie może być w świetle art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. sankcjonowana prawnie poprzez zobowiązanie organu przez Sąd w następstwie uwzględnienia skargi do wydania w określonym terminie wymaganego aktu, stwierdzenie przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania wraz z wypowiedzeniem się o jego charakterze, jak również zastosowanie w stosunku do organu środka o charakterze dyscyplinująco-represyjnym. Od przypisania Sądowi I instancji uchybienia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 2 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania w sprawie skarżąca kasacyjnie również odstąpiła, co przekłada się na nieskuteczność zgłoszonych przez nią zastrzeżeń.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest w kontrolowanej przez Sąd I instancji sprawie powodów, by zaskarżony wyrok uznać za skarżącą za orzeczenie naruszające art. 91 ust. 3 Konstytucji w zw. z art. 19 ust. 1 dyrektywy 2003/109/WE. Objęty podstawą kasacyjną przepis dyrektywy 2003/109/WE wskazuje terminy rozpatrzenia przez właściwe organy krajowe wniosku obywatela państwa trzeciego, rozróżniając termin zasadniczy (4 miesiące) oraz termin przedłużony (dodatkowo o 3 miesiące), gdy do wniosku nie została dołączona dokumentacja dowodowa, bądź mają miejsce wyjątkowe okoliczności związane ze złożonym charakterem sprawy. W związku z powyższym skarżąca uznaje, że jej wniosek z 9 sierpnia 2023 r. powinien zostać rozpatrzony zasadniczo nie później niż w terminie czterech miesięcy od daty złożenia wniosku, przy czym termin ten mógł zostać wydłużony jeszcze o trzy miesiące, czemu nie nadał właściwego znaczenia Sąd, rozpatrując wniesioną skargę. Rzecz jednak w tym, że przywołany przepis, na co nie zwrócił uwagi autor skargi kasacyjnej, pojęciem wniosku określa składane przez rezydenta długoterminowego żądanie wydania zezwolenia na pobyt na terytorium drugiego państwa członkowskiego. tj. innego niż to, które po raz pierwszy przyznało status rezydenta długoterminowego obywatelowi państwa trzeciego oraz w którym osoba długotrwale zamieszkująca wykonuje prawo pobytu stosownie do art. 2 lit. d dyrektywy (art. 15 ust. 1), albo wniosek członka rodziny rezydenta długoterminowego wykonującego prawo pobytu w drugim państwie członkowskim w związku z zamiarem dołączenia do niego (art. 15 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 3). Sytuacji prawnej skarżącej nienależącej co niesporne do kategorii "rezydenta długoterminowego, który nabył prawo do zamieszkiwania na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo, które przyznało mu status rezydenta długoterminowego" albo członka jego rodziny nie mógł stąd kształtować w żaden sposób wskazany w skardze kasacyjnej art. 19 ust. 1 dyrektywy 2003/109/WE.
W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.