II OSK 164/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargi kasacyjne Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) oraz inwestora G. K. od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił decyzję WINB o sprzeciwie wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy. WSA uznał, że organ odwoławczy naruszył art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., wydając decyzję reformatoryjną (sprzeciw) po upływie materialnoprawnego terminu 14 dni na zgłoszenie sprzeciwu. NSA, rozpoznając sprawę w granicach skarg kasacyjnych, uznał zarzuty obu stron za niezasadne. Sąd podkreślił, że termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, którego przekroczenie uniemożliwia organowi odwoławczemu wydanie decyzji reformatoryjnej. W takiej sytuacji organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji lub uchylić ją i umorzyć postępowanie. NSA potwierdził również, że realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast projektowanego zbiornika bezodpływowego, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy nie dopuszczała takiego rozwiązania, stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy. Sąd odrzucił argumentację skarżącej, że budowa oczyszczalni mogła nastąpić na podstawie zgłoszenia, wskazując, że zgłoszenie jest skuteczne tylko wtedy, gdy spełnione są wszystkie wymogi prawne, w tym zgodność z decyzją o warunkach zabudowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminów materialnoprawnych w postępowaniu administracyjnym, zasady dotyczące istotnych odstąpień od pozwolenia na budowę i warunków zabudowy, a także kompetencje organu odwoławczego w przypadku przekroczenia terminu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast zbiornika bezodpływowego, ale zasady dotyczące terminów i istotnych odstąpień mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ odwoławczy może wydać decyzję reformatoryjną (sprzeciw) po upływie materialnoprawnego terminu 14 dni na zgłoszenie sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji reformatoryjnej po upływie materialnoprawnego terminu na zgłoszenie sprzeciwu. Po tym terminie organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji lub uchylić ją i umorzyć postępowanie.
Uzasadnienie
Termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, którego przekroczenie pozbawia organ kompetencji do wydania decyzji reformatoryjnej. Organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy decyzję organu I instancji lub umorzyć postępowanie.
Czy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast projektowanego zbiornika bezodpływowego, w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy nie dopuszczała takiego rozwiązania, stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stanowi to istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy.
Uzasadnienie
Inwestorzy nie uzyskali uprawnienia do zagospodarowania nieruchomości w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków, gdyż decyzja o warunkach zabudowy dopuszczała jedynie szczelny zbiornik bezodpływowy. Budowa oczyszczalni bez wymaganego uprawnienia, nawet jeśli dokonano zgłoszenia, nie jest zgodna z prawem i stanowi istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę.
Przepisy (9)
Główne
P.b. art. 54 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Określa termin 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zakończeniu budowy na zgłoszenie sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego. Termin ten ma charakter materialnoprawny.
P.b. art. 36a § ust. 5 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Określa istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę w zakresie ustaleń objętych decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia przez NSA.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może jedynie utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji lub uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie pierwszej instancji.
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy nie może wydać orzeczenia reformatoryjnego (uchylić zaskarżonej decyzji organu I instancji by ponownie wnieść sprzeciw) po upływie materialnoprawnego terminu.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
P.b. art. 30 § ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
Zgłoszenie budowy wymaga zgodności z prawem, w tym z decyzją o warunkach zabudowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy nie mógł wydać decyzji reformatoryjnej po upływie materialnoprawnego terminu 14 dni na zgłoszenie sprzeciwu. • Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast projektowanego zbiornika bezodpływowego, niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy, stanowi istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków mogła nastąpić na podstawie zgłoszenia, mimo niezgodności z decyzją o warunkach zabudowy. • Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca możliwości wydania decyzji reformatoryjnej przez organ odwoławczy po terminie.
Godne uwagi sformułowania
termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem prawa materialnego, którego przedłużanie jest niedopuszczalne • organ odwoławczy nie mógł wydać orzeczenia reformatoryjnego • budowa przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast szczelnego zbiornika stanowi istotne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę w zakresie ustaleń decyzji o warunkach zabudowy
Skład orzekający
Robert Sawuła
przewodniczący
Paweł Miładowski
sprawozdawca
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów materialnoprawnych w postępowaniu administracyjnym, zasady dotyczące istotnych odstąpień od pozwolenia na budowę i warunków zabudowy, a także kompetencje organu odwoławczego w przypadku przekroczenia terminu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast zbiornika bezodpływowego, ale zasady dotyczące terminów i istotnych odstąpień mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków i ich zgodności z prawem budowlanym oraz warunkami zabudowy. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne i materialnoprawne.
“Czy budowa oczyszczalni ścieków zamiast zbiornika to istotne odstąpienie od pozwolenia na budowę? NSA wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.