II OSK 1620/20

Naczelny Sąd Administracyjny2023-05-11
NSAAdministracyjneWysokansa
własność lokalinieruchomość wspólnasamodzielny lokalwęzeł cieplnyzaświadczeniepostępowanie administracyjneNSASKOWSAprawo rzeczowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółdzielni, uznając, że pomieszczenie węzła cieplnego, ze względu na swoją funkcję służebną wobec lokali mieszkalnych, stanowi część nieruchomości wspólnej i nie może być wyodrębnione jako samodzielny lokal.

Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego domagała się wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu dla pomieszczenia węzła cieplnego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły, uznając, że pomieszczenie to, ze względu na swoją funkcję techniczną i służebną wobec 20 segmentów budynku, stanowi część nieruchomości wspólnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółdzielni, potwierdzając, że kluczowa jest funkcja pomieszczenia, a nie tylko jego cechy techniczne, i że takie pomieszczenie nie może być wyodrębnione jako samodzielny lokal.

Sprawa dotyczyła wniosku Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego U. o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu dla pomieszczenia węzła cieplnego, znajdującego się w budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Prezydent m.st. Warszawy odmówił wydania zaświadczenia, uznając pomieszczenie za część nieruchomości wspólnej ze względu na jego funkcję ochronną i techniczną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, podkreślając, że urządzenia służące zaopatrzeniu w ciepło i wodę są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania lokali, a właściciele powinni mieć do nich swobodny dostęp, co nie byłoby gwarantowane w przypadku wyodrębnienia węzła cieplnego jako samodzielnego lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółdzielni, podzielając argumentację organów administracji. Spółdzielnia wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym ustawy o własności lokali. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że kluczowa dla uznania pomieszczenia za samodzielny lokal jest jego funkcja. Ponieważ pomieszczenie węzła cieplnego pełni funkcję służebną wobec lokali mieszkalnych i zapewnia ich prawidłowe funkcjonowanie, stanowi ono część nieruchomości wspólnej i nie może być wyodrębnione jako samodzielny lokal, nawet jeśli spełnia kryteria techniczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pomieszczenie węzła cieplnego, ze względu na swoją funkcję służebną wobec lokali mieszkalnych i zapewnienie ich prawidłowego funkcjonowania, stanowi część nieruchomości wspólnej i nie może być wyodrębnione jako samodzielny lokal.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowa dla uznania pomieszczenia za samodzielny lokal jest jego funkcja. Pomieszczenie węzła cieplnego, dostarczające ciepło i wodę do innych lokali, pełni funkcję służebną i techniczną, co kwalifikuje je jako część nieruchomości wspólnej, a nie samodzielny lokal.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.w.l. art. 2 § 1

Ustawa o własności lokali

Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu wymaga spełnienia określonych warunków, jednakże art. 2 ust. 1b u.w.l. wyłącza stosowanie art. 2 ust. 1a u.w.l. do budynków istniejących przed 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.

u.w.l. art. 2 § 1

Ustawa o własności lokali

Definicja samodzielnego lokalu wymaga uwzględnienia nie tylko kryteriów technicznych, ale także funkcji, jaką pomieszczenie pełni w budynku.

u.w.l. art. 2 § 2

Ustawa o własności lokali

Wymogi stawiane samodzielnemu lokalowi wykorzystywanemu na cele inne niż mieszkalne nie są wystarczające dla uznania pomieszczenia za lokal samodzielny, jeśli jego funkcja wskazuje na przynależność do nieruchomości wspólnej.

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa o własności lokali

Nieruchomość wspólną stanowią części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Kategoria części wspólnych ma charakter funkcjonalny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pomieszczenie węzła cieplnego, ze względu na swoją funkcję techniczną i służebną wobec lokali mieszkalnych, stanowi część nieruchomości wspólnej i nie może być wyodrębnione jako samodzielny lokal.

Odrzucone argumenty

Pomieszczenie węzła cieplnego spełnia kryteria techniczne do uznania go za samodzielny lokal. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe i uniemożliwiało kontrolę instancyjną. WSA naruszył przepisy k.p.a. i p.p.s.a. poprzez niezastosowanie przepisów dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Kategoria części wspólnych nieruchomości ma w znacznej mierze charakter funkcjonalny. Izba (...) będąca nieruchomością wspólną (...) właśnie ze względu na pełnioną funkcję, nie podlega wyodrębnieniu w samodzielny lokal. Pomieszczenie, ze względu na znajdujące się w nim urządzenia służące zaopatrzeniu samodzielnych lokali w ciepło, ma charakter pomieszczenia technicznego, pełniącego wobec tychże lokali funkcję służebną, wobec czego stanowi część wspólną nieruchomości.

Skład orzekający

Roman Ciąglewicz

przewodniczący

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Jan Szuma

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o własności lokali dotyczących wyodrębniania samodzielnych lokali, w szczególności pomieszczeń technicznych o funkcji służebnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pomieszczenia węzła cieplnego w budynku mieszkalnym, ale zasada funkcjonalności części wspólnych ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w budownictwie wielorodzinnym – definicji i statusu pomieszczeń technicznych. Wyrok precyzuje, kiedy takie pomieszczenie może być częścią wspólną, a nie samodzielnym lokalem, co ma znaczenie praktyczne dla spółdzielni i właścicieli.

Czy pomieszczenie węzła cieplnego może być Twoim lokalem? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1620/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-15
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Roman Ciąglewicz /przewodniczący/
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
VII SA/Wa 863/19 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-11-15
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma Protokolant: asystent sędziego Paweł Chyliński po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego U. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 863/19 w sprawie ze skargi Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego U. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 lutego 2019 r., znak KOC/7781/Zs/18 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 863/19, oddalił skargę Spółdzielni Budownictwa Mieszkaniowego U. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 19 lutego 2019 r., znak KOC/7781/Zs/18 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z 5 listopada 2018 r. Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego U., zwróciła się do Prezydenta m.st. Warszawy o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu o innym przeznaczeniu (węzła cieplnego) usytuowanego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej (G-20), położonym w W., dzielnica [...] przy ul. [...] [...], wzniesionym na działce ewidencyjnej o nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni 3982 m², wybudowanym na podstawie pozwolenia na budowę nr [...] z dnia 7 kwietnia 1988 r.
Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem nr 562/P/18 z dnia 15 listopada 2018 r. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego, że lokal o innym przeznaczeniu (węzeł cieplny) jest lokalem samodzielnym. W uzasadnieniu Prezydent m.st. Warszawy przyjął, że funkcja ochronna pomieszczenia, w którym znajduje się węzeł cieplny uzasadnia do uznania tego pomieszczenia za nieruchomość wspólną.
Spółdzielnia złożyła zażalenie na rozstrzygnięcie organu I instancji, w którym wniosła o jego uchylenie oraz o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu zażalenia SKO w Warszawie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta m.st. Warszawy.
Zdaniem Kolegium, to że w pomieszczeniu węzła cieplnego znajdują się urządzenia służące zaopatrzeniu w ciepło i wodę 20 segmentów stoi na przeszkodzie w potraktowaniu go jako samodzielnego lokalu. Urządzenia służące doprowadzeniu ciepła i wody są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania każdego lokalu czy domu mieszkalnego, a właściciele każdego z lokali powinni mieć zagwarantowany swobodny dostęp do pomieszczeń, w których znajdują się te urządzenia.
Jednocześnie organ II instancji podniósł, że wyodrębnienie i samodzielność lokalu należy ujmować w aspekcie prawnym oraz technicznym. Odrębność prawna oznacza, że samodzielny lokal mieszkalny jest przedmiotem prawa własności odrębnym od pozostałych lokali, budynku i gruntu. Odrębność techniczna oznacza, że lokal jest oddzielony od pozostałych lokali i innych części budynku, a korzystanie i używanie lokalu mieszkalnego jest niezależne od korzystania z innych lokali. Według organu zagwarantowanie swobodnego dostępu do węzła cieplnego dla właścicieli lokali może polegać wyłącznie na pozostawieniu pomieszczenia węzła cieplnego jako części nieruchomości wspólnej.
Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego U., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia (błędnie określonego jako decyzja) oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, jednocześnie zarzucając organowi naruszenie:
– art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), polegające na braku ustalenia, że węzeł cieplny może stanowić odrębną nieruchomość, dla której może zostać wydana decyzja o samodzielności lokalu z uwagi na funkcję pomieszczenia węzła cieplnego,
– art. 8 i art. 9 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli oraz świadomość prawną i przyjęcie, że organ nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska, w szczególności, że nie dokonał oceny działania organu I instancji w zakresie w jakim węzeł cieplny może stanowić odrębną nieruchomość,
– art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na nieustaleniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy,
– art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Skarżąca podkreśliła, że sporny lokal jest pomieszczeniem wydzielonym trwałymi ścianami. Węzeł cieplny dostarcza do segmentów zarówno ciepło, jak i wodę. W związku z tym w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu (węzła cieplnego) każdemu z użytkowników segmentów (w przypadku ustanowienia odrębnej własności każdego z segmentów) będzie przysługiwał udział 1/20 w lokalu. W sytuacji, gdy nie zostanie wydana decyzja o samodzielności lokalu, węzeł ten jako znajdujący się tylko w jednym z segmentów będzie traktowany jako pomieszczenie przynależne do segmentu dwulokalowego, a nie będzie wchodził w skład nieruchomości wspólnej dla wszystkich segmentów.
W odpowiedzi na skargę SKO w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W uzasadnieniu podkreślił, że w pomieszczeniu technicznym objętym wnioskiem znajduje się węzeł CO przeznaczony do funkcjonowania i obsługi technicznej budynku w całości (20 segmentów). Funkcja ochronna tego pomieszczenia, ochronna w odniesieniu do znajdujących się w nim urządzeń służących zaopatrzeniu w ciepło i wodę, nie pozostawia wątpliwości, że zakwalifikowanie ich jako części wspólnej pozostaje w interesie wszystkich właścicieli lokali. Z uwagi zatem na funkcję jaką pełni pomieszczenie techniczne stanowi ono nieruchomość wspólną.
W ocenie Sądu słusznie organ odwoławczy podkreślił, że urządzenia służące doprowadzeniu ciepła i wody są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania każdego lokalu, a właściciele każdego z nich powinni mieć zagwarantowany swobodny dostęp do pomieszczeń, w których znajdują się te urządzenia. Wyodrębnienie przedmiotowego pomieszczenia jako odrębnego lokalu nie gwarantuje takiego dostępu, a nadto istnieje niebezpieczeństwo, że w wyniku swobodnego obrotu udziałami w lokalu użytkowym, właściciel któregoś z segmentów utraci prawo dostępu do urządzeń służących prawidłowemu funkcjonowaniu budynku mieszkalnego. Z tego względu pomieszczenie techniczne nie może stanowić lokalu samodzielnego.
Według Sądu na aprobatę zasługuje także stwierdzenie organu odwoławczego, że wydzielenie w budynku G-20 dwóch lokali mieszkalnych, nieobejmujących pomieszczenia węzła cieplnego, powoduje automatycznie, że węzeł cieplny pozostaje częścią nieruchomości wspólnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Budownictwa Mieszkaniowego U. w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
1. na zasadzie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
– art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku uniemożliwiające dokonanie instancyjnej kontroli zaskarżonego orzeczenia wyrażające się w braku dokonania przez Sąd I instancji własnej oceny i analizy okoliczności podnoszonych w skardze oraz bez konstruktywnej polemiki z tym stanowiskiem skarżącego, bowiem uzasadnienie sprowadza się jedynie do prostej akceptacji stanowiska zajętego przez organ administracyjny z argumentacją stanowiącą w istocie powielenie powodów podanych przez organ, którego działanie zaskarżono, a także nie zawiera rozpoznania wszystkich zarzutów postawionych w skardze,
– art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. przez ich niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a to braku ustalenia, że węzeł cieplny może stanowić odrębną nieruchomość, dla którego może zostać wydana decyzja o samodzielności lokalu z uwagi na funkcję pomieszczenia węzła cieplnego, w konsekwencji wydanie postanowienia sprzecznego z przepisami ustawy o własności lokali przez ocenę możliwości wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w oderwaniu od ustawowych kryteriów tej oceny,
– art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi w zw. z naruszeniem art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób niweczący zaufanie obywateli do władzy publicznej i wyrażające się w braku starannego działania organu i niepodejmowaniu wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy wobec istniejących wątpliwości, co do oceny materiału dowodowego, działania organu I instancji w zakresie w jakim węzeł cieplny może stanowić odrębną nieruchomość, dla którego może zostać wydana decyzja o samodzielności lokalu z uwagi na funkcję pomieszczenia węzła cieplnego, w konsekwencji wydanie postanowienia sprzecznego w przepisami ustawy o własności lokali w oderwaniu od ustawowych kryteriów oceny możliwości wydania zaświadczenia;
2. na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
– art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 716 z późn. zm., dalej: "u.w.l.") przez ich niezastosowanie co doprowadziło do uznania, że odmowa wydania zaświadczenia była zasadna, przy czym w niniejszej sprawie brak jest ku temu przesłanek normatywnych, albowiem zostały spełnione wszystkie określone w tych przepisach przesłanki do uznania lokalu za lokal samodzielny,
– art. 3 ust. 2 u.w.l. przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż lokal o innym przeznaczeniu (węzeł cieplny) usytuowany w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ul. [...] [...] w W. stanowi część nieruchomości wspólnej.
Na podstawie powyższych zarzutów, w przypadku uznania, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, wniesiono o wydanie rozstrzygnięcia o charakterze reformatoryjnym, tj. stosownie do art. 188 p.p.s.a. o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 863/19 i rozpoznanie skargi, ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., wniesiono o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 863/19 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi. Nadto wniesiono o zwrot od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego powiększonych o opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Nie można zgodzić się z zarzutami naruszenia przez Sąd I instancji art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 2 u.w.l. oraz art. 3 ust. 2 u.w.l. Wypełnienie wymogów określonych w art. 2 ust. 2 u.w.l., stawianych samodzielnemu lokalowi wykorzystywanemu na cele inne niż mieszkalne, nie jest wystarczające dla uznania pomieszczenia znajdującego się w obrębie budynku za lokal samodzielny. O tym czy pomieszczenie może zostać uznane za lokal samodzielny zależy także od tego, jaką pełni ono funkcję. Dlatego też konieczne jest dokonanie weryfikacji pomieszczenia spełniającego wymogi, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.w.l., również z uwzględnieniem treści art. 3 ust. 2 u.w.l., zgodnie z którym: "Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali." Z przepisu tego wynika, że kategoria części wspólnych nieruchomości ma w znacznej mierze charakter funkcjonalny (por. wyrok NSA z 15.02.2022 r., II OSK 724/21, LEX nr 3320054). Izba (lub zespół izb), w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.w.l., będąca nieruchomością wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 u.w.l., właśnie ze względu na pełnioną funkcję, nie podlega wyodrębnieniu w samodzielny lokal.
Nie powinno zatem budzić wątpliwości, że pomieszczenie, ze względu na znajdujące się w nim urządzenia służące zaopatrzeniu samodzielnych lokali w ciepło, ma charakter pomieszczenia technicznego, pełniącego wobec tychże lokali funkcję służebną, wobec czego stanowi część wspólną nieruchomości (por. wyrok SN z 3.11.2010 r., V CSK 139/10, LEX nr 738135), tak jak częścią wspólną nieruchomości są m.in. kominy czy też przewody wentylacji grawitacyjnej (por. wyrok NSA z 19.09.2019 r., II OSK 2547/17, LEX nr 3044034).
Niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że dodatkowe warunki ustanowienia odrębnej własności samodzielnego lokalu zostały określone w art. 2 ust. 1a u.w.l. Według tego przepisu: "Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy." Trzeba jednak podkreślić, że w myśl art. 2 ust. 1b u.w.l., przepisu tego nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą. Z uwagi zaś na to, że art. 2 ust. 1b u.w.l. obowiązał już w dacie wydania zaskarżonego postanowienia (wszedł bowiem w życie z dniem 23 sierpnia 2018 r. – zob. art. 1 pkt 1 lit. b i art. 3 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o własności lokali – Dz. U z 2018 r. poz. 1506) oraz na datę wydania pozwolenia na budowę budynku, w którym znajduje się sporne pomieszczenie techniczne, warunki określone w art. 2 ust. 1a u.w.l. nie miały zastosowania przy rozpatrywaniu sprawy przez SKO. Stąd też za błędną należało uznać kontrolę zaskarżonego postanowienia oraz ocenę zasadności zarzutów sformułowanych w skardze, w zakresie w jakim Sąd I instancji odwoływał się do uregulowań art. 2 ust. 1a u.w.l.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Jak z powyższego wynika, przepis ten wskazuje na obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku i nie służy do kwestionowania merytorycznej treści uzasadnienia wyroku. Zarzut naruszenia tego przepisu może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku jest sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, a w szczególności, gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w omawianym przepisie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane elementy, a zatem zostało sporządzone zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera stanowisko Sądu I instancji co do kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślenia wymaga, że z art. 141 § 4 p.p.s.a. nie wynika dla Sądu obowiązek szczegółowego omówienia w uzasadnieniu każdej okoliczności, czy każdego argumentu lub twierdzenia, jakie pojawiło się w badanej sprawie. Uzasadnienie wyroku ma być "zwięzłe", co należy rozumieć w ten sposób, że Sąd powinien się odnieść wyłącznie do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, aby nie czynić wywodu nadmiernie rozbudowanym, a przez to niejasnym (wyrok NSA z 29.02.2008 r., II FSK 1801/06, LEX nr 488006).
Z kolei wskazany w podstawie kasacyjnej art. 3 § 1 p.p.s.a. jest przepisem ogólnym o charakterze kompetencyjnym stanowiącym, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Norma ta określa zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, tj. zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie, a okoliczność, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku nie oznacza naruszenia tego przepisu (por. wyroki NSA z: 8 12.2017 r., II OSK 635/16, LEX nr 2450637; 5.04.2012 r., I OSK 1636/11, LEX nr 1145065; 7.07.2011 r., II OSK 745/11, LEX nr 1083687).
Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy zaś od wykazania, że Sąd I instancji rozpoznając skargę, dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy bądź przekroczył granicę rozpoznawanej sprawy. W odniesieniu do zaskarżonego wyroku zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem Skarżąca nie wykazała, że Sąd I instancji dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy, w szczególności że odnosił się do innego stanu faktycznego niż wskazany w skardze.
Odnosząc się jeszcze do powyższego zarzutu niezrozumiałym w kontekście niniejszej sprawy jest zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wytyk kierowany do Sądu I instancji jakoby ten opierał się jedynie na "akceptacji stanowiska organu wyrażonego w decyzjach i odpowiedzi na skargę przez powielanie argumentów, twierdzeń i ocen tam zawartych bez dokonania polemiki ze stanowiskiem podatnika" (s. 5 skargi kasacyjnej). Należy w tym miejscu przypomnieć, że przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez Sąd I instancji nie były decyzje, ale postanowienie SKO, zaś postępowanie prowadzone przez ten organ nie było postępowaniem podatkowym.
Również zarzut naruszenia przepisów art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak już wyżej wskazano, kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy, będącej przedmiotem kontroli Sądu I instancji, była kwestia oceny możliwości uznania pomieszczenia technicznego, w którym znajduje się węzeł cieplny, za samodzielny lokal wykorzystywany na cele inne niż mieszkalne. Zatem w sprawie tej decydujące znaczenie miała wykładnia obowiązujących przepisów, natomiast samo istnienie węzła cieplnego w tym pomieszczeniu nie było kwestionowane. Dlatego też za nietrafne należało uznać zarzucenie Sądowi I instancji naruszenia przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. "przez ich niezastosowanie i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy". Mając zaś na względzie przywołane w tym zarzucie przepisy art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., należące do tak zwanych przepisów wynikowych, należało przyjąć, że niezasadność uznania, iż zaskarżony wyrok doprowadził do ich naruszenia, jest konsekwencją nieskuteczności zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.
Z takich samych względów nie mógł też odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. przez oddalenie skargi w zw. z naruszeniem art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji, albowiem zaskarżony wyrok, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI