II OSK 1592/22

II OSK 1592/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-11-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-18
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Andrzej Jurkiewicz
Mirosław Gdesz /sprawozdawca/
Tomasz Zbrojewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Inne
Sygn. powiązane
II SA/Bd 290/21 - Wyrok WSA w Bydgoszczy z 2021-08-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 55 par. 2, art. 78 par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 869
art. 67 ust. 1
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S., E. O., A. L. i A. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 290/21 w sprawie ze skargi J. S., E. O., A. K., A. L. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty publicznoprawnej oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 24 sierpnia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 290/21, po rozpoznaniu skargi J. S., E. O., A. K., A. L. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty publicznoprawnej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem przez Radę Gminy D. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwałą nr [...] z [...] grudnia 2005 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części pkt 1 oraz pkt 3 rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji oraz zasądził na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.
2. J. S., E. O., A. L. i A. D. wniosły skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wydania zaskarżonego wyroku, polegający na przyjęciu, że kwota 80.000 zł uiszczona przez Gminę D. została uiszczona tytułem odszkodowania za działki, które przeszły na własność Gminy na zasadzie art. 98 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261. poz. 2603 ze .zm., dalej ugn) w dniu 30 czerwca 2017 r., kiedy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że kwota ta została zaliczona w 2006 r. na poczet opłaty planistycznej, a w związku z tym nie mogła być uznana za wypłatę ww. kwoty tytułem odszkodowania za drogi;
b) art. 141 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) polegające na wadliwym uzasadnieniu wyroku, w szczególności poprzez (i) zaprezentowanie sprzecznych ze sobą ustaleń faktycznych oraz (ii) całkowity brak umotywowania odmowy uznania za uzasadniony zarzutu skarżących dotyczącego naruszenia art. 55 § 2 w zw. z art. 78 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej Op) w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r. poz. 869, dalej ufp), co powoduje, że nie jest możliwa ocena rozstrzygnięcia WSA;
2) przepisów prawa materialnego, tj. art. 73 § 1 pkt 1 Op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp polegającym na błędnej wykładni normy tego przepisu poprzez przyjęcie, że nadpłata powstaje z dniem stwierdzenia nieważności decyzji, kiedy z treści przepisu wynika, że nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.
W związku z powyższym w skardze kasacyjnej wniesiono o jej oddalenie i zastosowanie art. 145a § 1 w zw. z art. 193 Ppsa, poprzez zobowiązanie SKO do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty zwrotu akt i wskazanie SKO sposobu załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Wójta Gminy D. oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku skarżących o zwrot pozostałej do zwrotu nadpłaty w wysokości (odpowiednio): 1) 39.372,42 zł, 2) 24.686,51 zł, 3) 3.693,13 zł, 4) 3.693,13 zł oraz ustalenie na rzecz skarżących oprocentowania od nadpłaty w wysokości (odpowiednio): 1) 56.156,07 zł, 2) 35.209,86 zł, 3) 5.267,44 zł, 4) 5.267,44 zł (pomniejszonego o wysokość ustalonego na rzecz poszczególnych skarżących w pkt 2 decyzji SKO oprocentowania od nadpłaty).
3. Pismem z 2 kwietnia 2023 r. J. S. poinformowała, że jest następcą prawnym zmarłego A. K. i zgłasza swój udział w sprawie w zakresie jaki dotyczy udziału zmarłego.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
4.2. Wobec tego, że strona skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 Ppsa.
4.3. Ocenę zarzutów skargi kasacyjnej należy rozpocząć od wyjaśnienia, że prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa). Przytoczenie podstaw kasacyjnych, to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd I instancji, oraz precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie możliwego istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
4.4. Ma to istotne znacznie w niniejszej sprawie, ponieważ nieprawidłowa konstrukcja pierwszego z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącego błędnego ustalenia stanu faktycznego w sposób istotny ogranicza zakres kontroli instancyjnej. W świetle art. 176 § 1 pkt 2 Ppsa koniecznym warunkiem uznania, że strona prawidłowo powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustaw zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, który przepis został przez sąd naruszony. Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku nie spełnia tych kryteriów, nie wskazano bowiem jaki przepis postępowania został naruszony przez Sąd I instancji. O ile bowiem na gruncie procedury cywilnej taki zarzut może być w apelacji postawiony i podlega merytorycznej ocenie (art. 368 Kpc), to w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest to istotne uchybienie skargi kasacyjnej wykluczające jego merytoryczną ocenę (por. wyrok NSA z 27 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2490/19).
4.5. Odnosząc się do zarzutu uchybienia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 Ppsa, wskazać należy, że z naruszeniem art. 141 § 4 Ppsa mamy do czynienia zarówno w przypadku, gdy brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć Sądu, jak i w przypadku, gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia, przy czym nie każde naruszenie tego przepisu może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z: dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 990/05, 19 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 85/11). W niniejszej sprawie skarga została uwzględniona, a więc sama konstrukcja uzasadnienia wyroku nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Natomiast rację mają skarżący, że Sąd Wojewódzki nie odniósł się merytorycznie do zarzutów dotyczących naruszenia art. 55 § 2 w zw. z art. 78 § 1 Op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp. W związku z tym w tym zakresie organ ponownie rozpoznając sprawę nie będzie związany oceną prawną wyrażoną w tym zakresie przez Sąd I instancji, że przepisy te nie zostały naruszone.
4.6. Zasadnie podnoszą również skarżący, że Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 73 § 1 pkt 1 Op w zw. z art. 67 ust. 1 ufp uznając, że nadpłata powstaje z dniem stwierdzenia nieważności decyzji. W świetle oczywistej treści tej normy prawnej nadpłata powstaje z dniem uiszczenia nienależnej opłaty publicznoprawnej a data stwierdzenia nieważności decyzji nie ma znaczenia dla ustalenia dnia powstania nadpłaty. W tym zakresie uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zatem błędne i organ rozpoznający sprawę nie będzie w tym zakresie związany oceną prawną Sądu Wojewódzkiego. Pomimo jednak powyższego stwierdzenia, zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu, a błędne stanowisko Sądu I instancji nie miało jakiegokolwiek wpływu na samą prawidłowość rozstrzygnięcia.
4.7. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżących o zastosowanie art. 145a Ppsa, wskazać należy, że stoi on w oczywistej sprzeczności z treścią przepisów Ppsa. Oddalając skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny nie może jednocześnie uwzględnić skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2 Ppsa, co z kolei jest warunkiem koniecznym dopuszczalności zastosowania art. 145a Ppsa.
4.8. Skoro z podanych powyżej powodów zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł, jak w sentencji.