II OSK 1642/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od postanowienia WSA odrzucającego skargę na uchwałę o planie miejscowym, uznając brak interesu prawnego skarżącego.
Skarżący T.W. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w K. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, twierdząc, że narusza ona jego interes prawny jako właściciela sąsiednich działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę z powodu braku legitymacji procesowej skarżącego, wskazując na brak bezpośredniego związku między uchwałą a jego sytuacją prawną. Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał to postanowienie w mocy, podzielając argumentację o braku interesu prawnego, gdyż uchwała nie wpływała bezpośrednio na sferę prawną skarżącego, a podnoszone kwestie hałasu i ruchu były interesem faktycznym, nie prawnym.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej T.W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odrzuciło jego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w K. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o planowaniu przestrzennym i Konstytucji, twierdząc, że plan przewiduje zabudowę usługową na działkach sąsiednich w sposób sprzeczny ze studium i naruszający jego interes prawny jako właściciela pobliskich nieruchomości. Argumentował, że plan spowoduje hałas, zwiększony ruch i utratę prywatności, co wpłynie na jego działki. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, wskazując, że skarżący nie jest właścicielem działek objętych planem, a właścicielami są inni mieszkańcy. Skarżący przyznał, że nie jest właścicielem działek objętych planem, ale posiada działki w pobliżu. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., uznając, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że skarżący nie wykazał związku między zaskarżoną uchwałą a swoją indywidualną sytuacją prawną. Sąd podkreślił, że legitymacja skargowa na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga wykazania naruszenia konkretnego, indywidualnego interesu prawnego, a nie interesu faktycznego czy ogólnego. Zwiększony ruch i hałas nie stanowią ograniczenia praw własności w rozumieniu prawnym, a odległość nieruchomości skarżącego od objętego planem terenu wyklucza bezpośrednie oddziaływanie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, skarżący nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, ponieważ uchwała nie narusza bezpośrednio jego sfery prawnej, a podnoszone kwestie hałasu i ruchu stanowią jedynie interes faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że legitymacja skargowa na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga wykazania naruszenia konkretnego, indywidualnego interesu prawnego. W tej sprawie skarżący nie wykazał, aby uchwała dotycząca planu miejscowego dla działek nr ... i ... w bezpośredni sposób ograniczała jego prawa właścicielskie do działek nr ... i ..., które znajdują się w znacznej odległości. Argumenty o hałasie i ruchu miały charakter faktyczny, a nie prawny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1)
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
k.c. art. 222 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
u.s.g. art. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 43
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 54
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego skarżącego do zaskarżenia uchwały w sprawie planu miejscowego, gdyż nie narusza ona bezpośrednio jego sfery prawnej. Podnoszone przez skarżącego kwestie hałasu i zwiększonego ruchu komunikacyjnego mają charakter faktyczny, a nie prawny. Odległość nieruchomości skarżącego od terenu objętego planem miejscowym wyklucza bezpośrednie oddziaływanie uchwały na jego prawa właścicielskie.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 9 ust. 4 u.p.z.p., art. 7 Konstytucji, art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 140, 144, 222 § 1 i 2 k.c. Zarzuty naruszenia art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 1, 43, 54 u.s.g.
Godne uwagi sformułowania
interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną skarga w trybie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis hałas i intensywny transport (...) nie ograniczają bowiem w rozumieniu prawa możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych sama okoliczność zwiększenia w przyszłości na danym obszarze ruchu i hałasu komunikacyjnego nie stanowi prawnego ograniczenia własności nieruchomości
Skład orzekający
Marzenna Linska - Wawrzon
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek legitymacji procesowej do zaskarżania planów miejscowych przez właścicieli nieruchomości sąsiednich oraz rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego wpływu planu na sferę prawną skarżącego. Może być inaczej interpretowane w przypadku bezpośredniego sąsiedztwa lub innego rodzaju oddziaływania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje kluczowe zagadnienie legitymacji procesowej w sprawach planowania przestrzennego, co jest istotne dla prawników i właścicieli nieruchomości. Pokazuje, jak sąd rozróżnia interes prawny od faktycznego.
“Czy sąsiad może zablokować plan zagospodarowania? Kluczowe rozróżnienie interesu prawnego i faktycznego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 1642/22 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2022-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-25 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Nieruchomości Odrzucenie skargi Sygn. powiązane IV SA/Po 78/22 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2022-04-21 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 329 art. 58 § 1 pkt 5a, art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 741 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 15 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 78/22 odrzucającego skargę T. W. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia 15 lipca 2021 r. nr ... w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "Zmiana miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w Gminie K. - Etap VIII" postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Po 78/22 na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") odrzucił skargę T. W. na uchwałę Rady Miejskiej w K. z dnia [...] 2021 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "Zmiana miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w Gminie K. - [...]". W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] 2021 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod nazwą "Zmiana miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów w Gminie K. - [...]" wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części zatwierdzającej plan miejscowy co do działki nr ... oraz ... w obrębie B., z uwagi na jej niezgodność z przepisami prawa, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych prawem. Skarżący zarzucił naruszenie : 1. art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r. poz. 293, 471, 782, 1086, 1378, z 2021r. poz. 11 zwanej dalej "u.p.z.p.".) - albowiem dla działki nr ... oraz ... w obrębie B. plan przewiduje obszar 1U z przeznaczeniem podstawowym: zabudowa usługowa, gdy tymczasem jest to sprzeczne z treścią Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy K., uchwalonym uchwałą nr [...] z dnia [...] 2013r. (dalej: Studium); 2. art. 7 Konstytucji - na skutek zaprojektowania przez organy Gminy przeznaczenia terenu sprzecznego z zapisami Studium - co stanowi naruszenie zasady legalizmu, nakazującej organom władzy publicznej działanie na podstawie i w granicach prawa; 3. art. 1 ust. 2 pkt 1) u.p.z.p. i wynikającą z tego przepisu naczelną zasadę zachowania ładu przestrzennego, w ten sposób że w planie miejscowym dopuszczono, na terenie oznaczonym jako UJ możliwość lokalizowania zabudowy usługowej w bezpośredniej bliskości (w bezpośrednim sąsiedztwie) istniejących już terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Skarżący wyjaśnił, że jego interes prawny w zaskarżeniu w/w uchwały wynika z faktu, iż jest on aktualnym właścicielem działek nr ... oraz ... w obrębie B., co do których plan miejscowy wprowadza regulacje sprzeczne z powołanymi wyżej przepisami prawa. Tym samym skarżący może realizować swoje prawo do sądu w tej sprawie w granicach przysługujących mu uprawnień właścicielskich do działki położonej na obszarze uchwalonego planu. Interpretacja taka potwierdzona została w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt SK 76/06 orzekającym o zgodności art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1372 ze zm., dalej u.s.g.) z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W motywach tego orzeczenia Trybunał wyraźnie wskazał, iż skarga w trybie art. 101 u.s.g nie ma charakteru actio popularis - podstawą zaskarżenia jest niezgodność uchwały z prawem i równoczesne naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą związany prawnie (np. właściciel nieruchomości położonej na terenie gminy), a naruszenie to musi wynikać z właściwej regulacji materialnoprawnej. Skarżący działa w swoim interesie i kwestionuje ustalenia co do obszaru, które oddziałują na jego interes prawny. Rada Miejska w K. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie z uwagi na brak interesu prawnego skarżącego, ewentualnie o nieuwzględnienie skargi, a także o obciążenie skarżącego kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący w skardze błędnie określił się właścicielem działek nr ... i nr ... położonych w miejscowości B., dla których zmieniono przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Według informacji zawartych w rejestrze gruntów właścicielami działek są Z. i E. małż. P., którzy są jednocześnie wnioskodawcami dokonanej zmiany planu miejscowego w części dotyczącej działek o nr geod. ... i .... Skarżący pismem z dnia 3 marca 2022 r. przyznał, że nie jest właścicielem działek nr ... oraz ..., ale jest właścicielem znajdujących się w ich pobliżu działek nr ... oraz nr .... Zdaniem skarżącego zabudowa dopuszczona planem wpływa na działkę skarżącego i zmieni sposób użytkowania jego działki i sąsiedniej, pojawi się hałas i spaliny od przejeżdżających licznych samochodów, w tym dostawczych, klientów. Wpływ inwestycji na jego nieruchomość będzie polegał też na utracie prywatności oraz intymności. Zabudowa dopuszczona planem generować będzie znaczny ruch samochodowy. W ocenie skarżącego, realne oddziaływanie inwestycji na działkę skarżącego potwierdza również to, że plan miejscowy prowadzi do spadku wartości jego nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1372), zwanej dalej u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarga w niniejszej sprawie niewątpliwie wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. W związku z treścią ww. przepisu przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd zobowiązany był ocenić, czy skarżący posiadał interes prawny do wniesienia niniejszej skargi. Merytoryczna ocena zasadności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest bowiem możliwa, jeśli skarżący nie ma legitymacji procesowej do wniesienia skargi. Sąd wskazał, że podmiot wnoszący skargę winien wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia jego prawem chronionego interesu lub uprawnienia, polegającego na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie (a nie faktycznie) gwarantowaną sytuacją. Nie jest zatem wystarczające wykazanie samej potencjalnej możliwości naruszenia interesu prawnego w przyszłości. Związek ten powinien mieć charakter aktualny, realny i indywidualny. Wymogu tego nie spełnia zatem hipotetyczne oddziaływanie normy prawnej na sytuację prawną danego podmiotu albo wnoszenie skargi w interesie innego podmiotu niż skarżący, lub w interesie ogólnym. W szczególności interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany podjęciem albo uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną. Podmiot ten dysponuje bowiem jedynie interesem faktycznym (por. m.in.: wyroki NSA z 12 marca 2019 r. II OSK 231/19, z dnia 19 czerwca 2019 r., II OSK 3147/17, a także WSA w Opolu z 3 października 2017 r., II SA/Ol 707/17, wyrok WSA w Poznaniu z 15.01.2020 r. o sygn. II SA/Po 916/19, publ. CBOSA). O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego, wobec czego w danej sprawie należy wykazać naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego, które wpływa negatywnie na sytuację prawną skarżącego. Sąd przypomniał również, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego - z przepisu prawa - nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1503/18, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA i powołane tam stanowisko doktryny oraz komentarz do art. 101 ustawy o samorządzie gminnym A. Matan w Dolnicki Bogdan (red.), Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. II, WKP 2018). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd Wojewódzki wskazał, że z treści skargi wprost nie wynika w jaki sposób zaskarżona uchwała miałaby naruszyć interes prawny skarżącego. W szczególności skarżący nie wskazał naruszenia przez zaskarżoną uchwałę konkretnego przepisu prawa materialnego, które wpływa negatywnie na jego sytuację prawną. Tym samym nie wykazał on związku pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną, a zaskarżoną uchwałą powodującą następstwo w postaci wynikającego z przepisu prawa ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków. W skardze wskazano, że interes prawny skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały wynika z faktu, iż jest on aktualnym właścicielem działek nr ... oraz ... w obrębie B., co do których plan miejscowy wprowadza regulacje sprzeczne z powołanymi przepisami prawa. Dopiero w piśmie z 3 marca 2022 r. skarżący wyjaśnił, że nie jest właścicielem działek nr ... oraz ..., lecz znajdujących się w ich pobliżu działek nr ... oraz nr ..., co potwierdza treść ksiąg wieczystych. Tak więc ostatecznie skarżący w skardze twierdzi, że legitymuje się prawem własności działek nr ... i ... znajdujących się w pobliżu objętych zaskarżonym planem miejscowym działek nr ... oraz .... Przy czym zaskarżony plan – jak wynika z załączonej mapy na k. 33 - ogranicza się właśnie do działek nr ... oraz .... Działki należące do skarżącego, tj. nr ... i ..., znajdują się w odległości około 360m w linii prostej od działek ... i .... Skarżący naruszenia swojego interesu prawnego dopatruje w niemożliwości zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych z uwagi na hałas, intensywny transport (pojazdami wielkogabarytowymi) związany z przewidzianą w planie możliwością powstania na działkach ... i ... obiektów o charakterze usługowym. Są to jednak argumenty natury wyłącznie faktycznej, a nie prawnej. Hałas i intensywny transport (pojazdami wielkogabarytowymi) nie ograniczają bowiem w rozumieniu prawa możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. W ocenie Sądu Wojewódzkiego zaskarżona uchwała nie wpływa negatywnie na sytuację prawnomaterialną skarżącego, a w szczególności nie ogranicza prawnej możliwości zagospodarowania jego działek i nie będzie wpływać na możliwość korzystania przez skarżącego z przysługujących mu praw do działek nr ... i .... Ponadto zaskarżona uchwała nie zawiera żadnych zakazów czy nakazów, których adresatem byłby skarżący. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarga podlegała odrzuceniu ponieważ przedstawiona przez skarżącego argumentacja nie dowodzi naruszenia jego interesu prawnego przez zaskarżoną Uchwałę. Zgodnie z bowiem przepisem art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej T. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: Naruszeniu prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest: a) art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. na skutek jego bezzasadnego zastosowania, albowiem skarżący posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., w związku z czym w rzeczywistości nie zachodziły podstawy do odrzucenia skargi; b) art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. art. 140, 144 i 222 § 1 i 2 k.c. - albowiem jak wynika z powołanych norm, przedmiotowa uchwała zezwoliła na realizację na działkach nr ... oraz ... obiektów handlowych o znacznych rozmiarach, co ma wpływ na realizację prawa własności w stosunku do działek stanowiących własność skarżącego, albowiem tego typu inwestycja poważnie ingeruje w stosunki sąsiedzkie (tworząc nowe stosunki miejscowe, o których mowa w normie z art. 144 k.c.), w tym rodzaj immisji, które oddziaływają na nieruchomości sąsiednie, w tym działkę skarżącego; c) art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 1 i art. 43 oraz 54 u.s.g. - albowiem rodzaj inwestycji (powodującej znaczne immisje oraz zwiększony zakres oddziaływania na nieruchomości sąsiednie) dopuszczonej zaskarżonym planem miejscowym ma wpływ na mienie gminy (to jest eksploatację dróg dojazdowych), którą to gminę stanowią mieszkańcy gminy, a więc również skarżący - a zatem uchwała miała za swój przedmiot gospodarowanie mieniem podmiotu, który tworzy skarżący (co przesądza o jego legitymacji prawnej do zaskarżenia uchwał dotyczących tego mienia, skoro jest to mienie mieszkańców gminy, w tym skarżącego). Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew zarzutom kasacyjnym Sąd Wojewódzki zasadnie orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. przyjmując, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było przesłanek do uznania, że zaskarżona Uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza interes prawny lub uprawnienia skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd przedstawił w sposób prawidłowy znaczenie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g., stanowiącego że, każdy, czyj interes prawny lub uprawienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przede wszystkim Sąd Wojewódzki prawidłowo zaznaczył, że skarżący wnosząc skargę na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać istnienie związku pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegającego na tym, iż uchwała narusza jego własny interes prawny lub uprawnienia. Sąd Wojewódzki trafnie przy tym zastrzegł, że interesem prawnym nie legitymuje się podmiot jedynie zainteresowany uchyleniem określonego aktu, który nie oddziałuje bezpośrednio na jego sferę prawną, a więc taki podmiot, który dysponuje wyłącznie interesem faktycznym. Zgodzić się należało z wnioskowaniem Sądu Wojewódzkiego, że skarżący nie wskazał takich okoliczności, które świadczyłyby o naruszeniu jego interesu prawnego uchwalonym planem miejscowym obejmującym działki o numerach ... i ..., przeznaczone pod zabudowę usługową. Z akt sprawy wynika, że skarżący jest wścielam nieruchomości (działek nr ... i ...), które nie są objęte przedmiotowym planem, ani też nie graniczą bezpośrednio z działkami o numerach ... i .... Według niepodważonych ustaleń Sądu, nieruchomości skarżącego znajdują się w odległości około 360 m od obszaru objętego planem miejscowym, co pozwala stwierdzić, że zaskarżona uchwała nie wpływa negatywnie na sytuację prawnomaterialną skarżącego, w szczególności nie ogranicza prawnej możliwości zagospodarowania jego działek, jak też nie będzie wpływać na możliwość korzystania przez skarżącego z przysługujących mu praw do jego własnych nieruchomości. Sąd Wojewódzki zasadnie stwierdził, że zwiększenie ruchu komunikacyjnego, a co za tym idzie hałasu, w okolicy obszaru przeznaczonego w planie na zabudowę usługową, nie mogło być podstawą przyznania skarżącemu legitymacji skargowej, skoro jego interes ma charakter faktyczny. Zaznaczyć należy, że położenie nieruchomości skarżącego w dalszej odległości od przyszłych obiektów usługowych, wskazuje na brak bezpośrednich odziaływań ustaleń planu miejscowego na jego prawa właścicielskie. Podkreślić trzeba, że warunkiem przyznania legitymacji do zaskarżenia planu miejscowego jest naruszenie zindywidualizowanego interesu prawnego podmiotu występującego ze skargą, które polegać powinno na tym, że wskutek uchwalenia planu doszło do pozbawienia lub ograniczenia uprawnień właściciela nieruchomości do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem. Zasadniczo właściciel nieruchomości sąsiadującej z obszarem objętym planem nie jest pozbawiony możliwości zaskarżenia planu miejscowego, jednak to nie oznacza, że sam fakt takiego położenia nieruchomości jest wystarczający do skorzystania z trybu przewidzianego w art. 101 ust. 1 u.s.g. Konieczne jest bowiem wykazanie, że ustalenia uchwalonego planu uniemożliwią lub ograniczą możliwość zagospodarowania konkretnej nieruchomości sąsiedniej bądź w zakresie chronionym prawem wpłyną na sposób korzystania z danej nieruchomości przez jego właściciela. Tymczasem w stanie faktycznym sprawy należało przyjąć, że zawarte w przedmiotowym planie ustalenia co do usługowego przeznaczenia wyznaczonego terenu nie będą bezpośrednio oddziaływać na nieruchomość skarżącego w sposób, który ograniczałby jego uprawnienia właścicielskie w zakresie wykorzystywania własnej nieruchomości. Natomiast sama okoliczność zwiększenia w przyszłości na danym obszarze ruchu i hałasu komunikacyjnego nie stanowi prawnego ograniczenia własności nieruchomości, które warunkowałyby przyznanie skarżącemu legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej Uchwały. Z argumentacji przedstawionej w sprawie przez skarżącego nie można było wywieść, że ustalenia zaskarżonego planu pozostają w bezpośrednim związku z uprawnieniami strony skarżącej, podlegającymi ochronie, zgodnie z art. 140 i art. 144 k.c. oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. W rezultacie niezasadny okazał się zarzut kasacyjny dotyczący przepisów art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 140, art. 144 oraz art. 222 § 1 i 2 k.c. Chybiony okazał się również zarzut dotyczący przepisów art. 1, art. 43 i art. 54 ustawy o samorządzie gminnym. Mylny jest bowiem pogląd strony skarżącej, że jego uprawnienie do zaskarżenia planu miejscowego należy wiązać z faktem odziaływania przyszłych inwestycji na mienie komunalne, a konkretnie z wpływem zwiększonego ruchu samochodowego na stan dróg istniejących na danym obszarze. Sama przynależność do wspólnoty samorządowej nie świadczy o posiadaniu uprawnienia do zaskarżenia planu miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż zgodnie z tym przepisem przyznanie legitymacji skargowej uzależnione jest od naruszenia interesu prawnego strony skarżącej, a więc interesu o charakterze osobistym czyli własnym i zindywidualizowanym. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie legitymacji skargowej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., powinien bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej skarżącego. Tak więc występowanie ze skargą na plan miejscowy w celu ochrony stanu dróg publicznych (gminnych) nie może znaleźć oparcia w przepisie art. 101 ust. 1 u.s.g. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że prawo do zaskarżenia uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem. Zaznaczyć należy, że skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. Tym samym przepis art. 101 ust. 1 usg nie daje podstawy do korzystania przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r. III RN 42/02, OSNP z 2004 r. nr 7, poz. 114; wyrok NSA z 1 marca 2005 r. OSK 1437/2004; wyrok NSA z 3 września 2004 r. OSK 476/04 ONSA i WSA 2005/1/2; wyrok NSA z 14 września 2012 r. II OSK 1541/12). Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI