II OSK 1614/06

II OSK 1614/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Maria Czapska - Górnikiewicz /sprawozdawca/
Maria Wiśniewska /przewodniczący/
Roman Ciąglewicz
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
IV SA/Po 328/06 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2006-07-05
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki A od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt IV SA/Po 328/06 w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę wniesioną przez Spółkę A [S.A. w K.] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] października 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Koninie z dnia [...] czerwca 2005 r. stwierdzającą u M. R. chorobę zawodową w postaci obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż dnia 15 października 2004 r. M. R. skierowany został na badania, po przeprowadzeniu których w Wielkopolskim Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu, Ośrodek w K., dnia [...] grudnia 2004 r. wydane zostało orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego wskazano, że stwierdzony u zainteresowanego ubytek słuchu nie jest typowy dla objawów klinicznych przewlekłego urazu akustycznego. Na skutek odwołania złożonego przez M. R., został on poddany ponownym badaniom w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. Dnia 11 maja 2005 r. wydane zostało orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u M. R. choroby zawodowej z uwagi na stwierdzenie obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonym podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz. Wskazano, że schorzenie to znajduje się pod numerem 21 w wykazie chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) – dalej zwanego rozporządzenie.
Organ pierwszej instancji wskazał, że z pisma zakładu pracy z dnia [...] czerwca 2005 r. wynika, że M. R. pracował w narażeniu na hałas: o poziomie 91-97 dB(A) w latach 1970-1977, poziomie równoważnym od 79 do 80 dB(A) w latach 1999-2003. Z opracowań wyników pomiarów hałasu, wykonanych przez Laboratorium Badań Środowiskowych na stanowisku obchodowego sprężarek występował hałas o poziomie równoważnym 90 dB(A) - pomiary wykonane w IV kwartale 1984 r., 87 dB(A)- pomiary wykonane 05.08.1987 r., 06.04.1992 r., 83 dB(A) - pomiary wykonane 22.07.1998 r. Inspektor Powiatowy uznał, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy wykonywaną pracą, a rozpoznaną chorobą.
Rozpoznając odwołanie wniesione przez pracodawcę - Spółkę A, w którym wskazano, że zainteresowany był narażony na hałas ponadnormatywny do dnia 5 marca 1999 r., zaś pracę zakończył dnia 15 października 2003 r., organ odwoławczy uznał, że wobec rozpoznania jednostki chorobowej zawartej w wykazie chorób zawodowych oraz potwierdzonego wieloletniego narażenia na hałas, zasadne było stwierdzenie u zainteresowanego choroby zawodowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na powyższą decyzję Spółki A stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji chybiony jest argument strony skarżącej, że w przedmiotowej sprawie przekroczony został maksymalny, określony w załączniku do rozporządzenia, okres na stwierdzenie choroby zawodowej.
W ocenie Sądu porównanie zakresu rozporządzenia z zawartą w art. 237 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998, nr 21, poz. 94 ze zm., dalej: kp) delegacją ustawową prowadzi do wniosku, iż ustawodawca nie przewidział możliwości ustanowienia w rozporządzeniu norm odnoszących się do okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych. Mimo braku tej delegacji, w załączniku do rozporządzenia (w formie tabelarycznej) zamieszczona została kolumna druga, zatytułowana: "Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego".
Sąd wskazał, iż stanowienia przepisów nie można opierać na pkt 3 artykułu 237 § 1 kp, gdyż regulacja wprowadzająca analizowany okres nie ma charakteru proceduralnego, lecz materialnoprawny.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wprowadzenie przez Radę Ministrów regulacji dotyczącej określenia okresu wyżej wskazanego nie miało stosownej podstawy w akcie wyższego rzędu. Dlatego też wskazywana przez skarżącego przesłanka negatywna nie może mieć zastosowania do oceny sytuacji uczestnika postępowania, u którego stwierdzono chorobę zawodową.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się uchybień, które miałyby skutkować usunięciem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z obrotu prawnego i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka A, zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:
1. naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
a). art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b). art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
c). art. 237 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (jednolity tekst Dz. U. z 1 998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.),
d). § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115),
2. naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy t.j. art. 124 §1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zw. z §60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646).
Wskazując na powyższe uchybienia pełnomocnik strony skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 października 2005 r. ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik nadto wskazał, że skarga kasacyjna powinna podlegać rozpoznaniu z uwagi na:
po pierwsze - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 178 ust. 1 w zw. z odmową zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz niezastosowanie art. 193 Konstytucji RP;
po drugie - potrzebę wykładni właściwego sposobu stosowania przepisu §2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), celem ustalenia czy Sąd uprawniony był na podstawie art. 178 ust. 1 do odmowy zastosowania w tej sprawie ww. przepisu jako wydanego niezgodnie z ustawą i w konsekwencji będącego w sprzeczności z postanowieniami art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, czy też Sąd powinien, na podstawie art. 193 Konstytucji RP, zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności ww. aktu normatywnego z ustawą w szczególności, gdy od odpowiedzi na owe pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów stwierdzono, że M. R. zaprzestał pracy w warunkach narażenia zawodowego na hałas od dnia 5 marca 1999 r., natomiast zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nastąpiło w dniu 15 października 2004 r. - tj. w 5 lat po ustaniu narażenia zawodowego, co wyczerpywało przesłanki dotyczące upływu terminu do zgłoszenia i rozpoznania choroby zawodowej - zawodowe uszkodzenie słuchu - określonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.
Autor kasacji wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny uzasadniając wyrok oddalający skargę poprzez porównanie zakresu rozporządzenia z delegacją ustawową, jako wykraczające poza jej zakres, stanowi naruszenie postanowień art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Zdaniem strony skarżącej, nastąpiła błędna wykładnia zarówno delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 pkt 1 i 2 k.p., jak również, pozostającego w związku z ową delegacją przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia, bowiem bezsprzecznym rozwiązaniem polskiego systemu prawnego jest fakt, iż nierozłącznym elementem każdego postępowania - administracyjnego, karnego czy cywilnego - są terminy niezbędne dla dokonania czynności wywołujących skutki prawne. Skoro ustawodawca nakłada w wydanym upoważnieniu obowiązek określenia przez wskazany organ, szczegółowych zasad postępowania, w przekonaniu skarżącej, upoważnienie takie zawiera również obowiązek określenia niezmiernie istotnego elementu każdego procesu (postępowania), jakim są terminy. Skarżąca Spółka nie dopatruje się niezgodności przepisów ustawowych z regulacją zawartą w rozporządzeniu, a zatem określenia innych niż przewidywałby ustawodawca okresów, a w takim stanie rzeczy nie ma znaczenia, jaki noszą owe okresy charakter - proceduralny, czy też jak wskazuje Sąd materialnoprawny.
W tej sytuacji zachodzi zatem uzasadniona wątpliwość wypełniająca przesłanki konieczności rozstrzygnięcia pytania prawnego w zakresie zgodności §2 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia, istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy, z wskazanym w uzasadnieniu wyroku, art. 92 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z delegacją ustawową określoną w art. 237 § 1 pkt 1 i 2 kp, a którą to wątpliwość można byłoby znieść poprzez zastosowanie zarówno uprawnienia jak też kompetencji wynikającej z art. 193 Konstytucji RP.
W ocenie strony skarżącej Sąd realizując konstytucyjną kompetencję wynikającą z art. 193 Konstytucji RP, doprowadziłby do trwałego usunięcia normy z systemu prawa, a w konsekwencji eliminując możliwość występowania sytuacji prowadzącej do nierówności w stosowaniu prawa, bowiem orzeczenie Sądu z pominięciem przepisu prawnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, a z którego stosowania nie jest zwolniona skarżąca, narusza obowiązujący porządek prawny.
Powyższe wnioskowanie skarżącej, potwierdzone jest także w doktrynie, która dowodzi, iż: "z § 60 i 61 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646), można wnioskować, że w razie wątpliwości co do zgodności aktu niższego rzędu z aktem wyższego rzędu skład orzekający powinien wydać postanowienie w sprawie wystąpienia z pytaniem, prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Konsekwencją wydania takiego postanowienia będzie obligatoryjne zawieszenie postępowania do czasu wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego".
W związku z powyższym, zdaniem skarżącej, Sąd, uznając stanowiący podstawę i rozstrzygnięcia przepis ww. rozporządzenia RM za niezgodny z aktami wyższego rzędu, powinien wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, zawieszając jednocześnie na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. postępowanie w przedmiotowej sprawie.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem skarżącej zarówno wnioski, jak i żądania skargi kasacyjnej są konieczne i w pełni uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. R. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uczestnik postępowania wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia okres 2-letni upłynął w dniu 15.10.2005 roku co jest oczywiste, w związku z czym wywody skarżącego w tym zakresie są oczywiście chybione. M. R. rozpoczął bowiem pracę w zakładzie skarżącego w 1968 roku i przepracował na tym samym stanowisku i w takich samych warunkach pracy do 15.10.2003 roku. Po zebraniu kompletu koniecznych dokumentów złożył je do 15.10.2004 roku w celu rozpoznania jego wniosku, co sprawia, że jakikolwiek zarzut nie zachowania przez niego terminu wyznaczonego przez w/w rozporządzenie nie jest nieuzasadniony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty wskazane w podstawach kasacyjnych sprowadzają się do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył wymienione w skardze kasacyjnej przepisy, ponieważ zdaniem strony skarżącej sąd administracyjny nie może oceniać i kwestionować zgodności przepisów rozporządzenia z ustawą i Konstytucją, przy czym nie ma podstaw do uznania, że przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) wykracza poza delegację ustawową określoną w art. 237 § 1 k.p.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba przede wszystkim, iż nie jest trafny zarzut, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do oceny, czy przepis rozporządzenia jest zgodny z ustawą i Konstytucją RP i nie może odmówić zastosowania przepisu rozporządzenia z tego powodu, że przepis ten, w ocenie sądu, jest niezgodny z ustawą i Konstytucją RP.
Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej w tym względzie nie ma kolizji między kompetencjami Trybunału Konstytucyjnego i sądu administracyjnego. Już pod rządem poprzednio obowiązującej Konstytucji nie było w zasadzie rozbieżności w orzecznictwie sądowym i doktrynie co do tego, że sąd może w toku rozpoznawania sprawy oceniać, czy przepisy rozporządzenia są zgodne z przepisami ustawy. Takie uprawnienie sądu wynikało z ówcześnie obowiązującego art. 62 Konstytucji z 1952 r., który stanowił, że sędziowie w zakresie orzekania podlegają tylko ustawom. Ten stan rzeczy nie uległ zmianie po utworzeniu Trybunału Konstytucyjnego w 1985 r., a znalazł jeszcze silniejsze podstawy w przepisach Konstytucji RP z 1997 r. Uprawnienie każdego sądu rozpoznającego sprawę do oceny, czy określone przepisy rozporządzenia są zgodne z ustawą, było i jest przyjmowane w orzecznictwie zarówno Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w tym względzie najdobitniej zostało wyrażone w postanowieniu z dnia 13 stycznia 1998 r. sygn. akt U. 2/97 (OTK 1998, nr 1, poz. 4), w którym Trybunał stwierdził, że ocena konstytucyjności i legalności przepisu rangi podustawowej może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, w której przepis ten może być zastosowany. Na gruncie nowej Konstytucji, bowiem nie uległa zmianie kompetencja sądów do incydentalnej kontroli tych wszystkich przepisów, które są usytuowane poniżej ustawy. Również Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, iż sądom przysługuje takie uprawnienie. Wielokrotnie w tej kwestii wypowiadał się także Naczelny Sąd Administracyjny (przykładowo można wskazać na uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2000 r. sygn. akt OPK 13/00, ONSA 2001, z. 2, poz. 63; z dnia 18 grudnia 2000 r. sygn. akt OPK 20-22/00, ONSA 2001, z. 3, poz. 104; z dnia 21 lutego 2000 r. sygn. akt OPS 10/99, ONSA 2000, z. 3, poz. 90; z dnia 22 maja 2000 r. sygn. akt OPS 3/00, ONSA 2000, z. 4, poz. 136 oraz wyrok składu 7 sędziów NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OPS 4/05 opubl. ONSAiWSA 2006/2/39). Uzasadnienie dla prawa badania konstytucyjności aktu podustawowego w procesie kontroli legalności decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny znajduje w przepisach Konstytucji RP i tak w art. 184, który stanowi, że NSA i sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co obejmuje nie tylko kontrolę stosowania, ale także kontrolę stanowienia prawa, ponadto w art. 178 ust. 1, który stanowi o podległości sędziów tylko Konstytucji oraz ustawom (a nie wszelkim innym aktom prawnym), a także w art. 8, który stanowi, że Konstytucja jest najwyższym prawem i że przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio. Adresatem tego ostatniego postanowienia są przede wszystkim sądy.
Ten kierunek argumentacji jest w zasadzie powszechnie aprobowany w doktrynie prawa konstytucyjnego i administracyjnego (A. Mączyński: Bezpośrednie stosowanie Konstytucji przez sądy, PiP 2005, nr 5, s. 12; L. Garlicki: Trybunał Konstytucyjny a rola sędziów w ochronie konstytucyjności prawa, PiP 1986, nr 2, s. 40), akceptowany jest również przez skład orzekający w niniejszej sprawie.
To uprawnienie sądów w żadnym stopniu nie umniejsza roli Trybunału Konstytucyjnego, który z mocy art. 188 Konstytucji powołany jest do orzekania w sprawach zgodności przepisów prawa wydawanych przez centralne organy państwowe z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami. Oczywiście trafnie wywodzi autor kasacji, iż w wypadku stwierdzenia niezgodności przepisów rozporządzenia z Konstytucją i ustawą różnica polega na tym, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające taką niezgodność wywołuje ten skutek, iż zakwestionowane przepisy tracą moc, podczas gdy stwierdzenie takiej niezgodności przez sąd jest podstawą do odmowy zastosowania zakwestionowanego przepisu w toku rozpoznawania konkretnej sprawy, mimo że formalnie przepis ten pozostaje nadal w systemie prawnym. Ta różnica wskazuje na znaczenie instytucji pytań prawnych co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, o której mowa w art. 193 Konstytucji RP. Nie ulega oczywiście wątpliwości, że dla porządku prawnego, a w szczególności dla praworządnego działania organów władzy publicznej i ochrony praw obywateli, bardziej pożądane jest eliminowanie z systemu prawnego przepisów rozporządzeń niezgodnych z Konstytucją i ustawą aniżeli poprzestanie na odmowie zastosowania takiego przepisu w rozpoznawanej sprawie.
Jednakże możliwość wystąpienia ze stosownym wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego przez sąd nie zwalnia tegoż sądu z oceny konstytucyjności i legalności określonego przepisu rangi podustawowej, która to ocena może być dokonana przez sąd rozpatrujący sprawę indywidualną, a w konsekwencji brak wystąpienia przez sąd w takiej sytuacji do Trybunały nie stanowi uchybienia w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ocena sądu administracyjnego, że przepis rozporządzenia, stanowiący podstawę prawną rozstrzygnięcia administracyjnego, jest niezgodny z Konstytucją i ustawą, oraz oparta na tej ocenie odmowa stosowania takiego przepisu w rozpoznawanej sprawie oznaczają, że rozstrzygnięcie administracyjne zostało wydane z naruszeniem określonych przepisów prawa rangi konstytucyjnej lub ustawowej. Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. W konsekwencji wydanie aktu administracyjnego z powołaniem się na przepis rozporządzenia, który jest niezgodny z Konstytucją i ustawą, oznaczałby wydanie aktu z naruszeniem przepisów wyższej rangi.
Tak więc w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji był upoważniony do oceny zgodności rozporządzenia, jako aktu podustawowego z Konstytucją RP.
Przytoczone wyżej uwagi czynią niezasadnym zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 178 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i art. 193 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie.
Ze wskazanych wyżej względów za chybiony uznać też trzeba zarzut naruszenia przepisów art. 124 §1 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z § 60 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. Regulaminu wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646).
Odnosząc się do kolejnych zarzutów kasacji podkreślić należy, iż stan faktyczny w przedmiotowej sprawie przez stronę wnoszącą kasację nie został zakwestionowany, bowiem nie wskazano żadnych takich zarzutów, które kwestionowałyby przyjęte przez Sąd pierwszej instancji ustalenia faktyczne.
Powyższa uwaga jest o tyle istotna, iż ustalenia faktyczne Sąd pierwszej instancji przyjął zgodnie z danymi zawartymi w decyzji przez ten Sąd kontrolowanej. Z ustaleń tych zaś wynika, iż M. R. pracował w narażeniu na hałas ponadnormatywny (do 97 dBA) w latach 1970-1999, a następnie w okresie 1999-2003 był eksponowany na hałas o poziomie równoważnym 79-80 dBA. Wywiad epidemiologiczny potwierdził, iż M. R. pracował w narażeniu zawodowym na hałas.
W orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...].05.2005 r. stwierdzono u M. R. chorobę zawodową narządu słuchu - obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, przy czym jak ustalono zmiany chorobowe w narządzie słuchu są typowe dla przewlekłego urazu akustycznego, w związku z czym uznano, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy wykonywaną pracą zawodową i rozpoznanym schorzeniem spełniającym kryteria diagnostyczne zawarte w pkt 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
Podstawę wydania kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji decyzji stanowiło rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), bowiem zgłoszenie choroby nastąpiło w dniu 15. 10. 2004 r. Tak więc zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy powyższego rozporządzenia ( por.§ 10 rozporządzenia ).
Mając na względzie powyższy stan prawny, jak i faktyczny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego tj. § 2 ust. 2 rozporządzenia uznać należy za niezasadny.
Przede wszystkim trzeba stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odmówił zastosowania § 2 ust. 2 rozporządzenia, ale zakwestionował zgodność z aktem wyższego rzędu uregulowań zawartych w kolumnie drugiej tabeli wykazu chorób zawodowych stanowiącej załącznik powyższego rozporządzenia.
Zgodnie z treścią art. 237§ 1 k.p. Rada Ministrów w drodze rozporządzenia miała określić wykaz chorób zawodowych (pkt 2) i szczegółowe zasady postępowania dotyczące zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w tych sprawach (pkt 3).
W myśl § 2 ust. 2 wydanego rozporządzenia zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych.
Zauważyć należy, że zawarte w art. 237 § 1 pkt 2 k.p. upoważnienie rzeczywiście ograniczono do upoważnienia Rady Ministrów do określenia wykazu chorób zawodowych. W art. 237 § 1 pkt 3 k.p. zawarto natomiast delegację upoważniającą Radę Ministrów do określenia między innymi szczegółowych zasad postępowania dotyczących zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Trafnie wywodzi skarga kasacyjna, iż w pojęciu zasad postępowania, o jakich mowa w art. 237 § 1 pkt 3 k.p. mieści się treść § 2 ust. 2 rozporządzenia wskazująca okres w jakim po zakończeniu pracy w narażeniu winno nastąpić zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie. Nie sposób jednak przyjąć, iż w ramach tych zasad postępowania mieści się określenie "okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych", a o takim okresie mowa jest we wskazanej wyżej tabeli. Tymczasem w sporządzonym w formie tabelarycznej wykazie stanowiącym załącznik przedmiotowego rozporządzenia dla chorób zawodowych zamieszczono kolumnę drugą, w której określono nie okres, w jakim może nastąpić zgłoszenie oraz rozpoznanie choroby po zakończeniu pracy w narażeniu, ale określono okres w którym mają wystąpić udokumentowane objawy chorobowe. Tak więc pomiędzy postanowieniami tabeli wykazu chorób zawodowych kolumny drugiej, a dyspozycją § 2 ust. 2 rozporządzenia zaistniała ewidentna rozbieżność. Do określenia "okresu wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych" Rada Ministrów nie była upoważniona w ramach delegacji wskazanej w art. 237§ 1 k.p. i do wskazania takiego okresu nie nawiązywał też § 2 ust. 2 rozporządzenia .
Analiza treści przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w zestawieniu z treścią przepisu art. 237§ 1 k.p. daje podstawę do stwierdzenia niezgodności z tym przepisem jako aktem wyższego rzędu regulacji zawartej w załączniku do rozporządzenia (w formie tabelarycznej) kolumny drugiej zatytułowanej: "Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego", bowiem regulacja ta została wydana mimo braku upoważnienia ustawowego w art. 237 § 1 k.p. i wbrew dyspozycji przepisu § 2 ust. 2 rozporządzenia, co stanowi o braku zgodności w tym zakresie postanowień załącznika do rozporządzenia, z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, przy czym regulacja zawarta w § 2 ust. 2 rozporządzenia mieści się w dyspozycji art. 237§ 1 pkt 3 k.p.
Powyższy stan prawny, przy uwzględnieniu wywodów przedstawionych na wstępie daje sądowi administracyjnemu podstawę do odmowy zastosowania w przedmiotowej sprawie uregulowań zawartych w kolumnie drugiej tabeli wykazu chorób zawodowych stanowiącej załącznik rozporządzenia.
Zważywszy na powyższe stwierdzić trzeba, iż rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. nie wskazuje okresu, w jakim po zakończeniu pracy w narażeniu winno nastąpić zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie, a więc regulacji do jakiej odsyła § 2 ust. 2 rozporządzenia. Tym samym ocena czy strona zachowała termin do wystąpienia ze zgłoszeniem choroby, czy nie staje się bezprzedmiotowa.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności należy uznać, iż strona wnosząca skargę kasacyjną nie podważyła zasadności zaskarżonego wyroku oddalającego skargę na decyzję w oparciu, o którą przyjęto, iż zachowano wszystkie konieczne wymogi dla stwierdzenia choroby zawodowej u M. R.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.