II OSK 1611/25

II OSK 1611/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-08-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Gl 1323/24 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-03-12
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3 w zw. z art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Dnia 7 sierpnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W.K. i G.K. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezydenta Miasta Bielska-Białej z dnia 24 stycznia 2024 r., nr UA.6740.41.2023.MCB w sprawie ze skargi kasacyjnej W.K. i G.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1323/24 w sprawie ze skargi W.K. i G.K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 2 sierpnia 2024 r. nr IFXIV.7840.1.11.2024 w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1323/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gliwicach oddalił skargę W.K. i G.K. na decyzję Wojewody Śląskiego z 2 sierpnia 2024 r. nr IFXIV.7840.1.11.2024, w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Od powyższego wyroku skarżący wywiedli skargę kasacyjną, w której zawarto – na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935 ze zm., Ppsa) – wniosek o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Prezydenta Miasta Bielska-Białej z 24 stycznia 2024 r., nr UA.6740.41.2023.MCB, zatwierdzającej J.M. (inwestor) projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej mu pozwolenia na budowę trzech budynków handlowo-usługowych (dwóch dwukondygnacyjnych i jednego parterowego - sklepu); zbiornika przeciwpożarowego V=178 m³ (z funkcją zbiornika retencyjnego na wody opadowe) oraz parkingu dla samochodów osobowych na 48 stanowisk na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu wniosku zwraca się uwagę, że inwestycja przewidziana w w/w decyzji Prezydenta będzie powodować m. in. nadmierny hałas, znaczne zanieczyszczenie powietrza oraz naruszenie prywatności, co istotnie zakłóci korzystania z nieruchomości skarżących w stopniu przekraczającym przeciętną miarę. Już samo rozpoczęcie robót budowlanych – w ocenie skarżących – spowoduje nieodwracalne zmiany w otoczeniu i może skutkować naruszeniem prawa sąsiedzkiego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 61 § 3 Ppsa dotyczący możliwości wstrzymania przez sąd administracyjny na wniosek skarżącego wykonania aktu lub czynności został zamieszczony w Dziale III "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym". Stosownie do art. 193 Ppsa przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że nie jest wyłączone stosowanie konstrukcji ochrony tymczasowej także w przypadku, gdy skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpili z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, co dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 Ppsa zd. 3). Z tych względów należy przyjąć, że Naczelny Sąd Administracyjny może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu na wniosek skarżącego, w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, publ. ONSAiwsa z 2007, Nr 4, poz. 77).
Zasadą jest, że wniesienie skargi sądowoadministracyjnej nie powoduje skutku suspensywnego, czyli nie wstrzymuje co do reguły wykonania zaskarżonego aktu (art. 61 § 1 Ppsa). Dalsze reguły zawarte w Ppsa odnośnie możliwości nadania skardze takiego skutku wymagają przeto wykładni zwężającej.
Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego realizacja na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia tej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to, czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. O ile, zatem można przyjąć uwagi skarżących, że realizacja inwestycji w jej sąsiedztwie będzie się wiązać z oznaczonymi niedogodnościami dla właścicieli sąsiednich nieruchomości, o tyle nie można uznać, że przytoczone przez nich okoliczności, jak hałas, znaczne zanieczyszczenie powietrza oraz naruszenie prywatności, mają taki charakter, jaki wymagany jest przez art. 61 § 3 Ppsa dla udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej, zaś samo werbalne stwierdzenie, że realizacja spornej inwestycji spowoduje nieodwracalne zmiany w otoczeniu i może skutkować naruszeniem prawa sąsiedzkiego jest niewystarczające dla uznania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Oceniając zasadność udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej należy również pamiętać o tym, jakie konsekwencje wstrzymanie wykonania decyzji miałoby dla inwestora. Specjalny charakter wstrzymania wykonania decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2025, poz. 418), w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek strony skarżącej sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że sąd rozpoznający wniosek musi ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Zaakcentować też trzeba, że to inwestor, decydując się na realizację inwestycji objętej skargą do sądu administracyjnego, ponosi wyłączne ryzyko ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 Ppsa, orzekł jak w sentencji.