II OSK 1648/22

Naczelny Sąd Administracyjny2025-02-19
NSAbudowlaneWysokansa
prawo budowlaneprojekt budowlany zamiennywarunki technicznegranica działkinadzór budowlanyinterpretacja przepisównieruchomościbudowa

NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów niższych instancji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, uznając, że projekt obejmujący dwie działki ewidencyjne nie narusza przepisów technicznych.

Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego dla budynku mieszkalnego, który zawierał garaż w granicy działki i taras. Organy nadzoru budowlanego uznały projekt za niezgodny z przepisami technicznymi, nakazując przywrócenie stanu poprzedniego. WSA stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. NSA uchylił wyrok WSA i decyzje organów, uznając, że projekt obejmujący dwie działki ewidencyjne inwestora jest dopuszczalny, a interpretacja przepisów technicznych przez organy była błędna.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.Ć. i J.Ć. od wyroku WSA w Warszawie, który stwierdził nieważność decyzji organów nadzoru budowlanego w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku przywrócenia budynku do stanu poprzedniego, a w pozostałym zakresie oddalił skargę. Organy odmówiły zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego, uznając, że garaż w granicy działki i taras naruszają przepisy techniczne, a projekt obejmujący dwie działki ewidencyjne jest niedopuszczalny. WSA podzielił stanowisko organów co do naruszenia przepisów technicznych, ale uznał wadę proceduralną w zakresie określenia terminu wykonania obowiązku. NSA, uwzględniając skargę kasacyjną, uznał, że definicja działki budowlanej pozwala na objęcie projektem zamiennym terenu kilku działek ewidencyjnych, jeśli należą do jednego właściciela. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy techniczne i art. 51 Prawa budowlanego, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku i decyzji organów obu instancji. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, projekt budowlany zamienny może obejmować teren dwóch działek ewidencyjnych, jeśli stanowią one własność inwestora i są wskazane jako teren inwestycji. Organ powinien ocenić zgodność projektu z przepisami prawa, a nie kwestionować sam fakt objęcia kilku działek.

Uzasadnienie

Definicja działki budowlanej w rozporządzeniu o warunkach technicznych dopuszcza objęcie terenem inwestycji kilku działek ewidencyjnych. Projekt budowlany zamienny jest nowym projektem dla całej inwestycji, a jego weryfikacja powinna koncentrować się na istotnych odstępstwach od pierwotnego projektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

p.b. art. 34 § ust. 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Projekt architektoniczno-budowlany określa granice działki lub terenu, a nie granice nieruchomości wynikające z księgi wieczystej. Projekt budowlany zamienny jest nowym projektem dla całej inwestycji.

p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakłada obowiązek złożenia projektu budowlanego zamiennego w przypadku odstępstw od zatwierdzonego projektu.

p.b. art. 51 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dotyczy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

p.b. art. 51 § ust. 5

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przewiduje nakazanie przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego w przypadku braku podstaw do zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.

r.w.t. art. 3 § pkt 1a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Definicja legalna pojęcia 'działka budowlana' jako nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych.

Pomocnicze

r.w.t. art. 12 § ust. 4 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Określa dopuszczalną długość i wysokość budynku gospodarczego lub garażu sytuowanego bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m.

r.w.t. art. 12 § ust. 6 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 12 § ust. 2 i ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.c. art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

u.g.n. art. 4 § pkt 1, 3 i 3a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt budowlany zamienny obejmujący dwie działki ewidencyjne należące do inwestora jest dopuszczalny. Interpretacja przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki nie ma zastosowania, gdy projekt zamienny obejmuje kilka działek inwestora. Brak podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i stosowania art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Projekt budowlany zamienny narusza przepisy techniczne dotyczące odległości garażu od granicy działki. Projekt budowlany zamienny nie może obejmować terenu innej działki niż ta, której dotyczyła pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę.

Godne uwagi sformułowania

w skład działki budowlanej wchodzić może zarówno jedna działka ewidencyjna, jak i więcej działek ewidencyjnych. zwolnienie z obowiązku zachowania norm sytuowania budynków określonych w treści § 12 r.w.t. dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy objęty jednym projektem budowlanym teren inwestycji składałby się z kilku działek ewidencyjnych. projekt budowlany zamienny jest nowym projektem, który zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. powinien zawierać między innymi projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii, obejmujący określenie granic działki lub terenu. organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Skład orzekający

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Piotr Broda

sprawozdawca

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i rozporządzenia o warunkach technicznych dotyczących projektów zamiennych i definicji działki budowlanej, zwłaszcza w kontekście łączenia działek ewidencyjnych w ramach jednej inwestycji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy inwestor posiada kilka sąsiadujących działek ewidencyjnych i stara się o zatwierdzenie zamiennego projektu budowlanego obejmującego te działki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów budowlanych w kontekście łączenia działek i zatwierdzania projektów zamiennych, co ma duże znaczenie praktyczne dla inwestorów i projektantów.

Czy można rozszerzyć projekt budowlany na sąsiednią działkę? NSA wyjaśnia.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1648/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-26
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Piotr Broda /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 2703/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-25
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok w części i uchylono decyzje I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 34 ust. 3 pkt 1), art. 51 ust. 1 pkt 3, art. 51 ust. 4, art. 51 ust. 5,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 3 pkt 1a), § 12 ust. 1, § 12 ust. 4 pkt 3, § 12 ust. 6 pkt 1, § 12 ust. 2 i ust. 3
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1740
art. 46 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 4 pkt 1, 3 i 3a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant asystent sędziego Emilia Olszewska- Gągała po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.Ć. i J.Ć[1] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 2703/21 w sprawie ze skargi J.Ć. i J.Ć[1] na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 listopada 2021 r. nr 1385/21 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego 1. uchyla zaskarżony wyrok w pkt. 2, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 3 września 2021 r. o nr IVOT/173/2021; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J.Ć. i J.Ć[1] solidarnie 1144 (jeden tysiąc sto czterdzieści cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2703/21 w wyniku rozpoznania skargi J.Ć. i J.Ć1. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) z 2 listopada 2021 r. nr 1385/21 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części określającej termin wykonania obowiązku, a w pozostałym zakresie skargę oddalił.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) decyzją z 2 listopada 2021 r. nr 1385/21, na podstawie art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), dalej: p.b., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy (dalej: PINB) z 3 września 2021 r. Nr IVOT/173/2021, odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w W. (dz. ew. nr [...] obr. [...]) nakazującą przywrócenie - w terminie 4 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - ww. budynku do stanu poprzedniego tj. stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta W. z 31 grudnia 1989 r. nr 658/89.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia MWINB wyjaśnił, że w dniu 31 października 2017 r. wpłynął wniosek o przeprowadzenie kontroli ww. budynku. Dnia 5 stycznia 2018r. PINB przeprowadził kontrolę, która wykazała garaż będący częścią ww. budynku (3,6m x 8,9m) z zadaszeniem o konstrukcji drewnianej na słupach murowanych 4,2 m od budynku przy ul. [...]. Obiekt wybudowano na mocy decyzji z 1989 r. nr 658/89, niemniej dokonano odstępstw: podwyższono budynek do 8,54 m i zmieniono kształt dachu, wykonano także garaż w miejscu wiaty garażowej w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...] i 4,2 m od budynku na tej nieruchomości oraz balkon od południa. Decyzją z 22 maja 2019 r. PINB nałożył obowiązek złożenia projektu budowlanego zamiennego i doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w zakresie odległości (1,5 m) tarasu od granicy z działką ew. nr [...], zaś decyzją z 23 lipca 2019 r. MWINB uchylił w/w decyzję i na mocy art. 51 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. nałożył na inwestorów obowiązek złożenia - w terminie 6 miesięcy - projektu budowlanego zamiennego. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 4 lutego 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2082/19 oddalił skargę.
Dnia 27 sierpnia 2020 r. skarżący złożyli projekt zamienny. Postanowieniem z 21 stycznia 2021 r. PINB wezwał skarżących do usunięcia braków i nieprawidłowości w dokumentacji. W odpowiedzi złożono projekt zamienny. Strony w ocenie organu odwoławczego nie wywiązały się z nałożonego na nich obowiązku, bowiem przedłożony projekt zamienny jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.), dalej: r.w.t. MWINB podniósł, że zgodnie z § 12 ust. 4 pkt 3 r.w.t., w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi. Natomiast garaż leży w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...] i ma długość 8,9m. Zasadnym byłoby jego skrócenie do 6,5m, czego projekt budowlany zamienny nie przewiduje. Co istotne, posiadanie przez właściciela własności dwóch sąsiednich działek nie może wpływać na wyłączenie oceny ich zgodności z projektem oraz przepisami techniczno-budowlanymi. Dalej wskazano, że postępowanie wszczęto w zakresie odstępstw od decyzji Naczelnika Miasta W. nr 658/89, która obejmowała działkę ew. nr [...], a nie działkę nr [...] Projekt zamienny obejmującego również działkę ew. nr [...] wykracza poza obszar uwzględniony w pozwoleniu pierwotnym, co jest niedopuszczalne.
Skargę na decyzje MWINB wnieśli J.Ć. i J.Ć1 kwestionując jej prawidłowość.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone decyzje w części zostały wydane bez podstawy prawnej, a zatem dotknięte są wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Stanowiący ich podstawę materialnoprawną art. 51 ust. 5 p.b. nie przewiduje określenia terminu wykonania określonych w nim nakazów (zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego), co wynika wprost z jego treści. Zastosowanie w takiej sytuacji znajduje zasada ogólna trwałości decyzji administracyjnych, wynikająca z art. 16 k.p.a., a z której wynika, że nakaz ten powinien zostać zrealizowany z dniem, kiedy ostateczna stała się decyzja o nim orzekająca. Powyższe skutkuje uznaniem, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które z kolei oznacza, że decyzja jest ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem właściwego trybu postępowania. Z podanych przyczyn Sąd stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji w opisanej w wyroku części.
Dalej Sąd I instancji wyjaśnił, że w pozostałym zakresie skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Ewidentne niewywiązanie się przez skarżących z obowiązków nałożonych na mocy art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. musiało skutkować wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji w trybie art. 51 ust. 5 p.b. Złożony w niniejszej sprawie projekt zamienny nie usuwa stanu niezgodności z prawem, skoro nadal sytuuje garaż o niezmienionej długości sprzecznie z § 12 ust. 4 pkt 3 r.w.t., a wykonany nad nim taras i zadaszenie wbrew zapisom § 12 ust. 6 r.w.t., czego nie przewidywał projekt budowlany zatwierdzony decyzją Naczelnika Miasta W. z dnia 31 grudnia 1989 r.
Sąd nie podzielił także stanowiska skarżących co do tego, że organy nie wskazały jakie konkretnie czynności mają być wykonane w celu doprowadzenia inwestycji do stanu poprzedniego. Decyzja PINB nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ma to być stan zgodny z prawem, a w tej konkretnej sprawie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta W. z 31 grudnia 1989r. nr 658/89. Sad wojewódzki podkreślił, że projekt zamienny sporządzony i przedłożony w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. ma zastępować w całości pierwotne pozwolenie na budowę i stanowiący jego integralną część projekt budowlany, w tym - co oczywiste - projekt zagospodarowania terenu, a skoro tak, to nie może obejmować innej działki inwestycyjnej niż ta, której to pierwotne pozwolenie na budowę dotyczyło.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący zaskarżając go w w zakresie pkt 2. i stosownie do art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej: p.p.s.a. zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
1) art. 34 ust. 3 pkt 1) p.b. poprzez brak zastosowania i pominięcie, że projekt architektoniczno-budowlany określa granice działki lub terenu, a nie granice nieruchomości wynikające z księgi wieczystej;
2) art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że projekt budowlany zamienny ma obejmować teren identyczny z terenem objętym pierwotnym projektem budowlanym, podczas gdy określenie działek lub terenu powinno uwzględniać także aktualny stan faktyczny i prawny zgodnie z końcową częścią tego przepisu, stanowiącą: "przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian";
3) art. 51 ust. 4 p.b. poprzez brak zastosowania i oddalenie skargi pomimo że brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego;
4) art. 51 ust. 5 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, że brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego;
5) § 3 pkt 1a) r.w.t. poprzez brak zastosowania, podczas gdy przepis ten zawiera definicję legalną pojęcia "działka budowlana" na potrzeby tegoż rozporządzenia, która powinna być uwzględniona przy wykładni pozostałych przepisów posługujących się tym pojęciem, zwłaszcza zawartych w § 12 r.w.t.;
6) § 12 ust. 1 r.w.t. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy działki budowlanej traktowanej jako nieruchomość gruntowa uregulowana w księdze wieczystej, podczas gdy pojęcie działki budowlanej należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 1a) r.w.t. oraz z uwzględnieniem art. 34 ust. 3 pkt 1) p.b., zawierającym wymóg określenia w projekcie architektoniczno-budowlanym granic działki lub terenu, a nie granic nieruchomości wynikających z księgi wieczystej;
7) § 12 ust. 4 pkt 3 r.w.t. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy działki budowlanej traktowanej jako nieruchomość gruntowa uregulowana w księdze wieczystej, podczas gdy pojęcie działki budowlanej należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 1a) r.w.t. oraz z uwzględnieniem art. 34 ust. 3 pkt 1) p.b., zawierającym wymóg określenia w projekcie architektoniczno-budowlanym granic działki lub terenu, a nie granic nieruchomości wynikających z księgi wieczystej;
8) § 12 ust. 6 pkt 1 r.w.t. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przepis ten dotyczy działki budowlanej traktowanej jako nieruchomość gruntowa uregulowana w księdze wieczystej, podczas gdy pojęcie działki budowlanej należy rozumieć zgodnie z definicją zawartą w § 3 pkt 1a) r.w.t. oraz z uwzględnieniem art. 34 ust. 3 pkt 1) p.b., zawierającym wymóg określenia w projekcie architektoniczno-budowlanym granic działki lub terenu, a nie granic nieruchomości wynikających z księgi wieczystej;
9) § 12 ust. 2 i ust. 3 r r.w.t. w zw. z § 3 pkt 1 Uchwały Nr LVIII/1778/2OO9 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2OO9r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego tereny Wesołej - Zielonej, Wesołej - Grzybowej, Wesołej - Groszówki - część I (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2009 r., poz. 3940) poprzez brak zastosowania i pominięcie, że plan miejscowy przewiduje możliwość zbliźniaczenia budynków, co pozwala na ich sytuowanie w granicy działki;
10) art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.), dalej: k.c., poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie oceny pojęcia "działki budowlanej" na gruncie rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jako nieruchomości gruntowej w rozumieniu prawa cywilnego, podczas gdy rozporządzenie to zawiera własną definicję legalną tego pojęcia, odmienną od użytej we wskazanym przepisie;
11) art. 4 pkt 1, 3 i 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), dalej: u.g.n., poprzez niewłaściwe zastosowanie i dokonanie oceny pojęcia "działki budowlanej" na gruncie r.w.t., jako nieruchomości gruntowej, działki gruntu czy działki budowlanej w rozumieniu tejże ustawy, podczas gdy definicje te dotyczą różnych pojęć, definicja działki budowlanej dotyczy gruntu już zabudowanego, a powołane wyżej rozporządzenie zawiera własną definicję legalną pojęcia "działka budowlana", odmienną od użytej we wskazanych przepisach.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej poprzez orzeczenie o uchyleniu decyzji MWINB oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego i kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wnosząc jednocześnie o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W piśmie z dnia 15 czerwca 2022 r. skarżący kasacyjnie przedstawili swoje stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Trafne jest stanowisko skarżących kasacyjnie, że zgodnie z § 3 ust. 1a) r.w.t. pod pojęciem działki budowlanej należy rozumieć nieruchomość gruntową lub działkę gruntu, których wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikających z rozporządzenia, odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. W świetle takiej definicji należy założyć, że w skład działki budowlanej wchodzić może zarówno jedna działka ewidencyjna, jak i więcej działek ewidencyjnych. Podobne stanowisko w tym zakresie zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 15 czerwca 2023 r. sygn. akt II OSK 2133/20; z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt II OSK 1350/20; z dnia 24 maja 2023 r. sygn. akt II OSK 1797/20 oraz Bursztynowicz Michał, Sługocka Martyna, Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Komentarz, wyd. II Opublikowano: WKP 2024, gdzie także przyjęto, że terenem inwestycji (działką budowlaną) może być cała działka, kilka działek oraz część działki lub działek.
Przy czym zwolnienie z obowiązku zachowania norm sytuowania budynków określonych w treści § 12 r.w.t. dotyczy tylko takiej sytuacji, gdy objęty jednym projektem budowlanym teren inwestycji składałby się z kilku działek ewidencyjnych. Dotyczy to również postępowania naprawczego w ramach którego organ nadzoru budowlanego dokonuje kontroli projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie zgodności z przepisami prawa, w tym dotyczącymi warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdzie przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno- budowlany obejmują teren dwóch działek ewidencyjnych tj. działki na której zlokalizowany jest obiekt, którego dotyczy postępowanie naprawcze oraz działki bezpośrednio z nią graniczącej (obecnie niezabudowanej). Nie ma racji organ nadzoru budowlanego twierdząc, że nie jest możliwe objęcie projektem budowlanym zamiennym terenu działki, co do której nie była wydana pierwotna decyzja udzielająca pozwolenia na budowę. Projekt budowlany zamienny jest nowym projektem, który zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 1 p.b. powinien zawierać między innymi projekt zagospodarowania działki lub terenu sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych lub jej kopii, obejmujący określenie granic działki lub terenu. To do inwestora należy zatem wskazanie terenu inwestycji a organ powinien jedynie ocenić czy spełnia on w tym zakresie wymagania wynikające z przepisów prawa. Należy zatem przyjąć, że w płaszczyźnie proceduralnej przedmiotem zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. jest całość zamierzenia budowlanego. Projekt zamienny to bowiem wprawdzie rzeczywiście projekt "uwzględniający zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych" (zob. art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.), ale jednak nadal projekt dla całej inwestycji, i to inwestycji, która mocą art. 36a ust. 2 p.b. została całościowo pozbawiona pozwolenia na budowę i zatwierdzenia dotychczasowego projektu budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r. sygn. akt II OSK 2732/20). Nie musi to zarazem automatycznie być postrzegane jako sprzeczne z poglądem, że organy nadzoru budowlanego powinny skoncentrować dokonywaną weryfikację projektu zamiennego na tych elementach zamierzenia, co do których inwestor dopuścił się istotnego odstępstwa (por. wyroki NSA: z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1251/15 oraz z dnia 6 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 636/17). Innymi słowy, decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 p.b. ma za przedmiot projekt budowlany zamienny, który obejmuje całą inwestycję, lecz kontrola i ewentualna negatywna weryfikacja tego projektu powinny dotyczyć "nowej materii projektowej", czyli rozwiązań odmiennych, odróżniających istotnie projekt zamienny, w stosunku do pierwotnego.
Mając zatem na uwadze, że inwestorzy wskazali w projekcie budowlanym zamiennym teren inwestycji jako teren dwóch będących ich własnością działek ewidencyjnych, to brak było podstaw do badania zgodności przedłożonego projektu w zakresie posadowienia budynku względem granicy między tymi działkami. W konsekwencji błędnie też przyjęto, że projekt budowlany zamienny narusza § 12 ust. 4 pkt 3 i § 12 ust. 6 pkt 1 oraz § 28 ust. 2 r.w.t., co z kolei skutkowało błędnym zastosowaniem w sprawie art. 51 ust. 5 p.b. i odmową zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz nakazaniem przywrócenia spornego obiektu do stanu poprzedniego.
Błędna okazała się również ocena Sądu wojewódzkiego, że Mazowiecki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy nie naruszyły prawa w sposób, który uzasadniał uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wbrew stanowisku Sądu wojewódzkiego, organy błędnie przyjęły, że przedłożony projekt budowlany zamienny narusza wskazane w decyzjach przepisy rozporządzenia o warunkach technicznych i zastosowały tryb przewidziany w art. 51 ust. 5 p.b.
Zgodnie z treścią art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Sprawę należy przy tym uznać za dostatecznie wyjaśnioną, gdy jest ona wyjaśniona w stopniu, w jakim, uwzględniając charakter postępowania odwoławczego przed NSA, sąd ten może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego aktu. Taki stan wyjaśnienia sprawy ma miejsce w niniejszym przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że stan prawny i faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony i nie pozostawia wątpliwości. Ponadto - w świetle ocen i rozważań poczynionych wyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny - organy administracji naruszyły przepisy prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga jest zasadna.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w pkt 2, a następnie rozpoznał skargę w tym zakresie i uwzględniając wskazane powyżej argumenty doszedł do przekonania, że podniesione w niej zarzuty są uzasadnione i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą (pkt I wyroku). O kosztach postępowania orzekając na podstawie: art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI