II OSK 1606/06

Naczelny Sąd Administracyjny2007-12-03
NSAAdministracyjneŚredniansa
zagospodarowanie przestrzennewarunki zabudowyplan miejscowytrasa ekspresowagospodarka nieruchomościamiwywłaszczenieNSAskarga kasacyjna

NSA oddalił skargę kasacyjną dotyczącą ustalenia warunków zabudowy dla terenu przeznaczonego pod trasę ekspresową, uznając, że sąd administracyjny nie może zastępować organów w sprawach niewyjaśnionych administracyjnie.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.W. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję SKO w W. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla działki przeznaczonej pod trasę ekspresową. WSA uznał, że działka znajduje się w pasie rezerwowanym pod trasę ekspresową zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że pozbawienie prawa własności może nastąpić tylko w trybie wywłaszczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją i nie może oceniać spraw niezałatwionych administracyjnie, takich jak ewentualne wywłaszczenie.

Przedmiotem sprawy była skarga kasacyjna J.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Decyzja ta utrzymywała w mocy postanowienie Burmistrza Gminy W. odmawiające ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego. Powodem odmowy było przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod projektowaną trasę ekspresową. WSA w Warszawie, po wcześniejszym uchyleniu przez NSA decyzji SKO, uznał, że działka jednoznacznie znajduje się w pasie rezerwowanym pod trasę ekspresową, co uniemożliwia ustalenie warunków zabudowy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym art. 112, 136 ust. 3 i 137 ust. 1 pkt 1, argumentując, że pozbawienie prawa własności może nastąpić wyłącznie w trybie wywłaszczenia. Podnosił również, że organ powinien był wszcząć postępowanie wywłaszczeniowe. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podkreślając, że sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją i nie może zastępować organów administracji w ocenie spraw, które nie zostały jeszcze rozstrzygnięte na drodze administracyjnej, takich jak ewentualne wywłaszczenie czy zwrot nieruchomości. Sąd wskazał również na wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd administracyjny orzeka w granicach sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją i nie może zastępować organów administracji w ocenie spraw, które nie zostały jeszcze załatwione na drodze administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny ma kompetencje do kontroli decyzji administracyjnych, ale nie może rozstrzygać kwestii, które nie były przedmiotem postępowania administracyjnego, takich jak ewentualne wywłaszczenie, jeśli nie zostało ono formalnie zakończone decyzją.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

P.p.s.a. art. 183

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę kasacyjną należało oddalić.

Pomocnicze

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy sytuacji, gdy teren przeznaczony pod inwestycję celu publicznego nie został wykorzystany zgodnie z planem.

u.g.n. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

u.g.n. art. 112

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ogólne zasady dotyczące wywłaszczania nieruchomości.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd administracyjny nie może rozstrzygać spraw, które nie zostały załatwione na drodze administracyjnej (np. kwestia wywłaszczenia). Kontrola sądu administracyjnego w sprawie warunków zabudowy ogranicza się do oceny zgodności z planem miejscowym i przepisami prawa. Przeznaczenie działki w planie miejscowym pod trasę ekspresową uzasadnia odmowę ustalenia warunków zabudowy dla innej inwestycji.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 112, 136 ust. 3, 137 ust. 1 pkt 1) poprzez ich niezastosowanie, mimo iż pozbawienie lub ograniczenie prawa własności może nastąpić tylko w trybie wywłaszczenia. Organ powinien z urzędu wszcząć postępowanie wywłaszczeniowe w celu realizacji celu publicznego. Naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi nie może natomiast zastępować organów administracji i oceniać spraw nie rozstrzygniętych na drodze administracyjnej wątpliwości skarżącego wynikać mogą z nieumiejętności czytania wyrysów z planów zagospodarowania

Skład orzekający

Anna Łuczaj

przewodniczący

Małgorzata Stahl

sprawozdawca

Zygmunt Zgierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądu administracyjnego w sprawach dotyczących warunków zabudowy i wywłaszczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeznaczenia terenu pod cel publiczny w planie miejscowym i braku formalnego wywłaszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę procesową dotyczącą zakresu kognicji sądów administracyjnych, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje też konflikt między prawem własności a interesem publicznym.

Czy sąd administracyjny może rozstrzygnąć o wywłaszczeniu? NSA wyjaśnia granice swojej kognicji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1606/06 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2007-12-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-06
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Łuczaj /przewodniczący/
Małgorzata Stahl /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 697/06 - Wyrok WSA w Warszawie z 2006-05-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 183, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
art. 136, art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie NSA Małgorzata Stahl /spr./ Zygmunt Zgierski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 697/06 w sprawie ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...], nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. [...] nr [...] z dnia [...] odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowego, położonego w Dzielnicy [...] na działce nr [...], w obrębie [...] przy [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, ponieważ według ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego dla m.[...] W. zatwierdzonego uchwałą Rady W. nr [...] w dniu [...] działka nr [...] znajduje się w pasie terenu rezerwowanego pod projektowaną trasę ekspresową "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania J. W. potwierdziło wskazane przez organ I instancji przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na skutek skargi J. W. wyrokiem z dnia 21 stycznia 2005 r. (sygn. akt IV SA 1643/03) uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego twierdząc, iż nie została wyjaśniona kwestia obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego m. [...] W. w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Powyższy wyrok został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 lutego 2006 r. (sygn. akt II OSK 530/05), który wskazał, że do końca 2003 r. na terenie objętym zamierzoną inwestycją obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwalą Rady W. z dnia [...] września 1992 r.
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] J. W. zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 112, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegające na ich niezastosowaniu, naruszenie przepisów postępowania – art. 6 i 7 kpa poprzez rozstrzygnięcie sprawy bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy działka znajduje się na terenie przeznaczonym na rezerwę pod trasę ekspresową "[...]".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, wskazując, że w świetle mającej zastosowanie w sprawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie jest zgodne z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z zastrzeżeniem art. 2 ust. 2 pow. ustawy. Tymczasem zamierzenie inwestycyjne zgodne z planem nie jest. Z wypisu oraz z wyrysu planu wynika bowiem, że działka jest wprawdzie zlokalizowana na obszarze [...] przeznaczonym pod funkcje mieszkaniowo-usługowe, ale jednocześnie stanowi rezerwę pod węzeł komunikacyjny projektowanej trasy ekspresowej "[...]". Zdaniem Sądu I instancji z wyrysu i z wypisu miejscowego planu wynika jednoznacznie, że działka znajduje się w pasie oznaczonym na planie "Trasa [...]", a wątpliwości skarżącego wynikać mogą z nieumiejętności czytania wyrysów z planów zagospodarowania. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami Sąd wskazał, że jest on bezprzedmiotowy, ponieważ nigdy nie została wydana decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stanowiącej własność J.W., co potwierdził sam skarżący.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie prawa materialnego – art. 112 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. poprzez ich niezastosowanie, mimo iż pozbawienie lub ograniczenie prawa własności może nastąpić tylko w trybie wywłaszczenia nieruchomości uregulowanego w ustawie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że pozbawienie właściciela prawa dysponowania nieruchomością, dokonane czynnościami organu administracji publicznej nie może nastąpić inaczej niż w trybie wywłaszczenia nieruchomości, co reguluje ustawa o gospodarce nieruchomościami. Skoro tak, to wbrew twierdzeniom Sądu, w sprawie tej znajdą zastosowanie przepisy art. 136 ust. 3 i art. 137 ust.1 pkt 1 tej ustawy. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązuje od 1992 r., a teren pozostaje przeznaczony na cel publiczny, mimo, iż dotychczas nie powzięto żadnych działań w celu jego realizacji. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną organ powinien z urzędu wszcząć postępowanie wywłaszczeniowe w celu realizacji tego celu publicznego zaraz po uchwaleniu planu miejscowego, w przeciwnym razie właściciel nie mógłby skorzystać z przepisu art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami; podobne stanowisko zajął Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu w sprawie Sporrong i LonnrÖth przeciwko Szwecji z dnia 23 września 1982 r., A 52. Takie postępowanie stanowi naruszenie powołanych przepisów oraz art. 1 Protokołu nr 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, którego Polska jest stroną od 1993 r. Z tych przyczyn wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw a tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Pojęcie " w granicach danej sprawy" oznacza , że sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją. Nie może natomiast zastępować organów administracji i oceniać spraw nie rozstrzygniętych na drodze administracyjnej w których żadne postępowanie dotąd się nie toczyło ( w tym przypadku sprawy ewentualnego wywłaszczenia nieruchomości skarżącego, jeszcze przecież nie załatwionego decyzją administracyjną i co , już jest zupełnie niezrozumiałe, sprawy zwrotu nieruchomości jako wywłaszczonej , chociaż wywłaszczona nie była) . Powołanych zatem w skardze kasacyjnej jako naruszone przepisów art.112 i następnych , w szczególności art. 136 ust.3 i art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r.,Nr 261,poz. 2603 ze zm.), dotyczących instytucji wywłaszczenia i zwrotu nieruchomości wywłaszczonej Sąd I Instancji nie naruszył ,bo jego kontrolą objęta była tylko decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Na marginesie należy dodać ,że Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Nie spełnia zatem procesowych wymogów powołanie jako podstawę kasacyjną naruszonych paru przepisów ustawy , z zaznaczeniem , że są to przepisy naruszone " w szczególności ". Nie jest rzeczą Sądu badać , o jakie naruszone przepisy, gdy wskazano je tylko przykładowo, chodzi wnoszącemu skargę kasacyjną. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i jej wnoszenie jest obwarowane szeregiem wymogów, w tym wymogiem jej sporządzenia przez adwokata lub radcę prawnego.
Zważywszy zatem, że zarzuty skargi kasacyjnej były bezzasadne , na podstawie art. 184 P.p.s.a. ,skargę kasacyjną należało oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI