II OSK 1599/24

Naczelny Sąd Administracyjny2025-07-15
NSAAdministracyjneWysokansa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennelinia zabudowydroga krajowadroga powiatowaład przestrzennydecyzja administracyjnaNSAWSASKO

NSA oddalił skargę kasacyjną SKO, potwierdzając uchylenie decyzji o warunkach zabudowy z powodu niejednoznacznego wyznaczenia linii zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego od wyroku WSA w Łodzi, który uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji A. H. WSA uznał, że organy nieprecyzyjnie określiły linię zabudowy w stosunku do dróg krajowej i powiatowej, co narusza przepisy prawa. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił stanowisko WSA, uznając, że niejednoznaczne wyznaczenie linii zabudowy, w tym sprzeczności między tekstem decyzji a załącznikiem graficznym, narusza zasady postępowania i pewność prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji A. H. WSA uznał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły przebieg linii zabudowy, posługując się niejednoznacznymi i sprzecznymi określeniami (odległość od krawędzi jezdni i od linii rozgraniczającej), a także błędnie uwzględniły w decyzji o warunkach zabudowy przepisy dotyczące warunków technicznych budynków oraz linię ogrodzenia, które nie są przedmiotem tego postępowania. Dodatkowo, Sąd pierwszej instancji wskazał na rozbieżności między tekstem decyzji a załącznikiem graficznym. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, podzielił te argumenty. Sąd podkreślił, że decyzja o warunkach zabudowy musi precyzyjnie określać parametry, a niejasności w tym zakresie, zwłaszcza gdy dotyczą odległości od dróg publicznych, naruszają zasady ładu przestrzennego i bezpieczeństwa ruchu drogowego. NSA zwrócił również uwagę na naruszenie zasady zaufania do organów państwa, wynikające z niejasności przepisów, które mogłyby prowadzić do niemożności realizacji inwestycji zgodnie z prawem. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, potwierdzając tym samym uchylenie wadliwych decyzji administracyjnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niejednoznaczne i wewnętrznie sprzeczne określenie linii zabudowy, zarówno w tekście decyzji, jak i w załączniku graficznym, stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o warunkach zabudowy musi precyzyjnie określać parametry, a niejasności w zakresie linii zabudowy, zwłaszcza gdy dotyczą odległości od dróg publicznych, naruszają ład przestrzenny i bezpieczeństwo ruchu drogowego. Niejednoznaczność ta uniemożliwia realizację inwestycji i narusza zasadę pewności prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy obowiązku ustalenia linii nowej zabudowy. Niejednoznaczne określenie tej linii stanowi naruszenie przepisu.

rozporządzenie art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

Określa sposób ustalania linii nowej zabudowy. Niejednoznaczne ustalenie tej linii, w tym sprzeczność z załącznikiem graficznym, jest wadliwe.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji przez WSA z powodu naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny wiarygodności i mocy dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

Prawo budowlane art. 7 § ust. 2 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa wydania rozporządzenia o warunkach technicznych budynków.

Prawo budowlane art. 5 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Wymóg zgodności projektowanego i wznoszonego obiektu z warunkami technicznymi.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada zaufania do organów państwa i pewności prawa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejednoznaczne i wewnętrznie sprzeczne określenie linii zabudowy w decyzji o warunkach zabudowy. Rozbieżność między tekstem decyzji a załącznikiem graficznym w zakresie parametrów linii zabudowy. Uwzględnienie w decyzji o warunkach zabudowy przepisów dotyczących warunków technicznych budynków, które nie mają zastosowania na tym etapie. Ustalenie linii ogrodzenia w decyzji o warunkach zabudowy, co nie jest przewidziane przepisami. Naruszenie zasady zaufania do organów państwa poprzez wydanie niejasnych i wadliwych decyzji.

Odrzucone argumenty

Argumenty SKO w Łodzi podnoszące, że organy jednoznacznie określiły odległość 10 metrów od krawędzi jezdni i że stan faktyczny został dostatecznie wyjaśniony.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób konkretnie ustalić przebiegu tej linii zabudowy decyzja o warunkach zabudowy musi ten parametr określać w sposób jednoznaczny, nie budzący jakichkolwiek wątpliwości nie może wynikać z postanowienia uzgodnieniowego wydanego w ramach prowadzonego postępowania zasada zaufania do państwa i jego organów nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela

Skład orzekający

Małgorzata Masternak - Kubiak

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Jurkiewicz

sędzia NSA

Mirosław Gdesz

sędzia NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niejasne lub sprzeczne określanie linii zabudowy w decyzjach o warunkach zabudowy, naruszenie zasady zaufania do organów państwa w kontekście wadliwych decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych sytuacji związanych z planowaniem przestrzennym i ustalaniem warunków zabudowy, gdzie kluczowa jest precyzja określenia parametrów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje, jak kluczowa jest precyzja w decyzjach administracyjnych dotyczących planowania przestrzennego i jak niejasności mogą prowadzić do długotrwałych sporów prawnych, naruszając zaufanie obywateli do państwa.

Niejasna linia zabudowy: jak błąd urzędnika może zablokować budowę i podważyć zaufanie do państwa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II OSK 1599/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Małgorzata Masternak - Kubiak /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Gdesz
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II SA/Łd 42/24 - Wyrok WSA w Łodzi z 2024-04-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 61 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 42/24 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 listopada 2023 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 42/24, po rozpoznaniu skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 listopada 2023 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia 28 września 2023 r.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji ww. decyzją z dnia 9 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia 28 września 2023 r., którą ustalono A. H. warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budynku gospodarczego, zbiornika bezodpływowego na ścieki o pojemności do 10m3 na działkach numer [...] i [...] w gminie – R., obręb M.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Wójt Gminy R. wskazał, że inwestor wnioskiem wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla ww. inwestycji. Do wniosku dołączono m.in. pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad — Oddział w Łodzi z 8 grudnia 2022 r., w sprawie dopuszczenia do zbliżenia linii zabudowy na odległość do 10,00 m od krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...] (zgoda warunkowa dotyczy nieruchomości gruntowej obejmującej obydwu działek i pod warunkiem zabezpieczenia przez wnioskodawcę przed hałasem i drganiami), kopię wniosku skierowanego przez wnioskodawcę do Starostwa Powiatowego w B. w sprawie zbliżenia linii zabudowy do krawędzi jezdni drogi powiatowej. Organ ustalił, że działka nr [...] jest uzbrojona i zabudowana budynkiem o pow. zabudowy [...] m2, dostęp z nieruchomości objętej wnioskiem do drogi publicznej przez istniejący zjazd, dla Gminy R. sporządzone zostało Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego przyjęte uchwałą [...] z dnia 25 czerwca 2014 r. W granicach terenu analizowanego ustalonego wokół działki objętej wnioskiem istnieje zabudowa obejmująca niskie budynki mieszkalne, występująca w ramach zabudowy o funkcji: zagrodowej i zagrodowej przekształconej (9 budynków) oraz jednorodzinnej (1 budynek). Zabudowa ta może stanowić podstawę ustalenia standardów i warunków zabudowy jako kontynuacji funkcji i formy; występująca w sąsiedztwie całej nieruchomości zabudowa mieści się w granicach ustalonych dla zabudowy zagrodowej, a dostęp do drogi powiatowej jest bezpośredni. Dla obszaru objętego wnioskiem brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren działki nr [...] uzbrojony, zabudowany budynkiem mieszkalnym o pow. zabudowy 41 m2. Organ ustalił szczegółowe zasady zabudowy i zagospodarowania terenu - funkcja zabudowy teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ponadto w decyzji zawarto ustalenia ogólne wynikające z przepisów odrębnych, wskazując, że w zakresie warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego przy projektowaniu inwestycji należy uwzględnić warunki techniczno-budowlane określone przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225), Polskich Norm obowiązujących w tym zakresie, a w zakresie ochrony zdrowia ludzi treść § 325 ust. 1 oraz § 323 ust. 1 rozporządzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, utrzymało w mocy powyższą decyzję.
Skargę na powyższą decyzję wniósł A. H., wskazując m.in, że w decyzji o warunkach zabudowy wyznaczono co prawda przebieg linii zabudowy, ale w sposób bardzo niejasny. Nierozstrzygnięta pozostaje rozbieżność między częścią tekstową decyzji a załącznikiem graficznym. Niewyjaśniony został również dokładny przebieg krawędzi jezdni.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji uznał wniesioną skargę za usprawiedliwioną. W ocenie tego Sądu organ pierwszej instancji, ustalając przebieg linii zabudowy wskazał: "odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy od linii rozgraniczającej od krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...] - 10,00 m (szerokość pasa drogi krajowej nr [...] w liniach rozgraniczających - 20,00 m), zaś drogi powiatowej - 8,00 m (szerokość pasa drogi powiatowej w liniach rozgraniczających - 15,00 m). Z kolei organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wyjaśnił, że obowiązująca dla nowej zabudowy linia zabudowy wzdłuż drogi powiatowej, nie ma jednolitego przebiegu. Przebiega ona w odległości od 6,00 m do 17,00 m od krawędzi jezdni drogi powiatowej. Linia zabudowy wzdłuż drogi krajowej nr [...] nie ma jednolitego przebiegu. Na działce objętej wnioskiem przebiega ona w odległości ok. 8,5 m od krawędzi jezdni. Na innych działkach w obrębie M., położonych poza obszarem obowiązującego mpzp (tj. na południe od drogi krajowej nr [...]) przebiega ona w odległości od ok. 7,00 m (dz. nr [...]) do 22,00 m (dz. nr [...]). Ze względu na zgodę zarządcy dopuszczono w decyzji ustalenie linii zabudowy w odległości 10.00 m od krawędzi jezdni. Kolegium jednocześnie stwierdziło, że "faktycznie może niezbyt czytelnie organ określił te wartość, ale mając na uwadze treść postanowienia zarządcy drogi z dnia 5 września 2023 r. nie ulega wątpliwości, że chodzi o odległość 10 m od krawędzi jezdni, nie dokonując jednak w tym zakresie zmiany decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Takie ustalenie linii zabudowy Sąd meriti uznał za nieprawidłowe.
Ustalając przebieg linii zabudowy, a także nieprzekraczalnej linii sytuowania ogrodzenia organy posłużyły się jednocześnie pojęciami linii rozgraniczającej oraz krawędzi jezdni. Tym samym w ocenie Sądu Wojewódzkiego parametr wynikający z przepisu § 4 rozporządzenia został ustalony w sposób nie pozwalający na jednoznaczne jego odkodowanie, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wątpliwości tych w sposób jednoznaczny nie wyjaśnia także załącznik graficzny do decyzji. Obie decyzje zostały zatem w powyższym zakresie wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 K.p.a., art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a w konsekwencji § 4 rozporządzenia z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. nr 164 poz. 1588 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie", w zw. z art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.) – dalej: "u.p.z.p.". Nie zmienia tego powołanie się przez Kolegium, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na treść postanowienia GDDKiA z dnia 5 września 2023 r. i wyjaśnienie, że chodzi o odległość 10 m od krawędzi jezdni. Decyzja o warunkach zabudowy musi ten parametr określać w sposób jednoznaczny, nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Parametr ten nie może wynikać z postanowienia uzgodnieniowego wydanego w ramach prowadzonego postępowania.
Sąd rozpoznający skargę podkreślił również, że z przepisów rozporządzenia jasno wynika, że w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy nie ustala się położenia ogrodzenia, a jedynie obowiązującą linię nowej zabudowy – zgodnie z § 4 ust. 1. W związku z tym umieszczenie w treści decyzji i na załączniku graficznym do decyzji linii ogrodzenia pozostaje w sprzeczności z przepisami tego rozporządzenia i stanowi o naruszeniu przepisów prawa materialnego tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w związku z § 4 rozporządzenia. Zdaniem Sądu meriti brak było podstaw do zamieszczenia w załączniku do decyzji o warunkach zabudowy linii ogrodzenia, skoro przepisy rozporządzenia nie przewidują wyznaczenia takiego parametru.
Dodatkowo Sąd Wojewódzki wskazał, że decyzja organu pierwszej instancji dokonuje ustaleń wynikających z § 325 ust. 1 i 323 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uznając je za przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 5 u.p.z.p. Określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy przepisów określających warunki techniczne, jakie powinny spełniać budynki. Normy ww. rozporządzenia zostały wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane mają więc zastosowanie do późniejszego etapu inwestycyjnego - i to wówczas projektowany i wznoszony obiekt musi im odpowiadać (art. 5 ust. 1). Zgodność z powołanymi przepisami nie jest wymagana na etapie ustalania przeznaczenia terenu, określenia sposobów zagospodarowania i warunków planowanej zabudowy. Nie może być zatem przedmiotem badania w tym postępowaniu. Tym samym nie było podstaw do dokonywania w decyzji o warunkach zabudowy ustaleń w oparciu o wskazane regulacje. Nie zmienia tego treść postanowienia GDDKiA z 5 września 2023 r., gdzie jedynie informacyjnie wskazano na konieczność uwzględnienia treści przepisów ww. rozporządzenia w procesie inwestycyjnym.
W związku z powyższym skarga podlegała uwzględnieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – dalej: "P.p.s.a.".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi. Zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że organy ustaliły parametr wynikający z przepisu § 4 rozporządzenia w sposób nie pozwalający na jednoznaczne jego odkodowanie, podczas gdy zarówno z decyzji Wójta Gminy R. oraz dołączonego do niej załącznika graficznego jak i z decyzji tut. Kolegium jednoznacznie wynika, że chodzi o odległość 10 metrów od krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...],
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że organy wydały decyzje z naruszeniem tych przepisów, podczas gdy organy obu instancji dokonały wszelkich niezbędnych ustaleń i wyjaśniły dostatecznie stan faktyczny sprawy, zaś uzasadnienia przedmiotowych decyzji zawierają wymagane przez art. 107 § 3 elementy, w szczególności wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji i wskazanie faktów oraz dowodów, na których oparły się organy obu instancji, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uchyleniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 9 listopada 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty SKO w Łodzi wniosło:
- na podstawie art. 185 § 1 i art. 188 P.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi,
- zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
- rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powyższe zarzuty szerzej umotywowano.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. H. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 182 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według art. 182 § 3 P.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
W świetle art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Powyższe oznacza także, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Orzekanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych w niej zarzutów powoduje, że zarzuty te muszą być prawidłowo i precyzyjnie sformułowane.
Istota zarzutów podniesionych w ramach obu podstaw kasacyjnych sprowadza się do zakwestionowania dokonanej przez Sąd pierwszej instancji kontroli zaskarżonej decyzji, w zakresie wyznaczenia parametru wynikającego z przepisu § 4 rozporządzenia (wyznaczenia linii zabudowy), w sposób nie pozwalający na jednoznaczne jego odkodowanie.
Sąd Wojewódzki, uchylając obie decyzje, dokonał prawidłowej oceny uznając niejednoznaczne i niekonkretne ustalenie przebiegu linii zabudowy, tj. w istocie ustalenie jej w sposób, który nie pozwala na realizacje planowanej inwestycji w oparciu o przyjęte parametry.
Zaznaczyć trzeba, że ustalenie linii zabudowy po pierwsze, służy zachowaniu odpowiedniego odstępu od drogi publicznej celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego, po wtóre, ma za zadanie zapewnienie walorów ładu przestrzennego. Wyznaczenie linii nowej zabudowy nie oznacza konieczności zlokalizowania planowanej inwestycji wzdłuż tej linii, oznacza bowiem wytyczenie w tym zakresie potencjalnego terenu inwestycji, stanowiącego część nieruchomości inwestora, znajdującą się po przeciwnej stronie linii zabudowy, niż pas drogowy. Prawem inwestora jest natomiast wybór miejsca planowanej inwestycji na tym terenie. Linia zabudowy nie jest jedyną linią, wzdłuż której mogą być wzniesione fronty budynków, lecz jedynie granicą tej części nieruchomości inwestora, która znajduje się po przeciwnej stronie linii zabudowy niż pas drogowy, linia ta wyznacza maksymalne zbliżenie budynku do pasa drogowego, określa więc nieprzekraczalną granicę terenu ewentualnych inwestycji (por. wyroki NSA: z dnia 5 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 967/07, LEX nr 488289; z dnia 27 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 1613/19, LEX nr 3306749).
Organ I instancji opisał przebieg linii przy użyciu dwóch nietożsamych i wykluczających się określeń w odniesieniu do obu dróg publicznych, z którymi graniczy teren inwestycji. Wskazał linię zabudowy w odniesieniu do krawędzi jezdni (10 m) i jednocześnie poprzez linie rozgraniczające drogi (25 m albo 20 m). Przy czym o ile parametr 10 m od krawędzi jezdni sam w sobie jest poprawny, to jeszcze w tym samym punkcie linie zabudowy opisane są przez linie rozgraniczające - wskazujące sprzeczne odległości. Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że nie sposób konkretnie ustalić przebiegu tej linii zabudowy.
Linie rozgraniczające mają na celu oddzielenie od siebie terenów o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Oznacza to, że zawsze, gdy obok siebie znajdują się tereny o różnym przeznaczeniu lub sposobie zagospodarowania musi zostać poprowadzona między nimi linia rozgraniczająca. Niedopuszczalne jest objęcie liniami rozgraniczającymi terenów o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania bez rozgraniczenia tych terenów od siebie, (wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja2006 r., sygn. II SA/Kr 3167/03, LEX nr 195702).
W przedmiotowej sprawie, ustalając warunki zabudowy organ w ogóle nie wziął pod uwagę, że obie działki objęte wnioskiem są już zabudowane i zagospodarowane. Niedopuszczalne jest zatem poprowadzenie linii rozgraniczających przez prywatne działki, które już są terenem zabudowanym - domem jednorodzinnym. Przebudowa i rozbudowa budynku mieszkalnego nie może się wiązać z odsuwaniem tego budynku o kilka metrów w głąb działki względem istniejącej linii zabudowy. Realizacja inwestycji w oparciu o wydaną decyzję doprowadziłaby ponadto do powstania drugiego ogrodzenia nieruchomości obok już istniejącego. Trzeba zatem podzielić ocenę, że organ wydał decyzję wewnętrznie sprzeczną.
Sąd Wojewódzki także trafnie zidentyfikował rozbieżność pomiędzy treścią decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a załącznikiem graficznym do tej decyzji; niejednoznaczność opisu linii zabudowy potęguje dodatkowo błąd w zakresie rozbieżności parametru linii rozgraniczającej, który w tekście decyzji wskazuje na 25 m, a na mapie wynosi 20 m. Oba elementy składowe decyzji powinny być ze sobą zgodne tzn. nie dopuszczalna jest sytuacja, w której każdy z dokumentów wskazuje inną wielkość tego samego parametru, albo parametr jest ustalony w sposób "dynamiczny".
Należy też podzielić stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że ustalając przebieg linii zabudowy, a także nieprzekraczalnej linii sytuowania ogrodzenia, organy posłużyły się jednocześnie pojęciami linii rozgraniczającej oraz krawędzi jezdni. Wątpliwości tych w sposób jednoznaczny nie wyjaśnia załącznik graficzny do decyzji. Obie decyzje zostały zatem wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a w konsekwencji § 4 rozporządzenia, w zw. z art. 61 u.p.z.p. Nie zmienia tego powołanie się przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na treść postanowienia GDDKiA z dnia 5 września 2023 r. i wyjaśnienie, że chodzi o odległość 10 m od krawędzi jezdni. Decyzja o warunkach zabudowy musi ten parametr określać w sposób jednoznaczny, nie budzący jakichkolwiek wątpliwości. Parametr ten nie może wynikać z postanowienia uzgodnieniowego wydanego w ramach prowadzonego postępowania.
Trzeba mieć też na uwadze relewantnie okoliczności, które z punktu widzenia sądu administracyjnego sprawującego wymiar sprawiedliwości, mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestionowana decyzja o warunkach zabudowy została wydana na wniosek skarżącego. Inwestor dział w zaufaniu do organów państwa. Tymczasem, jak podnosi w odpowiedzi na skargę kasacyjną: "Treść Decyzji konsultowałem z projektantem oraz kancelarią urbanistyczną, [...] Projektant nie wie jak ma liczyć linie zabudowy [...] Obawiam się, że w konsekwencji nie otrzymam pozwolenia na budowę [...].".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie doszło do naruszenia, wywodzonej z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasady zaufania do państwa i jego organów. Zasada ta wyraża się m.in. w takim stosowaniu prawa, by nie stawało się ono swoistą pułapką dla obywatela i aby mógł on układać swoje sprawy w zaufaniu, że nie naraża się na prawne skutki, których nie mógł przewidzieć w momencie podejmowania decyzji i działań oraz w przekonaniu, że jego działania są podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem. Innymi słowy jednostka ma prawo żądać, aby organy państwa prawidłowo stosowały obowiązujące przepisy prawa, skoro zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia bowiem przewidywalność działań organów państwa oraz prognozowanie działań własnych (wyrok TK z dnia 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK 2000, nr 5, poz. 138). Sąd Wojewódzki zatem prawidłowo stwierdził, że wydane w sprawie decyzje nie powinny się ostać w obrocie prawnym.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI