II OSK 1609/21

Naczelny Sąd Administracyjny2022-10-19
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzenneanaliza urbanistycznawskaźnik powierzchni zabudowylinia zabudowyszerokość elewacji frontowejwysokość zabudowyprawo administracyjnepostępowanie administracyjneNSA

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając, że ustalenie warunków zabudowy wymaga precyzyjnego stosowania przepisów rozporządzenia MI, w tym wyznaczenia linii zabudowy oraz właściwego uzasadnienia parametrów nowej zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA uchylającego decyzję o warunkach zabudowy. WSA uznał, że organy administracji naruszyły prawo, nie wyznaczając linii zabudowy, nieprawidłowo określając wskaźnik powierzchni zabudowy i wysokość elewacji, a także nie uzasadniając właściwie parametrów nowej zabudowy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił w większości stanowisko WSA, oddalając skargę i potwierdzając konieczność precyzyjnego stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Lublin w sprawie warunków zabudowy dla budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. WSA uznał, że organy administracji dopuściły się istotnych uchybień, w tym nie wyznaczyły linii zabudowy, nieprawidłowo określiły wskaźnik powierzchni zabudowy (38% zamiast średniej 26,7%), szerokość elewacji frontowej (8m na budynek, co daje 16m łącznie, mieszcząc się w średniej dla zabudowy bliźniaczej 14,4m z tolerancją 20%), oraz wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (jedynie maksymalnie 9m bez określenia minimalnej wysokości i liczby kondygnacji). Ponadto, WSA wskazał na nieprawidłowe ustalenie minimalnej powierzchni działki (250m²) w odniesieniu do zabudowy bliźniaczej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA co do konieczności wyznaczenia linii zabudowy, nieprawidłowości ustalenia wskaźnika powierzchni zabudowy oraz niepełnego określenia wysokości elewacji. NSA uznał jednak, że ustalenie szerokości elewacji frontowej było prawidłowe, gdyż mieściło się w średniej dla zabudowy bliźniaczej z tolerancją 20%. Mimo tego, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając, że naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury (§ 4, § 5, § 7) doprowadziły do naruszenia art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów KPA, co skutkowało uchyleniem zaskarżonych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy dopuściły się istotnych uchybień w ustaleniu tych parametrów, nie wykazując wystarczającego uzasadnienia dla odstępstw od średnich wartości wynikających z analizy.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że ustalenie parametrów nowej zabudowy musi być oparte na analizie urbanistycznej i właściwie uzasadnione. Odstępstwa od średnich wartości są dopuszczalne tylko w sytuacjach szczególnych, wynikających z analizy, co nie miało miejsca w tej sprawie w odniesieniu do wskaźnika powierzchni zabudowy i wysokości elewacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

rozporządzenie MI § § 4-6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Nakłada obowiązek wyznaczenia linii zabudowy, określenia wskaźnika powierzchni zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej, z możliwością odstępstw od średnich wartości wynikających z analizy, pod warunkiem ich właściwego uzasadnienia.

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Określa wymogi ustalenia warunków zabudowy, w tym konieczność pozytywnej weryfikacji kontynuacji zabudowy w zakresie parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy.

Pomocnicze

k.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące postępowania wyjaśniającego, w tym art. 7, 8, 77, 107 § 3, 136.

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy dotyczące skargi kasacyjnej (art. 174, 183, 184, 204, 205).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w zakresie wyznaczenia linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy oraz wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej. Brak wystarczającego uzasadnienia dla odstępstw od średnich parametrów zabudowy wynikających z analizy urbanistycznej. Naruszenie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nieprawidłowe ustalenie warunków zabudowy.

Odrzucone argumenty

Prawidłowość ustalenia szerokości elewacji frontowej, która mieściła się w dopuszczalnej tolerancji od średniej dla zabudowy bliźniaczej.

Godne uwagi sformułowania

organy dopuściły się istotnych uchybień odstępstwo to powinno wynikać z analizy architektoniczno – urbanistycznej nie jest wystarczającym argumentem do odstąpienia od zasady nie wypełnia dyspozycji § 7 rozporządzenia MI

Skład orzekający

Jan Szuma

członek

Tomasz Bąkowski

sprawozdawca

Tomasz Zbrojewski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie warunków zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury dotyczących analizy urbanistycznej, wskaźników zabudowy, linii zabudowy i parametrów architektonicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia MI i może wymagać dostosowania do odmiennych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów dotyczących warunków zabudowy i jak drobne uchybienia proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to istotne dla prawników i inwestorów w branży nieruchomości.

Nawet drobne błędy w analizie urbanistycznej mogą zniweczyć plany budowlane – NSA wyjaśnia, jak ustalać warunki zabudowy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1609/21 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-10-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jan Szuma
Tomasz Bąkowski /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Lu 693/20 - Wyrok WSA w Lublinie z 2021-01-21
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 164 poz 1588
par. 4-6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Dz.U. 2020 poz 293
art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie: sędzia NSA Tomasz Bąkowski (spr.) sędzia del. WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 693/20 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2020 r., nr SKO.41/2173/LI/2020 w przedmiocie warunków zabudowy 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz D. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 693/20, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 18 sierpnia 2020 r., nr SKO.41/2173/LI/2020 w przedmiocie warunków zabudowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia 5 czerwca 2020 r., znak: AB-LA-I.6730.1.78.2019, nr 307/20.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wnioskiem z dnia 22 lutego 2019 r. G. K. wniósł o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwukondygnacyjnego z garażem poniżej poziomu terenu o powierzchni zabudowy ok. 40%. We wniosku określił powierzchnię zabudowy na 200 m², szerokość elewacji frontowej na 16 m, wysokość na 9,5 m oraz zawnioskował o dach czterospadowy o nachyleniu połaci 40°. Pismem z dnia 26 lutego 2019 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania.
W dniu 10 kwietnia 2019 r. wnioskodawca skorygował wniosek i stwierdził, że wnosi o ustalenie warunków zabudowy dla dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na wydzielonych działkach i dodał, że pozostałe parametry pozostają takie, jak wskazane we wniosku z dnia 22 lutego 2019 r.
Na tej podstawie organ pierwszej instancji sporządził analizę uwarunkowań zagospodarowania terenu oraz nowy projekt decyzji.
W decyzji z dnia 5 czerwca 2020 r. ustalił wskaźnik powierzchni zabudowy w wielkości maksymalnie 38%. Wielkość ta – zdaniem organu I instancji – znajduje odzwierciedlenie w analizie architektoniczno – urbanistycznej, gdzie stwierdzono, że dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wielkość ta zawiera się w przedziale od 16,2% do 43,1% i średnio wynosi 26,7%, a w związku z tym, że w obszarze analizowanym występują nieruchomości o wskaźniku zabudowy znacznie przekraczającym wnioskowaną przez inwestora wartość (np. dla działki nr [...]1 wskaźnik zabudowy wynosi 43,1 %, dla działki nr [...]2 wskaźnik zabudowy wynosi 41%), to dla wnioskowanej inwestycji przyjmuje się wartość zgodnie z wnioskiem inwestora, tj. w zaokrągleniu 38%. Organ podkreślił, że większą powierzchnię zabudowy, co wynika z analizy, mają działki: nr [...]2 (41,0 %), nr [...]1 (43,1 %), nr [...]3 (39,6 %), a zbliżoną działki: nr [...]4 (35,1 %). nr [...]5 (36,6 %), nr [...]6 (36,3 %), nr [...]7 (35,2 %) i nr [...]8 (37,0 %).
Odnośnie do szerokości elewacji frontowej, w analizie stwierdzono, że wielkość ta dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących usytuowanych w analizowanym obszarze mieści się w granicach 8 m – 16 m i średnio wynosi 12,4 m, dla budynków w zabudowie bliźniaczej mieści się w granicach 11 m – 24 m i średnio wynosi 14,4 m; dla budynków w zabudowie szeregowej mieści się w granicach 7 m – 12 m i średnio wynosi 7,5 m; średnia wartość dla zabudowy mieszkaniowej wolnostojącej, bliźniaczej i szeregowej wynosi zatem 11,5 m. Inwestor wnioskuje o realizację dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej o szerokości elewacji frontowej 8 m każdy, dlatego dla wnioskowanej inwestycji przyjęto szerokość elewacji frontowej maksymalnie 8 m dla każdego z budynków.
Ponadto ustalono, że w obszarze analizowanym istniejąca zabudowa osiąga wysokość trzech kondygnacji nadziemnych (w tym poddasze użytkowe), a wysokość górnej krawędzi elewacji budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej mieści się w przedziale od 5,8 m do 11,5 m, co daje średnio ok. 9,1 m (w zaokrągleniu 9,0 m), górna krawędź elewacji frontowej projektowanych budynków nie powinna przekroczyć wartości średniej, tj. 9,0 m w poziomie gzymsu / okapu i określenie tego parametru w decyzji na maksymalnie 9 m jest, zdaniem organu, zgodne z analizą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, decyzją z dnia 18 sierpnia 2020 r., znak: SKO.41/2173/LI/2020, po rozpoznaniu odwołania M. R., M. K. i D. K., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W ocenie Kolegium, sporządzenie nowej "analizy uwarunkowań zagospodarowania terenu nr [...]" nie stanowi uchybienia organu pierwszej instancji. Uchybienia organu polegające na nieprecyzyjnym stwierdzeniu w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, tj. stwierdzeniu, że chodzi o zabudowę bliźniaczą skorygowało uzupełnienie wniosku z dnia 10 kwietnia 2019 r. Proceduralne uchybienia organu zostały naprawione, ponieważ projekt decyzji nr 3 został doręczony stronom postępowania, w tym odwołującym się.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że zaskarżona decyzja nie przewiduje i nie odnosi się do podziału działki, na której ma być realizowana inwestycja. Tym samym zarzuty w tej kwestii są niezasadne. Fakt, że zaskarżona decyzja nie odnosi się w swej sentencji do podziału działki nr [...]9, nie wyklucza, że właściciel działki może ją podzielić w przyszłości, na co wskazuje określenie organu w pkt 3 w lit. e/ sentencji decyzji.
Skargę na decyzję Kolegium wniosła D. K., zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 77, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zaniechania rozpatrzenia całego materiału dowodowego; nadto nieuzasadnione uznanie, że dopuszczalne jest odstąpienie od średniego wskaźnika wynikającego dla obszaru objętego analizą wielkości powierzchni zabudowy, szerokości elewacji, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz na nieuzasadnionym przyjęciu, wbrew danym wynikającym z analizy, o dopuszczeniu wyodrębnienia z działki inwestora dwóch parcel o powierzchni nie mniejszej niż 250 m²;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 61 ust. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej: "u.p.z.p.") w związku z § 4, § 5, § 6, § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588, dalej: "rozporządzenie MI"), poprzez uznanie, że organ wydający decyzję o warunkach zabudowy może dowolnie, według swojego uznania, określać wskaźniki zabudowy niezależnie od wskaźników wynikających z analizy, odnoszące się do:
- wielkości powierzchni zabudowy (w sytuacji, gdy średni wskaźnik powierzchni zabudowy w analizowanym obszarze wynosił 28,7%, organ przyjął maksymalnie 38%);
- szerokości elewacji frontowej (w sytuacji, gdy średni wskaźnik w analizowanym obszarze wynosił 11,5 dla wszystkich rodzajów zabudowy: wolnostojącej, bliźniaczej, szeregowej, organ przyjął do 16 m (8 m dla każdego budynku);
- wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (w sytuacji, gdy średnio wynosi 7,1 m, organ przyjął 9 m);
- innych uwarunkowań (zawierają one powierzchnie działek); z dokonanej analizy wynika, że średnio dla całej zabudowy wielkość działki wynosi 425,3 m², w tym w zabudowie bliźniaczej 385 m², tymczasem organ dopuszcza wyodrębnienie parcel o powierzchni nie mniejszej niż 250m², przyjmując bez właściwego uzasadnienia znacznie mniejsze od przeciętnej wielkości parcel wykorzystywanych dla najbardziej intensywnej formy zabudowy szeregowej, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie dotyczy to zabudowy bliźniaczej.
Nadto, zdaniem skarżącej, mimo wynikającego z rozporządzenia obowiązku oznaczenia linii zabudowy, organ jej nie wyznaczył, co jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami dotyczącymi odległości budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi od granicy pasa drogowego.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia 5 czerwca 2020 r.
Zdaniem skarżącej, wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki powinien być określony na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego. Organ określił ten wskaźnik na maksymalnie 38 %, podczas, gdy z analizy wynika, że średni wskaźnik powierzchni zabudowy w analizowanym obszarze wynosi 28,7 % i nie uzasadnia w należyty sposób jego zwiększenia, wskazuje jedynie, że kierował się faktem wskaźnika występującego na działce [...]1 i [...]2, na działkach znacznie oddalonych od planowanej inwestycji, położonych na skraju obszaru analizowanego. W ocenie skarżącej, niedopuszczalnym jest przy określeniu tego wskaźnika kierowanie się jedynie dwiema spośród ponad siedemdziesięciu nieruchomości objętych analizą.
Ponadto, zdaniem skarżącej, organy przyjęły nieprawidłową szerokość elewacji frontowej dla zamierzonej inwestycji, a mianowicie 16 m (po 8 m dla każdego z budynków), gdy z analizy wynika, że średnia szerokość elewacji dla wszystkich form zabudowy mieszkaniowej wynosi 11,5m, co oznacza, że średnia obejmuje dla budynków w zabudowie bliźniaczej i szeregowej, tj. dla każdego z budynków w takiej zabudowie, co najwyżej po 6 m. Z dołączonych do akt sprawy map obejmujących analizowany obszar wynika, że działka inwestora zostałaby zabudowana, praktycznie zachowując od strony północnej i południowej po około 4 m do granicy sąsiednich działek. Nadto organ winien brać pod uwagę także ukształtowanie terenu, na którym znajduje się nieruchomość inwestora i uzasadnić odstępstwo od średniego wskaźnika, nie poprzestając na stwierdzeniu, że inwestor wnioskuje taką a nie inną szerokość elewacji frontowej.
W ocenie skarżącej, organy przyjęły nieprawidłową wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki na 9 m. Jak wynika z analizy, górna krawędź elewacji frontowej projektowanego obiektu nie powinna przekroczyć 7,1 m w poziomie gzymsu / okapu. Wynikającej z analiz różnicy wysokości organ nie wyjaśnił. Tymczasem, jak zaznaczyła skarżąca, ustawodawca wyraźnie wskazuje w § 7 rozporządzenia MI, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej wyznacza się dla nowej zabudowy jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich. Organ nie wskazał, jakie krawędzie i których budynków zlokalizowanych na sąsiednich działkach, brał pod uwagę.
Skarżąca podkreśliła, że z pierwszej analizy terenu wynika, że przy zabudowie szeregowej średnia wielkość działki to 303,6 m², przy zabudowie bliźniaczej 385 m², przy budynkach wolno stojących 587,3m², co oznacza, że dla każdego z budowanych domów w zabudowie bliźniaczej powierzchnia działki powinna wynosić 380 m². W drugiej analizie organ do określenia minimalnej powierzchni działki przyjął jedynie wielkość działek w zabudowie szeregowej, a przecież decyzja wydana w sprawie dotyczy zabudowy bliźniaczej a nie szeregowej, zupełnie odmiennej w swoim charakterze. Z trzeciej analizy wynika z kolei, że organ, określając minimalną powierzchnię działki na 250 m², wziął jedynie pod uwagę działki w zabudowie szeregowej. Jak wynika z każdej z analiz, średnia działki pod każdym z budynków w zabudowie bliźniaczej wynosi 385 m². Tak duże odstępstwo od wyliczeń wynikających z analiz jest, zdaniem skarżącej, niedopuszczalne. Organ wydający decyzję swojego stanowiska w tej kwestii także w należyty sposób nie uzasadnił.
Skarżąca wskazała, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej ogranicza się do stwierdzenia, że zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi i spełnia warunki z art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Rozpoznając odwołanie od tej decyzji, Kolegium nie odniosło się, zdaniem skarżącej, do zarzutów, a mianowicie, do przyjęcia przez organ pierwszej instancji cech i wskaźników ukształtowania terenu odbiegających od wyników wszystkich analiz dokonanych w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, wziął pod uwagę ustalenia zawarte w trzeciej z kolei, sporządzonej przez organ I instancji analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, ponieważ jej rezultaty stanowiły punkt wyjścia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez organy obu instancji. W ocenie Sądu, o ile sposób wyznaczenia obszaru analizowanego oraz ustalenia w zakresie funkcji i cech zabudowy znajdujących się na tym obszarze działek spełniają wyżej przedstawione standardy, o tyle organy, określając na ich podstawie warunki lokalizacji i parametry objętej wnioskiem inwestycji, dopuściły się istotnych uchybień.
W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że w sprawie nie wyznaczono linii zabudowy. Podniósł przy tym, że z materiału zamieszczonego w aktach sprawy, w tym z analizy uwarunkowań zagospodarowania terenu, wynika, że objęta wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy działka nr [...]9 graniczy od strony wschodniej, choć jedynie w części, z drogą publiczną – działką nr [...]10, będącą drogą gminną (ul. [...]).
W ocenie Sądu, organy dopuściły się również szeregu innych istotnych uchybień, dotyczących określenia parametrów przyszłej zabudowy działki nr [...]9.
Średni wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki dla obszaru analizowanego wynosił 26,7%. Przyjęcie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, było dopuszczalne wyłącznie w sytuacjach szczególnych, gdy taka konieczność wynikała z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1 rozporządzenia MI.
Według stanowiska Sądu, wyniki przeprowadzonej w sprawie analizy nie dają jednak podstaw, by stwierdzić zaistnienie w przypadku działki nr [...]9 szczególnych względów przemawiających za przyjęciem innego niż średni wskaźnika zabudowy.
Zdaniem Sądu, analogicznego uchybienia dopuściły się organy, ustalając szerokość elewacji frotowej każdego z bliźniaczych budynków na max. 8 m. W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia MI, szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki, wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%.
Wprawdzie, stosownie do treści ust. 2 powołanego wyżej przepisu, dopuszcza się wyznaczenie innej szerokości elewacji frontowej, jeżeli wynika to z analizy, o której mowa w § 3 ust. 1. W wyjątkowych okolicznościach organ ma zatem możliwość określenia tego parametru z odstępstwem od reguły, jednak takie odstępstwo musi być jednoznacznie i przekonująco umotywowane. Ani treść analizy, ani treść decyzji organów obu instancji nie zawiera uzasadnienia przyjętej – odbiegającej od średniej – szerokości frontu budynku, co stanowi istotne naruszenie § 6 rozporządzenia.
Odnosząc się do ustaleń wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, Sąd zaznaczył, że w tym wypadku organy wprawdzie przyjęły średnią wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, ale określiły ją jedynie w wielkości maksymalnej ("max. 9 m"), analogicznie, jak uczyniły to w odniesieniu do wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej. W okolicznościach sprawy określenie jedynie maksymalnych wartości w odniesieniu zarówno do wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jak i do wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy oraz szerokości elewacji frontowej, należy uznać za istotnie naruszające prawo.
Według Sądu, zasadny jest również zarzut dotyczący uznania w kwestionowanych rozstrzygnięciach za dopuszczalne wyodrębnienie w przyszłości z działki nr [...]9 parcel o minimalnej powierzchni 250 m². Wielkość tę organy ustaliły bowiem w odniesieniu do zabudowy szeregowej, gdzie średnia wielkość działki to 303,6 m², nie zaś, jak należało, do zabudowy bliźniaczej, gdzie średnio powierzchnia ta wynosi 385 m², a zatem jest znacznie większa.
Sąd podniósł również, że w wynikach analizy brak jest ustaleń dotyczących wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej i wysokości w kalenicy dotyczących zabudowy na działce [...]9.
W związku z powyższym Sąd wskazał, że ponownie rozpatrując sprawę, organ I instancji oceni przesłanki ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na przedmiotowej działce, kierując się w szczególności wskazanymi przez Sąd wytycznymi i mając na uwadze elementy treści decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wskazane w rozporządzeniu MI, ustali wszelkie niezbędne parametry nowej zabudowy i poczynione ustalenia przekonująco uzasadni.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
- naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), poprzez uznanie, że Kolegium naruszyło art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4, § 5, § 6 i § 7 rozporządzenia MI oraz w zw. z art 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a., poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego sprawy.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie zwrotu kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
Uzasadniając strona rozwinęła i uargumentowała podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca D. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie w całości skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz skarżącej D. K. kosztów postępowania za II instancję według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu strona szczegółowo ustosunkowała się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym po stwierdzeniu spełnienia ustawowych warunków przewidzianych w art. 182 § 2 p.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego kasacyjnie, który wniósł skargę kasacyjną, zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie, zaś strona przeciwna nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji właściwie ocenił, że wyznaczenie linii zabudowy w części działki, która graniczy z pasem drogowym drogi publicznej jest obligatoryjne. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...]9 graniczy z drogą gminną. Oznacza to, że niezależnie do tego, na jakiej długości działka przylega do drogi publicznej, wymóg wyznaczenia linii zabudowy wynikający z §4rozporządzenia MI obejmuje tę część działki nr [...]9. Przytoczony przepis ani żaden inny zawarty w rozporządzeniu MI nie przewiduje bowiem odstępstwa od tego wymogu.
Należy też podzielić stanowisko Sądu I instancji, co do oceny wyznaczenia wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki o wartości 38 % przy średnim wskaźniku dla działek objętych obszarem analizowanym wynoszącym 28,7%, a dla zabudowy bliźniaczej 26,7%. Co prawda § 5 ust. 2 rozporządzenia MI dopuszcza możliwość wyznaczenia innego wskaźnika niż średni wskaźnik dla obszaru analizowanego, to jednak odstąpienie to powinno wynikać z analizy architektoniczno – urbanistycznej. Wskazanie przez organy obu instancji, że w obszarze analizy znajdują się działki o wyższym wskaźniku zabudowy od wyznaczonego dla przedmiotowej działki nie jest wystarczającym argumentem do odstąpienia od zasady określonej w § 5 ust. 1 rozporządzenia MI.
Natomiast nie jest trafne kwestionowanie prawidłowości ustalenia szerokości elewacji frontowej, o której mowa w § 6 rozporządzenia MI. Organ odwoławczy słusznie nie dopatrzył się wadliwości wyznaczenia szerokości elewacji frontowej planowanej zabudowy, znajdującej się od strony frontu działki. Prezydent Miasta Lublina, odstąpił od wyznaczenia tego parametru na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, korzystając z takiej możliwości, którą daje § 6 ust. 2 rozporządzenia MI, biorąc pod uwagę średnią szerokość w zabudowie bliźniaczej, która wynosi 14,4 m. Zatem przyjęta szerokość dla każdego z domów wynosząca 8 m, a w sumowaniu 16 m, mieści się z tolerancją 20 % w średniej tego typu zabudowy.
Z kolei ostatni z kwestionowanych parametrów, a mianowicie górna krawędź elewacji frontowej, określony jedynie poprzez wyznaczenie jego maksymalnej wysokości 9 m, nie wypełnia dyspozycji § 7 rozporządzenia MI. I chociaż w tym przypadku można by przyjąć, że podczas realizacji przedsięwzięcia minimalną wysokość planowanego budynku determinują przepisy techniczne, określające m.in. minimalną wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, to jednak brak wskazania w zaskarżonej decyzji, minimalnej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej przy równoczesnym braku określenia liczby kondygnacji, został słusznie uznany przez Sąd I instancji z naruszenie § 7 rozporządzenia MI.
Wyjąwszy zatem zakwestionowanie prawidłowości ustalenia szerokości elewacji frontowej, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wskazane powyżej naruszenia przepisów rozporządzenia MI (§ 4 § 5 i § 7), doprowadziły do naruszenia art. 61 ust. 1 u.p.z.p., stosownie do którego jednym z wymogów ustalenia warunków zabudowy jest pozytywna weryfikacja kontynuacji zabudowy m.in. w zakresie parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Proceduralną konsekwencją powstałej sytuacji stało się naruszenie przepisów k.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego, a mianowicie art 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 136 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI