II OSK 1632/22

II OSK 1632/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-02-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Grzegorz Czerwiński
Piotr Broda /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Gd 82/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-01-26
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 7a § 1, art. 01, art. 11, art. 61 § 1 i § 4, art. 79 § 1, § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 86, art. 104 § 2, art. 107 § 1, § 2 i § 3, art. 109 § 1, art. 138 § 1 pkt 2, art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) Protokolant asystent sędziego Emilia Olszewska- Gągała po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych E.Ś. i P.Ś. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Gd 82/21 w sprawie ze skargi E.Ś. i P.Ś. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 24 grudnia 2020 r. nr WOP.7721.111.2017.GD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargi kasacyjne.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 82/21 oddalił skargę P.Ś. i E.Ś. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PWINB) z 24 grudnia 2020 r. nr WOP.7721.111.2017.GD w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postanowieniem z dnia 18 marca 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) wstrzymał roboty budowlane przy obiekcie budowlanym - pomieszczeniu dobudowanym do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w m. B. przy ul. [...] wzniesionym bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na E.Ś. i P.Ś. obowiązek przedstawienia w terminie do 31 lipca 2019 r. m.in. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego.
Skarżący w piśmie z 10 grudnia 2019 r. wnieśli do organu pierwszej instancji o wszczęcie na podstawie art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: p.b. postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do obiektu budowlanego (przybudówki).
Decyzją z 20 stycznia 2020 r. nr PINB/ID/70035/75/2013, PINB nakazał E.Ś. i P.Ś. rozbiórkę pomieszczenia o wymiarach 5,10 m x 4,00 m dobudowanego do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w m. B. przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganego prawem budowlanym pozwolenia na budowę. Organ powiatowy ustalił, że na działce nr [...], której właścicielami są skarżący, znajduje się m.in. obiekt budowlany – hala i wiata, co do których prowadzone są odrębne postępowania administracyjne. Stwierdzono, że dobudowane pomieszczenie zostało wykonane z płaskiej blachy i elementów stalowych, przymocowanych do stóp fundamentowych za pomocą śrub i pokryte jest płytą falistą, z posadzką betonową. Pomieszczenie pełni funkcję gospodarczą, nie odbywa się tam produkcja. W odniesieniu do wniosku skarżących z dnia 10 grudnia 2019 r. PINB wyjaśnił, że obecnie prowadzone postępowanie administracyjne jest właśnie postępowaniem legalizacyjnym w stosunku do pomieszczenia wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej.
W wyniku wniesionego odwołania PWINB decyzją z 24 grudnia 2020 r. nr WOP.7721.111.2017.GD uchylił w całości zaskarżona decyzję organu I instancji i nakazał E. Ś. i P. Ś. rozbiórkę budynku o wymiarach 5,10 m x 4,00 m, dobudowanego do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce nr [...] w m. B. przy ul. [...]. Organ ustalił, że budynek ten pełni funkcję gospodarczą i został w 1995 r. dobudowany do istniejącego budynku, a uzyskanie pozwolenia na jego budowę było konieczne zarówno w dacie budowy, jak i w dacie wydania decyzji. Inwestorzy taką decyzją nie legitymują się. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że jego decyzja nie narusza art. 139 k.p.a., ponieważ nie zmienił zakresu wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, a jedynie doprecyzował charakterystykę i prawidłowo określił przedmiot postępowania. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że skarżący brali czynny udział w postępowaniu.
E.Ś. i P.Ś. we wniesionych oddzielnie jednobrzmiących skargach, zaskarżyli decyzję PWINB zarzucając jej naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym uchyleniu w całości decyzji PINB z 20 stycznia 2020 r. i orzeczeniu co do istoty sprawy poprzez nakazanie rozbiórki, podczas gdy zarzuty sformułowane w odwołaniu uzasadniały uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie; 2) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu; 3) art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 86 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu zgromadzenia przez organ pierwszej instancji całości materiału dowodowego i niewyjaśnieniu przez organ I instancji wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy; 4) art. 7, art. 11, art. 107 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu decyzji z 20 stycznia 2020 r.; 5) art. 48 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie.
W odpowiedzi na skargi wniesiono o ich oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku uznał, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Na wstępie Sąd przytoczył treść art. 48 ust. 1, 2 i 3 p.b. oraz wyjaśnił, że PINB prawidłowo wszczął postępowanie legalizacyjne, ponieważ inwestorzy wykonując w 1995 r. roboty budowlane związane z rozbudową budynku o dodatkowe pomieszczenie nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na budowę. A zatem dobudówka powstała w warunkach samowoli budowlanej. Objęte postępowaniem roboty budowlane związane z wykonaną rozbudową budynku nie były objęte żadną z kategorii zwolnień przedmiotowych, wynikających z art. 29 p.b.
Wobec stwierdzonego stanu faktycznego organy nadzoru budowlanego umożliwiły stronom zalegalizowanie spornej samowoli budowlanej zgodnie z brzmieniem art. 48 p.b. Skarżący nie ustosunkowali się jednak do postanowienia z 18 marca 2019 r. zamiast tego, wnosząc w dniu 10 grudnia 2019 r. o wszczęcie wobec nich postępowania legalizacyjnego i nałożenie obowiązków, m.in. przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy czy czterech egzemplarzy projektu budowlanego. Złożony przez skarżących wniosek o wszczęcie postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do tego samego obiektu i zakresu prac był więc bezskuteczny, skoro od 2013 r. toczyło się postępowanie w tym samym przedmiocie, wszczęte przez organ z urzędu, o czym strony były poinformowane, będąc adresatem licznych czynności związanych z tym postępowaniem. Ostatecznie, wobec braku przedłożenia przez inwestorów stosownych dokumentów umożliwiających legalizację, konieczna okazała się rozbiórka.
Skargi kasacyjne wnieśli P.Ś. i E.Ś. zaskarżając powyższy wyrok w całości i stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej: p.p.s.a. zarzucili naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 p.b. w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na bezzasadnym oddaleniu skarg wniesionych przez E.Ś. i P.Ś.;
II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazali, że PWINB decyzją z 24 grudnia 2020 r. nr WOP.7721.111.2020.GD bezzasadnie uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB z dnia 20 stycznia 2020r. nr PlNB/ID/70035/75/2013 i nakazał E i P. Ś. rozbiórkę budynku dobudowanego do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...] położonej w m. B. przy ul. [...], podczas gdy zarzuty podniesione w odwołaniu uzasadniały uchylenie w całości ww. organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie;
2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazali, że w postępowaniu administracyjnym wystąpiła kwalifikowana wada stanowiąca przesłankę jego wznowienia - strony bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu na skutek naruszenia przez organy nadzoru budowlanego I i II instancji przepisów art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 1 i § 4 w zw. z art. 79 § 1, § 2, art. 107 § 1 i art. 109 § 1 k.p.a., to jest: a) zaniechania zawiadomienia wszystkich stron o wszczęciu postępowania administracyjnego (postępowanie zostało przeprowadzone bez formalnej podstawy i jest jedynie ciągiem czynności faktycznych, wszystkie czynności w postępowaniu, które nie zostało prawidłowo wszczęte nie wywierają żadnych skutków prawnych dla strony); b) zaniechania zawiadomienia strony o czynnościach dowodowych podejmowanych w sprawie przez organ I instancji; c) nieprawidłowego doręczenia decyzji (decyzji organów obydwu instancji nie otrzymały wszystkie strony postępowania, które powinny je otrzymać); d) zaniechania wyznaczenia stronom bezpośrednio przed wydaniem decyzji ostatecznej terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie materiałów dowodowych, co uniemożliwiło ustosunkowanie się strony do dowodów zgromadzonych w toku postępowania i złożenie ostatecznych wniosków dowodowych;
3) art. 151 w z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 w zw. z art. 61 § 1 i § 4 w zw. z art. 79 § 1, § 2, art. 107 § 1 i art. 109 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżący wykazali, że decyzja ostateczna PWINB z dnia 24 grudnia 2020r. nr WOP.7721.111.2017.GD została wydana z naruszeniem zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu;
4) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1, art. 86 w zw. z art. 104 § 2, art. 107 § 1, § 2 i § 3 i art. 109 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, gdyż skarżący wykazali, iż organy administracji obydwu instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie, w szczególności: a) nie wszczęły prawidłowo postępowania; b) nie zgromadziły całości materiałów dowodowych, które umożliwiałyby prawidłowe rozpatrzenie sprawy; c) nie wyjaśniły stanu faktycznego w zakresie wymaganym do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy; d) dokonały błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; e) błędnie uzasadniły decyzje wydane w niniejszej sprawie; f) nie doręczyły skutecznie decyzji wszystkim stronom;
5) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżący wykazali, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych zostały rozstrzygnięte przez PWINB na niekorzyść skarżących;
6) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji błędnego uzasadnienia wyroku, w którym Sąd I instancji sformułował błędną ocenę, że PWINB decyzją z dnia 24 grudnia 2020r. nr WOP.7721.111.2017.GD trafnie uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB z dnia 20 stycznia 2020r. nr PINB/ID/70035/75/2013 i nakazał inwestorom E i P. Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego;
7) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80, art. 86 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji błędnego uzasadnienia wyroku z dnia 26 stycznia 2022 r., w którym Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny niezgodnie z rzeczywistością, gdyż błędnie ocenił, iż zaistniały przesłanki do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego;
8) art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 p.b. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez Sąd I instancji błędnego uzasadnienia wyroku z dnia 26 stycznia 2022r., w którym Sąd I instancji nieprawidłowo ocenił, iż zaistniały przesłanki do rozbiórki obiektu budowlanego.
E.Ś. w założonej skardze kasacyjnej dodatkowo zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, w sytuacji gdy skarżący wykazali, że PWINB decyzją z dnia 24 grudnia 2020r. nr WOP.7721.111.2020.GD bezzasadnie uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB z dnia 20 stycznia 2020r. nr PINB/ID/70035/75/2013 i nakazał inwestorom E. i P. Ś. rozbiórkę budynku dobudowanego do istniejącego obiektu budowlanego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu [...] położonej w m. B. przy ul. [...], podczas gdy zarzuty podniesione w odwołaniu uzasadniały uchylenie w całości ww. organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie;.
Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, wstrzymanie wykonania w całości decyzji PWINB z dnia 24 grudnia 2020r. nr WOP.7721.111.2020.GD, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach wniesione skargi kasacyjne należy stwierdzić, że nie zostały ona oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Istota sporu ogniskuje się wokół zagadnienia, czy zachodziły podstawy do wydania przez organ nadzoru budowlanego na podstawie art. 48 ust. 1 p.b., w brzmieniu jaki miał w sprawie zastosowanie, decyzji nakazującej rozbiórkę budynku dobudowanego do istniejącego obiektu budowlanego. W związku jednak z postawionymi w skardze kasacyjnej zarzutami procesowymi odnoszącymi się do niezachowania przez organ zasad ogólnych procedury administracyjnej, gromadzenia i oceny materiału dowodowego i w konsekwencji zastosowania przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji niezbędne staje się na wstępie przypomnienie, że przepisy ustawy umożliwiają sprawcy tzw. samowoli budowlanej legalizację budowy - robót budowlanych polegających na budowie (rozbudowie) obiektu budowlanego lub jego części po spełnieniu warunków określonych w art. 48 p.b. Możliwość doprowadzenia obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem jest uprawnieniem inwestora, a właściwy organ zobowiązany jest umożliwić inwestorowi skorzystanie z tego uprawnienia. Wydanie decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest ostatecznością.
W przedmiotowej sprawie inwestorzy mieli pełną świadomość, że zamierzone roboty budowlane objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, o czym świadczy ich wniosek o legalizację. Przy czym wbrew temu co twierdzą skarżący kasacyjnie organ nadzoru budowlanego stworzył jednak inwestorom możliwość legalizacji budowy, skoro po wstępnym wykluczeniu negatywnych przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 p.b. (sprzeczności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi) nałożył obowiązek przedstawienia wymaganych treścią art. 48 ust. 3 p.b. dokumentów, niezbędnych do kontynuowania procesu legalizacyjnego, wyznaczając termin na ich dostarczenie do dnia 31 lipca 2019 r. Pomimo upływu tego terminu i dalszych kilkunastu miesięcy (zaskarżona decyzja wydana została 24 grudnia 2020 r.) inwestorzy nie przedstawili żadnego z żądanych dokumentów, a jedynie złożyli wniosek o legalizację spornej budowy, pomimo toczącego się już w tym zakresie postępowania. Zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Oznacza to, że stwierdzenie tej okoliczności w sytuacji zasadności nakazania przedłożenia żądanych dokumentów powoduje, że organ nie dysponuje już sferą uznaniowości i "stosuje ust. 1", a zatem wydaje decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Czyni to zarzut kasacyjny naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 48 ust. 1, 3, 4 p.b. za całkowicie bezzasadny. Oznacza to bowiem, że inwestorzy pomimo stworzonej przez właściwy organ administracji możliwości legalizacji robót budowlanych dobrowolnie nie skorzystali z tego uprawnienia.
Odnosząc się do zarzutów kasacyjny dotyczących naruszenia przepisów postępowania należy zauważyć, że kontrolując prawidłowość decyzji podjętej na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. sąd administracyjny sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z tych unormowań, tj. czy mający podlegać rozbiórce obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. oraz czy obowiązki, o których mowa w ust. 3 art. 48 p.b. faktycznie nie zostały spełnione w terminie (por. np. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., II OSK 1009/18, LEX nr 2694772). W rozpatrywanej sprawie należycie wykazano, że przedmiotowy budynek jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. i właściwie umotywowano jakie i dlaczego w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy. Dalej zaś idąca argumentacja skarżących kasacyjnie mogłaby ewentualnie mieć znaczenie, gdyby w sprawie tej prowadzone było postępowanie legalizacyjne. Skoro jednak skarżący kasacyjnie z możliwości prowadzenia takiego postępowania nie skorzystali, bowiem nie zakwestionowali skutecznie postanowienia nakładającego na nich wymienione w tym postanowieniu obowiązki i obowiązków tych nie wykonali, to brak jest podstaw do skutecznego podważenia rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 48 ust. 4 p.b. w brzmieniu obowiązującym w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, iż orzeczona w niniejszej sprawie rozbiórka jest prostą konsekwencją faktu braku podjęcia przez skarżącego kasacyjnie czynności zmierzających do zalegalizowania przedmiotowej dobudowy.
Nie znajduje uzasadnienia także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., którego to naruszenia skarżący upatrują w braku udziału w postępowaniu stron, przy czym nie wskazują tych stron. Należy zauważyć, że nie jest rolą sądu kasacyjnego domyślanie się intencji skarżących stron, czy też doprecyzowywanie treści zarzutów kasacyjnych. Analiza akt administracyjnych nie potwierdza stanowiska skargi kasacyjnej w zakresie udziału w postępowaniu skarżących kasacyjnie, którzy od początku brali udział w kontrolowanym postępowaniu i byli informowani o wszystkich czynnościach podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego oraz korzystali z przysługujących im środków zaskarżenia. Brak udziału w postępowaniu innych stron pozostaje poza zakresem kontroli, ponieważ zauważyć należy, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu adminisatrcyjnym zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Powyższy pogląd prawny jest już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, gdzie przykładowo wskazać można wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. II OSK 782/16, z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. II OSK 87/17, z dnia 27 października 2017 r., sygn. II OSK 2711/15, z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2009/15, z dnia 16 maja 2012 r., sygn. II OSK 362/11z dnia 26 stycznia 2009 r., sygn. II OSK 51/08 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Odnośnie samych zaś skarżących kasacyjnie trafnie zauważył Sąd I instancji, że wprawdzie organ II instancji nie umożliwił skarżącym przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, ale w postępowaniu tym nie zostało przeprowadzone dodatkowe postępowanie wyjaśniające. Powyższe w powiązaniu z faktem, że postępowanie przed organem I instancji toczyło się przez ponad trzy lata, a inwestorzy samowoli brali w nim aktywny udział składając między innymi każdorazowo uwzględniane przez organ wnioski o przedłużenie terminu do przedstawienia niezbędnych dla legalizacji obiektu dokumentów, których ostatecznie jednak nie złożyli, pozwala na zaaprobowanie stanowiska Sądu I instancji, że skarżący nie wykazali aby zaniechanie to uniemożliwiło im dokonanie konkretnych czynności procesowych a także, że uchybienie art. 10 § 2 k.p.a. przez PWINB miało istotny wpływ na wynik sprawy. Znamiennym jest, iż także w skargach kasacyjnych wpływu tego nie wykazano, mimo jednoznacznej treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
W tych okolicznościach jako chybiony należało uznać także zarzut kasacyjny naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 i § 4 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. i art. 109 § 1 k.p.a. polegające na braku udziału wszystkich stron w postępowaniu przez wojewódzkim organem nadzoru budowlanego.
Nietrafny okazał się także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1 , art. 80, art. 86, art. 104 § 2, art. 107 § 1 , 2, 3 i art. 109 § 1 k.p.a., albowiem strony skarżące kasacyjnie nie wykazały by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Uzasadniając swoje stanowisko odnośnie tego zarzutu autor skarg kasacyjnych powołał się na brak przeprowadzenia przez organ I instancji dowodu z opinii biegłego, co do którego to środka należy wskazać, że z uwagi na zakres niniejszego postępowania nie był w sprawie przydatny, a jego dopuszczenie na okoliczności wskazywane przez skarżących kasacyjnie stanowiłoby w istocie naruszenie przepisów postępowania.
Nie okazał się zasadny także zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a. Wskazany w nim jako wzorzec kontroli art. 7a § 1 k.p.a. został dodany ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw i wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2017 r., przy czym art. 16 ustawy nowelizującej stanowił, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Z powyższego wynika, iż wskazywany w tym zarzucie kasacyjnym jako naruszony art. 7a § 1 k.p.a. nie mógł być w ogóle stosowany przez organy w postępowaniu legalizacyjnym wszczętym 30 sierpnia 2013 r., a zakończonym decyzją ostateczną z dnia 24 grudnia 2020 r. Niezależnie od powyższego argumentu o charakterze zasadniczym wskazać nadto można, że wprost z treści tego przepisu wynika, że nie stosuje się go o ile sprzeciwiają się temu sporne interesy stron (w kontrolowanej sprawie sąsiadów nieruchomości samowolnie zabudowanej), a dodatkowo w skargach kasacyjnych nie wskazano jakie to wątpliwości co do treści normy prawnej miałby zachodzić w kontrolowanej sprawie.
Nie znajdują usprawiedliwionych podstaw także zarzuty kasacyjne dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt: II FPS 8/09, LEX nr 552012, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt: II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, co próbują wytknąć skarżący kasacyjnie. Niemożliwe jest także kwestionowanie w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a., w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 481/14). Tymczasem uzasadnienie zaskarżonego w niniejszej sprawie wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii istotnych z punktu widzenia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy i wskazał powody, dla których uznał, że skarga na decyzję organu nadzoru budowlanego nakazującą rozbiórkę spornego budynku nie zasługiwała na uwzględnienie. Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku czyni go więc w pełni poddającym się kontroli kasacyjnej i wprost wynika z niego rezultat i wnioski przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej.
W tym stanie rzeczy podniesione w skargach kasacyjnych zarzuty nie znalazły usprawiedliwionych podstaw. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargi kasacyjne.