II OSK 1648/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. B. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego. Sprawa dotyczyła ustalenia, czy skarżący nabył obywatelstwo polskie po matce. Organy administracji uznały, że matka skarżącego, która nabyła obywatelstwo polskie na podstawie ustawy z 1920 r., utraciła je z dniem uzyskania pełnoletności, ponieważ w międzyczasie nabyła obywatelstwo izraelskie (jeszcze jako małoletnia). W związku z tym, że żadne z rodziców skarżącego nie posiadało polskiego obywatelstwa w dacie jego narodzin (urodzonego w 1958 r.), odmówiono potwierdzenia obywatelstwa. WSA podzielił to stanowisko. Skarżący kasacyjnie zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności błędną wykładnię art. 11 pkt 1 i art. 13 ustawy z 1920 r., twierdząc, że utrata obywatelstwa nie mogła nastąpić, gdy matka była małoletnia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że przepisy ustawy z 1920 r. należy interpretować w kontekście zasady wyłączności obywatelstwa polskiego, która była rygorystycznie stosowana. Sąd podkreślił, że moment nabycia obywatelstwa obcego nie musiał zbiegać się z momentem utraty obywatelstwa polskiego, a utrata mogła nastąpić po osiągnięciu pełnoletności, gdy osoba stawała się odrębnym podmiotem prawa. W związku z tym, matka skarżącego utraciła obywatelstwo polskie z dniem uzyskania pełnoletności, co skutkowało tym, że skarżący nie nabył obywatelstwa po niej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy z 1920 r. o obywatelstwie polskim w kontekście nabycia obywatelstwa obcego przez osoby małoletnie i jego wpływu na utratę obywatelstwa polskiego po osiągnięciu pełnoletności.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie stosowania ustawy z 1920 r. oraz specyficznego stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy osoba, która nabyła obywatelstwo obce jako małoletnia, może utracić obywatelstwo polskie z mocy prawa po osiągnięciu pełnoletności, zgodnie z art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, osoba taka utraciła obywatelstwo polskie z dniem uzyskania pełnoletności, jeśli spełniała przesłankę posiadania obywatelstwa obcego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zasada wyłączności obywatelstwa polskiego była rygorystycznie stosowana, a moment nabycia obywatelstwa obcego nie musiał zbiegać się z momentem utraty obywatelstwa polskiego. Utrata mogła nastąpić po osiągnięciu pełnoletności, gdy osoba stawała się odrębnym podmiotem prawa.
Czy wykładnia art. 11 i art. 13 ustawy z 1920 r. prowadząca do utraty obywatelstwa polskiego przez osobę, która nabyła obce obywatelstwo jako małoletnia, jest zgodna z Powszechną Deklaracją Praw Człowieka?
Odpowiedź sądu
Tak, taka wykładnia nie narusza art. 15 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, ponieważ utrata obywatelstwa nastąpiła z mocy prawa po osiągnięciu pełnoletności i spełnieniu przesłanek ustawowych, a nie arbitralnie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia art. 15 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, gdyż utrata obywatelstwa była wynikiem zastosowania przepisów prawa, a nie arbitralnego pozbawienia.
Przepisy (9)
Główne
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Utrata obywatelstwa polskiego następuje przez nabycie obcego obywatelstwa. Interpretacja rozszerzająca w tym zakresie jest niedopuszczalna, jednakże nabycie obywatelstwa obcego jako małoletni nie wyłączało możliwości utraty obywatelstwa polskiego po osiągnięciu pełnoletności.
Pomocnicze
Dz.U. 1920 nr 7 poz 44 art. 13
Ustawa z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego
Nadanie i utrata obywatelstwa polskiego rozciąga się na żonę i dzieci w wieku do lat 18. Sąd uznał, że zasada jednolitości obywatelstwa małżonków i dzieci obowiązywała do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletności.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim art. 8 § ust. 1
Przepis określający nabycie obywatelstwa przez urodzenie, właściwy dla daty narodzin skarżącego.
Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o obywatelstwie polskim art. 9
Przepis określający nabycie obywatelstwa przez urodzenie, właściwy dla daty narodzin skarżącego.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez WSA.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego wykładni prawa na niekorzyść strony.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie obywatelstwa obcego przez osobę pełnoletnią skutkuje utratą obywatelstwa polskiego z mocy prawa, zgodnie z ustawą z 1920 r. • Zasada wyłączności obywatelstwa polskiego była rygorystycznie stosowana, a nabycie obywatelstwa obcego jako małoletni nie wyłączało możliwości utraty obywatelstwa polskiego po osiągnięciu pełnoletności.
Odrzucone argumenty
Błędna, rozszerzająca wykładnia art. 11 pkt 1 ustawy z 1920 r. poprzez uznanie, że skutki utraty obywatelstwa mają zastosowanie po uzyskaniu pełnoletności przez osobę, która nabyła obce obywatelstwo jako małoletnia. • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia i brak jednoznacznych przepisów dotyczących utraty obywatelstwa po osiągnięciu pełnoletności przez osobę, która nabyła obce obywatelstwo jako małoletnia. • Naruszenie art. 15 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka poprzez arbitralne pozbawienie obywatelstwa.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z pierwszym z tych przepisów, utrata obywatelstwa polskiego następuje przez nabycie obcego obywatelstwa. • Trudno przyjąć, tak jak wywodzi skarżący kasacyjnie, że w takiej sytuacji prawnej jego matka w ogóle – również po uzyskaniu pełnoletności - nie mogłaby utracić obywatelstwa polskiego, mimo że spełniała przesłankę z art. 11 pkt 1 ustawy. • Taka wykładnia powyższych przepisów byłaby sprzeczna z obowiązującą pod rządami ww. ustawy zasadą wyłączności obywatelstwa polskiego. • Zgodnie z art. 1 ustawy obywatel polski nie mógł być jednocześnie obywatelem innego państwa. • Nie sposób uznać, że ówczesny ustawodawca miał na celu wyłączenie spod tego zakazu grupy obywateli, którzy nabyli obce obywatelstwo jako małoletni, kiedy to ich obywatelstwo było uzależnione od obywatelstwa jednego z rodziców. • Z powołanych wyżej przepisów nie wynika, iż nabycie obywatelstwa państwa obcego musiało nastąpić po osiągnięciu pełnoletności.
Skład orzekający
Zofia Flasińska
przewodniczący sprawozdawca
Zdzisław Kostka
sędzia
Mirosław Gdesz
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy z 1920 r. o obywatelstwie polskim w kontekście nabycia obywatelstwa obcego przez osoby małoletnie i jego wpływu na utratę obywatelstwa polskiego po osiągnięciu pełnoletności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w okresie stosowania ustawy z 1920 r. oraz specyficznego stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy historycznych przepisów dotyczących obywatelstwa i ich interpretacji w kontekście współczesnych standardów praw człowieka, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i historii prawa.
“Czy nabycie obywatelstwa obcego jako dziecko pozbawia Cię polskiego obywatelstwa po osiągnięciu pełnoletności? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.