II OSK 1603/18

II OSK 1603/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2021-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-04
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Żak /sprawozdawca/
Jerzy Siegień
Roman Hauser /przewodniczący/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II GSK 62/24 - Postanowienie NSA z 2024-03-12
IV SA/Gl 489/17 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2017-12-13
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2013 poz 1367
par. 4 ust. 1, par. 8 ust. 1-2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 23
art. 7, art. 10, art. 75 par. 1, art. 78 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser, Sędzia NSA Jerzy Siegień, Sędzia del. NSA Anna Żak (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 489/17 w sprawie ze skargi A. R. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. IV SA/Gl 489/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. R. na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie choroby zawodowej.
Wyrok powyższy został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Katowicach (PPIS) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u A. R. choroby zawodowej w postaci obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz, wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Śląski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Katowicach (ŚPWIS) utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. IV SA/Gl 1162/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu II instancji, dostrzegając rozbieżności, jakie istnieją pomiędzy wartościami podwyższenia progu słuchu u strony ustalonymi w orzeczeniach placówek diagnostycznych obu szczebli (odpowiednio na poziomie 29 dB i 45 dB dla ucha prawego oraz 30 dB i 46,6 dB dla ucha lewego - wynik badania ABR) i niewyjaśnienie dlaczego stwierdzone u skarżącego zmiany chorobowe nie mają charakteru ślimakowego. Organ nie podał, jakie dane ustalone w wyniku wspomnianych badań pozwalają na zróżnicowanie ślimakowego i pozaślimakowego charakteru niedosłuchu oraz nie uzasadniono, które z tych danych zdecydowały o tym, że obraz kliniczny istniejących u strony dolegliwości pozwala na ich zakwalifikowanie do typu pozaślimakowego. Sąd nakazał w szczególności zwrócenie się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (IMP) w Sosnowcu o doprecyzowanie orzeczenia.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 października 2009 r., sygn. IV SA/Gl 261/09, uchylił obie wydane w sprawie decyzje ze względu na orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 czerwca 2008 r., sygn. P 23/07, niezgodności upoważnienia do wydania ww. rozporządzenia, tj. art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.
Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. PPIS ponownie odmówił stwierdzenia u strony przedmiotowej choroby zawodowej. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją ŚPWIS z dnia [...] maja 2012 r. Wyrokiem z dnia 14 października 2013 r., sygn. IV SA/Gl 541/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na powyższe rozstrzygnięcie, oceniając, że organy wypełniły zalecenia sformułowane w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. II OSK 653/14, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił zarzutu skargi, że organy obu instancji ograniczyły postępowanie dowodowe do pozyskania uzupełniającej opinii lekarskiej, a pominęły podnoszony przez skarżącego argument związany z koniecznością uwzględnienia badań przeprowadzonych w Zabrzu. Stwierdzono niewypełnienie wytycznych z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2008 r., zgodnie z którymi konieczne było uzupełnienie materiału dowodowego.
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Gl 181/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu II instancji uznając, że zalecenia wynikające z wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. nie zostały zrealizowane w sposób prawidłowy. W wytycznych zobowiązał PWIS, w celu wykonania zaleceń sformułowanych w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r., do uzyskania uzupełniającego orzeczenia jednostek orzeczniczych obydwu stopni odnoszącego się do wyników badań przeprowadzonych na zlecenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach (WOMP) w Szpitalu Specjalistycznym w Zabrzu w dniu 19 września 2006 r.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. ŚPWIS w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalając skargę A. R. na powyższe rozstrzygnięcie, wyjaśnił, że w świetle wyroku z dnia 20 czerwca 2016 r., sygn. IV SA/Gl 181/16, którego ocena prawną i zaleceniami był związany, ŚPWIS zobowiązany był do uzupełnienia akt sprawy o wynik badania specjalistycznego przeprowadzonego z udziałem skarżącego w dniu 19 września 2006 r. w klinice w Zabrzu. Zalecenie to wykonane zostało w pełni przez organ. Organ odwoławczy uzyskał także wyjaśnienia przedstawione przez lekarzy jednostek orzeczniczych obydwu stopni w odpowiedzi na zadane im pytania.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, odpowiedzi uprawnionych placówek medycznych zawierają wyjaśnienia wszystkich, dotychczasowo spornych w sprawie kwestii. Wynika z nich jednoznacznie, że stwierdzony u skarżącego niedosłuch nie osiąga progu wyznaczonego dla choroby zawodowej. Jednocześnie też, co nigdy nie było kwestionowane przez skarżącego, lekarze specjaliści podkreślili, że morfologia zapisu ubytków słuchu charakteryzowała się nietypowym dla uszkodzenia "pohałasowego" słuchu - płaskim przebiegiem krzywych progowych.
W skardze kasacyjnej A. R. zarzucił powyższemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie art. 7, art. 10, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu, że organy inspekcji sanitarnej obu instancji nie uwzględniły wniosków dowodowych skarżącego o przeprowadzenie dodatkowych badań oraz dowodu z opinii niezależnego biegłego lekarza.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wskazano, że w celu ustalenia wielkości ubytku słuchu przeprowadzono łącznie 6 badań, których wyniki ciężko obiektywnie uznać za jednoznaczne. Dwa razy przeprowadzono badania obiektywne ABR, a cztery razy badania subiektywne metodą audiometrii tonalnej. Badania obiektywne w Zabrzu wskazały podwyższenie progu słuchu UP 45 i UL 46,6 dB, natomiast badania obiektywne w Sosnowcu 35 dB dla obu uszu. Wyniki tego drugiego badania były wielokrotnie kwestionowane jako niewiarygodne ze względu na wynik symetryczny i różnicę w stosunku do badań z Zabrza. Z kolei badania metodą audiometrii tonalnej dały wyniki UP 47, 25, 62 i 23 dB i UL 50, 27, 73 i 22 dB. Dwa badania potwierdziły więc wymagany ubytek słuchu, a dwa temu zaprzeczyły.
Dalej podniesiono, że skarżący zakwestionował tezę o agrawacji, dlatego wnosił o przeprowadzenie dodatkowych badań przez inny Instytut Medycyny Pracy, poza regionem śląskim, a nadto o powołanie niezależnego biegłego. Brak rozpoznania tych wniosków zdaniem autora skargi kasacyjnej stanowi naruszenie art. 7, art. 10, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. Organ nie mógł bowiem nie uwzględnić wniosku dowodowego w sytuacji, gdy przyjęto tezę dowodową na niekorzyść strony.
W piśmie procesowym z dnia 9 marca 2020 r. sporządzonym przez skarżącego kasacyjnie osobiście, wyjaśnił on, że nie wziął udziału w badaniu słuchu w dniu 17 stycznia 2011 r. ponieważ z zaleceń WSA w Gliwicach sformułowanych w wyroku z dnia 21 października 2009 r. wynikało, że procedura badań została zakończona. Podniósł, że w aktach sprawy brak jest wykresów, audiogramów, tympanogramów, opisów wyników badań wykonanych w Sosnowcu, a podaje się tylko niekorzystne interpretacje wyników. Zebrany materiał dowodowy, w tym wyniki badań ABR w Zabrzu z dnia 19 września 2006 r. wskazują zaś jednoznacznie, że skarżący spełnia kryteria poz. 21 wykazu chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się nadto do opinii specjalisty otolaryngologa, który prowadzi leczenie skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie podkreślić należy, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym służącym zaskarżaniu wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Podstawą skargi kasacyjnej może być m.in. "naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Chodzi tutaj o naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów procedury sądowoadministracyjnej, co jedynie pośrednio może się wiązać z zarzutami naruszenia stosowanych przez organ administracji przepisów k.p.a. Brak powiązania w niniejszej sprawie zarzutów naruszenia przepisów k.p.a. z naruszeniem przepisów p.p.s.a., jak również brak odniesienia tych zarzutów do postępowania przed sądem pierwszej instancji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie może być uznane za spełniające przesłanki podstaw kasacyjnych, o których mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna powyższych wymogów nie spełnia. Podlega jednak merytorycznemu rozpoznaniu, ponieważ treść jej uzasadnienia pozwala zidentyfikować zarzut naruszenia prawa procesowego przez Sąd pierwszej instancji (por. uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. I OPS 10/09, ONSAiWSA 5/2010, poz. 1). W niniejszej sprawie niewątpliwie autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi pierwszej instancji niezasadne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. zamiast jej uwzględnienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 75 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., tj. niedostrzeżenie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ przywołanych przepisów k.p.a.
Skarżący kasacyjnie dopatruje się naruszenia ww. przepisów k.p.a. w tym, że wyniki badań przeprowadzonych przez jednostki orzecznicze są niejednoznaczne, w tym, że nie przeprowadzono badań w jednostce orzeczniczej poza województwem śląskim oraz w tym, że nie powołano niezależnego biegłego. Ustosunkowując się do tych zarzutów należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że postępowanie, w jakim następuje stwierdzenie choroby zawodowej jest specyficznym postępowaniem administracyjnym, a regulacje procesowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1367) stanowią lex specialis wobec przepisów k.p.a. Przedmiotowe postępowanie dzieli się na kilka etapów, z których ostatni dopiero stanowi decyzja państwowego inspektora sanitarnego. Zasadniczą rolę w tym postępowaniu pełni orzeczenie lekarskie. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, powinien wszcząć postępowanie i skierować pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz.U. z 2014 r. poz. 1184) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych. To ten lekarz wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego (§ 4 ust. 1 rozporządzenia). Rozporządzenie nie przyznaje więc żadnych uprawnień lekarzom niezatrudnionym w jednostkach orzeczniczych, specjalizującym się w tych dziedzinach medycyny, do których zalicza się schorzenie, jakie ma być uznane za chorobę zawodową. Oznacza to, że dowód z opinii biegłego nie był w sprawie niezbędny.
Na wynik sprawy nie mogło mieć też wpływu nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dodatkowych badań przez jednostki orzecznicze poza województwem śląskim. Skarżący kasacyjnie nie przedstawił żadnych argumentów mogących świadczyć o nierzetelności, czy też stronniczości jednostek orzeczniczych orzekających w niniejszej sprawie, poza wskazaniem, że wynik podwyższenia progu słuchu 35 dB dla obu uszu w badaniu ABR, stwierdzony przez IMP w Sosnowcu, jako symetryczny i odbiegający od wyników z Zabrza jest niewiarygodny. Jednostki orzecznicze wyjaśniły jednak tę kwestię, o czym niżej.
Ustalenie medycznych przesłanek choroby zawodowej następuje w orzeczeniu lekarskim. Zgodnie z § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia organ inspekcji sanitarnej wydaje decyzję na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu, w szczególności z uwzględnieniem danych zawartych w orzeczeniu lekarskim. Organ ten nie może samodzielnie ocenić dokumentacji lekarskiej i dokonać rozpoznania schorzenia w sposób odmienny od tego wynikającego z orzeczenia lekarskiego, które ma walor co najmniej zbliżony do opinii biegłego i jako takie nie może być merytorycznie podważane (por. wyroki NSA z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. II OSK 2519/14; z dnia 12 lipca 2016 r., sygn. II OSK 2688/14; dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie takie wiąże organ orzekający o stwierdzeniu choroby zawodowej, o ile nie budzi jego zastrzeżeń. Bezsprzecznie bowiem organ ten jest uprawniony, a nawet zobowiązany do oceny treści orzeczenia lekarskiego, tak jak innych dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym opinii biegłego przewidzianej w art. 84 § 1 K.p.a.
Potwierdza to treść § 8 ust. 2 cyt. rozporządzenia, który wskazuje instrument prawny, z jakiego organ powinien wówczas skorzystać. Mianowicie, jeżeli organ uzna, że materiał dowodowy sprawy, w tym orzeczenie lekarskie, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który orzeczenie wydał, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Innymi słowy, wątpliwości co do tego, czy orzeczenie lekarskie właściwie rozstrzygnęło kwestię choroby zawodowej, winny być rozwiane przede wszystkim poprzez wystąpienie do jednostki orzeczniczej, która może takie orzeczenie wydać.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie można pominąć, że Sąd pierwszej instancji orzekał w sytuacji prawnej zdeterminowanej wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. IV SA/Gl 1162/07, w którym dostrzeżono rozbieżności, jakie istnieją pomiędzy wartościami podwyższenia progu słuchu ustalonymi w orzeczeniach placówek diagnostycznych obu szczebli i niewyjaśnienie dlaczego stwierdzone zmiany chorobowe nie mają charakteru ślimakowego. W orzeczeniu WOMP z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdzono bowiem obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji pozaślimakowej z ubytkami słuchu, w oparciu o badanie metodą subiektywną (UP 23-62 dB, UL 22-73 dB) i obiektywną, tj. ABR (UP 45 dB, UL 46,6 dB). Natomiast w orzeczeniu IMP z dnia [...] września 2007 r. stwierdzono, w oparciu o metodę subiektywną i obiektywną ubytek słuchu na poziomie UP 30 dB, UL 29 dB, wyliczony jako średnia arytmetyczna częstotliwości audiometrycznych.
W ponownym postępowaniu uzyskano orzeczenia uzupełniające WOMP z dnia [...] sierpnia 2010 r., w którym lekarze orzecznicy rozpoznali nietrwały obustronny niedosłuch fluktuacyjny w granicach UP 23-62 dB, UL 22-73 dB, oraz IMP z dnia [...] stycznia 2009 r., w którym również nie rozpoznano zawodowego uszkodzenia słuchu: UP 30-56 dB, UL 29-63 dB; badanie ABR: UP i UL po 35 dB.
Stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. orzekające w niniejszej sprawie organy inspekcji sanitarnej związane były oceną prawną wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 23 kwietnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 listopada 2015 r. potwierdził, że organy wypełniły wytyczne wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. w zakresie pozyskania uzupełniającej opinii lekarskiej, natomiast pominęły konieczność uwzględnienia badań przeprowadzonych w klinice w Zabrzu w dniu 19 września 2006 r. W rozpoznawanej obecnie sprawie badania te zostały uwzględnione (k. 65 akt adm.), co oznacza, że zostały wypełnione wszystkie obowiązki, które nałożył na organ Sąd pierwszej instancji w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. Sam skarżący kasacyjnie nie formułuje zarzutu niewykonania przedmiotowych wytycznych (nie stawia zarzutu naruszenia art. 153 p.p.s.a.).
Organ odwoławczy uzyskał także wyjaśnienia przedstawione przez lekarzy jednostek orzeczniczych obydwu stopni w odpowiedzi na zadane im pytania. Wyjaśniając kwestie odnoszące się do wyników badań przeprowadzonych w dniu 19 września 2006 r. w klinice w Zabrzu, WOMP wskazał, że wynik kolejnego badania ABR przeprowadzony w IMP w Sosnowcu wykazał znacznie mniejsze uszkodzenie słuchu i był analogiczny z niektórymi z audiogramów wykonanych przez WOMP w 2006 r. Uzyskanie dwóch różnych wyników w kolejnych badaniach obiektywnych ABR, zdaniem WOMP, wskazuje na pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu, gdyż w uszkodzeniu słuchu spowodowanym hałasem ubytki słuchu są trwałe, stałe i powtarzalne. Wynik badania przeprowadzonego w IMP świadczy o poprawie słuchu. Wyjaśniono, że badanie ABR, to badanie słuchowych potencjałów wywołanych z pnia mózgu nazwane BERA. Zapis w postaci kilku fal pojawia się w ułamku sekund po podaniu bodźca dźwiękowego i pojawienie się w zapisie kolejnych załamków (fal) ilustruje przechodzeniem impulsu nerwowego wywołanego dźwiękiem przez poszczególne etapy drogi słuchowej – od ślimaka w uchu wewnętrznym do promienistości słuchowej w korze mózgu. Korelacja wyników ABR z tonalnym progiem słuchu w audiogramie zawiera się w granicach 5 dB, a błąd nie powinien przekraczać 10 dB. Jest to badanie obiektywne, ale nie pozbawione błędów powstających min. na etapie rejestracji odpowiedzi i na etapie analizy wyników.
Dalej WOMP wyjaśnił, że orzeczenia z dnia [...] stycznia 2007 r. i [...] sierpnia 2010 r. wydano na podstawie analizy wszystkich badań słuchu, a nie tylko na podstawie ABR, co było zgodne z podstawową zasadą orzeczniczą wymagającą potwierdzenia każdego wyniku badania uzyskanego jedną metodą, wynikiem badania przeprowadzonym inną metodą. Odnosząc się do wyników wynikających z audiogramów z 2006 r. stwierdzono, że żaden z czterech wyników nie był wynikiem powtarzalnym, a rozrzut między nimi wynosił kilkadziesiąt dB. Morfologia zapisu ubytków słuchu charakteryzowała się nietypowym dla uszkodzenia "pohałasowego" słuchu - płaskim przebiegiem krzywych progowych. Wynik tympanogramu z 2006 r. był nieprawidłowy - obustronnie typu "C" wskazujące na patologię ucha środkowego. Audiogramy w trakcie kolejnych wizyt wykazywały naprzemiennie niewielkie uszkodzenie słuchu rzędu 20 dB lub głęboki niedosłuch sięgający 50-70 dB okresowo z dużymi rezerwami ślimakowymi. Taki obraz kliniczny uznano za rzadki w diagnostyce orzeczniczej, a wskazuje on na czynnościowe, nieorganiczne zaburzenia słuchu zwane "pseudohupoacusis", do którego zalicza się również symulację lub agrawację (wyolbrzymianie niedosłuchu).
IMP wyjaśnił natomiast, że łącznie wykonano czterokrotnie badanie audiometrią tonalną uzyskując niepowtarzalne wyniki (UP 47, 25, 62, 23 dB, a UL 50, 27, 73, 22 dB). Świadczy to o braku współpracy badanego w trakcie badań i sugeruje agrawację. Natomiast z zapisu ABR wynika UP-45 dB a UL-46,6 dB. Wskazano, że w przypadku agrawacji przez pacjenta jako próg słuchu IMP przyjmuje najniższe wartości uzyskane w audiometrii, a jednorazowy wynik badania audiometrycznego nie może być podstawą do rozpoznania wielkości ubytku słuchu. Wyniki te są zgodne z wynikiem uzyskanym w badaniu ABR oraz badaniu progów odruchów z mięśnia strzemiączkowego w audiometrii impedancyjnej. Odnosząc się do pytania o "idealną symetryczność wyników" wskazano, że odnosi się ona do przebiegu krzywych progowych, a nie do uśrednionych wartości.
W sytuacji gdy wytyczne WSA w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. zostały bezspornie wykonane, a wyjaśnienia jednostek orzeczniczych są spójne, powołują się na różne zastosowane w badaniu metody, jednoznacznie wykluczają zawodową etiologię stwierdzonego u strony niedosłuchu, Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie przyjął, że omawiane wyjaśnienia, wraz z dotychczasowymi orzeczeniami medycznymi wydawanymi w toku postępowania, spełniają rolę opinii wymaganej od lekarzy specjalistów. Przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych nie wymagają załączania do opinii części składowych dokumentacji medycznej, tj. wykresów, audiogramów, czy tympanogramów. Nie można z góry zakładać, że lekarze orzecznicy wydają opinie wbrew wynikom badań. W szczególności należy podkreślić, czego strona nie zakwestionowała, że w świetle przeprowadzonych badań morfologia zapisu ubytków słuchu charakteryzowała się nietypowym dla uszkodzenia "pohałasowego" słuchu płaskim przebiegiem krzywych progowych.
Podsumowując, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw by zarzucić organowi naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. Orzeczenia lekarskie, wraz z wyjaśnieniami jednostek orzeczniczych, stanowią dostateczną podstawę do przyjęcia, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażonego podwyższeniem progu słuchu o wielkości, co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczonego jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz. Sporządzone w sprawie orzeczenia lekarskie i dodatkowe wyjaśnienia spełniają wymogi proceduralne, są jasne, wyczerpujące, wyjaśniają w sposób zrozumiały poczynione rozpoznanie i przedstawiają metodologię tego rozpoznania oraz prowadzonych badań. W konsekwencji istniał obowiązek uwzględnienia ich w zakresie orzekania o chorobie zawodowej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.).
-----------------------
1