II OSK 1661/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie wznowienia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej, potwierdzając właściwość wojewody i prawidłowość umorzenia przez starostę.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. od wyroku WSA w Poznaniu, który oddalił skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Decyzja ta utrzymała w mocy postanowienie Starosty Pilskiego o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych. Skarżąca kwestionowała właściwość wojewody i prawidłowość umorzenia przez starostę. NSA, związany wcześniejszą oceną prawną WSA, oddalił skargę kasacyjną, uznając, że starosta prawidłowo umorzył postępowanie z powodu braku właściwości, a sprawa została słusznie przekazana wojewodzie.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargi na decyzję Wojewody Wielkopolskiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie Starosty Pilskiego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzucała naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując m.in. właściwość Wojewody Wielkopolskiego oraz prawidłowość umorzenia postępowania przez Starostę Pilskiego z powodu jego niewłaściwości. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku WSA z dnia 6 maja 2021 r. (sygn. akt IV SA/Po 1820/20), uznał, że zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły prawidłowości zaskarżonego wyroku. Sąd podkreślił, że zgodnie z wcześniejszym orzeczeniem, organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydaną przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej jest wojewoda. Umorzenie postępowania przez starostę z powodu braku właściwości zostało uznane za prawidłową reakcję procesową, a przekazanie sprawy wojewodzie za zgodne z prawem. NSA stwierdził, że nie wystąpił spór kompetencyjny, a organy były zgodne co do właściwości wojewody. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ, który uznał się za niewłaściwy, powinien umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe i przekazać sprawę organowi właściwemu, aby uniknąć wadliwości decyzji końcowej i zapewnić stronie realizację jej uprawnień przez właściwy organ.
Uzasadnienie
NSA, opierając się na art. 153 p.p.s.a. i wcześniejszym wyroku WSA, potwierdził, że umorzenie postępowania przez Starostę z powodu braku właściwości i przekazanie sprawy Wojewodzie było prawidłową reakcją procesową. Brak sporu kompetencyjnego wynikał ze zgodności organów co do właściwości Wojewody. Działanie takie zapobiega wadzie nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy oraz inne sądy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi kasacyjnej, NSA orzeka o jej oddaleniu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
k.p.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania.
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
k.p.a. art. 65 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przekazanie sprawy organowi właściwemu.
k.p.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Spór kompetencyjny.
k.p.a. art. 19
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu stwierdzającego brak właściwości do przekazania sprawy.
ustawa wiatrakowa art. 13 § 3a
Ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych
Kwestia właściwości organu w sprawach pozwoleń na budowę elektrowni wiatrowych.
Prawo budowlane art. 82 § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwość organu w sprawach o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydaną przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawidłowość umorzenia postępowania przez Starostę z powodu braku właściwości. Właściwość Wojewody do rozpatrzenia sprawy wznowienia postępowania. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednim, prawomocnym wyroku WSA. Brak sporu kompetencyjnego między Starostą a Wojewodą.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 151, 145 § 1 c, 105 § 1, 65 § 1, 22 § 2 i 3, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 140 k.p.a.) przez WSA. Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 13 ust. 3a ustawy wiatrakowej) przez WSA. Kwestia właściwości Starosty do prowadzenia postępowania i zarzut bezprzedmiotowości postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy [...] a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Organ prowadzący postępowanie uzna się za niewłaściwy w sprawie nie może pozostać bierny i musi podjąć adekwatną do sytuacji reakcję procesową. W przeciwnym razie działałby ze szkodą dla interesu publicznego, ale przede wszystkim ze szkodą dla interesu strony zainteresowanej trwałą i zgodną z prawem konkretyzacją jej uprawnień i obowiązków, albowiem kontynuowałby postępowanie administracyjne, w którym decyzja kończąca obarczona byłaby wadą kwalifikowaną nieważności.
Skład orzekający
Grzegorz Czerwiński
przewodniczący
Magdalena Dobek-Rak
sprawozdawca
Robert Sawuła
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 153 p.p.s.a. dotycząca związania sądu oceną prawną z poprzedniego wyroku oraz zasady postępowania w przypadku stwierdzenia niewłaściwości organu w toku postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wznowieniem postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowych wydanego przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej, ale ogólne zasady dotyczące związania oceną prawną i postępowania w przypadku niewłaściwości organu mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego właściwości organów administracji i związania sądu własnymi wcześniejszymi orzeczeniami, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej w sprawach administracyjnych.
“Naczelny Sąd Administracyjny potwierdza: Sąd związany własnym wyrokiem, nawet w skardze kasacyjnej.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1661/22 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2024-04-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-28 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Grzegorz Czerwiński /przewodniczący/ Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/ Robert Sawuła Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Po 895/21 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2022-03-15 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 153 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Muszyński po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 895/21 w sprawie ze skarg A. B. i P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 16 września 2021 r., nr IR-IV.7721.263.2020.12 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 15 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 895/21, oddalił skargi A. B. i P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z 16 września 2021 r., nr IR-IV.7721.263.2020.12, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Pilskiego z 27 lipca 2021 r., nr AB.6740.334.2016.VIII, umarzającą postępowanie administracyjne toczące się przed tym organem w sprawie wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji Starosty Pilskiego z 20 czerwca 2016 r., Nr 475, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji pod nazwą "X składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...]". Ze wskazanych rozstrzygnięć wynika, że rozpoznając wniosek A. B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty Pilskiego z 20 czerwca 2016 r. w związku z przesłanką z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., Starosta Pilski po wznowieniu postępowania, decyzją z 25 maja 2020 r. (znak AB.6740.334.2016.VIII), umorzył postępowanie "w sprawie i zmianę w/w decyzji poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę – "X składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...]" uznając się za organ niewłaściwy. Wojewoda Wielkopolski decyzją z 27 sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z 6 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1820/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzje organów obu instancji uznając, że decyzja organu pierwszej instancji, której treści nie można ustalić w sposób konkretny i pewny, bez sięgania do jej uzasadnienia i do akt sprawy, nie może pozostać w obrocie prawnym. Formułując wytyczne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że "ponownie rozpoznawszy sprawę, organ I instancji wyda decyzję precyzyjnie określającą w osnowie postępowanie administracyjne podlegające umorzeniu. Jednocześnie Sąd wojewódzki stwierdził, że zasadnie Starosta Pilski – uznawszy się za organ niewłaściwy do prowadzenia przedmiotowego postępowania i skutecznie przekazawszy sprawę, według właściwości, Wojewodzie – umorzył prowadzone dotychczas przez siebie postępowanie w sprawie. Sąd wojewódzki wyjaśnił również, że w niniejszej sprawie nie wystąpił spór kompetencyjny pomiędzy Starostą a Wojewodą, gdyż oba organy zgodnie uznały, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Wojewoda. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z 27 lipca 2021 r. Starosta Pilski umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Pilskiego z dnia 20 czerwca 2016 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla inwestycji określonej jako "X składającej się z 14 elektrowni wiatrowych wraz z fundamentami i infrastrukturą towarzyszącą, zlokalizowaną w Gminie W. w obrębach [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...]. Decyzją z 16 września 2021 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Starosty Pilskiego. Sąd pierwszej instancji oddalając skargi A. B. oraz inwestora zaznaczył, że związany jest oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 maja 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 1820/20, w którym zostało już wiążąco przesądzone, że prawidłowa jest wskazana przez Starostę Pilskiego podstawa prawna umorzenia postępowania administracyjnego, oparta na stwierdzeniu przez Starostę braku właściwości do prowadzenia postępowania zainicjowanego wnioskiem o wznowienie i przekazanie sprawy, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do rozpatrzenia Wojewodzie Wielkopolskiemu, a w sprawie nie miał miejsca spór kompetencyjny pomiędzy wskazanymi organami. Jednocześnie, zdaniem Sądu pierwszej instancji, Starosta w pełni zrealizował wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Wojewódzkiego. W skardze kasacyjnej P. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, przytoczyła podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego. W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie: - art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 65 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 § 2 i 3 k.p.a. przez oddalenie skargi, mimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien był skargę uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody, albowiem Wojewoda Wielkopolski dopuścił się naruszenia ww. przepisów k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez bezpodstawne wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą projekt budowlany z uwagi na jego bezprzedmiotowość wynikającą z niewłaściwości organu (tj. Starosty Pilskiego) i uznanie Wojewody Wielkopolskiego jako organu właściwego w sprawie, podczas gdy aktualny pozostaje przedmiot postępowania a zatem brak jest podstaw do twierdzenia o bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji - jego umorzenia; - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 140 k.p.a. przez oddalenie skargi, mimo że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien był skargę uwzględnić i uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody, albowiem Wojewoda Wielkopolski dopuścił się naruszenia ww. przepisów k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, rozpatrzenie tylko wybranych fragmentów materiału dowodowego, a więc brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym w szczególności błędne uznanie, iż Starosta słusznie umorzył wszczęte postępowanie z uwagi na utratę właściwości organu w przedmiotowej sprawie, mimo iż Starosta nie powinien przekazywać według właściwości wniosku do organu (Wojewody Wielkopolskiego). W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie: - art. 13 ust. 3a ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 961), zwanej dalej ustawą wiatrakową poprzez uznanie, że organem właściwym w sprawie zmiany pozwolenia na budowę wydanego przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej winien być Wojewoda w sytuacji, gdy takim organem winien być Starosta. We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji Wojewody Wielkopolskiego w całości oraz decyzji Starosty Pilskiego, o ile Naczelny Sąd Administracyjny uzna, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona. Alternatywnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Ponadto, na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniesiono o zasądzenie od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa). Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sformułowane zarzuty nie zdołały podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku i w związku z tym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu. Przede wszystkim ramy przeprowadzonej przez Sąd wojewódzki w zaskarżonym wyroku kontroli legalności decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego wyznaczone zostały przez prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 maja 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1820/20, oraz sformułowaną w jego uzasadnieniu ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania. Sąd wojewódzki uchylając decyzje organów I i II instancji po raz pierwszy umarzające postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Pilskiego z 20 czerwca 2016 r. o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, wskazał, że ze względu na nieczytelność orzeczenia, z którego nie wynika, jakie podstępowanie podlegało umorzeniu, istniała potrzeba doprecyzowania rozstrzygnięcia w tym zakresie. Poza tym Sąd ustosunkowując się do zarzutów skarg, zajął stanowisko w następujących kwestiach: 1) stwierdził, że organem właściwym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydaną przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej, jest wojewoda, 2) umorzenie postępowania przez Starostę z powodu jego niewłaściwości w sprawie jest prawidłowe, albowiem zaistniała bezprzedmiotowość postępowania przed tym organem, 3) w sprawie nie zaistniał spór kompetencyjny pomiędzy Starostą a Wojewodą co do właściwości w przedmiotowej sprawie, albowiem organy zgodnie uznały właściwość Wojewody, co skutkowało prawidłowym przekazaniem mu sprawy przez Starostę. W tych uwarunkowaniach prawnych przyszło Sądowi a quo kontrolować rozstrzygnięcia organów podjęte po ponownym rozpoznaniu sprawy, wydane w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami na zasadzie art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis ten miał kluczowe znaczenie dla oceny zasadności sformułowanych we wniesionej skardze kasacyjnej zarzutów, których nie można było oprzeć na argumentacji sprzecznej z wiążącą oceną prawną i wytycznymi sformułowanymi w prawomocnym wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1820/20. Związanie sądów w rozumieniu powyższego przepisu oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Konsekwencją związania sądów oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku jest to, że stanowisko sądu pierwszej instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego, powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu, a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem, chyba że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. W wyroku z 16 maja 2007 r., I FSK 857/06, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w świetle treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna wyrażona w niezaskarżonym wyroku sądu pierwszej instancji, uchylającym zaskarżoną decyzję, wiąże nie tylko ten sąd oraz organ, lecz także NSA rozpoznający skargę kasacyjną od kolejnego wyroku wydanego w tej sprawie. Mając na uwadze konsekwencje związania oceną prawną oraz wytycznymi sformułowanymi w prawomocnym wyroku w Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1820/20, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej, ani sformułowany w płaszczyźnie naruszeń przepisów postępowania, ani naruszeń przepisów prawa materialnego, nie był usprawiedliwiony i nie podważył prawidłowości przeprowadzonej przez Sąd pierwszej instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie bowiem wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej zmierzały do podważenia wiążącego stanowiska wyrażonego we wskazanej wyżej sprawie przez Sąd Wojewódzki, które zostało prawidłowo uwzględnione przez Sąd a quo i nie ma podstaw faktycznych bądź prawnych, aby na etapie skargi kasacyjnej można było je skutecznie zakwestionować. Nie ujawniono bowiem okoliczności, które umożliwiałyby odstąpienie od wiążącej oceny prawnej Sądu pierwszej instancji wyrażonego we wskazanym wyroku. Istota zarzutów kasacyjnych w niniejszej sprawie sprowadza się do zakwestionowania przez inwestora stanowiska Sądu pierwszej instancji polegającego na zaakceptowaniu umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę Pilskiego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z 20 czerwca 2016 r. o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej jako dopuszczalnej formy zakończenia postępowania przed tym organem, który w świetle przepisów ustawy wiatrakowej nie jest właściwy w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrakowej, udzielonego przed wejściem w życie tej ustawy podczas, gdy: 1) organ ten jako uprawniony winien był prowadzić postępowanie i wydać decyzję w sprawie, a uznanie Wojewody za właściwego narusza art. 13 § 3a ustawy wiatrakowej, 2) nie zachodziła w sprawie bezprzedmiotowość postępowania wynikająca z niewłaściwości Starosty i brak było podstawy do umorzenia postępowania prowadzonego przez ten organ i przekazania wniosku Wojewodzie, zachodziły raczej warunki do wdania się w spór kompetencyjny. Konfrontacja problematyki objętej zarzutami kasacyjnymi z kwestiami prawomocnie przesądzonymi już przez Sąd pierwszej instancji prowadzi do wniosku, że treść zarzutów zmierza do podważenia tej wiążącej oceny, co jako niedopuszczalne nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. W tym zakresie nie można odmówić słuszności stanowisku Sądu a quo, który prawidłowo oddalając skargi potwierdził zgodność wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organy administracji z oceną prawną wynikającą z wyroku w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1820/20. Sąd wojewódzki przesądził bowiem w tej sprawie, że zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 5b ustawy z dnia ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, organem właściwym w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej wydaną przed wejściem w życie ustawy wiatrakowej, jest wojewoda. Natomiast za adekwatną reakcję procesową na niewłaściwość Starosty w tej sprawie Sąd wówczas orzekający uznał decyzję o umorzeniu postępowania przed tym organem jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i przekazanie sprawy, w trybie art. 65 § 1 k.p.a., Wojewodzie jako organowi właściwemu. W kontrolowanym postępowaniu Sąd rozpoznając skargi od ponownych rozstrzygnięć organów, nie mając już zastrzeżeń do precyzyjności sformułowania sentencji decyzji o umorzeniu postępowania (przed organem niewłaściwym), podążając za wiążącym stanowiskiem wyrażonym przez Sąd Wojewódzki stwierdził, że Starosta Pilski prawidłowo umorzył prowadzone przez siebie postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 20 czerwca 2016 r. z powodu bezprzedmiotowości postępowania wynikającej z jego niewłaściwości i przekazał sprawę Wojewodzie, który jako organ właściwy nadał jej już bieg. Taki sposób postępowania we wskazanych okolicznościach procesowych jest akceptowany w pełni w orzecznictwie i w doktrynie (zob. wyroki NSA z 16 lutego 2022 r., II OSK 731/21, z 30 września 2020 r., II OSK 1430/20; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2022, kom. do art. 65 k.p.a., R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2023, kom. do art. 19 k.p.a.). W takiej bowiem sytuacji procesowej, gdy z różnych powodów, w tym z powodu zmiany przepisów regulujących właściwość organu bądź w związku z ukształtowaniem się linii orzeczniczej co do właściwości organów administracji w określonych kategoriach spraw, organ prowadzący postępowanie uzna się za niewłaściwy w sprawie nie może pozostać bierny i musi podjąć adekwatną do sytuacji reakcję procesową. W przeciwnym razie działałby ze szkodą dla interesu publicznego, ale przede wszystkim ze szkodą dla interesu strony zainteresowanej trwałą i zgodną z prawem konkretyzacją jej uprawnień i obowiązków, albowiem kontynuowałby postępowanie administracyjne, w którym decyzja kończąca obarczona byłaby wadą kwalifikowaną nieważności (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Sąd a quo potwierdził również, że w niniejszej sprawie w sposób wiążący wykluczono wystąpienie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą i Wojewodą w rozumieniu art. 22 § 1 i 2 k.p.a. Spór zachodzi bowiem wówczas, gdy przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) albo każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Z okoliczności ujawnionych w niniejszej sprawie wynika natomiast, że Starosta uznał się za organ niewłaściwy w sprawie i przekazał wniosek Wojewodzie, który uznał się za właściwy i wznowił postępowanie. Organy były zatem zgodne co do tego, że właściwym w sprawie jest Wojewoda Wielkopolski. Nie można zarzucić Staroście naruszenia prawa poprzez brak wdania się w spór kompetencyjny w sytuacji, gdy nie kwestionował on właściwości Wojewody. Starosta, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19 k.p.a. wobec stwierdzenia braku właściwości w sprawie podjął działania procesowe umożliwiające jej rozpoznanie przez organ właściwy. Niezastosowanie się przez organ do dyspozycji z art. 19 k.p.a. skutkowałoby kwalifikowaną wadą postępowania, która rodzi konieczność stwierdzenia nieważności wydanej decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, umorzenie postępowania toczącego się z wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej przed Starostą było adekwatną reakcją procesową tego organu na stwierdzony brak jego właściwości do orzekania w tej sprawie w trakcie już prowadzonego postępowania, a przekazanie wniosku organowi właściwemu zabezpieczyło uprawnienia procesowe wnioskodawcy do rozpoznania sprawy w ramach przewidzianej prawem procedury, przez właściwy organ, w określonych przez prawo formach. Postępowanie prowadzone przed organem właściwym po przekazaniu wniosku nie jest kontynuacją postępowania przed organem niewłaściwym. Sprzeciw skarżącej kasacyjnie wobec tego rodzaju konsekwencji procesowej przekazania sprawy organowi właściwemu jest bez wpływu dla oceny legalności kontrolowanych decyzji. Sąd w kontrolowanym wyroku trafnie podsumował, że orzekające organy w swoich ustaleniach i rozważaniach zasadnie skupiły się na tych okolicznościach, które były istotne prawnie dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle wytycznych zawartych w wyroku Sądu Wojewódzkiego w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 1820/20. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego objętych podstawami kasacyjnymi, które mogłoby zaważyć na bycie prawnym zaskarżonej decyzji. W związku z tym za nieusprawiedliwione uznano zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 140, art. 22 § 2 i § 3, art. 65 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 3a ustawy wiatrakowej, a przez to oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznano za wyraz prawidłowo przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Niezgodne z zasadami porządku prawnego obowiązującymi w demokratycznym państwie prawnym, do których zalicza się również pewność i stabilność stosunków prawnych, a także z art. 153 p.p.s.a., byłoby podważenie stanowiska zawartego w prawomocnym wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego przy rozpatrywaniu skargi kasacyjnej od innego wyroku, oczywiście przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI