II OSK 1647/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o zobowiązaniu obywatela Ukrainy do powrotu i zakazie wjazdu. Sąd pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie na zmianie okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji, w szczególności na wybuchu wojny na Ukrainie, powołując się na przepisy prawa unijnego i krajowego. Szef Urzędu zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa, w tym zasadę orzekania według stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego aktu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutów dotyczących błędnego uzasadnienia Sądu pierwszej instancji, wskazując, że przepisy prawa krajowego (art. 330 ust. 1 pkt 3 i art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) pozwalają na uwzględnienie aktualnego stanu faktycznego, ale nie dają podstawy do odstąpienia od zasady orzekania według stanu z chwili wydania decyzji. NSA stwierdził, że zaskarżona decyzja o zobowiązaniu do powrotu była wadliwa, ponieważ cel wjazdu cudzoziemca (praca jako kierowca autobusu) nie był niezgodny z deklarowanym, a przemyt papierosów był czynem popełnionym przy okazji, a nie celem samym w sobie. W związku z tym, mimo błędnego uzasadnienia, wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiadał prawu, a skarga kasacyjna została oddalona na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja zasady orzekania według stanu faktycznego z chwili wydania decyzji w sprawach cudzoziemców, a także kwalifikacja prawna czynu przemytu w kontekście celu wjazdu.
Dotyczy specyficznej sytuacji przemytu papierosów przez kierowcę autobusu, ale zasady prawne są szersze.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sąd administracyjny może uwzględnić skargę na decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu z uwagi na okoliczności faktyczne, które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy prawa krajowego (art. 330 ust. 1 pkt 3 i art. 356 ust. 2 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach) dają podstawę do uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego, jednakże nie uzasadnia to odstąpienia od zasady orzekania według stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego aktu.
Uzasadnienie
NSA wskazał, że choć przepisy krajowe pozwalają na uwzględnienie nowych okoliczności, nie ma podstaw do odstąpienia od zasady orzekania według stanu z chwili wydania decyzji, a prawo unijne w zakresie powrotów cudzoziemców nie nakazuje inaczej.
Czy przemyt papierosów przez kierowcę autobusu kursowego stanowi podstawę do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach z uwagi na niezgodność celu i warunków pobytu z deklarowanymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przemyt papierosów nie stanowi podstawy do wydania takiej decyzji, jeśli był czynem popełnionym przy okazji wykonywania deklarowanego celu pobytu (praca jako kierowca autobusu), a nie celem samym w sobie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że cel wjazdu cudzoziemca był związany z pracą jako kierowca autobusu, a przemyt był jedynie czynem popełnionym przy tej okazji, a nie celem pobytu, co wyklucza zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach.
Przepisy (10)
Główne
u.c. art. 302 § 1 pkt 15
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydawana jest, gdy cel i warunki pobytu cudzoziemca na terytorium RP są niezgodne z deklarowanymi, chyba że przepisy prawa dopuszczają ich zmianę.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki, które uzna za celowe dla rozstrzygnięcia sprawy.
Pomocnicze
u.c. art. 330 § 1 pkt 3
Ustawa o cudzoziemcach
Decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wykonuje się, gdy cudzoziemcowi udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, lub gdy zachodzą przesłanki do jej udzielenia.
u.c. art. 356 § 2 pkt 1
Ustawa o cudzoziemcach
Organ ma obowiązek wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, gdy przesłanki wyjdą na jaw po wydaniu ostatecznej decyzji o zobowiązaniu do powrotu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu także wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
p.p.s.a. art. 133 § 1 zdanie pierwsze
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok po przeprowadzeniu rozprawy, chyba że strony zrzekły się rozprawy.
p.p.s.a. art. 141 § 4 zdanie drugie
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia decyzji, sąd w miarę potrzeby określa podstawę prawną jej uchylenia.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.o.u. art. 1 i 2
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zasady orzekania według stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego aktu. • Błędne zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 15 ustawy o cudzoziemcach, gdyż cel wjazdu cudzoziemca nie był niezgodny z deklarowanym.
Godne uwagi sformułowania
Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę z innych przyczyn niż przedstawione w niej zarzuty, mianowicie z uwagi na wybuch 24 lutego 2022 r. wojny w Ukrainie. • Zasadnicza zasada orzekania przez sądy administracyjnego według stanu faktycznego istniejącego w chwili podjęcia zaskarżonego aktu. • Przepisy prawa krajowego dają podstawę, aby w razie pojawienia się po wydaniu ostatecznej, a nawet prawomocnej decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu okoliczności takich jak w art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie wydalać cudzoziemca. • Fakt, że skarżący w autobusie, którego był kierowcą, przemycił do Polski papierosy nie oznacza, że zmienił ten cel wjazdu. • Przemyt papierosów nie był celem wjazdu skarżącego, lecz miał miejsce w związku z przekroczeniem granicy, które było związane z wykonywaniem przez skarżącego pracy, jako kierowca autobusu kursowego. • Wyrok Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnia odpowiada prawu.
Skład orzekający
Jacek Chlebny
przewodniczący
Zdzisław Kostka
sprawozdawca
Grzegorz Antas
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady orzekania według stanu faktycznego z chwili wydania decyzji w sprawach cudzoziemców, a także kwalifikacja prawna czynu przemytu w kontekście celu wjazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przemytu papierosów przez kierowcę autobusu, ale zasady prawne są szersze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym - możliwości uwzględnienia nowych okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji, a także praktycznego zastosowania przepisów dotyczących cudzoziemców i przemytu.
“Czy przemyt papierosów może zniweczyć prawo do pobytu? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.