II OSK 1600/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, który utrzymał w mocy decyzję o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 24 budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Inwestor planował budowę na działkach znajdujących się na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody podziemnej "Kielce-Białogon". Organy administracji oraz WSA w Kielcach uznały, że inwestycja narusza przepisy odrębne, w tym § 4 ust. 2 pkt 1 i § 4 ust. 3 pkt 1 Rozporządzenia Wojewody Świętokrzyskiego nr 4/2019, które zakazują wprowadzania ścieków do gruntu i lokalizacji budynków mieszkalnych na terenie ochrony pośredniej. Ponadto, teren inwestycji był oznaczony w ewidencji gruntów jako las (LsV), co stanowiło przeszkodę wynikającą z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego ustanawiające strefy ochronne ujęć wody mogą być samodzielnym źródłem ograniczeń w korzystaniu z terenu i stanowią przepisy odrębne w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. NSA wyjaśnił, że nie ma obowiązku indywidualnej analizy wpływu każdej inwestycji na ujęcie wody, gdy istnieją już ustanowione zakazy. Sąd uznał również, że oznaczenie gruntu jako las w ewidencji gruntów jest istotnym dowodem przy planowaniu przestrzennym i ustalaniu warunków zabudowy, nawet jeśli ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych odsyła do definicji lasu z ustawy o lasach. NSA stwierdził również brak podstaw do zawieszenia postępowania. Ostatecznie, NSA uznał, że inwestycja nie spełniała warunków z art. 61 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie, że przepisy odrębne (np. dotyczące stref ochronnych ujęć wody) oraz zapisy ewidencji gruntów (np. oznaczenie jako las) są wiążącymi przeszkodami w ustaleniu warunków zabudowy, a akty prawa miejscowego mogą stanowić samodzielną podstawę ograniczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących ochrony ujęć wody i oznaczenia gruntu jako las. Interpretacja przepisów odrębnych i danych ewidencyjnych może być różna w zależności od konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy rozporządzenie ustanawiające strefę ochronną ujęcia wody może być samodzielnym źródłem ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na potrzeby ustalenia warunków zabudowy, nawet jeśli inwestycja nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla ujęcia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, rozporządzenie ustanawiające strefę ochronną ujęcia wody może być samodzielnym źródłem ograniczeń w korzystaniu z terenu i stanowi przepis odrębny w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie ma obowiązku indywidualnej analizy wpływu każdej inwestycji na ujęcie wody, gdy istnieją już ustanowione zakazy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że akty prawa miejscowego ustanawiające strefy ochronne ujęć wody są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 135 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego) i mogą zawierać zakazy, nakazy i ograniczenia (art. 130 ust. 1 Prawa wodnego), które stanowią przepisy odrębne. Ich stosowanie nie wymaga indywidualnej oceny wpływu na ujęcie, gdyż taka ocena została już dokonana na etapie tworzenia rozporządzenia.
Czy teren oznaczony w ewidencji gruntów jako las (LsV) może stanowić przeszkodę do ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, teren oznaczony w ewidencji gruntów jako las stanowi przeszkodę do ustalenia warunków zabudowy, ponieważ dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania przestrzennego i ustalania warunków zabudowy, a wpis ten musi zostać uwzględniony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania przestrzennego. Choć ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych odsyła do definicji lasu z ustawy o lasach, wpis w ewidencji jest kluczowym dowodem, który musi być uwzględniony, chyba że zostanie podważony.
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie warunków zabudowy, gdy toczy się postępowanie dotyczące zmiany klasyfikacji gruntu w ewidencji?
Odpowiedź sądu
Nie, brak było podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ nie występuje bezpośredni związek między postępowaniem w sprawie warunków zabudowy a postępowaniem dotyczącym zmiany w ewidencji gruntów i budynków.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie zależało od wyniku postępowania w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów, ponieważ w momencie orzekania zarówno organy, jak i sąd pierwszej instancji, opierały się na danych wynikających z aktualnej ewidencji gruntów.
Przepisy (13)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Warunki zabudowy mogą być ustalane, jeśli teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (pkt 4) oraz decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5).
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Naruszenie warunków z pkt 4 i 5 stanowi podstawę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
p.w. art. 135 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wojewoda ustanawia strefę ochronną ujęcia wody (bezpośrednią i pośrednią) w drodze aktu prawa miejscowego, określając zakazy, nakazy i ograniczenia.
p.w. art. 130 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Określa zakres zakazów, nakazów i ograniczeń możliwych do wprowadzenia na terenie ochrony pośredniej ujęcia wód podziemnych, w tym zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych.
Rozporządzenie nr 4/2019 art. 4 § 2
Rozporządzenie Wojewody Świętokrzyskiego z 19 grudnia 2019 r. nr 4/2019
Zakaz wprowadzania ścieków do gruntu.
Rozporządzenie nr 4/2019 art. 4 § 3
Rozporządzenie Wojewody Świętokrzyskiego z 19 grudnia 2019 r. nr 4/2019
Zakaz lokalizacji budynków mieszkalnych na terenie ochrony pośredniej.
p.g.i.k. art. 21 § 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Podstawę planowania przestrzennego stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
u.o.l. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach
Definicja lasu.
p.o.ś. art. 73 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Przy ustalaniu warunków zabudowy uwzględnia się ograniczenia wynikające z ustanowienia stref ochronnych ujęć wód.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Akty prawa miejscowego są źródłem powszechnie obowiązującego prawa RP.
Konstytucja RP art. 21 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska chroni własność.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozporządzenie ustanawiające strefę ochronną ujęcia wody jest przepisem odrębnym i samodzielnym źródłem ograniczeń. • Teren oznaczony w ewidencji jako las stanowi przeszkodę do ustalenia warunków zabudowy. • Brak obowiązku indywidualnej analizy wpływu inwestycji na ujęcie wody, gdy istnieją już ustanowione zakazy. • Dane z ewidencji gruntów są podstawą planowania przestrzennego i ustalania warunków zabudowy.
Odrzucone argumenty
Akt prawa miejscowego nie może być samodzielnym źródłem ograniczeń, jeśli jego związek z upoważnieniem ustawowym jest luźniejszy. • Naruszenie art. 2 i 21 ust. 1 Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności. • Naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. przez uznanie gruntu za leśny na podstawie oznaczenia w ewidencji, a nie definicji z ustawy o lasach. • Naruszenie art. 9 ust. 1 i 4 oraz art. 10 p.w. przez błędną wykładnię zasad gospodarowania wodami.
Godne uwagi sformułowania
akt prawa miejscowego może być samodzielnym źródłem ograniczeń w korzystaniu z terenu • jednostkowa, każdorazowo indywidualnie dokonywana ocena wpływu planowanej inwestycji na przydatność ujmowanej wody i wydajność ujęcia w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy niweczyłaby cel regulacji • dane z ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę planowania przestrzennego
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
przewodniczący
Anna Szymańska
sprawozdawca
Paweł Miładowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przepisy odrębne (np. dotyczące stref ochronnych ujęć wody) oraz zapisy ewidencji gruntów (np. oznaczenie jako las) są wiążącymi przeszkodami w ustaleniu warunków zabudowy, a akty prawa miejscowego mogą stanowić samodzielną podstawę ograniczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia przepisów dotyczących ochrony ujęć wody i oznaczenia gruntu jako las. Interpretacja przepisów odrębnych i danych ewidencyjnych może być różna w zależności od konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii planowania przestrzennego, ochrony zasobów wodnych i prawa własności, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.
“Ochrona wody i lasu blokuje budowę: NSA wyjaśnia granice planowania przestrzennego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.