II OSK 1656/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając budowę wiaty za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu nadzoru budowlanego, uznając, że sprawa powinna być rozpatrywana w trybie art. 51 Prawa budowlanego (istotne odstępstwo od projektu), a nie art. 48 (samowola budowlana). Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że budowa wiaty po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego stanowi samowolę budowlaną, do której ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, i oddalił skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wiaty, uznając, że budowa ta stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nie samowolę budowlaną. Sąd uznał, że zastosowanie powinien mieć art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną M. i T. L., nie zgodził się z tą interpretacją. Sąd kasacyjny stwierdził, że budowa wiaty po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie ma art. 48 Prawa budowlanego. Podkreślono, że art. 48 ma zastosowanie również do części obiektu budowlanego, a powierzchnia wiaty (ponad 30 m2) wymagała pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Budowa wiaty stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie ma art. 48 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Wiata została dobudowana po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, co wyklucza jej traktowanie jako odstępstwa od budowy budynku. Ponadto, jej powierzchnia przekracza 30 m2, co zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagało pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.b. art. 48 § 1
Prawo budowlane
p.b. art. 29 § 1
Prawo budowlane
p.b. art. 29 § 1
Prawo budowlane
wzniesienie wiaty o powierzchni ponad 30 m2 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę
Pomocnicze
p.b. art. 51
Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa wiaty po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego stanowi samowolę budowlaną, do której ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie również do części obiektu budowlanego. Wiata o powierzchni ponad 30 m2 wymagała pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Odrzucone argumenty
Budowa wiaty stanowiła istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, a nie samowolę budowlaną, co uzasadniało zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Przedmiotowe zadaszenie miejsca parkingowego nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, a jest częścią budynku mieszkalnego trwale z nim połączonym.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotowa wiata została dobudowana w listopadzie 2003 r. bez stosowanych zezwoleń. Przedmiotowa wiata została bowiem dobudowana dopiero po zakończeniu robót budowlanych przy budynku mieszkalnym a zatem nie można mówić, aby stanowiła odstępstwo od jego budowy. Nie ma przy tym znaczenia czy stanowi ona cześć budynku czy samodzielny obiekt budowlany skoro art. 48 Prawa budowlanego może mieć również zastosowanie do części obiektu budowlanego.
Skład orzekający
Jerzy Bujko
przewodniczący
Stanisław Nowakowski
członek
Wojciech Chróścielewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego) w kontekście budowy wiat i ich odróżnienia od istotnych odstępstw od projektu (art. 51 Prawa budowlanego)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy wiaty po zakończeniu budowy głównego budynku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między samowolą a odstępstwem od projektu, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Samowola budowlana czy istotne odstępstwo? NSA rozstrzyga o losach wiaty.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1656/07 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2008-12-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-10-26 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jerzy Bujko /przewodniczący/ Stanisław Nowakowski Wojciech Chróścielewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane VII SA/Wa 483/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-07-17 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118 art. 48 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski (spr.) Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. i T. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 483/07 w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 483/07, po rozpoznaniu skargi G. R., uchylił zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego - nakazał M. i T. L. dokonanie całkowitej rozbiórki wiaty konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,80 x 3,60 m i śr. wysokości 2,75 m, krytej blachą, dobudowanej do bocznej i tylnej ściany budynku mieszkalnego i usytuowanej bezpośrednio przy granicy sąsiedniej nieruchomości, wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w W. – W., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2005 r., po rozpatrzeniu odwołania M. i T. L., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji. Na skutek rozpatrzenia wniosku M. i T. L., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stwierdził nieważność decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2005 r. Zdaniem organu, sporna wiata nie jest całkowicie odrębnym obiektem niezwiązanym z wybudowanym legalnie budynkiem mieszkalnym. Z uwagi na fakt, iż budynek nie został oddany do użytkowania, a miejsce parkingowe niezadaszone było przewidziane do realizacji w tym samym miejscu co sporna wiata, można zauważyć, iż inwestor w sposób istotny odstąpił od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Powyższe ustalenie powinno, zdaniem organu, skutkować przeprowadzeniem postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 tej ustawy. Z tych przyczyn organ uznał, iż organ odwoławczy rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie przed organem I instancji w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Powołując się na uzasadnienie decyzji Głównego Inspektowa Nadzoru Budowlanego z dnia 1 czerwca 2006 r., organ odwoławczy przy dotychczasowych ustaleniach faktycznych uznał, iż w sprawie inwestor nie popełnił samowoli budowlanej do której ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, ale zaistniały istotne odstępstwa od realizowanej inwestycji, co czyni zasadnym przeprowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję wniósł G. R., domagając się aby organ odwoławczy ponownie zbadał sprawę w trybie art. 48 Prawa budowlanego, większość zarzutów kierując w stosunku do decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2006 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżonym wyrokiem decyzję stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 48 Prawa budowlanego. Analiza art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wzniesienie wiaty o powierzchni ponad 30 m2 wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Kwalifikacja przedmiotowej budowli w świetle art. 3 pkt 1b Prawa budowlanego, nakazuje organowi nadzoru budowlanego zastosowanie z sprawie art. 48 Prawa budowlanego (wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 1112/05). Zdaniem Sądu, całkowicie pozbawione podstawy prawnej są wywody organu, iż wzniesienie obiektu budowlanego, niezależnie od sposobu jego powiązania z gruntem oraz istniejącym budynkiem mieszkalnym, stanowi jedynie istotne odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, który takiego obiektu nie przewidywał. Zaprezentowana przez organ odwoławczy argumentacja prawna prowadzi do obejścia bardziej restrykcyjnej normy art. 48 Prawa budowlanego, pozwalając na legalizację samowoli budowlanej w trybie art. 51 tej ustawy. Tymczasem wzniesiony obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wpływa na sposób zagospodarowania działki inwestorów oraz działki sąsiedniej. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. i T. L., zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano błędną wykładnię art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, polegające na przyjęciu, iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego konieczne jest zastosowanie bezwzględnego nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przedmiotowe zadaszenie miejsca parkingowego nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, a jest częścią budynku mieszkalnego trwale z nim połączonym, zatem wnioskowanie, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego prowadzącego do wniosku, iż wzniesienie wiaty o powierzchni ponad 30 m kw. wymaga uzyskania pozwolenia na budowę jest niewłaściwe. Bezsprzeczne w przedmiotowej sprawie jest to, iż w trakcie wykonywania robót budowlanych na podstawie decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę odstąpiono w sposób istotny od zatwierdzonego projektu budowlanego w ten sposób, iż zwiększono szerokość obiektu budowlanego poprzez przedłużenie połaci dachowej nad terenem przeznaczonym na miejsce parkingowe. Powyższe winno spowodować wszczęcie postępowania w trybie art. 50 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Reasumując stwierdzić należy, iż przywołanie treści art. 48 jako bezwzględnego nakazu rozbiórki jest w przedmiotowej sprawie błędne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie spełnia wymienione wyżej wymagania choć nie oznacza to, że opiera się na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) właściwy organ nakazuje z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się do rozstrzygnięcia czy w sprawie niniejszej mamy do czynienia z samowolą budowlaną do której zastosowanie będzie miał przywołany wyżej przepis art. 48 Prawa budowlanego czy też tak jak to jest podnoszone w skardze kasacyjnej, w sposób istotny odstąpiono jedynie od zatwierdzonego projektu budowlanego – a zatem w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego. Mając na względzie okoliczności sprawy niniejszej należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż wzniesienie przedmiotowej wiaty stanowiło samowolę budowlaną, do której zastosowanie będzie miał przepis art. 48 Prawa budowlanego, a nie istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Za taką interpretacją prawną stanu faktycznego sprawy przemawia zgromadzony w aktach materiał dowodowy a zwłaszcza protokół oględzin obiektu budowlanego przeprowadzonych w dniu 7 kwietnia 2004 r. Z ustaleń tego protokołu wynika, iż według oświadczenia inwestora T. L. przedmiotowa wiata została dobudowana w listopadzie 2003 r. bez stosowanych zezwoleń. Zakończenie zaś robót budowlanych przy budynku miało miejsce we wrześniu 2002 r. co potwierdzał okazany dziennik budowy. Powyższe okoliczności skłaniają za przyjęciem poglądu, iż w sprawie niniejszej miała miejsce samowola budowlana. Przedmiotowa wiata została bowiem dobudowana dopiero po zakończeniu robót budowlanych przy budynku mieszkalnym a zatem nie można mówić, aby stanowiła odstępstwo od jego budowy. Nie ma przy tym znaczenia czy stanowi ona cześć budynku czy samodzielny obiekt budowlany skoro art. 48 Prawa budowlanego może mieć również zastosowanie do części obiektu budowlanego. W takiej sytuacji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane należy uznać za nieuzasadniony. Trafnie również Sąd I instancji przyjął, iż wzniesienie przedmiotowej wiaty o powierzchni przekraczającej 30 m2 zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Z powyższych względów skoro skarga kasacyjna okazała się być oparta na nieusprawiedliwionych podstawach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o jej oddaleniu.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI