II OSK 1642/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Starosty S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który zobowiązał Starostę do załatwienia sprawy dotyczącej wymiany gruntów w terminie 3 miesięcy, stwierdzając jednocześnie, że przewlekłość postępowania nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący kasacyjnie Starosta zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego poprzez błędną wykładnię, która doprowadziła do uznania jego działań za przewlekłe. Starosta argumentował, że podejmował wszelkie możliwe kroki w celu pozyskania środków finansowych i pracowników, a brak środków nie powinien być podstawą do stwierdzenia przewlekłości, zwłaszcza że decyzja o przyznaniu dotacji nie należała do niego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd I instancji prawidłowo stwierdził przewlekłość postępowania. NSA podkreślił, że brak środków finansowych nie może usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu sprawy, a skutki wadliwego funkcjonowania administracji nie mogą obciążać strony. Sąd wyjaśnił również, że stwierdzenie przewlekłości nie jest równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa, co było podstawą do wyznaczenia dłuższego terminu na załatwienie sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska NSA w sprawach dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy przyczyną zwłoki jest brak środków finansowych lub kadrowych po stronie organu wykonującego zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organu wykonującego zadania zlecone, gdzie finansowanie pochodzi z budżetu państwa. Może wymagać adaptacji do innych sytuacji braku środków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak środków finansowych na realizację zadań z zakresu administracji rządowej może stanowić obiektywną przeszkodę do merytorycznego rozpoznania sprawy i usprawiedliwiać przewlekłe prowadzenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak środków finansowych nie może stanowić obiektywnej przeszkody i nie usprawiedliwia przewlekłego prowadzenia postępowania, gdyż skutki wadliwego funkcjonowania administracji nie mogą obciążać strony.
Uzasadnienie
Ustawa o dochodach jst przewiduje mechanizmy dochodzenia należnych świadczeń w postępowaniu sądowym w przypadku niedotrzymania warunku terminowego przekazywania dotacji celowych. Strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego działania organu.
Czy działania organu polegające na podejmowaniu czynności w celu pozyskania środków finansowych i pracowników, które nie doprowadziły do końcowego załatwienia sprawy, mogą być uznane za przewlekłe prowadzenie postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli czynności te nie zmierzają efektywnie do końcowego załatwienia sprawy i organ nie podejmuje innych niezbędnych kroków, można mówić o przewlekłości.
Uzasadnienie
Choć organ podjął kroki w celu pozyskania środków, ograniczył się jedynie do korespondencji, nie zapewniając efektywnego zakończenia sprawy. Sąd rozróżnił przewlekłość od rażącego naruszenia prawa, biorąc pod uwagę wysiłki organu w pozyskiwaniu środków.
Czy skarga na bezczynność organu może być traktowana jako skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania, jeśli strona użyła obu tych określeń w różnych pismach?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, do przedmiotu skargi dotyczącej zwłoki organu należy podchodzić liberalnie i w zależności od okoliczności konkretnej sprawy modyfikować jej przedmiot.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny powinien elastycznie podchodzić do kwalifikacji skargi dotyczącej zwłoki organu, biorąc pod uwagę całokształt działań strony i organu.
Przepisy (10)
Główne
k.p.a. art. 12 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ma obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
k.p.a. art. 35 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki.
u.s.i.g. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów
Postępowanie scaleniowe lub wymienne przeprowadza starosta jako zadanie z zakresu administracji rządowej.
u.d.j.s.t. art. 49 § 1
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Jednostka samorządu terytorialnego wykonująca zadania zlecone otrzymuje z budżetu państwa dotacje celowe w wysokości zapewniającej realizację tych zadań.
u.d.j.s.t. art. 49 § 5
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Dotacje celowe powinny być przekazywane w sposób umożliwiający pełne i terminowe ich wykonanie.
u.d.j.s.t. art. 49 § 6
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
W przypadku niedotrzymania warunku terminowego przekazania dotacji, jednostce samorządu terytorialnego przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w postępowaniu sądowym.
p.p.s.a. art. 149 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny zobowiązuje organ do wydania orzeczenia w określonym terminie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 35 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji NSA.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę S. • Brak środków finansowych nie usprawiedliwia zwłoki w załatwieniu sprawy. • Skutki wadliwego funkcjonowania administracji nie mogą obciążać strony.
Odrzucone argumenty
Starosta S. podjął wszelkie możliwe kroki w celu pozyskania środków finansowych i pracowników. • Czynności podejmowane przez Starostę S. w celu pozyskania dotacji nie były nieefektywne. • Sąd I instancji dopuścił się niekonsekwencji w ocenie działań Starosty.
Godne uwagi sformułowania
organ administracji publicznej ma obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się przy tym możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia • załatwianie spraw bez zbędnej zwłoki • brak środków finansowych na przeprowadzenie niniejszego postępowania nie może stanowić obiektywnej przeszkody do merytorycznego rozpoznania sprawy i nie może usprawiedliwiać przewlekłego prowadzenia postępowania • skutki wadliwego prowadzenia postępowania przez organ nie mogą obciążać strony • organ uczynił "właściwie wszystko", co leżało w jego możliwościach, aby pozyskać środki finansowe, jak i uprawnionych pracowników niezbędnych do zakończenia postępowania
Skład orzekający
Arkadiusz Despot - Mładanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Gliniecki
sędzia
Ewa Kręcichwost - Durchowska
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska NSA w sprawach dotyczących przewlekłości postępowania administracyjnego, zwłaszcza gdy przyczyną zwłoki jest brak środków finansowych lub kadrowych po stronie organu wykonującego zadania zlecone z zakresu administracji rządowej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji organu wykonującego zadania zlecone, gdzie finansowanie pochodzi z budżetu państwa. Może wymagać adaptacji do innych sytuacji braku środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje typowy problem przewlekłości postępowań administracyjnych, wynikający z niedofinansowania zadań zleconych. Pokazuje, jak sądy administracyjne podchodzą do odpowiedzialności organów i praw obywateli w takich sytuacjach.
“Czy brak pieniędzy usprawiedliwia opieszałość urzędnika? NSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.