II OSK 1631/07

II OSK 1631/07 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2008-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-10-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Krystyna Borkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Kisiel
Zdzisław Kostka
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II SA/Rz 1037/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2007-06-13
II OSK 1637/07 - Wyrok NSA z 2008-12-17
VII SA/Wa 322/07 - Wyrok WSA w Warszawie z 2007-05-29
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 51 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Borkowska ( spr. ) Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Kisiel Sędzia NSA Zdzisław Kostka Protokolant Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 1037/06 w sprawie ze skargi J. i A. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalno-garażowego oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II SA/RZ 1037/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. i A. W. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., znak: OA-7144/533/7/05/06, w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalno-garażowego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalno-garażowy na działce nr [...] w I. został wybudowany na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia [...] września 1994 r. o pozwoleniu na budowę garażu 4-boksowego oraz decyzji Starosty Krośnieńskiego z dnia [...] marca 1999 r. o pozwoleniu na wykonanie nadbudowy części mieszkalnej nad garażami. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność wymienionych wyżej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargi A. i J. W. na decyzje organu nadzorczego zostały oddalone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r. (sygn. akt 7/IV SA 3585/02 i 7/IV SA 3584/02).
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krośnie nakazał A. i J. W. rozbiórkę przedmiotowego budynku. Organ nadzoru budowlanego stwierdził, że budynek został usytuowany w odległości 7,70 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN-3,43 MPa o średnicy DN 125 mm. Według obowiązującego w dacie wydania pozwolenia i budowy garażu rozporządzenia Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 45, poz. 243 ze zm.), minimalna odległość budynku niemieszkalnego wolnostojącego od gazociągu o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5 MPa i średnicy do 300 mm, powinna wynosić 15 m. Przy istniejącym ciśnieniu gazociągu nie można stosować zmniejszenia odległości przewidzianej w przepisach. W dacie wydania pozwolenia na nadbudowę o część mieszkalną obowiązywało natomiast rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14 listopada 1995 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. Nr 139, poz. 686), stanowiące m.in., że minimalna odległość budynku mieszkalnego od gazociągu o ciśnieniu nominalnym powyżej 2,5 MPa i średnicy do 300 mm powinna wynosić 20 m. W tej sytuacji, wobec usytuowania budynku w odległości 7,70 m od przedmiotowego gazociągu, wybudowanego legalnie, jedynym możliwym rozwiązaniem jest nakaz rozbiórki budynku na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.).
Na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji J. i A. W. złożyli skargę do Sądu Administracyjnego, podnosząc m.in., że decyzje o pozwoleniu na budowę zostały wyeliminowane z obrotu prawnego bez ich winy, a orzeczony nakaz rozbiórki pozbawia dachu nad głową całą rodzinę. Skarżący zwrócili też uwagę, iż przepis art. 51 Prawa budowlanego przewiduje także inne możliwości, niż orzeczenie nakazu rozbiórki, doprowadzające obiekt do stanu zgodnego z prawem. Rozwiązaniem o wiele bardziej korzystnym byłoby w ich ocenie wykonanie zabezpieczeń na gazociągu, który od lat znajduje się na działce nr [...] bez jakichkolwiek konsekwencji wynikających z tego tytułu dla zarządcy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że skarżącym co prawda nie można przypisać zarzutu dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, jednakże należało zastosować procedurę określoną przepisami art. 50-51 tego Prawa w celu przywrócenia stanu zgodności z prawem. W ocenie Sądu pierwszej instancji zastosowanie przez organ najbardziej restrykcyjnego środka, jakim jest orzeczenie rozbiórki na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, było zasadne, bowiem ze względów technicznych nie istnieje inna możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Sąd zwrócił uwagę na okoliczność, iż gazociąg znajdujący się w kolizji z budynkiem został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę udzielonego decyzją z dnia [...] lipca 1984 r., a zatem wcześniej niż wzmiankowany budynek. Wobec kolizji przedmiotowego budynku z gazociągiem wybudowanym legalnie organ nadzoru budowlanego nie miał innej możliwości, jak tylko wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę tego budynku. Nie ma bowiem podstaw do nakazu przebudowy gazociągu, jak również nie istnieje żadna inna możliwość usunięcia kolizji, ze względu na bezpieczeństwo ludzi i mienia.
Od powyższego wyroku J. W. złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej według norm przepisanych.
Skarga kasacyjna została oparta ma zarzutach zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.
Jako zarzut naruszenia prawa materialnego wskazano niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędne wskazanie podmiotu zobowiązanego do rozbiórki garażu. Obowiązek rozbiórki został bowiem nałożony również na J. W., podczas gdy pozwolenie na budowę zostało wydane jedynie na rzecz A. W. - właścicielki działki nr [...] w I..
W skardze kasacyjnej zarzucono też naruszenie przepisów art. 135 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy budynek objęty nakazem rozbiórki składa się z dwóch odrębnych obiektów wybudowanych na podstawie dwóch odrębnych pozwoleń na budowę, wydanych na rzecz różnych podmiotów. W tej sytuacji treść nakazu rozbiórki czyni ten nakaz niewykonalnym w stosunku do J. W. w odniesieniu do budynku garażu, którą to okoliczność powinien był Sąd pierwszej instancji wziąć pod rozwagę.
Skarżący wniósł o zawieszenie postępowania kasacyjnego do czasu rozstrzygnięcia wniosku A. W., skierowanego do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji GINB z dnia [...] lipca 2002 r. stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Krośnie z dnia [...] września 1994 r. o pozwoleniu na budowę garażu, bowiem rozstrzygnięcie tego wniosku ma prejudycjalne znaczenie dla przedmiotu postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 cytowanej wyżej ustawy. W tej sytuacji sprawa podlegała rozpoznaniu wyłącznie w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają między innymi wymienione w art. 176 cytowanej ustawy podstawy kasacyjne, które zgodnie z art. 174 mogą stanowić:
naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
naruszenie przepisu postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych.
Przystępując do oceny zasadności przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów, już na wstępie należy zaznaczyć, że z uwagi na to, iż autor skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane upatruje w jego niewłaściwym zastosowaniu, w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów naruszenia przez Sąd przepisów postępowania. Zauważyć bowiem należy, że naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie, a ten tylko sposób został przez autora skargi wskazany - to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego, inaczej mówiąc właściwego skonfrontowania okoliczności stanu faktycznego z hipotezą odnośnej normy prawnej. Dlatego też dla oceny zasadności tego zarzutu niezbędne jest w pierwszej kolejności zbadanie wskazanych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Brak bowiem zasadnych zarzutów zgłoszonych w ramach drugiej podstawy kasacyjnej powoduje, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest stanem faktycznym stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku.
1. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd przepisu postępowania należy stwierdzić, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim podkreślić należy, że skarga kasacyjna wymaga nie tylko przytoczenia podstaw, ale także ich uzasadnienia.
Koniecznym elementem uzasadnienia wymienionej wyżej podstawy kasacyjnej jest dokładne wskazanie naruszonych przepisów, jak również podanie na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd art. 151 i 135 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej przytacza uzasadnienie niemające odniesienia do treści ww. przepisów. Artykuł 151 P.p.s.a. stanowi, iż "w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala". Przepis ten powołany samoistnie nie może stanowić podstawy kontroli kasacyjnej.
Z postanowień art. 135 wynika natomiast, że "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia".
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek wyjaśnienia dlaczego w petitum skargi powołany został zacytowany wyżej przepis, nie mówiąc już o wymogu wskazania w jaki sposób przepis ten został przez Sąd naruszony i jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Tak więc powołanie wymienionych wyżej przepisów stanowi - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - jedynie pozorne wypełnienie podstawy skargi kasacyjnej, wobec czego zarzut naruszenia przez Sąd przepisów postępowania należało uznać za bezzasadny. W tej sytuacji dla oceny trafności zarzutu naruszenia prawa materialnego miarodajny jest stan faktyczny sprawy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego wyroku.
2. Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis ten zdaniem autora skargi został naruszony ponieważ obowiązek rozbiórki budynku garażu został nałożony "również na J. W. w sytuacji, gdy pozwolenie na budowę wydane zostało wyłącznie na A. W.". Tak sformułowany nakaz rozbiórki - w ocenie autora skargi - czyni go niewykonalnym w stosunku do J. W., w odniesieniu do budynku garażu.
Nie sposób zgodzić się z tego rodzaju zarzutem.
Podlegający rozbiórce budynek składa się z dwóch części, tzw. garażowej, wybudowanej na podstawie udzielonego w 1994 r. A. W. - żonie J. W. - pozwolenia na budowę i mieszkalnej, nadbudowanej po uzyskaniu przez małżonków J. i A. W. stosownego pozwolenia. Budynek ten stanowi jedną bryłę i jest zamieszkiwany i użytkowany przez obojgu małżonków. W tej sytuacji faktycznej i prawnej brak jest podstaw do uznania, iż zawarty w sentencji kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji nakaz rozbiórki jest niewykonalny i decyzja wydana została z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Z tych wszystkich powodów, wobec braku usprawiedliwionych podstaw - skarga kasacyjna podlegała oddaleniu (art. 184 P.p.s.a.).