II OSK 163/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od postanowienia WSA we Wrocławiu, które odrzuciło skargę na uchwałę Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. WSA uznał, że skarżący, będący właścicielami nieruchomości objętych planem, nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ przeznaczenie ich działek nie uległo zmianie, a zarzuty dotyczące wartości nieruchomości były hipotetyczne. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że WSA błędnie ocenił legitymację procesową skarżących. NSA podkreślił, że choć przeznaczenie nieruchomości pozostało takie samo jak w poprzednim planie, to wprowadzone zmiany w zakresie udziału powierzchni zabudowy, wskaźnika intensywności zabudowy, wymiaru pionowego budynków gospodarczych i garażowych, minimalnych powierzchni nowo wydzielanych działek, udziału powierzchni biologicznie czynnej, dopuszczenia sytuacji parkingów na terenach przyległych oraz zmiany kątów nachylenia połaci dachowych i pokrycia dachów, istotnie kształtują sposób wykonywania prawa własności i zagospodarowania terenu. Te zmiany, zdaniem NSA, naruszają interes prawny właścicieli nieruchomości, uzasadniając tym samym dopuszczalność skargi. NSA uchylił zaskarżone postanowienie WSA, uznając, że pozbawienie skarżących legitymacji procesowej narusza gwarancje konstytucyjne i europejskie dotyczące prawa do sądu i samorządności lokalnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zmiany w parametrach zabudowy i zagospodarowania terenu w planie miejscowym, nawet przy braku zmiany podstawowego przeznaczenia terenu, mogą stanowić podstawę do uznania naruszenia interesu prawnego właścicieli nieruchomości i uzasadniać dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmian w planie miejscowym i może wymagać analizy konkretnych zapisów planu w kontekście indywidualnej sytuacji właściciela.
Zagadnienia prawne (2)
Czy właściciele nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, których przeznaczenie terenu nie uległo zmianie, ale zmieniły się parametry zabudowy i zagospodarowania, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały planistycznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciele nieruchomości objętych planem miejscowym posiadają interes prawny do jego zaskarżenia, jeśli uchwała wprowadza zmiany w zakresie kształtowania zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu, które odmiennie kształtują ich sytuację prawno-planistyczną w porównaniu do poprzedniego planu, nawet jeśli podstawowe przeznaczenie terenu pozostało niezmienione.
Uzasadnienie
NSA uznał, że zmiany w parametrach zabudowy (np. zwiększenie udziału powierzchni zabudowy, wprowadzenie wskaźnika intensywności, zmiany dotyczące budynków gospodarczych, minimalnych powierzchni działek, udziału terenów biologicznie czynnych, dopuszczenie parkingów na terenach przyległych, zmiany kątów nachylenia dachów) istotnie wpływają na sposób wykonywania prawa własności i zagospodarowania nieruchomości, co uzasadnia legitymację procesową właścicieli do zaskarżenia uchwały.
Czy odrzucenie skargi na uchwałę planistyczną z powodu braku wykazania naruszenia interesu prawnego przez WSA, gdy faktycznie nastąpiły zmiany w warunkach zabudowy i zagospodarowania, narusza prawo do sądu i zasady samorządności lokalnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozbawienie skarżących legitymacji procesowej w takiej sytuacji narusza gwarancje wynikające z art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego oraz art. 45 § 1 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że błędne uznanie braku interesu prawnego i odrzucenie skargi w okolicznościach, gdy uchwała planistyczna faktycznie wpływa na sytuację prawno-planistyczną właścicieli nieruchomości, stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu i zasad samorządności.
Przepisy (21)
Główne
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 50
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 166
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 182 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 203
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § ust. 4 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 36 § ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Konstytucja RP art. 45 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiany w parametrach zabudowy i sposobie zagospodarowania terenu w nowym planie miejscowym naruszają interes prawny właścicieli nieruchomości. • Odrzucenie skargi z powodu braku interesu prawnego, mimo faktycznych zmian wpływających na sytuację prawno-planistyczną, narusza prawo do sądu i zasady samorządności lokalnej.
Odrzucone argumenty
WSA uznał, że przeznaczenie działek skarżących nie uległo zmianie, a zarzuty dotyczące wartości nieruchomości były hipotetyczne, co nie uzasadniało legitymacji procesowej.
Godne uwagi sformułowania
nie jest wymagane wykazanie, że zaskarżone przez stronę skarżące postanowienia planu miejscowego wprowadzają "niezgodne z prawem ograniczenia" czy "niedopuszczalne ograniczenia", gdyż kwestia niezgodności z prawem ograniczeń wynikających z przeznaczenia czy sposobu zagospodarowania konkretnego terenu jest oceniania w ramach merytorycznego rozpoznania sprawy. • już samo uchwalenie planu miejscowego i jego wejście w życie powoduje i może powodować określone skutki dotyczące interesu prawnego różnych osób, a także naruszenie tych interesów. • pozbawienie w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżących tej legitymacji w sposób oczywisty pozostawało w opozycji do gwarancji wynikającej z art. 11 Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego oraz art. 45 § 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zmiany w parametrach zabudowy i zagospodarowania terenu w planie miejscowym, nawet przy braku zmiany podstawowego przeznaczenia terenu, mogą stanowić podstawę do uznania naruszenia interesu prawnego właścicieli nieruchomości i uzasadniać dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji zmian w planie miejscowym i może wymagać analizy konkretnych zapisów planu w kontekście indywidualnej sytuacji właściciela.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegółowe zapisy planu miejscowego i jak nawet pozornie niewielkie zmiany mogą mieć istotne konsekwencje prawne dla właścicieli nieruchomości, prowadząc do uchylenia decyzji sądu niższej instancji.
“Plan miejscowy zmieniony? Nawet drobne zmiany w zabudowie mogą dać Ci prawo do skargi!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.