II OSK 1641/22

II OSK 1641/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Szymańska
Małgorzata Miron /przewodniczący sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II SA/Bd 208/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-12-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Mańkowska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 208/21 w sprawie ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 8 grudnia 2020 r. nr WIR.VIII.7840.1.144.2020.AM w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Gminy [...] na rzecz A. K. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 208/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę Gminy [...] (dalej: "Gmina" bądź "inwestor") na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 8 grudnia 2020 r., nr WIR.VIII.7840.1.144.2020.AM w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia 16 września 2020 r., nr 568/2020 Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę i zmianę sposobu użytkowania części handlowej budynku mieszkalno-użytkowego na świetlicę wiejską wraz z instalacjami: centralnego ogrzewania, wentylacji, wodociągową, kanalizacyjną, elektroenergetyczną, z planowaną lokalizacyjną na terenie działek nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], jednostce ewidencyjnej [...].
Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez A. K. (dalej: "uczestniczka") decyzją z dnia 8 grudnia 2020 r., znak: WIR.VIII.7840.1.144.2020.AM Wojewoda Kujawsko-Pomorski (dalej: "Wojewoda" bądź "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333; dalej: "p.b."), uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda zwrócił uwagę, że planowane zamierzenie inwestycyjne obejmuje nieruchomości stanowiące współwłasność Gminy oraz uczestniczki. Ustalił, że działka nr [...] (księga wieczysta nr [...]) należy do Gminy, natomiast działka nr [...] (księga wieczysta nr [...]) jest zabudowana dwoma budynkami, z których jeden ma wyodrębnione dwa lokale, przy czym lokal nr [...] wraz z udziałem w gruncie wynoszącym [...] (księga wieczysta nr [...]) jest własnością uczestniczki, zaś lokal nr [...] wraz z udziałem w gruncie wynoszącym [...] (księga wieczysta nr [...]) jest własnością Gminy. Z kolei działka nr [...] (księga wieczysta nr [...]) stanowi współwłasność Gminy i uczestniczki. Wojewoda uznał, że planowane zamierzenie inwestycyjne przekracza zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, ponieważ ingeruje w układ konstrukcyjny budynku, którego skutkiem będzie zmiana przeznaczenia zarówno budynku znajdującego się na nieruchomości wspólnej oraz przeznaczenia gruntu stanowiącego współwłasność. Zaznaczył, iż z tego względu zastosowanie znajdzie art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.; dalej: "k.c."), zgodnie z którym do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Jak zaś wynika z materiału dowodowego, uczestniczka nie wyraziła zgody na planowane zamierzenie inwestycyjne, co potwierdził inwestor pismem z dnia 30 października 2020 r., znak RRiB.033.1.1.2020.BM. W tych okolicznościach Wojewoda doszedł do wniosku, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 32 ust. 4 p.b., co stanowi warunek konieczny do uzyskania pozwolenia na budowę.
Gmina zaskarżyła powyższą decyzję Wojewody skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie.
Organ domagał się oddalenia skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Opisanym na wstępie wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Podzielił stanowisko Wojewody, że planowane roboty budowlane polegające na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania części budynku mieszkalno-użytkowego (m.in. zmiana układu funkcjonalnego pomieszczeń, wybicie otworu w ścianie, rozbiórka schodów zewnętrznych i wiatrołapu, budowa pochylni dla osób niepełnosprawnych przy głównym wejściu do budynku, budowa tarasu) stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu i w związku z tym wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości objętych planowaną inwestycją, co wynika z art. 199 k.c. Sąd zgodził się również z Wojewodą, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania wszystkimi trzema działkami na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 p.b. Wskazał, że art. 35 p.b. zawiera katalog obowiązków organu architektoniczno-budowlanego właściwego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, do których należy sprawdzenie spełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 p.b. Zaznaczył, że w sytuacji gdy na etapie postępowania odwoławczego zostało zakwestionowane przez jednego z współwłaścicieli oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – jak w niniejszej sprawie – to należy uznać, że dokument ten budzi wątpliwości i w związku z tym organ administracji zobligowany jest żądać od inwestora wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Milczenie podmiotu, od którego zależy uprawnienie inwestora, nie oznacza bowiem uzyskania takiego prawa.
Sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że w sprawie bezsporne jest, iż uczestniczka nie wyraziła zgody na planowanie zamierzenie inwestycyjnie ani na dysponowanie działką nr [...] na cele budowlane. Brak tej zgody wyrażony na etapie postępowania odwoławczego powoduje, że ustalenia organu pierwszej instancji odnośnie wykazania przez inwestora uprawnienia w rozumieniu art. 3 pkt 11 p.b. nie mogły zostać uznane za prawidłowe.
W ocenie Sądu bez znaczenia pozostaje okoliczność, że w miejscu planowanej inwestycji funkcjonował sklep, skoro objęte wnioskiem zamierzenie nie jest tym samym obiektem, lecz świetlicą wiejską.
Sąd wojewódzki wskazał, że prowadząc ponownie postępowanie organ administracji powinien wezwać inwestora do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością pozostającą we współwłasności, a następnie dokonać oceny powyższej okoliczności w świetle przesłanek z art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 3 pkt 11 i art. 35 ust. 4 p.b.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Gmina, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego, a mianowicie naruszenie:
1) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 199 k.c. poprzez błędne zastosowanie przepisów prawa procesowego polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy wnioskodawca wykazał, że wniosek inwestora nie przekracza zakresu zwykłego zarządu;
2) art. 199 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że wniosek inwestora przekracza granice zwykłego zarządu;
3) art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 199 k.c. poprzez brak zawieszenia postępowania, w sytuacji w której wystąpiło zagadnienie wstępne, a które to zagadnienie ma wpływ na rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie merytorycznej decyzji;
4) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się do wszystkich aspektów zarzutów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie, iż w wyniku wyodrębnienia lokalu mieszkalnego powstała wspólnota mieszkaniowa, co istotnie zmienia zasady korzystania ze współwłasności.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie Gmina wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uchylenie decyzji Wojewody, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła również o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a nadto o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagała się odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu niezachowania wymogów formalnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., ewentualnie oddalenia skargi kasacyjnej jako bezzasadnej. Ponadto wniosła o zasądzenie od skarżącej kasacyjnie Gminy zwrotu wynagrodzenia radcy prawnego. Jednocześnie oświadczyła, że nie wnosi o przeprowadzenie rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują.
Wbrew wywodom zawartym w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie stwierdzono też podstaw do jej odrzucenia. Analizując środek odwoławczy pod tym kątem wyjaśnić należy, iż w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć niewłaściwe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, polegające na mylnym zrozumieniu stosowanego przepisu prawa lub jego znaczenia albo niezrozumieniu intencji ustawodawcy, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli że niewłaściwie sąd uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tzn. naruszenie przepisów postępowania, może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego. Przepisy postępowania mogą być bowiem naruszone zarówno przez ich błędną wykładnię, jak i przez niewłaściwe zastosowanie. Dodatkowo jednak w przypadku zarzutów skierowanych wobec tego rodzaju przepisów strona wnosząca skargę kasacyjną oprócz wskazania, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnych (wyartykułowanych) przepisów postępowania, ma obowiązek wykazać istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 2985/13, CBOIS).
Jakkolwiek można zgodzić się z uczestniczką, że skarga kasacyjna zawiera pewne mankamenty, jeśli chodzi o brak wskazania na czym polega błędna wykładnia przepisu art. 199 k.c. dokonana przez Sąd pierwszej instancji, czy brak wskazania jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów procesowych, to uchybienia takie nie uzasadniają jednak stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie spełnia ustawowych wymogów określonych w art. 174 p.p.s.a. i podlega odrzuceniu.
Nie zawiera ona natomiast usprawiedliwionych podstaw.
Przechodząc do merytorycznej oceny podniesionych zarzutów, stwierdzić należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną, w sytuacji gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu (zob. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1485/11, CBOIS). Treść uzasadnienia powinna zatem umożliwić prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (zob. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11, CBOIS).
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku realizuje powyższe wymagania. Sąd pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania przed organami administracji, wskazał stan faktyczny sprawy, dokonał jego oceny, zawarł rozważania dotyczące zastosowanych przepisów stanowiących podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia oraz odniósł się do zarzutów skargi, wykazując ich niezasadność.
Poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 grudnia 2021 r. rozważania pozwalają zidentyfikować zasadnicze dla wyniku sprawy kwestie. W kontekście zgłoszonych przez Gminę zastrzeżeń dotyczących braku odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do niektórych aspektów zarzutów podniesionych w skardze, a związanych z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., wskazać należy, że wymaganie wynikające z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie nakłada na sąd administracyjny obowiązku szczegółowego odnoszenia się do wszystkich podnoszonych przez skarżącego argumentów i twierdzeń, a jedynie do tych, które miały znaczenie dla sprawy. To, że Gmina nie podziela dokonanej przez Sąd oceny prawnej nie oznacza, iż wyrok, w którym ocena ta została zamieszczona, został wydany z naruszeniem przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a.
Podkreślenia wymaga, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny trafności zakwalifikowania robót budowlanych, które inwestor zamierza wykonać na nieruchomości, będącej przedmiotem współwłasności, jako przekraczających zakres zwykłego zarządu i wymagających uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli takiej nieruchomości. W tym zaś zakresie Sąd pierwszej instancji wypowiedział się w sposób wyczerpujący.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność, że w wyniku wyodrębnienia lokali powstała wspólnota mieszkaniowa, co - w przekonaniu skarżącej kasacyjnie - istotnie zmienia zasady korzystania z nieruchomości. W związku z tym, że w przedmiotowym budynku liczba wyodrębnionych lokali wynosi dwa, zarządzanie i tak odbywa się na zasadach przewidzianych dla współwłasności nieruchomości - w Kodeksie cywilnym i Kodeksie postępowania cywilnego (vide art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali; Dz. U. Nr 85 poz. 388, ze zm.), tj. według m.in. art. 199 k.c., który stanowi, że do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Na konieczność uzyskała właśnie takiej zgody zwracał uwagę Sąd pierwszej instancji.
Jako błędne należy ocenić stanowisko skarżącej kasacyjnie Gminy, że nie ma ona obowiązku uzyskania zgody uczestniczki na dokonanie przebudowy części budynku. Wprawdzie w wyniku podziału nieruchomości każdy ze współwłaściciel uzyskuje prawo odrębnego korzystania z wydzielonej mu części. Może on bez zgody pozostałych współwłaścicieli wykonywać na wydzielonej mu do wyłącznego użytkowania części nieruchomości roboty budowlane, ale jedynie mieszczące się w zakresie czynności nieprzekraczających zwykłego zarządu nieruchomością. Jak zaś przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych budowa, modernizacja, rozbudowa czy przebudowa obiektu objętego współwłasnością w częściach ułamkowych, wykracza poza zakres zwykłego zarządu i należy do kategorii rozporządzania rzeczą wspólną. W takim przypadku potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli, a brak takiej zgody jest równoznaczny z brakiem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2182/16; CBOIS). Niezależnie od tego należy wskazać, że inwestor nie wykazał, aby doszło do podziału quoad usum działki zabudowanej budynkiem lub części wspólnych budynku i wobec tego był on upoważniony do podejmowania czynności z pominięciem drugiego współwłaściciela, tj. uczestniczki.
W związku z powyższym nie znajduje uzasadnienia również zarzut naruszenia art. 199 k.c., przy czym z treści tego zarzutu wnioskować należy, że Gmina zarzuca w istocie nie błędną wykładnię tego przepisu, lecz jego błędne zastosowanie. Sąd wojewódzki nie dokonnywał wykładni art. 199 k.c. tylko wskazał, że planowane zamierzenie inwestycyjne jako ingerujące w układ konstrukcyjny budynku, którego skutkiem będzie zmiana przeznaczenia części budynku znajdującego się na nieruchomości wspólnej oraz przeznaczenia gruntu stanowiącego współwłasność należy kwalifikować jako czynność przekraczającą zwykły zarząd. Stanowisko to, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego kwestionowania.
Nie ma racji skarżąca kasacyjnie, że zaplanowane prace mają charakter remontowo-konserwatorski. Istotą planowanej inwestycji jest przebudowa, rozbudowa i zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalno-usługowego. Wspomniane prace, co wynika wprost z projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę, obejmują m.in. rozbiórkę schodów zewnętrznych betonowych na gruncie oraz istniejącego wiatrołapu i postawienie w jego miejsce nowego o konstrukcji murowanej, wzmocnienie fundamentów, przeprowadzenie izolacji przeciwwilgociowej i przeciwwodnej oraz termomodernizacji budynku i ścian zewnętrznych, wykonanie ściany oddzielenia przeciwpożarowego, ścian działowych, stropu, sufitów, wymianę okien i drzwi (wejściowych, zewnętrznych i wewnętrznych), wybudowanie tarasu na gruncie z kostki betonowej oraz pochylni zewnętrznej dla osób niepełnosprawnych. Zakres powyższych robót świadczy o znacznie szerszym niż remont zasięgu, a jego celem jest zmiana przeznaczenia części obiektu, wykorzystywanej dotychczas jako sklep, do potrzeb prowadzenia przez Gminę świetlicy wiejskiej.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 p.b., przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Zatem remont to nic innego jak rodzaj naprawy, wymiana czy odnowienie niektórych elementów, są to roboty niezbędne do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym. W judykaturze ugruntowany jest pogląd, że za remont nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu (por. wyroki NSA: z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2515/18; z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 971/17; CBOIS). Za remont nie może być uznana także przebudowa ani rozbudowa, co wynika wprost z art. 3 pkt 6 i 7a p.b. (zob. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2353/18 i orzecznictwo tak powołane; CBOIS), a także częściowa rozbiórka budynku i następnie jego odbudowa nawet z wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce.
Wbrew argumentacji Gminy, wybudowanie nowego wiatrołapu w miejsce istniejącego oraz wykonanie pochylni dla osób niepełnosprawnych, według załączonego projektu graficznego, niewątpliwie oznacza poważną ingerencję w strukturę i istotne elementy budynku, powodując zmianę jego parametrów użytkowych i technicznych oraz zewnętrzny wygląd. Wskazane elementy staną się integralną częścią budynku i będą z nim trwale połączone, zapewniając obsługę świetlicy.
W tych warunkach prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, że przedmiotowe roboty budowlane wykraczają poza lokal należący do Gminy i stanowią ingerencję w części wspólne budynku, zaś ich realizacja wymaga zgody drugiego współwłaściciela działki, na której budynek jest posadowiony. Inwestor nie wykazał natomiast, aby legitymował się prawem do dysponowania działkami objętymi współwłasnością na cele budowlane w zakresie koniecznym do realizacji spornej inwestycji, zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 p.b. Dla tej oceny przesądzające znaczenie ma to, że uczestniczka wprost oświadczyła, iż sprzeciwia się przebudowie przedmiotowego budynku, a także zmianie przeznaczenia części budynku na świetlicę wiejską.
Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 125 § 1 ust. 1 p.p.s.a. (powinno być art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) w zw. z art. 199 k.c., w ramach którego wytknięto brak zawieszenia postępowania, w sytuacji w której wystąpiło zagadnienie wstępne. Wskazana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. W związku z fakultatywnym charakterem zawieszenia postępowania sądowego z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w przypadku, gdy sąd nie skorzysta z możliwości zawieszenia, to aby rozpoznanie skargi było wadliwe, musi wystąpić naruszenie innych przepisów postępowania lub prawa materialnego. Przykładem takiej sytuacji jest niedostatecznie ustalony stan faktyczny. W przypadku braku wykazania takich dodatkowych naruszeń, fakultatywność zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego z przyczyn z art. 125 § 1 p.p.s.a. skutkuje tym, że sąd administracyjny, nie zawieszając postępowania sądowego, nie narusza prawa procesowego w sposób mogący mieć wpływ na wynik spraw i to niezależnie od wystąpienia przesłanki określonej przywołanym przepisem (zob. wyrok NSA: z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2381/12; z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 1888/14; z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 3182/15; z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1453/17; CBOIS). Stanowisko powyższe znajduje uzasadnienie w tym, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), a więc ocenia legalność zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego na moment jej wydania. Jego zmiana po wydaniu kontrolowanej decyzji może uzasadniać wszczęcie administracyjnych postępowań nadzwyczajnych. Sąd administracyjny uwzględnia przesłanki nieważności, czy wznowienia postępowania administracyjnego istniejące w dacie orzekania. Natomiast wstrzymanie rozpoznania sprawy poprzez zawieszenia postępowania pozostawione jest uznaniu sądu. W niniejszej sprawie nie wykazano, że brak zawieszenia postępowania sądowo-administracyjnego mógł w jakikolwiek sposób wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie. Dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy umożliwiała Sądowi pierwszej instancji dokonanie koniecznych ustaleń, rozpatrzenie skargi i wydanie rozstrzygnięcia. Poza tym w skardze kasacyjnej nie wskazano nawet, by aktualnie prowadzone było postępowanie mające rozstrzygnąć, czy inwestor może skutecznie żądać podjęcia robót budowlanych.
Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a., albowiem jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki NSA: z dnia 25 września 2024 r., sygn. akt I GSK 769/14 oraz I GSK 618/24; z dnia 17 maja 2024 r., sygn. akt III OSK 1052/24) wskazana norma jest przepisem kompetencyjnym i wynikowym, który nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Strona skarżąca kasacyjnie chcąc powołać się na zarzut jego naruszenia zobowiązana jest bezpośrednio powiązać omawiany zarzut z zarzutem naruszenia konkretnych przepisów, którym - jej zdaniem - Sąd pierwszej instancji uchybił w toku rozpoznania sprawy.
Z powołanych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Jednocześnie zasądził zwrot kosztów postępowania kasacyjnego, które obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika, ustalone według stawek określonych w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).