II OSK 1614/09

III SA/Łd 429/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-10-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Dębowska /sprawozdawca/
Ewa Alberciak
Krzysztof Szczygielski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 3, art. 145, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 2355
§ 18 ust. 6 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 7, art. 7a, art. 8, art. 16, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 156, art. 157
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2017 poz 1260
art. 2 pkt 54 i 61, art. 66 ust. 4 pkt 6, art. 70za, art. 72, art. 73, art. 76
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
Dz.U.UE.L 2018 nr 151 poz 1 art. 3 pkt 40
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylające dyrektywę 2007/46/WE
Dz.U.UE.L 2013 nr 60 poz 52 art. 3 pkt 47
Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady I RADY (UE) NR 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku  pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi- Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Asesor WSA Anna Dębowska (spr.), Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2023 r. sprawy ze skargi S. G., D. G. i W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr KO.480.24.2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zarejestrowania pojazdu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 18 kwietnia 2023 r., nr KO.480.24.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu wniosku D.G., W.G. i S.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z 21 grudnia 2022 r., nr KO.480.74.2022 o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 12 października 2018 r., nr WK.5410.3.18447.2018.EL o zarejestrowaniu na rzecz B.G. i S.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter nr nadwozia[...].
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniosło, że ostateczną decyzją z 12 października 2018 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zarejestrował na rzecz S.G. i B.G. pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter nr nadwozia[...], wydając dowód rejestracyjny[...], tablice rejestracyjne nr [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym nr[...], nalepkę kontrolną i kartę pojazdu nr [...].
Pismem z 21 września 2022 r. Starosta Powiatu Piotrkowskiego zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o rozważenie możliwości stwierdzenia nieważności decyzji z 12 października 2018 r. wskazując, że wymieniony pojazd został zarejestrowany pomimo dokonania w nim zmian konstrukcyjnych, na które nie wyraził zgody producent pojazdu. Mercedes-Benz Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pismem nr H/VAN/3090/MZ/21 z 3 stycznia 2022 r. poinformował, że pojazd był wyprodukowany z dopuszczalną masą całkowitą 5 000 kg. W podobnej sprawie pismem nr H/VAN/2290/MZ/20 z 29 lipca 2020 r. producent pojazdów marki Mercedes-Benz poinformował, że nie współpracuje z firmą G., [...] G., ul. [..], w żadnym zakresie.
Składając 29 sierpnia 2018 r. wniosek o rejestrację pojazdu S.G. i B.G. przedstawili zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z 28 sierpnia 2018 r. wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu potwierdzające zmianę rodzaju pojazdu z samochodu specjalnego (karetka pogotowia) na autobus, zmianę ilości miejsc pasażerskich z 5 miejsc siedzących na 30, a także zmianę dopuszczalnej masy całkowitej z 5 000 kg na 6 200 kg, bez zgody producenta. Do wniosku o rejestrację załączyli też "Świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu" wystawione przez [...] wraz z certyfikatem of conformity nr no. [...]* wystawione przez G. dla pojazdu, z którego wynika, że dopuszczalna masa całkowita nadana przez producenta wynosi 6 200 kg. W efekcie doszło do zarejestrowania pojazdu pomimo dokonanych w nim zmian konstrukcyjnych, polegających na zmianie rodzaju pojazdu, liczby miejsc pasażerskich oraz dopuszczalnej masy całkowitej z 5 000 kg na 6 200 kg, bez zgody producenta.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 21 grudnia 2022 r. z urzędu stwierdziło nieważność decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 12 października 2018 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D.G., W.G. i S.G. zarzucili naruszenie prawa materialnego, a także przepisów postępowania poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a. oraz § 18 ust. 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. poz. 2355 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 11 grudnia 2017 r.", poprzez nieprawidłowe uznanie, że decyzja z 12 października 2018 r. może zostać unieważniona jako wydana z rażącym naruszeniem prawa, a także art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję z 21 grudnia 2022 r. podniosło, że wnioskiem z 29 sierpnia 2018 r. S.G. i B.G. wystąpili o rejestrację pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter.
Do wniosku wnioskodawcy dołączyli: rachunek nr 18/34/02 z 25 sierpnia 2018 r. wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego, dowód rejestracyjny nr[...] wraz z poświadczonym tłumaczeniem z języka niemieckiego, zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (dodatkowym) nr [...] z 28 sierpnia 2018 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h, zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (okresowym) nr [...] z 28 sierpnia 2018 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z załącznikiem – dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez [...] wraz z certyfikatem of conformity no. [...] wystawionym przez G i [...] (na dokumentach brak jest daty i podpisu), oświadczenie o braku tablic rejestracyjnych pojazdu sprowadzonego z zagranicy.
Dodatkowo, na wezwanie organu pierwszej instancji z 9 października 2018 r. wnioskodawcy dołączyli do akt sprawy m.in.: zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (dodatkowym) nr [...] z 12 października 2018 r., przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z zaświadczeniem o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h, zaświadczenie o pozytywnym badaniu technicznym pojazdu (dodatkowym) z 11 października 2018 r., nr [...], przeprowadzonym przez uprawnionego diagnostę S.G. wraz z załącznikiem – opisem zmian dokonanych w pojeździe, oświadczenie G. – opinię techniczną nr [...] z 10 października 2018 r. – opis zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe z uwzględnieniem zmian parametrów techniczno-eksploatacyjnych.
Z poświadczonego tłumaczenia z języka niemieckiego dowodu rejestracyjnego, załączonego do wniosku o rejestrację, wynika, że jest to: specjalny pojazd mechaniczny/karetka pogotowia zamknięta, o technicznie dopuszczalnym ciężarze całkowitym 5 000 kg (poz. F.1 w dowodzie rejestracyjnym), o liczbie miejsc siedzących łącznie z kierowcą 5 (poz. S.1 w dowodzie rejestracyjnym). Z przedstawionego załącznika do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z 28 sierpnia 2018 r. wynika, że pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter, nr nadwozia [...] to: autobus, o dopuszczalnej masie całkowitej 6 200 kg, posiadający 30 miejsc do siedzenia/ogółem 30 miejsc.
W ocenie organu administracji z powyższych dokumentów wynika, że po nabyciu pojazdu dokonano w nim zmian polegających na zmianie rodzaju pojazdu, zwiększeniu jego dopuszczalnej masy całkowitej oraz liczby miejsc siedzących, a więc dokonano zmian danych technicznych wymagających zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym.
Zgodnie z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. strona powinna przedstawić oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. S.G. i B.G. nie przedstawili takiego oświadczenia.
Pomimo braku wymaganego oświadczenia producenta Starosta Powiatu Piotrkowskiego decyzją z 12 października 2018 r. zarejestrował pojazd na rzecz S.G. i B.G.
Jak wynika z dowodu rejestracyjnego przedstawionego przez wnioskodawców wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego, pojazd marki Mercedes-Benz Sprinter został zarejestrowany jako pojazd specjalny (karetka pogotowia zamknięta) z dopuszczalną masą całkowitą 5 000 kg, liczbą miejsc siedzących łącznie z kierowcą – 5. Składając wniosek o rejestrację pojazdu wnioskodawcy przedstawili dokumenty wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu (na skutek modyfikacji konstrukcyjnych) wzrosła do 6 200 kg, liczba miejsc siedzących wynosi ogółem 30, zmieniono też rodzaj pojazdu na autobus (zgodnie z opisem zmian konstrukcyjnych wykonanych w pojeździe). Z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 3 stycznia 2022 r. wynika, że pojazd marki Mercedes-Benz typ 906.153 model Sprinter 516 CDI o fabrycznym numerze identyfikacyjnym [...] został wyprodukowany w następującej konfiguracji: kategoria pojazdu – nie określono, dopuszczalna masa całkowita (dmc) – 5 000 kg, liczba miejsc – 2, brak zamontowanych dodatkowych punktów kotwienia foteli z pasami bezpieczeństwa. Pojazd był wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego – kierownica po lewej stronie, przystosowany do ruchu prawostronnego. Pojazd nie był objęty europejskim świadectwem homologacji, wobec czego producent nie określił kategorii pojazdu. Był wyprodukowany jako podwozie – pojazd niekompletny. Dalszy etap kompletacji nie jest znany. Spółka Mercedes-Benz Polska nie współpracuje z firmą G., [...] G., ul. [...], w żadnym zakresie. Firma ta nie występowała również o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes-Benz. S.G. i B.G. przedstawili Staroście Powiatu Piotrkowskiego wystawione przez S.G., jako uprawnionego diagnostę: zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu (okresowym) nr [...] przeprowadzonym 28 sierpnia 2018 r., dokument identyfikacyjny pojazdu, stanowiący załącznik do wskazanego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z 28 sierpnia 2018 r., w którym określono parametry techniczno-eksploatacyjne, świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu wystawione przez [...].
Żaden z dokumentów przedstawionych przez wnioskodawców nie stanowi oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela tego producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Ich wspólną cechą jest, że zostały wystawione bezpośrednio lub pośrednio przez S.G. "autora" dokonanych modyfikacji, niebędącego producentem pojazdy ani jego przedstawicielem.
W tej sytuacji decyzja Starosty Powiatu Piotrkowskiego z 12 października 2018 r. w sprawie zarejestrowania na rzecz S.G. i B.G. pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter została wydana z rażącym naruszeniem § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), zwanej dalej "p.r.d.".
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że stwierdzając nieważność decyzji z 12 października 2018 r. nie badało, czy firma G, która, jak podaje skarżący, zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, była uprawniona do dokonania zmian konstrukcyjnych pojazdu podlegającego rejestracji, na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 lit. b p.r.d., gdyż kwestia ta pozostaje bez wpływu dla analizowanej sprawy. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stanowiła okoliczność, że wnioskodawcy nie przedstawili oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. Z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 29 lipca 2020 r. wynika, że firma G. nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudów i nie współpracuje z tą firmą. Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów tego typu. Wprawdzie powyższe pismo sporządzone zostało już po dacie wydania weryfikowanej decyzji Starosty Powiatu Piotrkowskiego, to jednak potwierdza, że firma G nie jest przedstawicielem producenta pojazdu. Na podjęte rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu okoliczność, że O. Sp. z o.o. na zlecenie firmy G, przeprowadził serię badań autobusów na bazie MB Sprinter (model 906 i 907) w wariantach DMC 5 000 kg – 6 200 kg oraz długości całkowitej max. 9 310 mm. Powyższe dokumenty, zdaniem organu administracji, nie mogą zastąpić oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta, o którym mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie bada się, dlaczego organ wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się ze stanowiskiem skarżącego, że w oparciu o definicję zawartą w art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę 2007/46/WE (Dz. U. UE L 15/11), a także w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący może być uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przepisy te nie dają podstaw do innej oceny weryfikowanej decyzji w kontekście okoliczności sprawy. Nie można bowiem uznać skarżącego prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą G. za producenta pojazdu, w sytuacji gdy firma dokonywała zmian konstrukcyjnych w pojeździe o ustalonych i objętych homologacją parametrach faktycznego producenta pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter. W tej sytuacji zarejestrowanie pojazdu, w którym skarżący dokonał zmian konstrukcyjnych mogło nastąpić na podstawie oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Niewątpliwie firma G. nie była też przedstawicielem producenta, jak też jego partnerem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zgodziło się ze skarżącym, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać, za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. Wskazało przy tym, że skoro skarżącego nie można uznać w świetle prawa europejskiego za spełniającego definicję producenta, nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że "produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas". Przepis § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W stanie faktycznym sprawy nie wystąpiły trudności w interpretacji przepisu prawa lub kwalifikacji prawnej okoliczności wynikających z ustalonego stanu faktycznego. Skarżący na etapie składania wniosku o rejestrację pojazdu nie przedstawił wszystkich dokumentów wymaganych przepisami prawa do jego rejestracji, skutkiem czego nie mógł otrzymać pozytywnej decyzji. Nie może funkcjonować w obrocie prawnym decyzja o rejestracji pojazdu, w stosunku do której ustalono, że została wydana na podstawie wadliwych dokumentów. W sprawie nie zaszła także negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 2 k.p.a. Decyzja z 12 października 2018 r. dotknięta jest kwalifikowaną wadą prawną w postaci rażącego naruszenia § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. w związku z art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, naruszając w sposób rażący wskazane przepisy prawa, wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie, dlatego należy taką decyzję wyeliminować z obrotu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S.G., W.G. i D.G. wnieśli o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją z 21 grudnia 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 k.p.a., a także § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. przez nieprawidłowe uznanie, że rozstrzygnięcie Starosty może zostać unieważnione jako wydane z rażącym naruszeniem prawa;
2. procedury administracyjnej, tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez niewystarczające i niepełne rozważenie materiału dowodowego, w tym brak rozstrzygnięcia zarzutów składanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, niedokładne wyjaśnienie i określenie stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucili, że stanowisko organu administracji jest nieprawidłowe, bowiem pojazd był poddawany procedurze zmian konstrukcyjnych, o której mowa w art. 81 ust. 11 pkt 3 p.r.d. (badanie pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych lub wymiany elementów powodujących zmianę danych w dowodzie rejestracyjnym, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 4 pkt 5 i 6, z wyłączeniem montażu instalacji do zasilania gazem), a nie procedurze rejestracji pojazdu nowego homologowanego. Ustawa nie zawiera definicji legalnej producenta pojazdu. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2018/858 w art. 3 "Definicje" w pkt 40 wskazuje na definicję legalną producenta, tj. osobę fizyczną lub prawną, która jest odpowiedzialna za wszystkie aspekty homologacji typu pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego, lub indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia, za zapewnienie zgodności produkcji oraz za kwestie dotyczące nadzoru rynku w odniesieniu do tych wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów, oddzielnych zespołów technicznych, części i wyposażenia, bez względu na to, czy osoba ta bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i budowy tych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych. Analogiczną definicję zawarto w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013. Artykuł 3 "Definicje" w pkt 47 definiuje producenta jako "każdą osobę fizyczną lub prawną odpowiedzialną wobec organu udzielającego homologacji za wszystkie aspekty homologacji typu lub proces udzielania zezwolenia, za zapewnienie zgodności produkcji, a także odpowiedzialną za kwestie nadzoru rynku w odniesieniu do wyprodukowanych pojazdów, układów, komponentów lub oddzielnych zespołów technicznych, niezależnie od tego, czy ta osoba fizyczna lub prawna bezpośrednio uczestniczy we wszystkich etapach projektowania i konstruowania pojazdu, układu, komponentu lub oddzielnego zespołu technicznego podlegających homologacji". W tym kontekście procedurę dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla niego odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach procedurę indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia. W taki sposób te przepisy interpretował przedsiębiorca. W świetle prawa europejskiego skarżący może być uznany za spełniającego definicję producenta, zatem produkował swoje pojazdy fabrycznie, a w konsekwencji mógł dokonywać, jako producent zgodnie z prawem, ustalenia ich mas. Złożone do sprawy dokumenty w postaci dokumentacji technicznej świadczą, że na modyfikację pojazdu uzyskiwano odpowiednie europejskie certyfikaty i gruntownie, niezależnie od producenta, badano bezpieczeństwo dokonywania takich zmian. Poświadczono, że pojazdy pomimo dokonania zmian konstrukcyjnych oraz zmiany mas są bezpieczne w ruchu drogowym. Nie było zatem i nie ma przeciwskazań do ich rejestracji i poruszania się po drogach publicznych. Na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, ale jednocześnie w lit. b) tej normy wskazano wyjątek od tej zasady w przypadku, gdy zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. Firma skarżącego, tj. G. prowadzi legalnie działalność gospodarczą z tym związaną. Zgodnie z rejestrem działalności gospodarczej posiada następujące kody PKD 29.10.C produkcja autobusów oraz 45.20.Z konserwacja i naprawa pojazdów samochodowych, które wskazują na spełnienie powyżej normy prawa o ruchu drogowym. Modyfikacje i badania techniczne pojazdów przeprowadzone były zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, a firma, które je wykonała ma wyraźną kompetencję ustawową do ich wykonania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W wypadku niestwierdzenia tego rodzaju naruszeń, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, które jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia – w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji – przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym – nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m. in. wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (por. np. wyrok NSA z 20 października 2010 r., II OSK 1614/09; wyrok WSA w Olsztynie z 12 sierpnia 2010 r., II SA/Ol 499/10).
Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. m. in. wyrok NSA z 8 lutego 2013 r., I OSK 1683/11). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki: oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną; przepis, który został naruszony, nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa; skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji" (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 8 maja 2014 r., III AUa 892/13).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy podkreślić, że kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z 12 października 2018 r. zapadła na podstawie art. 73 p.r.d. stanowiącym w ust. 1, że rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana, z zastrzeżeniem ust. 2-5.
Stosownie do art. 72 ust. 1 p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu – jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy lub pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e) został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Stosownie do treści art. 76 ust. 1 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia:
1) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej:
a) warunki i tryb rejestracji pojazdów, czasowej rejestracji pojazdów, wyrejestrowania pojazdów, z zastrzeżeniem ust. 2-3, oraz wzory dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, nalepki kontrolnej, tablic rejestracyjnych oraz innych tablic, cech identyfikacyjnych i oznaczeń, w które zaopatruje się pojazd, a także ich opis,
b) warunki dystrybucji blankietów dowodów rejestracyjnych, pozwoleń czasowych i nalepek kontrolnych,
c) szczegółowe wymagania techniczne dla tablic rejestracyjnych oraz zakres i sposób ich badania;
2) wysokość opłat za wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego, tablic (tablicy) rejestracyjnych i nalepki kontrolnej oraz ich wtórników;
3) w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, szczegółowe czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzory dokumentów w tych sprawach.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a i c p.r.d. wydane zostało obowiązujące w dacie wydania decyzji z 12 października 2018 r. rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. poz. 2355 ze zm.). Dokonywanie zmian w dowodzie rejestracyjnym regulują przepisy tego rozporządzenia.
Stosownie do treści § 18 ust. 6 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. w przypadku zgłoszenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, zawartych w dowodzie rejestracyjnym, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy, warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny jest bezsporny.
Skarżący wraz z B.G. składając, wniosek o rejestrację pojazdu Mercedes Benz Sprinter przedstawili dokumenty, w tym dokumenty wystawione przez skarżącego jako uprawnionego diagnostę (zaświadczenie o przeprowadzonym 28 sierpnia 2018 r. badaniu technicznym autobusu dodatkowym nr[...], zaświadczenie o przeprowadzonym 28 sierpnia 2018 r. badaniu technicznym autobusu okresowym nr [...] wraz z załącznikiem – dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, zaświadczenia o przeprowadzonym 11 października 2018 r. badaniu technicznym autobusu okresowym nr [...] i nr [...] wraz z załącznikiem – opisem dokonanych zmian w pojeździe, zaświadczenia o przeprowadzonym 12 października 2018 r. badaniu technicznym autobusu dodatkowym nr [...] i nr [...], zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h nr 01325/EPI/007/2018 z 12 października 2018 r., oświadczenie G. – opinię techniczną z 10 października 2018 r., nr 1/1/10/2018, "Świadectwo zdatności do ruchu drogowego i poświadczenie przeprowadzenia badania zdatności do ruchu" wystawione przez [...] wraz z certyfikatem of conformity nr no. [...] wystawione przez [...] i G. jako producenta bez daty i podpisu) wskazujące, że wskutek dokonanych przez skarżącego zmian konstrukcyjnych ze specjalnego pojazdu mechanicznego – karetki pogotowia zamkniętej na autobus zmieniły się: dopuszczalna masa całkowita pojazdu z 5 000 kg na 6 200 kg, masa własna pojazdu na 4 050 kg, ilość miejsc z 2 na 30 siedzących.
Na tej podstawie Starosta Powiatu Piotrkowskiego wydał 12 października 2018 r. decyzję o rejestracji pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 21 grudnia 2022 r. stwierdziło nieważność decyzji o rejestracji pojazdu uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. w związku z § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący wnosząc o rejestrację pojazdu nie przedstawił oświadczenia producenta lub jego przedstawiciela potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Załączone do wniosku o rejestrację pojazdu dokumenty nie są oświadczeniami, o których mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że w obrocie prawnym nie może znajdować się decyzja, która wydana została w oparciu o wadliwe i niepełne dokumenty. Zasadnie organ zastosował tryb z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem decyzja z 12 października 2018 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.
Stosownie do powołanego wyżej § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. skarżący zobowiązany był do przedstawienia oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi. Sąd podziela stanowisko organu, że przedstawione przez skarżącego i B.G. dokumenty nie stanowią wymaganego przez § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. oświadczenia producenta lub przedstawiciela tego producenta. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, że skarżący jest przedstawicielem producenta lub producentem. W aktach sprawy znajdują się pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 29 lipca 2020 r., z 21 października 2021 r., z 3 stycznia 2022 r., z których wynika, że firma skarżącego G. nie jest partnerem Mercedes-Benz w zakresie zabudowy i z nią nie współpracuje w żadnym zakresie. Producent pojazdów marki Mercedes-Benz opracował wytyczne dla firm zabudowujących, w których nie są przewidziane możliwości zmiany dmc, rozstawu osi oraz zwisu (długości pojazdu) dla pojazdów typu Sprinter. Producent nie dopuszcza zmiany dmc ani przekroczenia nacisków na osie dla pojazdów typu model Sprinter. Nie produkuje również autobusów na bazie pojazdów Sprinter. Przebudowy tego typu wykonywane są przez firmy zewnętrzne. Firma G. nie występowała o zaświadczenie o braku zastrzeżeń w związku ze swoimi modyfikacjami pojazdów marki Mercedes-Benz.
Stąd zasadnie organ przyjął, że decyzja z 12 października 2018 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a p.r.d. i § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2017 r., co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Sąd nie podzielił zatem zarzutu skarżącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a.
W zakresie dokonanych w pojeździe zmian konstrukcyjnych wypowiedział się tutejszy Sąd w wyroku z 9 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 1048/20 dotyczącym skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 9 października 2020 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych pojazdów. Sąd oddalając skargę wskazał, że zgodnie z treścią art. 2 pkt 54 p.r.d. dopuszczalna masa całkowita oznacza największą określoną właściwymi warunkami technicznymi masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. W myśl art. 2 pkt 61 p.r.d. maksymalna masa całkowita oznacza największą masę pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, określoną przez producenta pojazdu. Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ponad maksymalną masę pojazdu przewidzianą przez producenta jest niemożliwa bez uprzedniej zgody producenta pojazdu na zmianę maksymalnej masy pojazdu. Kwestię te wyjaśnia pismo Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie z 6 listopada 2020 r. i sąd w obecnym składzie także podziela argumentację w nim przedstawioną. Skarżący natomiast zwiększył dopuszczalną masę całkowitą pojazdu bez uprzedniej zgody producenta. Nie przedstawił bowiem takiej zgody udzielonej mu przez producenta przed dokonaniem tej zmiany.
Należy także zwrócić uwagę, że z pisma spółki Mercedes-Benz Polska z 3 stycznia 2022 r. wynika, że pojazd był wyprodukowany na zamówienie z rynku niemieckiego jako podwozie – pojazd niekompletny. Pojazd nie był objęty europejskim świadectwem homologacji.
Z dowodu rejestracyjnego wydanego w Republice Federalnej Niemiec wraz z tłumaczeniem natomiast wynika, że pojazd został zarejestrowany jako specjalny/karetka pogotowia zamknięta.
Homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji całopojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 – autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N).
Z akt sprawy wynika, że bez uprzedniej zgody producenta została zwiększona dopuszczalna masa całkowita pojazdu (dmc) z 5 000 kg na 6 200 kg. Zmieniono też masę własną pojazdu na 4 050 kg (pismo spółki Mercedes-Benz Polska z 3 stycznia 2022 r., dowód rejestracyjny wydany w Republice Federalnej Niemiec wraz z tłumaczeniem, zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h, opis zmian w pojeździe, oświadczenie G. – opinia techniczna nr [...], dokument identyfikacyjny pojazdu). Przy czym w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu jako kraj producenta skarżący wskazał Niemcy. Podał także, że maksymalna masa całkowita (konstrukcyjna) 6 200 kg została przewidziana przez producenta. Pozwala to uznać, że bez uprzedniej zgody producenta została zwiększona dopuszczalna masa całkowita pojazdu. Wnioskodawcy nie przedstawili zgody producenta na dokonanie takich zmian.
Zmiana masy własnej pojazdu i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu są istotną zmianą mającą niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi. Stosownie do art. 70za ust. 9 p.r.d. minister właściwy do spraw transportu ogłasza, w drodze obwieszczenia, przygotowany przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego wykaz jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu. B.G. i skarżący nie przedstawili dokumentu wystawionego przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania tego rodzaju badań wymienioną w wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 70za ust. 9 p.r.d. obwieszczeniu Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 16 sierpnia 2017 r. w sprawie wykazu jednostek uprawnionych do przeprowadzania badań homologacyjnych oraz badań potwierdzających spełnienie odpowiednich warunków lub wymagań technicznych danego pojazdu w celu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu (Dz. Urz. MIiB poz. 57), obowiązującym w dacie wydania decyzji o rejestracji pojazdu (12 października 2018 r.).
Jednostką taką nie jest firma skarżącego oraz O. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. Sądowi z urzędu wiadomo, że z pisma spółki O. z 12 sierpnia 2019 r. przedkładanego przez skarżącego w innych sprawach wynika wyłącznie ogólny wykaz badań autobusów na bazie MB Sprinter (model 906 i 907), jakie firma ta miała przeprowadzić, lecz nie są one przyporządkowane nawet do konkretnego pojazdu.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 6 p.r.d. zabrania się dokonywania zmian konstrukcyjnych zmieniających rodzaj pojazdu, z wyjątkiem:
a) pojazdu, na którego typ zostało wydane świadectwo homologacji typu lub inny równoważny dokument, o którym mowa w art. 70j ust. 1, art. 70k ust. 1, art. 70o ust. 1, art. 70zo ust. 1, art. 70zp ust. 1 albo art. 70zu ust. 1,
b) pojazdu, w którym zmian konstrukcyjnych dokonał przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
W wyroku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1048/20 sąd podniósł, że skarżący dokonywał zmian rodzaju pojazdu z samochodu ciężarowego na autobus. Zmiany takie są dopuszczalne po spełnieniu wymogów określonych w § 9d rozporządzenia z 31 grudnia 2002 r., a jednym z nich uzyskanie wyników badania jednostki uprawnionej co do spełnienia odpowiednich wymagań technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że skarżący przed dokonaniem zmian nie wystąpił do producenta pojazdu.
Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący mógł dokonywać zmian w pojeździe, lecz zobowiązany był do uzyskania oświadczenia producenta lub przedstawiciela producenta, że pojazd homologowany był zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Nie ma racji skarżący podnosząc, że w świetle przepisów europejskich może zostać uznany za producenta pojazdu. Na podstawie art. 3 pkt 40 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i (WE) nr 595/2009 oraz uchylającego dyrektywę̨ 2007/46/WE (Dz. U. UE L 151/1), jak również art. 3 pkt 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z 15 stycznia 2013 r. (Dz. U. UE L 60/52) w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców, skarżący nie może być́ uznany za producenta zgłoszonego do rejestracji pojazdu, w którym dokonano zmian konstrukcyjnych. Z akt sprawy wynika, że przedmiot wniosku B.G. i skarżącego stanowił pojazd marki Mercedes-Benz. Przez dokonanie zmian konstrukcyjnych, zmieniono m. in. masę własną i dopuszczalną masę całkowitą (dmc) pojazdu. W załączonym do wniosku o rejestrację dowodzie rejestracyjnym wystawionym w Republice Federalnej Niemiec wskazano jako producenta pojazdu firmę D. a nie firmę skarżącego. Jako kraj producenta w dokumencie identyfikacyjnym pojazdu z 28 sierpnia 2017 r. skarżący wskazał zresztą Niemcy i markę Mercedes-Benz. Skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu. W świetle powyższych przepisów nie można przyjąć, czego chciałby skarżący, że po dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe jest jego producentem, gdyż producentem pojazdu pozostaje firma D., a prawo do marki Mercedes-Benz – znaku towarowego przysługuje firmie Mercedes-Benz Group AG z siedzibą w Stuttgarcie. Skarżący w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej dokonał jedynie zmian konstrukcyjnych pojazdu.
Na uwzględnienie nie zasługuje także twierdzenie skarżących, że dopuszczenie pojazdu po zmianach konstrukcyjnych, w tym wykonanie dla nich odpowiednich badań technicznych na stacji kontroli pojazdów, należy uznać za zdefiniowaną w rozporządzeniach europejskich procedurę̨ indywidualnego dopuszczenia pojazdu lub procedurę̨ uzyskiwania zezwoleń dla części i wyposażenia.
Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Nie należy zapominać, że postępowania toczyło się w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nie prowadzi tu odrębnego postępowania dowodowego, tylko na podstawie pierwotnie zebranego materiału dowodowego konfrontuje podstawę prawną uprzednio wydanej decyzji. Stosownie natomiast do treści art. 7a § 1 k.p.a., jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.
W ocenie sądu § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. W świetle jego treści proste porównanie zawartości dotychczasowego dowodu rejestracyjnego pojazdu ze zgłoszeniem przez właściciela pojazdu dokonanych zmian, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, bezsprzecznie obligowało Starostę Powiatu Piotrkowskiego do domagania się uzupełnienia przez właściciela dokumentacji pojazdu o oświadczenie, o jakim mowa w § 18 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia z 11 grudnia 2017 r. Nie ulega wątpliwości, że organ tego obowiązku nie dopełnił, a więc przepis ten naruszył w rażący sposób, gdyż go nie zastosował, choć miał taki obowiązek. W tym wypadku istnieje związek przyczynowy między tym naruszeniem a treścią decyzji z 12 października 2018 r. polegający na tym, że gdyby nie było tego uchybienia, to treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym byłaby inna.
Reasumując sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu, że pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o zarejestrowania pojazdu, w którym dokonano jego zmian konstrukcyjnych bez stosownego oświadczenia wystawionego przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzającego, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi, narusza w sposób rażący wskazane wyżej przepisy prawa, co skutkowało koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji z 12 października 2018 r.
Na marginesie wyjaśnić należy, że sądowi z urzędu znany jest fakt, że B.G. zmarła 14 lutego 2020 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z 15 grudnia 2020 r., sygn. akt [...] spadek po niej nabyli skarżący.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
d.j.