II OSK 1636/22

II OSK 1636/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Robert Sawuła
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 13/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-03-11
Skarżony organ
Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 133 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 oraz  art. 107 par. 3, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) Protokolant asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 13/22 w sprawie ze skargi Z. H. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 marca 2022 r. oddalił skargę Z. H. (dalej skarżąca) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z [...] listopada 2021 r. nr [...], którą - po rozpatrzeniu odwołania skarżącej od decyzji Wojewody Dolnośląskiego z [...] czerwca 2020 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] – uchylono kwestionowane rozstrzygnięcie w części w zakresie pkt [...] i orzeczono w tym zakresie merytorycznie, wskazując jako nieruchomość, w stosunku do której decyzja ma wywołać skutek, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] (Dz. U. z 2021 r. poz. 1836 ze zm., dalej specustawa gazowa), działkę nr ew. [...] z obrębu M., gmina K.. W pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymano zaś w mocy.
W ocenie Sądu I instancji kontrolowana decyzja spełnia wszystkie wymagania stawiane jej przez przepisy specustawy gazowej. Kwestia ustalenia przebiegu gazociągu co do zasady pozostaje w gestii inwestora. Rolą organu ustalającego lokalizację inwestycji towarzyszącej w zakresie gazociągu jest jedynie sprawdzenie, czy planowane przedsięwzięcie jest zgodne z prawem, w szczególności zaś czy spełnia ono warunki zawarte w przepisach specustawy gazowej. Nie jest natomiast rolą ani obowiązkiem organu jakiekolwiek ingerowanie w lokalizację tej inwestycji, w tym wyznaczanie bądź korygowanie jej przebiegu. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego, zakreślającego te granice.
Podkreślono, że istotą sporu w sprawie niniejszej jest jednak kwestia, czy fakt prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do działki nr [...], prowadzonego w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721, dalej specustawa drogowa), stanowi przeszkodę prawną dla wydania decyzji lokalizacyjnej na podstawie specustawy gazowej. Jak wskazał Sąd I instancji, postępowanie wywłaszczeniowe w oparciu o przepisy specustawy drogowej prowadzone jest z udziałem skarżącej od wielu lat. Wojewoda Dolnośląski orzekał pięciokrotnie w przedmiocie wywłaszczenia i pięciokrotnie organ odwoławczy uchylał rozstrzygniecie organu I instancji i przekazywał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ostatnia decyzja Wojewody w tym przedmiocie z [...] czerwca 2021 r. została uchylona decyzją Ministra Rozwoju i Technologii z [...] listopada 2021 r., który mając na uwadze zmianę stanu prawnego działki nr ew. [...] (jej podział), nakazał ponownie przeprowadzić postępowanie. Zatem w dacie wydania decyzji na podstawie specustawy gazowej w obrocie prawnym nie pozostawała ostateczna decyzja o wywłaszczeniu działki nr ew. [...]. Nie było więc przeszkody prawnej uniemożliwiającej wydanie kontrolowanych przez Sąd decyzji. Ponadto Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że specustawa gazowa jest aktem prawnym szczególnym, przewidującym uproszczoną procedurę przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie terminalu oraz inwestycji towarzyszących. Z mocy ustawy, inwestycje w zakresie terminalu oraz inwestycje towarzyszące będą korzystały z priorytetowej, przyspieszonej ścieżki pozyskiwania decyzji i zezwoleń niezbędnych do realizacji tych przedsięwzięć. Potwierdza to art. 13 specustawy gazowej, a zwłaszcza jego ust. 3, który stanowi, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu jest wiążąca dla właściwych organów w zakresie wydawania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, pozwolenia na budowę, decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej oraz decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
2. Skarżąca wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono
naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3, a także art. 10 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej Kpa), co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu II instancji w całości;
b) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa przez błędne uznanie, że w stanie faktycznym sprawy przepisy Kpa zwalniały organy z prowadzenia postępowania dowodowego, którego celem byłoby ustalenie okoliczności istotnych, a dotyczących stanu prawnego nieruchomości będącej przedmiotem decyzji, m.in. w zakresie etapu postępowania wywłaszczeniowego toczącego się co do tej nieruchomości, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu II instancji w całości;
c) art. 106 § 3 Ppsa poprzez oddalenie wniosków skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego, w sytuacji gdy nie spowodowałoby to przedłużenia postępowania, a było konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna okazała się niezasadna.
3.2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3, a także art. 10 Kpa, wyjaśnić należy, że w świetle przepisów specustawy gazowej, analogicznie jak w przypadku specustawy drogowej, organy orzekające nie mają uprawnienia do oceny racjonalności, czy też słuszności przyjętych we wniosku rozwiązań projektowych, gdyż postępowanie w sprawie zezwolenia na realizację danej inwestycji toczy się na wniosek inwestora, którym to wnioskiem organ administracji jest związany. Rolą orzekającego w sprawie organu jest sprawdzenie kompletności wniosku w świetle wymogów ustawowych oraz tego, czy koncepcja składającego wniosek mieści się w granicach wyznaczonych przez prawo (wyroki NSA z: 3 września 2014 r. sygn. akt II OSK 1730/14; 19 listopada 2018 r. sygn. akt II OSK 2675/18, 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 25/19).
3.3. Organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji towarzyszącej na podstawie specustawy gazowej ma zatem obowiązek ocenić dokumentację przedłożoną przez inwestora w powyższym zakresie. Brak było jednak jakiegokolwiek uzasadnienia dla oceny stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem tego, że toczy się postępowanie wywłaszczeniowe i że w księdze wieczystej nieruchomości będącej przedmiotem decyzji znajduje się wzmianka o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym. Należy wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 3 specustawy gazowej decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu jest wiążąca dla organów orzekających m.in. w trybie specustawy drogowej. Innymi słowy ustalenie lokalizacji inwestycji w trybie specustawy gazowej jest wiążące dla organów prowadzących inne postępowania w zakresie objętym rozstrzygnięciem w tej decyzji. Również specustawa drogowa nie zawierała i nie zawiera przepisu wskazującego na pierwszeństwo postępowań prowadzonych w jej trybie. Bezprzedmiotowe było tym samym prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w tym zakresie przez Sąd I instancji.
3.4. W związku z powyższym za niezasadne uznać należało również zarzuty naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Ppsa, art. 106 § 3 Ppsa i w konsekwencji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.
3.5. W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna okazała się nieusprawiedliwiona.
3.6. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną.