II OSK 164/23

Naczelny Sąd Administracyjny2025-06-10
NSAbudowlaneWysokansa
pozwolenie na budowęprawo budowlanereklamawstrzymanie wykonania decyzjiwznowienie postępowaniazasada dwuinstancyjnościpostępowanie administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo uchylił postanowienie Wojewody o uchyleniu wstrzymania wykonania pozwolenia na budowę, gdyż Wojewoda nie przeprowadził merytorycznego rozpoznania sprawy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA, który uchylił postanowienie Wojewody uchylające postanowienie wstrzymujące wykonanie pozwolenia na budowę reklamy. WSA uznał, że Wojewoda, rozpatrując zażalenie, naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie dokonując merytorycznej oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie kontrolując postanowienie organu I instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. sp. z o.o. od wyroku WSA we Wrocławiu, który uchylił postanowienie Wojewody Dolnośląskiego. Wojewoda uchylił wcześniej postanowienie Prezydenta Wrocławia wstrzymujące wykonanie ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę reklamy. WSA uznał, że Wojewoda, rozpatrując zażalenie, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania oraz zasadę przekonywania, ponieważ nie dokonał merytorycznej oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowionego postępowania, a jedynie skontrolował postanowienie organu I instancji. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie, mimo ewentualnych błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że Wojewoda, uchylając postanowienie organu I instancji, mógł samodzielnie dokonać oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, gdyż nie było potrzeby uzupełniania materiału dowodowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności, jeśli nie dokonuje własnej merytorycznej oceny kwestii procesowej, a jedynie kontroluje postanowienie organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

WSA uznał, że Wojewoda, uchylając postanowienie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę, nie wywiązał się z obowiązków orzeczniczych wynikających z zasady dwuinstancyjności i zasady przekonywania. Wojewoda nie dokonał własnej oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, ograniczając się do kontroli postanowienia organu I instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 152 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

WSA prawidłowo uznał, że Wojewoda naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie dokonując merytorycznej oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie kontrolując postanowienie organu I instancji.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skargi kasacyjnej, że Wojewoda Dolnośląski, wydając postanowienie z dnia 19 października 2021 r., nie naruszył przepisów K.p.a. i że WSA błędnie uchylił postanowienie Wojewody.

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy nie wywiązał się obowiązków orzeczniczych wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady przekonywania ograniczył się tylko do kontroli zaskarżonego postanowienia nie dokonał własnej oceny dopuszczalności wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji nie jest to natomiast podstawa do uchylenia wyroku Sądu I instancji i umorzenia postępowania sądowego

Skład orzekający

Jerzy Stankowski

przewodniczący

Grzegorz Czerwiński

sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "WSA prawidłowo uchylił postanowienie Wojewody, który naruszył zasadę dwuinstancyjności, nie dokonując merytorycznej oceny kwestii procesowej, a jedynie kontrolując postanowienie organu I instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej i zakresu kontroli organu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania administracyjnego, takie jak dwuinstancyjność i obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego.

Organ odwoławczy nie może tylko kontrolować, musi merytorycznie rozpoznać sprawę!

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 164/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-06-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-24
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński /sprawozdawca/
Jan Szuma
Jerzy Stankowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Wr 587/21 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2022-07-05
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 136, art. 138 § 1 pkt 2, art. 144, art. 146, art. 151 § 1 pkt 2, art. 152 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski, Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA (del.) Jan Szuma, Protokolant: asystent sędziego Barbara Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 587/21 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą we W. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 19 października 2021 r. nr IF-O.7840.180.2021.JP w przedmiocie uchylenia postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej montaż reklamy na rusztowaniu 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz S. sp. z o.o. z siedzibą we W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 587/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu skargi S. sp. z o.o. z siedzibą we W. uchylił postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 19 października 2021 r., nr IF-O.7840.180.2021.JP w przedmiocie uchylenia postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej montaż reklamy na rusztowaniu.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu zażalenia B. Sp. z o.o. Sp. k., na postanowienie Prezydenta Wrocławia nr 847/2021 z dnia 11 marca 2021 r., którym z urzędu wstrzymano wykonanie ostatecznej decyzji tego organu zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. Sp. z o.o. Sp. k., pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej montaż reklamy na rusztowaniu na działce nr [...], [...], obręb [...], al. [...] we W. - uchylił w całości zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzją nr 4451/2020 z dnia 16 października 2020 r. Prezydent Wrocławia zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej montaż reklamy na rusztowaniu o wymiarze 12,3 mx 12,0 m oraz montaż reklamy na rusztowaniu o wymiarze 12,3 m x 12,3 m x 5,2 m na działce nr [...], [...], obręb [...], al. [...] we W..
Następnie postanowieniem nr 756/2021 z dnia 5 marca 2021 r. Prezydent Wrocławia, po otrzymaniu zawiadomienia od M. (dalej M.), że : "montaż reklamy nie jest możliwy do zrealizowania", gdyż jej lokalizacja znajduje się bezpośrednio nad kanałem ściekowym i nie została ona uzgodniona z M.", wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w opisanej wyżej sprawie zakończonej decyzją z dnia 16 października 2020 r. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
W dniu 11 marca 2021 r., Prezydent wydał postanowienie nr 847/202, w którym działając z urzędu, wstrzymał wykonanie ww. decyzji z dnia 16 października 2020 r. Zdaniem organu, stanowisko właściciela sieci Ks 1500 (M.) jednoznacznie wskazuje na zagrożenie dla bezpieczeństwa funkcjonowania tej sieci. Wobec wskazania merytorycznej przyczyny wiążącej organ administracji architektoniczno-budowlanej przy wydawaniu pozwolenia na budowę, a tym samym prawdopodobieństwa uchylenia przedmiotowej decyzji w wyniku wznowienia postępowania, zasadnym było więc wstrzymanie jej wykonania.
Zażalenie na powyższe postanowienie o wstrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji, wniosła B. Sp. z o.o. Sp. k. zarzucając, że organ I instancji nie wykazał prawdopodobieństwa istnienia przesłanek w zakresie uchylenia rzeczonej decyzji (art. 152 § 1 K.p.a.), a jego działania stanowią naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej.
Rozpatrując zażalenie Wojewoda wskazał, że podstawę działania stanowi przepis art. 152 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Dalej organ odwoławczy ustalił, że przyczyną wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta Wrocławia nr 4451/2020 z dnia 16 października 2020 r. było oświadczenie M. wskazujące na nieprawidłowe zaprojektowanie przedmiotowej inwestycji tj. kolizję istniejącego zagospodarowania działki: sieci uzbrojenia terenu kanału ściekowego ks 1500 z przedmiotową inwestycją, które jednoznacznie wskazuje na zagrożenie dla bezpieczeństwa funkcjonowania tej sieci. Wskazując na powyższą okoliczność, Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z art. 152 K.p.a. to "okoliczności sprawy" mają wskazywać na prawdopodobieństwo uchylenia" decyzji. Należy przez to rozumieć okoliczności zarówno o charakterze faktycznym jak i prawnym, odnoszące się do kwestionowanej decyzji administracyjnej. W tym przypadku nie można ograniczać się tylko i wyłącznie do faktu stwierdzenia występowania przesłanki uzasadniającej możliwość wznowienia postępowania wyszczególnionej (jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie) na podstawia art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 K.p.a., właściwy organ winien zatem wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją oraz bazując się na nich, wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 146 K.p.a. Oceny prawdopodobieństwa dokonuje się na podstawie akt sprawy, biorąc także pod uwagę wszystkie okoliczności, także wynikające z innych postępowań, mających związek z toczącym się postępowaniem wznowieniowym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 680/19).
Zdaniem organu odwoławczego, argumentacja Prezydenta ograniczona została tylko do stwierdzenia faktu występowania przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania. Nie wziął on natomiast pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych odnoszących się do danej decyzji, jak też w żadnej sposób nie poruszył kwestii materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją i nie odniósł go do przesłanki wznowieniowej. Odwołując się do orzecznictwa organ wyjaśniał, że ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej powinna być przekonująca i wyczerpująca, oparta na materiale dowodowym, przede wszystkim zawartym w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją, nawiązującą do przesłanki wznowienia postępowania oraz do konkretnych okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo wyeliminowania decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu. Aby dokonać takiej oceny, organ administracji musi przeanalizować cały zebrany dotychczas w danej sprawie materiał dowodowy - co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca i dojść do przekonania o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji (wyrok z dnia 22 maja 2020 r.; sygn. akt II SA/Rz 1297/19). W związku z powyższym Wojewoda uznał, że zasadnym jest uchylenie zaskarżonego postanowienia ze względu na to, że zostało ono wydane co najmniej przedwcześnie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewody wniósł S. sp. z o.o. Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 152 § 1 K.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu i przyjęcie, że: do wstrzymania z urzędu wykonania decyzji niezbędne jest powołanie w postanowieniu o wstrzymaniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych odnoszących się do danej decyzji; ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji ostatecznej winna być przekonująca i wyczerpująca, i aby dokonać takiej oceny organ administracyjny musi przeanalizować cały zebrany dotychczas w danej sprawie materiał dowodowy;
2. art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 k.p.a. przez uchylenie postanowienia organu I instancji pomimo istnienia podstaw do jego utrzymania w mocy.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanym postanowieniu.
W piśmie przygotowawczym z dnia 10 stycznia 2022 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi podnosząc niezasadność zarzutu opartego na argumentacji o obowiązku przeprowadzenia analizy materiału dowodowego przed wydaniem postanowienia z art. 152 k.p.a.
Wyrokiem z dnia 5 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 587/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z 19 października 2021 r. w przedmiocie uchylenia postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej montaż reklamy na rusztowaniu.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organ II instancji rozpatrując kwestię zasadności wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę działał w wyniku środka zaskarżenia, które wszczęło postępowanie zażaleniowe. Zgodnie z treścią art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym, co oznacza, że każda sprawa administracyjna, jeżeli zawiśnie przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia przez stronę środka zaskarżenia, wymaga przede wszystkim ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Obowiązujący model postępowania odwoławczego nie ma zatem charakteru kasacyjnego, co wyklucza ograniczenie postępowania przed organem drugiej instancji jedynie do kontroli orzeczenia wydanego przez organ I instancji. Zasada dwuinstancyjności jest zrealizowana, gdy rozstrzygnięcia obu organów zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez nie postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone, czyli postępowania merytorycznego w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zebrania i oceny dowodów, przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, a wszystko to powinno znaleźć dodatkowo odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Podstawowym celem zasady przekonywania zawartej w art. 11 K.p.a. jest bowiem wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy.
Zasada dwuinstancyjności postępowania zastosowanie znajduje także w przypadku postępowania zainicjowanego środkiem zaskarżenia od postanowienia. Jednak w przypadku postanowienia dotyczącego kwestii wpadkowej o charakterze procesowym, wniesienie zażalenia przenosi na organ wyższego stopnia kompetencje do ponownego rozstrzygnięcia tylko kwestii procesowej. Zgodnie z art. 144 K.p.a. w sprawach nieuregulowanych, do zażaleń odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy dotyczące odwołań. Dotyczy to także art. 138 K.p.a., który reguluje rodzaje decyzji kończących postępowanie odwoławcze. Tym samym, także w postępowaniu zażaleniowym organ II instancji posiada kompetencje merytoryczno-reformacyjne oraz kompetencje kasacyjne.
W ocenie Sądu Wojewoda rozpatrując zażalenie od postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie wywiązał się obowiązków orzeczniczych wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady przekonywania.
Organ pierwszej instancji uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę argumentował bowiem, że prawdopodobieństwa uchylenia przedmiotowej decyzji w wyniku wznowienia postępowania wynika z ujawnienia informacji, że objęta pozwoleniem na budowę reklama ma być zlokalizowana bezpośrednio nad kanałem ściekowym a lokalizacja ta nie została uzgodniona z właścicielem sieci kanalizacyjnej. Zdaniem tego organu, kolizja planowanej inwestycji z siecią kanalizacyjna (ks 1500) wskazuje na nieprawidłowe zaprojektowanie inwestycji a ze stanowiska właściciela sieci wynika, że istnieje bezpośrednie zagrożenia dla jej funkcjonowania. Organ wyjaśnił zatem w jakiej okoliczności upatruje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.
Organ odwoławczy po przywołaniu poglądów orzecznictwa wskazujących jak należy interpretować przepis art. 152 K.p.a. w szczególności, jak należy rozumieć okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, stwierdził, że organ I instancji, w tym względzie odwołał się tylko do faktu występowania przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania - nie wziął natomiast pod uwagę wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych odnoszących się "do danej decyzji", jak też w żaden sposób nie poruszył kwestii materiału dowodowego zebranego w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją i nie odniósł go do przesłanki wznowieniowej. W efekcie Wojewoda uznał, że wstrzymanie wykonania decyzji było przedwczesne. Uchylając postanowienie organu I instancji Wojewoda nie wyjaśnił jednak, czy po ponownym rozpatrzeniu powstałej kwestii procesowej w świetle istniejącego w aktach materiału dowodowego, w jego ocenie, istnieją czy też nie istnieją, przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Tym samym uznać należy, że działając jako organ odwoławczy, Wojewoda ograniczył się tylko do kontroli zaskarżonego postanowienia i wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania, zaniechał przeprowadzenia własnej oceny dopuszczalności wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę. W szczególności organ II instancji nie ocenił "prawdopodobieństwa" uchylenia tej decyzji przez pryzmat możliwości zaistnienia wskazanej podstawy wznowienia postępowania oraz nie badał, czy w świetle zebranego dotychczas materiału dowodowego nawiązującego do przesłanki wznowienia postępowania oraz okoliczności faktycznych i prawnych sprawy wynikających ze zebranego materiału dowodowego istnieje możliwość wyeliminowania tej decyzji w ramach wznowionego postępowania. Wojewoda nie odniósł się ani do wskazanej przez organ I instancji podstawy wznowienia ani też do innych podstaw (postępowanie prowadzone było z urzędu). Jednocześnie uchylając zaskarżone zażaleniem postanowienie organ odwoławczy nie wskazał aby dla przeprowadzenia przez niego oceny konieczne było jakiekolwiek postępowanie wyjaśniające i aby jego ewentualne przeprowadzenie, przekraczało granice wyznaczone art. 136 K.p.a. – choć samo stwierdzenie, że orzeczenie organu I instancji jest przedwczesne sugeruje, że organ ten nie wyjaśnił i nie zbadał wszystkich okoliczności sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia brak jakichkolwiek własnych rozważań i ocen organu odnoszących się do powyższych kwestii. Wojewoda pominął również i nie odniósł się zarzutów i wniosków podnoszonych przez strony postępowania. Poza jego uwagą pozostały zarzuty zażalenia pomimo, że inwestor przywołał w nim konkretne argumenty i popierające je dowody wskazujące, iż – wbrew twierdzeniom organu I instancji - inwestycja nie stanowi zagrożenia dla sieci uzbrojenia kanału ściekowego oraz nie istniała konieczność jej uzgodnienia z właścicielem sieci kanalizacyjnej (por. zażalenie oraz uzupełninie zażalenia z 20 kwietnia 2021 r wraz z załączoną opinią). Wojewoda nie odniósł się także do przeciwnych uwag i wniosków przedstawionych przez uczestnika postępowania (obecnie stronę skarżącą) w piśmie z dnia 5 maja 2021 r. w których wykazywano, że istniały podstawy do wznowienia postępowania, gdyż inwestor nie uzyskał opinii lub uzgodnienia lokalizacji inwestycji od właściciela sieci kanalizacyjnej, pomimo, że w tym zakresie występuje kolizja.
W ocenie Sądu, takie działanie organu odwoławczego - gdy w zasadzie nie zajmuje on własnego stanowiska w rozpoznawanej sprawie (w tym przypadku ograniczonej do kwestii procesowej), pomija zarzuty podnoszone przez strony na etapie postepowania zażaleniowego nie dokonując własnych ocen i ogranicza się do kontroli zaskarżonego postanowienia bez szczegółowego uzasadnienia i wykazania własnej oceny w kwestii prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania - prowadzi wprost do naruszenia zasady wynikającej z art. 15 K.p.a. oraz pozostaje w sprzeczności z regułami wynikającymi z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na obecnym etapie w istocie nie jest bowiem jasne, jakie jest stanowisko organu odwoławczego w kwestii istnienia (lub nie) prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w kontekście wskazanych podstaw wznowienia i zgromadzonego w sprawie materiału. Nie można zatem wykluczyć, że gdyby organ rozpatrzył zażalenie wywiązując się z obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy (kwestii wpadkowej dotyczącej wstrzymania wykonalności decyzji) a nie ograniczył się tylko do kontroli zaskarżonego postanowienia, to poczynione oceny mogłoby go doprowadzić do innego rozstrzygnięcia. Ustaleń w tym zakresie nie może dokonywać rozpoznający sprawę Sąd, gdyż sprawuje on jedynie kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rolą sądu administracyjnego nie jest "zastępowanie" organu w jego obowiązkach i rozstrzyganie za niego konkretnej sprawy objętej skargą. To obowiązkiem organu administracji publicznej (a nie sądu) jest jej rozpatrzenie i wydanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa właściwego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt: II GSK 1544/10).
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę kasacyjną wniosła B. sp. z o.o. z siedzibą we W. podnosząc zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 15 K.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a., poprzez błędne uznanie, że Wojewoda Dolnośląski, wydając postanowienie z dnia 19 października 2021 r. naruszył ww. przepisy K.p.a., nie zajmując własnego stanowiska w sprawie, nie odnosząc się do wszystkich zarzutów i twierdzeń zawartych w zażaleniu na postanowienie organu I instancji i nie zawierając wskazań co do sposobu prowadzenia postępowania przez ten organ, podczas gdy w rzeczywistości, postanowienie Wojewody odpowiadało prawu, w związku z czym, nie było podstaw do uchylenia postanowienia Wojewody przez WSA.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, potwierdzać zasadność podniesionego zarzutu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną S. sp. z o.o. z siedzibą we W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez B. sp. z o.o. z siedzibą we W. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewoda uchylając postanowienie organu I instancji nie wskazał na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego a jedynie dokonania ponownej oceny zgromadzonych już dowodów pod kątem istnienia prawdopodobieństwa uchylenia w postępowaniu wznowieniowym. Wobec braku konieczności uzupełnienia materiału dowodowego Wojewoda mógł samodzielnie dokonać takiej oceny. W konsekwencji nie znajduje uzasadnienia podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 15 K.p.a., a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a.
Z nadesłanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pełnomocnika skarżącej kasacyjnie Spółki informacji wynika, że postępowanie wznowieniowe zakończyło się decyzją Wojewody Dolnośląskiego z 31 stycznia 202 r. o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Wrocławia nr 847/2021 z dnia 11 marca 2021 r. o pozwoleniu na budowę. Okoliczność ta, jeśli rzeczywiście miała miejsce, będzie podstawą do umorzenia postępowania zażaleniowego przez Wojewodę, gdyż całe postępowanie wpadkowe stało się bezprzedmiotowe. Nie jest to natomiast podstawa do uchylenia wyroku Sądu I instancji i umorzenia postępowania sądowego, o co wnosi pełnomocnik skarżącej kasacyjnie Spółki w ww. piśmie.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI